Ὁ Χρυσόστομος κατὰ εἰδωλολατρῶν καὶ Ἰουδαίων. (†) Μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίου

Ὁ Χρυσόστομος κατὰ εἰδωλολατρῶν καὶ Ἰουδαίων (α)* 

† Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Θά σᾶς παρουσιάσω, ἀδελφοί μου χριστιανοί, μία πολύ ὡραία ὁμιλία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι πολύ μεγάλη. Γι᾽ αὐτό καί θά χρειαστοῦν πολλά κηρύγματα νά τήν τελειώσουμε.
Τήν ὁμιλία αὐτή ὁ ἅγιος πατέρας τήν ἀπευθύνει στούς εἰδωλολάτρες καί τούς Ἰουδαίους καί ἀποδεικνύει σ᾽ αὐτούς ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι Θεός. Αὐτό εἶναι τά γενικό θέμα τῆς ὁμιλίας του. Ἀρχίζουμε μέ τό σημερινό μας κήρυγμα τήν ἀνάλυσή της. Σᾶς παρακαλῶ νά τήν προσέξετε, γιατί θά μάθετε πράγματα πού δέν τά ξέρετε.
Ἰδιαίτερα θά μάθετε τί λέει ἡ Παλαιά Διαθήκη γιά τόν Χριστό. ῞Οτι ἡ ζωή τοῦ Χριστοῦ ἦταν γραμμένη στήν Παλαιά Διαθήκη καί προτοῦ ἀκόμη νά γεννηθεῖ ἀπό τήν Παναγία.

Το παρηγορητικό, ποιμαντικό μήνυμα αγάπης του Μητροπολίτου Γόρτυνος Ιερεμία με αφορμή το Δημοψήφισμα

Μήνυμα Μητροπολίτου Γόρτυνος & Μεγαλουπόλεως Ιερεμίου προς τον λαό της επαρχίας του για το Δημοψήφισμα 

Δημητσάνα - Μεγαλόπολη, Παρασκευή 3 Ἰουλίου 2015

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
1. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι αὐτά τά χρόνια καί αὐτές τίς ἡμέρες ἡ πατρίδα μας Ἑλλάδα βρίσκεται σέ δύσκολη κατάσταση καί ἐμεῖς τά παιδιά της εἴμαστε ταραγμένοι καί ἐναγώνιοι γι᾽ αὐτό. Ἀλλά, προσοχή! Δέν μᾶς ἐπιτρέπεται οὔτε σάν Ἕλληνες, οὔτε περισσότερο σάν χριστιανοί πού εἴμαστε, δέν μᾶς ἐπιτρέπεται, λέγω, νά χάνουμε τό ψυχικό μας κουράγιο καί τήν εἰρήνη μας καί νά βουλιάζουμε.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (48,1-7), (48,8-22). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Ὁ Ἰακώβ υἱοθετεῖ τούς δύο υἱούς τοῦ Ἰωσήφ (48,1-7), Ὁ Ἰακώβ εὐλογεῖ τούς δύο υἱούς τοῦ Ἰωσήφ (48,8-22)

Ὁ Ἰακώβ υἱοθετεῖ τούς δύο υἱούς τοῦ Ἰωσήφ (48,1-7)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ Ἰωσήφ, λίγο πρίν πεθάνει ὁ πατέρας του Ἰακώβ, πῆρε τούς δύο υἱούς του, Ἐφραΐμ καί Μανασσῆ, καί τούς ἔφερε σ᾽ αὐτόν (στίχ. 1-2). Ὁ Ἰακώβ τότε τούς υἱοθέτησε, δίνοντάς τους θέση ἴση πρός τήν θέση τῶν ἄλλων του παιδιῶν (στίχ. 3-7). Γι᾽ αὐτόν τόν λόγο σέ μετέπειτα χρόνια στό Ἰσραηλιτικό ἔθνος δέν γίνεται λόγος γιά «φυλή Ἰωσήφ», ἀλλά ξεχωριστά γιά φυλές Ἐφραίμ καί Μανασσῆ, ὡς νά ἦταν οἱ Ἐφραίμ καί Μανασσῆς παιδιά τοῦ Ἰακώβ.

Τό μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ στήν φύση καί ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου. Ἑρμηνεία τοῦ Ψαλτηρίου. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Ὁ 8ος Ψαλμός. Τό μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ στήν φύση καί ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου

 Ψαλμοί

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Σήμερα, ἀδελφοί μου χριστιανοί, θά σᾶς ἑρμηνεύσω τόν 8ο ψαλμό. Παρακαλῶ νά ἔχω τήν προσοχή σας γιά νά ἀπολαύσετε τά νοήματα τοῦ ὑπέροχου αὐτοῦ ψαλμοῦ.

1. Ὁ ποιητής τοῦ ψαλμοῦ αὐτοῦ ρίπτει ἕνα βλέμμα στόν οὐρανό καί τήν γῆ καί ἀπό τήν ὀμορφιά καί τήν ἁρμονία τῶν δημιουργημάτων ξεσπᾶ σέ ὕμνο στόν Θεό καί λέγει: «Κύριε, Κύριέ μας, πόσο θαυμαστό εἶναι τό ὄνομά Σου σέ ὅλη τήν γῆ. Ἡ μεγαλοπρέπειά Σου εἶναι πάρα πάνω ἀπό τούς οὐρανούς» (στίχ. 2)!

