Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (48,1-7), (48,8-22). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Ὁ Ἰακώβ υἱοθετεῖ τούς δύο υἱούς τοῦ Ἰωσήφ (48,1-7), Ὁ Ἰακώβ εὐλογεῖ τούς δύο υἱούς τοῦ Ἰωσήφ (48,8-22)

Ὁ Ἰακώβ υἱοθετεῖ τούς δύο υἱούς τοῦ Ἰωσήφ (48,1-7)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ Ἰωσήφ, λίγο πρίν πεθάνει ὁ πατέρας του Ἰακώβ, πῆρε τούς δύο υἱούς του, Ἐφραΐμ καί Μανασσῆ, καί τούς ἔφερε σ᾽ αὐτόν (στίχ. 1-2). Ὁ Ἰακώβ τότε τούς υἱοθέτησε, δίνοντάς τους θέση ἴση πρός τήν θέση τῶν ἄλλων του παιδιῶν (στίχ. 3-7). Γι᾽ αὐτόν τόν λόγο σέ μετέπειτα χρόνια στό Ἰσραηλιτικό ἔθνος δέν γίνεται λόγος γιά «φυλή Ἰωσήφ», ἀλλά ξεχωριστά γιά φυλές Ἐφραίμ καί Μανασσῆ, ὡς νά ἦταν οἱ Ἐφραίμ καί Μανασσῆς παιδιά τοῦ Ἰακώβ.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (47,1-12), (47,13-28), (47,29-31). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 

Ἐγκατάσταση τοῦ Ἰακώβ στήν γῆ Γεσέμ (47,1-12), Ἡ διοίκηση τοῦ Ἰωσήφ στήν Αἴγυπτο κατά τό ὑπόλοιπο διάστημα τοῦ λιμοῦ (47,13-28), Ἐπιθυμία τοῦ Ἰακώβ περί τοῦ ἐνταφιασμοῦ του (47,29-31)

Ἐγκατάσταση τοῦ Ἰακώβ στήν γῆ Γεσέμ (47,1-12)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ἔχοντας πληροφορήσει ὁ Ἰωσήφ τόν Φαραώ γιά τόν ἐρχομό τῶν συγγενῶν του στήν γῆ Γεσέμ (στίχ. 1), παρουσίασε ἔπειτα, ὡς ἀντιπροσωπεία, πέντε ἀπό τούς ἀδελφούς του σ’ αὐτόν (στίχ. 2), ἐπειδή ὁ ἀριθμός πέντε θεωρεῖτο ὡς ἱερός στούς Αἰγυπτίους. Οἱ ἀδελφοί πληροφόρησαν τόν Φαραώ ὅτι εἶναι ποιμένες προβάτων καί γι᾽ αὐτό ἐζήτησαν νά παροικήσουν στήν γῆ Γεσέμ τῆς Αἰγύπτου, ἡ ὁποία εἶχε πλούσια βοσκή γιά τά ποίμνια (στίχ. 3-4). Ὁ Φαραώ ἔκανε δεκτό τό αἴτημά τους καί κατέστησε μάλιστα αὐτούς ὑπεύθυνους καί στά δικά του ζῶα (στίχ. 5-6). Ὁ γέροντας Ἰακώβ παρουσιάστηκε καί αὐτός μπροστά στόν Φαραώ καί τόν εὐλόγησε (στίχ. 7), τόν χαιρέτησε δηλαδή καί εὐχήθηκε σ᾽ αὐτόν μέ εὐγνωμοσύνη ἤ τόν εὐλόγησε ὡς προφήτης τοῦ Θεοῦ πού ἦταν. Ἡ μεγάλη του ἡλικία (130 ἔτη) θά ἔκανε ἐντύπωση στόν Φαραώ, ἀλλά ὁ Ἰακώβ ἀπάντησε ὅτι ἡ ζωή του ἦταν μικρή καί γεμάτη θλίψεις σέ σχέση μέ τήν ζωή τῶν πατέρων του καί ἀφοῦ εὐλόγησε τόν Φαραώ ἀποχώρησε (στίχ. 8-10).