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (47,1-12), (47,13-28), (47,29-31). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 

Ἐγκατάσταση τοῦ Ἰακώβ στήν γῆ Γεσέμ (47,1-12), Ἡ διοίκηση τοῦ Ἰωσήφ στήν Αἴγυπτο κατά τό ὑπόλοιπο διάστημα τοῦ λιμοῦ (47,13-28), Ἐπιθυμία τοῦ Ἰακώβ περί τοῦ ἐνταφιασμοῦ του (47,29-31)

Ἐγκατάσταση τοῦ Ἰακώβ στήν γῆ Γεσέμ (47,1-12)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ἔχοντας πληροφορήσει ὁ Ἰωσήφ τόν Φαραώ γιά τόν ἐρχομό τῶν συγγενῶν του στήν γῆ Γεσέμ (στίχ. 1), παρουσίασε ἔπειτα, ὡς ἀντιπροσωπεία, πέντε ἀπό τούς ἀδελφούς του σ’ αὐτόν (στίχ. 2), ἐπειδή ὁ ἀριθμός πέντε θεωρεῖτο ὡς ἱερός στούς Αἰγυπτίους. Οἱ ἀδελφοί πληροφόρησαν τόν Φαραώ ὅτι εἶναι ποιμένες προβάτων καί γι᾽ αὐτό ἐζήτησαν νά παροικήσουν στήν γῆ Γεσέμ τῆς Αἰγύπτου, ἡ ὁποία εἶχε πλούσια βοσκή γιά τά ποίμνια (στίχ. 3-4). Ὁ Φαραώ ἔκανε δεκτό τό αἴτημά τους καί κατέστησε μάλιστα αὐτούς ὑπεύθυνους καί στά δικά του ζῶα (στίχ. 5-6). Ὁ γέροντας Ἰακώβ παρουσιάστηκε καί αὐτός μπροστά στόν Φαραώ καί τόν εὐλόγησε (στίχ. 7), τόν χαιρέτησε δηλαδή καί εὐχήθηκε σ᾽ αὐτόν μέ εὐγνωμοσύνη ἤ τόν εὐλόγησε ὡς προφήτης τοῦ Θεοῦ πού ἦταν. Ἡ μεγάλη του ἡλικία (130 ἔτη) θά ἔκανε ἐντύπωση στόν Φαραώ, ἀλλά ὁ Ἰακώβ ἀπάντησε ὅτι ἡ ζωή του ἦταν μικρή καί γεμάτη θλίψεις σέ σχέση μέ τήν ζωή τῶν πατέρων του καί ἀφοῦ εὐλόγησε τόν Φαραώ ἀποχώρησε (στίχ. 8-10).

Ὁ συκοφαντηθείς καταφεύγει στόν Θεό γιά δικαίωση. Ἑρμηνεία τοῦ Ψαλτηρίου. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ 7ος Ψαλμός. Ὁ συκοφαντηθείς καταφεύγει στόν Θεό γιά δικαίωση

 Ψαλμοί

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Στήν σειρά τῆς ἑρμηνείας τοῦ Ψαλτηρίου βρισκόμαστε, ἀδελφοί μου, στόν 7ο ψαλμό. Δέν εἶναι εὔκολη, ἀγαπητοί μου, ἡ ἑρμηνεία τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί μάλιστα ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, γιατί αὐτή πρωτοτύπως γράφτηκε στήν Ἑβραϊκή γλώσσα. Καί αὐτός πού τήν ἑρμηνεύει πρέπει νά ἔχει ὑπ᾽ ὄψιν του καί τά δυό κείμενα, καί τό Ἑβραϊκό καί τήν Μετάφραση τῶν Ἑβδομήκοντα, πού χρησιμοποιοῦμε στήν θεία λατρεία μας. Αὐτό θά κάνουμε καί ἐμεῖς σήμερα στήν ἑρμηνεία τοῦ 7ου ψαλμοῦ, γιά νά νοήσουμε τό νόημά του, τό θέμα του. Γιατί πρέπει νά γνωρίσουμε τό θέμα γύρω ἀπό τό ὁποῖο πλέκεται ὁ ὅλος ψαλμός.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (45,1-15), (45,16-20), (45,21-28), (46,1-7), (46,8-27), (46,28-34). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ Ἰωσήφ ἀποκαλύπτεται στούς ἀδελφούς του (45,1-15), Πρόσκληση τοῦ Φαραώ (45,16-20),
Ἡ ἐπιστροφή στήν Χαναάν (45,21-28), Ἀναχώρηση τοῦ Ἰακώβ γιά τήν Αἴγυπτο (46,1-7), Ἡ οἰκογένεια τοῦ Ἰακώβ (46,8-27), Ἡ ὑποδοχή τοῦ Ἰακώβ ἀπό τόν Ἰωσήφ (46,28-34)

Ὁ Ἰωσήφ ἀποκαλύπτεται στούς ἀδελφούς του (45,1-15)

 (Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ Ἰωσήφ, μή μπορώντας πλέον νά συγκρατήσει τά δάκρυα, ἔδωσε ἐντολή νά φύγουν ἀπό μπροστά του ὅλοι οἱ Αἰγύπτιοι καί φανέρωσε ποιός εἶναι στούς ἀδελφούς του, οἱ ὁποῖοι ἐξεπλάγησαν (στίχ. 1-4). Εἶπε δέ σ᾽ αὐτούς νά μή λυποῦνται γιά τήν πράξη τους νά τόν πωλήσουν ὡς δοῦλο, ἐπειδή ἡ περιπέτειά του ἦταν μέσα στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τήν σωτηρία τοῦ λαοῦ τους ἀπό τόν λιμό. Γιατί θά ἀκολουθοῦσαν ἀκόμη ἄλλα πέντε ἔτη λιμοῦ καί δέν θά ὑπῆρχε τροφή γιά νά ζήσουν (στίχ. 5-8). Τούς κάλεσε δέ νά σπεύσουν νά ἐπιστρέψουν στόν πατέρα τους καί νά κατέβουν ὅλοι μαζί στήν Αἴγυπτο γιά νά ζήσουν ἐκεῖ (στίχ. 9-13).

  

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (43,1-14), (43,15-33), (44,1-17), (44,18-34). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ ἀναχωροῦν μέ τόν Βενιαμίν (43,1-14), Ἡ συνάντηση μέ τόν Ἰωσήφ (43,15-33), Τό κύπελλο τοῦ Ἰωσήφ στόν σάκκο τοῦ Βενιαμίν (44,1-17), Ἡ ἐπέμβαση τοῦ Ἰούδα (44,18-34)

Οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ ἀναχωροῦν μέ τόν Βενιαμίν (43,1-14)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὅταν τό σιτάρι τελείωσε καί ὁ Ἰακώβ ζήτησε πάλι ἀπό τούς υἱούς του νά κατέβουν στήν Αἴγυπτο, αὐτοί τοῦ ὑπενθύμισαν ὅτι πρέπει νά πάρουν μαζί τους τόν Βενιαμίν (στίχ. 1-4). Στίς ἔντονες ἀντιρρήσεις τοῦ Ἰακώβ ὁ Ἰούδας ἀνέλαβε τήν εὐθύνη γιά τήν ἀσφαλῆ ἐπιστροφή τοῦ Βενιαμίν (στίχ. 5-9). Τότε ὁ Ἰακώβ ὑποχώρησε καί οἱ υἱοί του, ἀφοῦ πῆραν μαζί τους πλούσια δῶρα καί τόν Βενιαμίν, ἀνεχώρησαν ἐκ νέου γιά τήν Αἴγυπτο (στίχ. 10-14).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

43,1Ὅταν τελείωσαν τρώγοντας τό σιτάρι πού ἔφεραν ἀπό τήν Αἴγυπτο, εἶπε σ’ αὐτούς ὁ πατέρας τους: «Πηγαίνετε πάλι καί ἀγοράστε μας λίγες τροφές».α 2Ἀλλά ὁ Ἰούδας τοῦ εἶπε: «Ὁ ἄνθρωπος, ὁ κύριος τῆς χώρας, μᾶς προειδοποίησε αὐστηρά·

Τό χειρότερο στόν άνθρωπο ἡ ψύχική του κατάπτωση. Φάρμακο ἡ ἐλπίδα στόν Θεό. Ἑρμηνεία τοῦ Ψαλτηρίου. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ 6ος Ψαλμός. Τό χειρότερο στόν άνθρωπο ἡ ψύχική του κατάπτωση. Φάρμακο ἡ ἐλπίδα στόν Θεό

 Ψαλμοί

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Θά σᾶς ἑρμηνεύσω, ἀγαπητοί μου χριστιανοί, σήμερα τόν 6ο ψαλμό καί παρακαλῶ πολύ νά προσέξετε τήν ἑρμηνεία του.
Στόν ψαλμό μας ἔχουμε ἕναν πιστό στόν Θεό ἄνθρωπο πού κλαίει καί ὀδυνᾶται δυνατά. Μάλιστα λέγει ὅτι κοπίασε ἀναστενάζοντας καί κάθε νύκτα λούζει τό κρεββάτι του μέ τά δάκρυά του (στίχ. 7). Ὅπως φαίνεται, ὁ ποιητής τοῦ ψαλμοῦ ὑποφέρει ἀπό βαρειά ἀρρώστια, ἡ ὁποία τόν κτύπησε μέχρι τά κόκκαλά του, γι᾽ αὐτό καί λέγει: «Ἐλέησόν με, Κύριε, ὅτι ἀσθενής εἰμι ἴασαί με, ὅτι ἐταράχθη τά ὀστᾶ μου» (στίχ. 3).
Δηλαδή, γνωρίζει ὅτι ἄν γίνει καλά, αὐτό θά εἶναι ἀπό τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, γι᾽ αὐτό καί Τοῦ λέει «ἐλέησόν με». Ὁ ποιητής μας γνωρίζει τήν παλαιά ἀντίληψη ὅτι οἱ ἀσθένειες προέρχονται ἀπό τίς ἁμαρτίες (βλ. Ψαλμ. 37), ἀλλά παρακαλεῖ τόν Θεό νά τοῦ φανεῖ εὐσπλαγχνικός καί ἐλεήμονας καί νά τοῦ συντάμει τόν χρόνο τῆς τιμωρίας.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (42,1-24), (42,25-39). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