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (45,1-15), (45,16-20), (45,21-28), (46,1-7), (46,8-27), (46,28-34). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ Ἰωσήφ ἀποκαλύπτεται στούς ἀδελφούς του (45,1-15), Πρόσκληση τοῦ Φαραώ (45,16-20),
Ἡ ἐπιστροφή στήν Χαναάν (45,21-28), Ἀναχώρηση τοῦ Ἰακώβ γιά τήν Αἴγυπτο (46,1-7), Ἡ οἰκογένεια τοῦ Ἰακώβ (46,8-27), Ἡ ὑποδοχή τοῦ Ἰακώβ ἀπό τόν Ἰωσήφ (46,28-34)

Ὁ Ἰωσήφ ἀποκαλύπτεται στούς ἀδελφούς του (45,1-15)

 (Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ Ἰωσήφ, μή μπορώντας πλέον νά συγκρατήσει τά δάκρυα, ἔδωσε ἐντολή νά φύγουν ἀπό μπροστά του ὅλοι οἱ Αἰγύπτιοι καί φανέρωσε ποιός εἶναι στούς ἀδελφούς του, οἱ ὁποῖοι ἐξεπλάγησαν (στίχ. 1-4). Εἶπε δέ σ᾽ αὐτούς νά μή λυποῦνται γιά τήν πράξη τους νά τόν πωλήσουν ὡς δοῦλο, ἐπειδή ἡ περιπέτειά του ἦταν μέσα στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τήν σωτηρία τοῦ λαοῦ τους ἀπό τόν λιμό. Γιατί θά ἀκολουθοῦσαν ἀκόμη ἄλλα πέντε ἔτη λιμοῦ καί δέν θά ὑπῆρχε τροφή γιά νά ζήσουν (στίχ. 5-8). Τούς κάλεσε δέ νά σπεύσουν νά ἐπιστρέψουν στόν πατέρα τους καί νά κατέβουν ὅλοι μαζί στήν Αἴγυπτο γιά νά ζήσουν ἐκεῖ (στίχ. 9-13).

  

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (43,1-14), (43,15-33), (44,1-17), (44,18-34). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ ἀναχωροῦν μέ τόν Βενιαμίν (43,1-14), Ἡ συνάντηση μέ τόν Ἰωσήφ (43,15-33), Τό κύπελλο τοῦ Ἰωσήφ στόν σάκκο τοῦ Βενιαμίν (44,1-17), Ἡ ἐπέμβαση τοῦ Ἰούδα (44,18-34)

Οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ ἀναχωροῦν μέ τόν Βενιαμίν (43,1-14)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὅταν τό σιτάρι τελείωσε καί ὁ Ἰακώβ ζήτησε πάλι ἀπό τούς υἱούς του νά κατέβουν στήν Αἴγυπτο, αὐτοί τοῦ ὑπενθύμισαν ὅτι πρέπει νά πάρουν μαζί τους τόν Βενιαμίν (στίχ. 1-4). Στίς ἔντονες ἀντιρρήσεις τοῦ Ἰακώβ ὁ Ἰούδας ἀνέλαβε τήν εὐθύνη γιά τήν ἀσφαλῆ ἐπιστροφή τοῦ Βενιαμίν (στίχ. 5-9). Τότε ὁ Ἰακώβ ὑποχώρησε καί οἱ υἱοί του, ἀφοῦ πῆραν μαζί τους πλούσια δῶρα καί τόν Βενιαμίν, ἀνεχώρησαν ἐκ νέου γιά τήν Αἴγυπτο (στίχ. 10-14).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

43,1Ὅταν τελείωσαν τρώγοντας τό σιτάρι πού ἔφεραν ἀπό τήν Αἴγυπτο, εἶπε σ’ αὐτούς ὁ πατέρας τους: «Πηγαίνετε πάλι καί ἀγοράστε μας λίγες τροφές».α 2Ἀλλά ὁ Ἰούδας τοῦ εἶπε: «Ὁ ἄνθρωπος, ὁ κύριος τῆς χώρας, μᾶς προειδοποίησε αὐστηρά·