  Πρώτη συνάντηση τοῦ Ἰωσήφ μέ τά ἀδέλφια του (42,1-24), Ἐπιστροφή στήν Χαναάν (42,25-39)

Πρώτη συνάντηση τοῦ Ἰωσήφ μέ τά ἀδέλφια του (42,1-24)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Κατόπιν παροτρύνσεως του Ἰακώβ οι δέκα υἱοί του, πλήν τοῦ Βενιαμίν, κατέβηκαν στήν Αἴγυπτο γιά νά ἀγοράσουν σιτάρι (στίχ. 1-5). Ἐκεῖ αὐτοί παρουσιάστηκαν στόν ἄρχοντα Ἰωσήφ, τόν ὁποῖο δέν ἀναγνώρισαν, καί τόν προσκύνησαν (στίχ. 5-6). Ὁ Ἰωσήφ ἀντιθέτως τούς ἀναγνώρισε, ἀλλά δέν φανερώθηκε σ᾽ αὐτούς καί τούς κατηγόρησε ὡς κατασκόπους (στίχ. 7-9). Οἱ δέκα ἀδελφοί ἀπολογούμενοι ἐξήγησαν τά τῆς οἰκογενείας τους καί ὅτι ἔχουν ἄλλον ἕνα ἀδελφό στήν Χαναάν, πού ἔμεινε μέ τόν γέροντα πατέρα τους (στίχ. 10-11). Τότε ὁ Ἰωσήφ ζήτησε νά τοῦ φέρουν τόν νεώτερο ἀδελφό τους, γιά νά πεισθεῖ δῆθεν γιά τά λεγόμενά τους, κρατώντας γιά ἀσφάλεια στήν φυλακή τόν Συμεών (στίχ. 14-24).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (39,1-6α), (39,6β-20), (39,21-23), (40,1-23), (41,1-36), (41,37-49), (41,50-57). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Τό πρῶτο διάστημα τοῦ Ἰωσήφ στήν Αἴγυπτο (39,1-6α), Ἡ ἁγνότητα τοῦ Ἰωσήφ (39,6β-20), Ὁ Ἰωσήφ στήν φυλακή (39,21-23), Ὁ Ἰωσήφ ἐξηγεῖ τά ὄνειρα τῶν δύο αὐλικῶν τοῦ Φαραώ (40,1-23), Τά ὄνειρα τοῦ Φαραώ (41,1-36), Ἡ ἀνύψωση τοῦ Ἰωσήφ (41,37-49), Οἱ υἱοί τοῦ Ἰωσήφ (41,50-57)

Τό πρῶτο διάστημα τοῦ Ἰωσήφ στήν Αἴγυπτο (39,1-6α)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Στήν Αἴγυπτο τόν Ἰωσήφ τόν ἀγόρασε ἕνας ἀξιωματοῦχος τοῦ Φαραώ, ὁ Πετεφρής (στίχ. 1). Ὁ Ἰωσήφ ὡς δοῦλος τοῦ Πετεφρῆ ἦταν, μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, τόσο ἐπιτυχημένος καί ἔφερε τόση εὐλογία στό σπίτι του Αἰγυπτίου, ὥστε αὐτός εἶχε παραδώσει στόν ὄμορφο νεαρό Ἑβραῖο ὅλη τήν διοίκηση τοῦ οἴκου του καί ἀπελάμβανε ἀμέριμνος τά ἀγαθά του (στίχ. 2-6).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

39,1Ὁ Ἰωσήφ κατέβηκε στήν Αἴγυπτο καί ὁ Πετεφρῆς, ὁ εὐνοῦχος τοῦ Φαραώ, ὁ ἀρχιμάγειρος,α ἄνθρωπος Αἰγύπτιος, τόν ἀγόρασε ἀπό τούς Ἰσμαηλῖτες, οἱ ὁποῖοι τόν ἔφεραν ἐκεῖ. 2Ὁ δέ Κύριος ἦταν μέ τόν Ἰωσήφ, γι’ αὐτό αὐτός ἦταν ἄνθρωπος ἐπιτυχημένος (σέ ὅ,τι ἔκανε)· καί ζοῦσε στόν οἶκο τοῦ κυρίου του τοῦ Αἰγυπτίου.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (38,1-30). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ἱστορία τοῦ Ἰούδα καί τῆς Θάμαρ (38,1-30)

(Προλογικό  σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τό κεφάλαιό μας αὐτό δείχνει ὅτι οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ λησμόνησαν τήν ἱερή κλήση τῆς φυλῆς τους καί ἄρχισαν τίς στενές ἐπικοινωνίες μέ τούς Χαναναίους· γιατί ὁ υἱός τοῦ Ἰακώβ Ἰούδας πῆρε γιά γυναίκα του μιά Χαναναία καί ἀπό τήν ἕνωση μαζί της ἀπέκτησε τρία παιδιά, τόν Ἤρ, τόν Αὐνάν καί τόν Σηλώμ (στίχ. 2-5). Ἐνύμφευσε δέ ὁ Ἰούδας τόν πρῶτο του υἱό, τόν Ἤρ, μέ Χαναναία πάλι γυναίκα, τήν Θάμαρ (στίχ. 6). Ὥστε βλέπουμε ὅτι ὅλο καί συμφύρονται μέ τούς Χαναναίους οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ καί, ἐάν δέν παρενέβαινε ὁ Θεός νά τούς μεταφέρει στήν Αἴγυπτο, ἡ ἐκλεκτή φυλή θά εἶχε ὑποκύψει στά διεφθαρμένα ἤθη τῶν Χαναναίων. – Ὁ ἄνδρας τῆς Θάμαρ Ἤρ πέθανε αἰφνίδια (στίχ. 7) καί ἔμεινε, λοιπόν, χήρα ἡ Χαναναία γυναίκα. Κατά ἐπικρατοῦν δέ ἔθιμο ὁ ἀδελφός τοῦ πεθαμένου συζύγου ἔπρεπε νά νυμφευθεῖ τήν ἄτεκνη χήρα τοῦ ἀδελφοῦ του καί νά δημιουργήσει ἀπό αὐτήν οἰκογένεια γιά τόν ἀδελφό του (λευιρατικός γάμος, βλ. Δευτ. 25,5). 

Ὁ Θεὸς θὰ δικαιώσει τὸν δίκαιο καὶ θὰ τιμωρήσει τοῦ κατηγόρους του. Ἑρμηνεία τοῦ Ψαλτηρίου. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ 5ος Ψαλμός. Ὁ Θεὸς θὰ δικαιώσει τὸν δίκαιο καὶ θὰ τιμωρήσει τοῦ κατηγόρους του

 Ψαλμοί

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Στήν σειρά τῆς ἑρμηνείας τοῦ ἱεροῦ Ψαλτηρίου, σήμερα, ἀδελφοί χριστιανοί, θά σᾶς ἑρμηνεύσω τόν 5ο ψαλμό.
Ὁ ψαλμός αὐτός εἶναι θρηνώδης. Ὁ ψαλμωδός θρηνεῖ στήν προσευχή του πρός τόν Θεό γιά τήν πολεμική πού τοῦ ἐξασκοῦν κακοί ἄνθρωποι καί Τοῦ λέγει: «Σύνες τῆς κραυγῆς μου» (στίχ. 2), «πρόσεχε τόν στεναγμό μου», ὅπως τό λέει τό Ἑβραϊκό κείμενο. Ποιοί εἶναι αὐτοί οἱ κακοί ἄνθρωποι πού στρέφονταν ἐναντίον τοῦ ποιητοῦ τοῦ ψαλμοῦ μας δέν γνωρίζουμε, οὔτε πάλι φαίνεται ἀπό τόν ψαλμό τί ἀκριβῶς τοῦ ἔλεγαν. Πάντως ὁ ψαλμωδός ἐπιτίθεται μέ βαρειές ἐκφράσεις ἐναντίον τους καί μάλιστα στρέφεται ἰδιαίτερα ἐναντίον κάποιου τόν ὁποῖο ὀνομάζει «ἄνδρα αἱμάτων καί δόλιον» (στίχ. 7).

2. Οἱ ἐχθροί τοῦ ποιητοῦ μας, κακοί ὄντες, ἔλεγαν πολλά συκοφαντικά ἐναντίον του. Ἔλεγαν λόγια πού τοῦ ἔκαναν ζημιά, γιατί ὁ λάρυγγάς τους ἦταν ἕτοιμος σάν τάφος νά τόν καταφάγει καί νά τόν θάψει.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. Ἡ ἱστορία τοῦ Ἰωσὴφ (37,1-50,26). (37,1-11), (37,12-36). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

  Ὁ Ἰωσήφ καί οἱ ἀδελφοί του (37,1-11), Ὁ Ἰωσήφ πωλεῖται ἀπό τά ἀδέλφια του (37,12-36)

IV. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ (37,1-50,26)

Ὁ Ἰωσήφ καί οἱ ἀδελφοί του (37,1-11)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τά γεγονότα πού περιγράφονται στό κεφάλαιο ἐδῶ ἔλαβαν χώρα ἕντεκα περίπου χρόνια μετά τήν ἐπιστροφή τοῦ Ἰακώβ ἀπό τήν Χαρράν, ὅταν αὐτός θά ἦταν σέ ἡλικία 108 ἐτῶν (βλ. 30,25 καί 27,1). Στήν παράγραφό μας ἐδῶ βλέπουμε ὅτι οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ ζηλοφθόνησαν τόν Ἰωσήφ γιά τίς ἑξῆς αἰτίες: (α) Ἀνέφερε στόν πατέρα Ἰακώβ κάποια κακή διαγωγή τους (στίχ. 2β κατά τό Ἑβρ.). (β) Γιατί ὁ Ἰακώβ ἀγαποῦσε αὐτόν περισσότερο ἀπό αὐτούς καί τό ἐξεδήλωσε μάλιστα αὐτό κάνοντάς του ἕνα ποικιλόχρωμο χιτώνα (στίχ. 3.4). Καί (γ) ζηλοφθόνησαν τόν Ἰωσήφ γιά τά ὄνειρα πού εἶδε καί μάλιστα τά ἀνακοίνωσε· ἐσήμαιναν δέ τά ὄνειρα αὐτά τήν μελλοντική ἀνάδειξή του, τήν ὑπεροχή του ἀπό ὅλη του τήν οἰκογένεια (στίχ. 5-8. 9-10). Ἀπό τά ἐδῶ ὄνειρα τοῦ Ἰωσήφ βλέπουμε ὅτι, ὅπως ὁ Θεός μιλοῦσε παλαιά στόν Ἀβραάμ, στόν Ἰσαάκ καί στόν Ἰακώβ, ἔτσι ἄρχισε νά μιλάει καί στόν πατριάρχη Ἰωσήφ ἀπό μικρό ἀκόμα, γιατί τόν βρῆκε ἀντάξιό τους.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (33,12-17), (33,18-20), (34,1-5), (34,6-24), (34,25-31), (35,1-15), (35,16-20), (35,21), (35,22-26), (35,27-29), (36,1-43),