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (42,1-24), (42,25-39). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

  Πρώτη συνάντηση τοῦ Ἰωσήφ μέ τά ἀδέλφια του (42,1-24), Ἐπιστροφή στήν Χαναάν (42,25-39)

Πρώτη συνάντηση τοῦ Ἰωσήφ μέ τά ἀδέλφια του (42,1-24)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Κατόπιν παροτρύνσεως του Ἰακώβ οι δέκα υἱοί του, πλήν τοῦ Βενιαμίν, κατέβηκαν στήν Αἴγυπτο γιά νά ἀγοράσουν σιτάρι (στίχ. 1-5). Ἐκεῖ αὐτοί παρουσιάστηκαν στόν ἄρχοντα Ἰωσήφ, τόν ὁποῖο δέν ἀναγνώρισαν, καί τόν προσκύνησαν (στίχ. 5-6). Ὁ Ἰωσήφ ἀντιθέτως τούς ἀναγνώρισε, ἀλλά δέν φανερώθηκε σ᾽ αὐτούς καί τούς κατηγόρησε ὡς κατασκόπους (στίχ. 7-9). Οἱ δέκα ἀδελφοί ἀπολογούμενοι ἐξήγησαν τά τῆς οἰκογενείας τους καί ὅτι ἔχουν ἄλλον ἕνα ἀδελφό στήν Χαναάν, πού ἔμεινε μέ τόν γέροντα πατέρα τους (στίχ. 10-11). Τότε ὁ Ἰωσήφ ζήτησε νά τοῦ φέρουν τόν νεώτερο ἀδελφό τους, γιά νά πεισθεῖ δῆθεν γιά τά λεγόμενά τους, κρατώντας γιά ἀσφάλεια στήν φυλακή τόν Συμεών (στίχ. 14-24).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (39,1-6α), (39,6β-20), (39,21-23), (40,1-23), (41,1-36), (41,37-49), (41,50-57). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Τό πρῶτο διάστημα τοῦ Ἰωσήφ στήν Αἴγυπτο (39,1-6α), Ἡ ἁγνότητα τοῦ Ἰωσήφ (39,6β-20), Ὁ Ἰωσήφ στήν φυλακή (39,21-23), Ὁ Ἰωσήφ ἐξηγεῖ τά ὄνειρα τῶν δύο αὐλικῶν τοῦ Φαραώ (40,1-23), Τά ὄνειρα τοῦ Φαραώ (41,1-36), Ἡ ἀνύψωση τοῦ Ἰωσήφ (41,37-49), Οἱ υἱοί τοῦ Ἰωσήφ (41,50-57)

Τό πρῶτο διάστημα τοῦ Ἰωσήφ στήν Αἴγυπτο (39,1-6α)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Στήν Αἴγυπτο τόν Ἰωσήφ τόν ἀγόρασε ἕνας ἀξιωματοῦχος τοῦ Φαραώ, ὁ Πετεφρής (στίχ. 1). Ὁ Ἰωσήφ ὡς δοῦλος τοῦ Πετεφρῆ ἦταν, μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, τόσο ἐπιτυχημένος καί ἔφερε τόση εὐλογία στό σπίτι του Αἰγυπτίου, ὥστε αὐτός εἶχε παραδώσει στόν ὄμορφο νεαρό Ἑβραῖο ὅλη τήν διοίκηση τοῦ οἴκου του καί ἀπελάμβανε ἀμέριμνος τά ἀγαθά του (στίχ. 2-6).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