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ Ἰακώβ χωρίζεται ἀπό τόν Ἡσαῦ (33,12-17), Ἄφιξη στή Συχέμ (33,18-20), Ὁ βιασμός τῆς Δείνας (34,1-5), Γαμήλια συνθήκη μέ τούς Συχεμῖτες (34,6-24), Δόλια ἐκδίκηση τοῦ Συμεών καί τοῦ Λευί (34,25-31), Ὁ Ἰακώβ στήν Βαιθήλ (35,1-15), Γέννηση τοῦ Βενιαμίν καί θάνατος τῆς Ραχήλ (35,16-20), Αἱμομιξία τοῦ Ρουβήν (35,21), Οἱ δώδεκα υἱοί τοῦ Ἰακώβ (35,22-26), Θάνατος τοῦ Ἰσαάκ (35,27-29), Οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἡσαῦ (36,1-43)

Ὁ Ἰακώβ χωρίζεται ἀπό τόν Ἡσαῦ (33,12-17)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τέλος τῆς συνάντησης: Ὁ Ἡσαῦ ἐπέστρεψε στήν Σηείρ καί ὁ Ἰακώβ ἔφτασε στήν Σοκχώθ, μιά τοποθεσία νότια τοῦ παραπόταμου Ἰαβώκ, ἀριστερά τοῦ Ἰορδάνου. Ἐκεῖ ὁ Ἰακώβ «ἔκανε σκηνές γιά τά κτήνη του» (στίχ. 16.17), πράγμα πού σημαίνει μιά ἀρχή σταθερότητας στήν νομαδική ζωή τῶν πατριαρχῶν. Τά δύο ἀδέρφια ξανασυναντήθηκαν στήν Χεβρών, στήν κηδεία τοῦ πατέρα τους Ἰσαάκ (βλ. 35,27-29). Τελειώνει πλέον, ἀπ’ ἐδῶ καί πέρα, ἡ ἀναφορά στό πρόσωπο τοῦ Ἡσαῦ. Δέν ἀναφέρεται πλέον αὐτός στήν ἱστορία τῆς σωτηρίας.

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

33,12Καί εἶπε (ὁ Ἡσαῦ): «Ἄς συνεχίσουμε τόν δρόμο μας κατ’ εὐθεῖαν».α 13Ἐκεῖνος δέ (ὁ Ἰακώβ) ἀπάντησε:

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (31,1-21), (31,22-42), (31,43-32,2), (32,3-21), (32,22-32)!, (33,1-11). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Φυγή τοῦ Ἰακώβ (31,1-21), Ὁ Λάβαν καταδιώκει τόν Ἰακώβ (31,22-42), Συμφωνία μεταξύ τοῦ Ἰακώβ καί τοῦ Λάβαν (31,43-32,2), Ὁ Ἰακώβ προετοιμάζει τήν συνάντησή του μέ τόν Ἡσαῦ (32,3-21), Ἡ πάλη τοῦ Ἰακώβ μέ τόν Θεό (32,22-32)!, Ἡ συνάντηση μέ τόν Ἡσαῦ (33,1-11)

Φυγή τοῦ Ἰακώβ (31,1-21)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ Ἰακώβ πῆρε τήν ἀπόφαση νά ἀναχωρήσει ἀπό τήν Μεσοποταμία καί νά πορευθεῖ στήν πατρίδα του, ἀφοῦ μάλιστα τοῦ τό εἶπε ὁ Θεός νά τό κάνει (στίχ. 3). Στήν ἀπόφαση αὐτή τοῦ Ἰακώβ γιά ἀναχώρηση βρέθηκαν ἀπόλυτα σύμφωνες καί οἱ δύο γυναῖκες του, ἡ Ραχήλ καί ἡ Λεία, γιατί εἶδαν καί αὐτές τήν κακή διαγωγή τοῦ πατέρα τους Λάβαν πρός τόν ἄνδρα τους Ἰακώβ. Καί ἀκόμη ἀναγνώρισαν τήν δύναμη τοῦ Θεοῦ στόν πλουτισμό τοῦ ἄνδρα τους· γι’ αὐτό καί παρότρυναν καί αὐτές τόν ἄνδρα τους Ἰακώβ νά φύγουν (στίχ. 5-16). Ἡ ληφθεῖσα ἀπόφαση ἐκτελέστηκε χωρίς καθυστέρηση: Ὁ Ἰακώβ ἐκμεταλλεύτηκε τό ὅτι ὁ Λάβαν πῆγε νά κουρέψει τά πρόβατά του (στίχ. 19), μιά ἐργασία πού θά διαρκοῦσε κάποιο χρόνο, καί ἔτσι ἀναχώρησε. Φεύγοντας ἡ Ραχήλ ἀπό τόν πατρικό της οἶκο ἔκλεψε μόνη της τά εἴδωλα τοῦ πατέρα της, τά τεραφίμ (στίχ. 19).

Ἑρμηνεία τοῦ Ψαλτηρίου. Λύση γιά τό οἰκονομικό πρόβλημα. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ 4ος Ψαλμός
Λύση γιά τό οἰκονομικό πρόβλημα
 

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Σήμερα, ἀδελφοί χριστιανοί, θά σᾶς ἑρμηνεύσω τόν 4ο ψαλμό. Παρακαλῶ, προσέξτε τήν ἑρμηνεία του, γιατί ἔχει νά μᾶς δώσει ἕνα σπουδαῖο νόημα. Ὁ ποιητής τοῦ ψαλμοῦ αὐτοῦ, πού εἶναι ἕνας πολύ πνευματικός ἄνθρωπος, εἶχε κάποια διαφωνία καί διένεξη μέ μερικούς, τούς ὁποίους ὀνομάζει «υἱούς ἀνθρώπων» (στίχ. 3).
Ἡ διαφωνία του μέ αὐτούς, σέ κάποιο σοβαρό θέμα, γιά τό ὁποῖο θά μιλήσουμε παρακάτω, ἔκανε αὐτούς τούς ἀνθρώπους νά γίνονται σκληροί στόν ποιητή μας, «βαρυκάρδιοι», ὅπως τούς λέγει ὁ ψαλμός μας (στίχ. 3). Μιλοῦσαν δηλαδή μέ σκληρότητα πρός τόν ποιητή καί ἔλεγαν εἰς βάρος του «μάταια», δηλαδή, ἀσύστατα πράγματα (στίχ. 3). Ἔλεγαν ψευδεῖς κατηγορίες ἐναντίον του.
Γι᾽ αὐτό καί ὁ ποιητής μας τούς λέγει: «Υἱοί ἀνθρώπων, ἕως πότε βαρυκάρδιοι; Ἱνατί ἀγαπᾶτε ματαιότητα καί ζητεῖτε ψεῦδος;» (στίχ. 3).

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης, (27,1-45), (27,46-28,5), (28,6-9), (28,10-22), (29,1-14), (29,15-30), (30,25-43). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ Ἰακώβ παίρνει μέ ἀπάτη τήν εὐλογία τοῦ Ἰσαάκ (27,1-45), Ὁ Ἰσαάκ στέλνει τόν Ἰακώβ στόν Λάβαν (27,46-28,5), Ἄλλος γάμος τοῦ Ἡσαῦ (28,6-9), Ὅραση στήν Βαιθήλ (28,10-22), Ὁ Ἰακώβ φτάνει στόν Λάβαν (29,1-14), Οἱ δύο γάμοι τοῦ Ἰακώβ (29,15-30), Οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ (29,31-30,24), Πῶς πλουτίζεται ὁ Ἰακώβ (30,25-43)

 
Ὁ Ἰακώβ παίρνει μέ ἀπάτη τήν εὐλογία τοῦ Ἰσαάκ

(27,1-45)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Εἴδαμε ὅτι ὁ Ἡσαῦ πούλησε τά πρωτοτόκιά του στόν Ἰακώβ (25,27-34) καί ὁ ἴδιος νυμφεύθηκε μέ εἰδωλολάτριδες γυναῖκες (26,34-35). Ὁ «βέβηλος», λοιπόν, Ἡσαῦ (Ἑβρ. 12,16) ἔπρεπε νά ἀποκλεισθεῖ ἀπό τήν ἱερή οἰκογένεια, ὅπως προηγουμένως ὁ Ἰσμαήλ. Στό ἐπεισόδιο τῆς περικοπῆς μας ἐδῶ θαυμάζουμε μία παράδοξη ἀνάμειξη τοῦ θείου καί τοῦ ἀνθρωπίνου. Ὁ Ἰακώβ ἔλαβε ἀπό τόν πατέρα του Ἰσαάκ τήν εὐλογία τῶν πρωτοτοκίων, ἀλλά τήν ἔλαβε μέ δόλο, κατά τήν συμβουλή τῆς μητέρας του. Εἶναι ἄξιος ἐπαίνων ὁ Ἰακώβ, γιατί ἐπιθυμοῦσε αὐτήν τήν ὑψηλή εὐλογία τῶν πρωτοτοκίων, καί ἅρμοζε σ’ αὐτόν, πραγματικά, ἡ εὐλογία αὐτή, ὅπως τό εἶχε προείπει ὁ Θεός (25,23). Καί ἡ μητέρα Ρεβέκκα δικαιολογεῖται, λοιπόν, γιατί παρενέβη στό νά λάβει ὁ Ἰακώβ τά πρωτοτόκια, γιατί γνώριζε τήν ἐκλογή αὐτή τοῦ Θεοῦ ὑπέρ τοῦ Ἰακώβ· τό λάθος της ὅμως συνίσταται στό ὅτι ἐπέσπευσε μέ δόλιο τρόπο, ὅπως βλέπουμε στήν περικοπή μας, τήν ἐκπλήρωση τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς τοῦ Θεοῦ.

Ἑρμηνεία τοῦ Ψαλτηρίου. Νὰ μὴν ταρασσόμαστε ἀπὸ τὴν πολεμικὴ τῶν ἐχθρῶν μας. Καταφύγιό μας ὁ Θεὸς. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ 3ος Ψαλμός

 Νὰ μὴν ταρασσόμαστε ἀπὸ τὴν πολεμικὴ τῶν ἐχθρῶν μας. Καταφύγιό μας ὁ Θεὸς

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Στό σημερινό μου κήρυγμα, ἀδελφοί χριστιανοί, θά σᾶς ἑρμηνεύσω τόν 3ο ψαλμό καί παρακαλῶ νά προσέξετε τήν ἑρμηνεία του. Μᾶς μιλάει γιά ἕναν ἄνθρωπο πιστό στόν Θεό, ὁ ὁποῖος θρηνεῖ καί στενάζει, γιατί βλέπει πολλούς οἱ ὁποῖοι τόν θλίβουν καί ἐπαναστατοῦν ἐναντίον του. Στόν πόνο του δέ αὐτόν καταφεύγει στόν Θεό καί τοῦ λέγει: «Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με; Πολλοί ἐπανίστανται ἐπ᾽ ἐμέ» (στίχ. 1). Οἱ ἐχθροί ὅμως τοῦ ψαλμωδοῦ μας ἐδῶ τόν θλίβουν ἀκόμη περισσότερο, γιατί τοῦ εἰρωνεύονται τήν πίστη του στόν Θεό. Τοῦ λέγουν: «Οὐκ ἔστι σωτηρία αὐτῷ ἐν τῷ Θεῷ αὐτοῦ» (στίχ. 3). Σάν νά τοῦ ἔλεγαν: Τί κουράζεσαι; Σταμάτα νά προσεύχεσαι, δέν σέ ἀκούει ὁ Θεός.

2. Ὁ ποιητής τοῦ ψαλμοῦ μας ὅμως, χριστιανοί μου, πιστεύει δυνατά στόν Θεό, γι᾽ αὐτό καί δέν κλονίζεται ἀπό ὅσα εἰρωνικά τοῦ λέγουν. Πιστεύει ὅτι ὁ Θεός θά τόν βοηθήσει καί θά τόν δοξάσει.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης, (22,1-19), (22,20-24), (23,1-20), (24,1-67), (25,1-6), (25,7-11), (25,12-18), ΙΙΙ. (25,19-37,1), (25,19-28), (25,29-34), (26,1-14), (26,15-25), (26,26-33), (26,34-35). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ (22,1-19), Ἡ γενεά τοῦ Ναχώρ (22,20-24), Ὁ τάφος τῶν πατριαρχῶν (23,1-20), Γάμος τοῦ Ἰσαάκ (24,1-67), Οἱ ἀπόγονοι ἀπό τήν Χεττούρα (25,1-6), Θάνατος τοῦ Ἀβραάμ (25,7-11), Οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἰσμαήλ (25,12-18), ΙΙΙ. Ἱστορία τοῦ Ἰσαάκ καί τοῦ Ἰακώβ (25,19-37,1), Γέννηση τοῦ Ἡσαῦ καί τοῦ Ἰακώβ (25,19-28), Ὁ Ἡσαῦ παραχωρεῖ τά πρωτοτόκιά του (25,29-34), Ὁ Ἰσαάκ στά Γέραρα (26,1-14), Τά πηγάδια μεταξύ Γεράρων καί Βηρσαβεέ (26,15-25), Συμφωνία τοῦ Ἰσαάκ μέ τόν Ἀβιμέλεχ (26,26-33), Οἱ Χεττίτιδες γυναῖκες τοῦ Ἡσαῦ (26,34-35), 

Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ (22,1-19)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Στό περιστατικό τῆς περικοπῆς μας ὁ Ἀβραάμ ἀποδεικνύεται ἥρωας πίστεως, γιατί ὑπήκουσε χωρίς γογγυσμό στό σκληρό αἴτημα τοῦ Θεοῦ νά Τοῦ θυσιάσει τόν ἀγαπημένο του υἱό Ἰσαάκ! – Ποτέ ὁ Θεός δέν εἶχε ὑποδείξει τόπο, τό ποῦ θά γινόταν θυσία, παρά μόνο γιά τήν ἐδῶ θυσία τοῦ Ἰσαάκ (στίχ. 2)· αὐτό γίνεται γιατί ἡ θυσία αὐτή προεικονίζει τήν θυσία τοῦ Χριστοῦ, πού προσφέρθηκε στόν Γολγοθᾶ, κοντά στόν ὁριζόμενο ἐδῶ τόπο. Σάν ἄσπλαγχνος φαίνεται ὁ πατέρας Ἀβραάμ νά φορτώσει τά ξύλα στούς ὤμους τοῦ μελλοθάνατου υἱοῦ του (στίχ. 6)! Αὐτό γίνεται γιατί ὁ Ἀβραάμ, κινούμενος ἀπό τόν Θεό, ἀντιγράφει τό μέλλον: καί ὁ Χριστός ἀνέρχεται στόν Γολγοθᾶ βαστάζοντας τό ξύλο τοῦ Σταυροῦ. Ὁ γενναῖος καί μεγάλος στήν πίστη Ἀβραάμ σήκωσε τήν μάχαιρα γιά νά θυσιάσει τόν υἱό του, ἀλλά ὁ Θεός τόν ἐμπόδισε (στίχ. 10 -12).