39,1Ὁ Ἰωσήφ κατέβηκε στήν Αἴγυπτο καί ὁ Πετεφρῆς, ὁ εὐνοῦχος τοῦ Φαραώ, ὁ ἀρχιμάγειρος,α ἄνθρωπος Αἰγύπτιος, τόν ἀγόρασε ἀπό τούς Ἰσμαηλῖτες, οἱ ὁποῖοι τόν ἔφεραν ἐκεῖ. 2Ὁ δέ Κύριος ἦταν μέ τόν Ἰωσήφ, γι’ αὐτό αὐτός ἦταν ἄνθρωπος ἐπιτυχημένος (σέ ὅ,τι ἔκανε)· καί ζοῦσε στόν οἶκο τοῦ κυρίου του τοῦ Αἰγυπτίου.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (38,1-30). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ἱστορία τοῦ Ἰούδα καί τῆς Θάμαρ (38,1-30)

(Προλογικό  σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τό κεφάλαιό μας αὐτό δείχνει ὅτι οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ λησμόνησαν τήν ἱερή κλήση τῆς φυλῆς τους καί ἄρχισαν τίς στενές ἐπικοινωνίες μέ τούς Χαναναίους· γιατί ὁ υἱός τοῦ Ἰακώβ Ἰούδας πῆρε γιά γυναίκα του μιά Χαναναία καί ἀπό τήν ἕνωση μαζί της ἀπέκτησε τρία παιδιά, τόν Ἤρ, τόν Αὐνάν καί τόν Σηλώμ (στίχ. 2-5). Ἐνύμφευσε δέ ὁ Ἰούδας τόν πρῶτο του υἱό, τόν Ἤρ, μέ Χαναναία πάλι γυναίκα, τήν Θάμαρ (στίχ. 6). Ὥστε βλέπουμε ὅτι ὅλο καί συμφύρονται μέ τούς Χαναναίους οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ καί, ἐάν δέν παρενέβαινε ὁ Θεός νά τούς μεταφέρει στήν Αἴγυπτο, ἡ ἐκλεκτή φυλή θά εἶχε ὑποκύψει στά διεφθαρμένα ἤθη τῶν Χαναναίων. – Ὁ ἄνδρας τῆς Θάμαρ Ἤρ πέθανε αἰφνίδια (στίχ. 7) καί ἔμεινε, λοιπόν, χήρα ἡ Χαναναία γυναίκα. Κατά ἐπικρατοῦν δέ ἔθιμο ὁ ἀδελφός τοῦ πεθαμένου συζύγου ἔπρεπε νά νυμφευθεῖ τήν ἄτεκνη χήρα τοῦ ἀδελφοῦ του καί νά δημιουργήσει ἀπό αὐτήν οἰκογένεια γιά τόν ἀδελφό του (λευιρατικός γάμος, βλ. Δευτ. 25,5). 

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. Ἡ ἱστορία τοῦ Ἰωσὴφ (37,1-50,26). (37,1-11), (37,12-36). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

  Ὁ Ἰωσήφ καί οἱ ἀδελφοί του (37,1-11), Ὁ Ἰωσήφ πωλεῖται ἀπό τά ἀδέλφια του (37,12-36)

IV. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ (37,1-50,26)

Ὁ Ἰωσήφ καί οἱ ἀδελφοί του (37,1-11)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τά γεγονότα πού περιγράφονται στό κεφάλαιο ἐδῶ ἔλαβαν χώρα ἕντεκα περίπου χρόνια μετά τήν ἐπιστροφή τοῦ Ἰακώβ ἀπό τήν Χαρράν, ὅταν αὐτός θά ἦταν σέ ἡλικία 108 ἐτῶν (βλ. 30,25 καί 27,1). Στήν παράγραφό μας ἐδῶ βλέπουμε ὅτι οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ ζηλοφθόνησαν τόν Ἰωσήφ γιά τίς ἑξῆς αἰτίες: (α) Ἀνέφερε στόν πατέρα Ἰακώβ κάποια κακή διαγωγή τους (στίχ. 2β κατά τό Ἑβρ.). (β) Γιατί ὁ Ἰακώβ ἀγαποῦσε αὐτόν περισσότερο ἀπό αὐτούς καί τό ἐξεδήλωσε μάλιστα αὐτό κάνοντάς του ἕνα ποικιλόχρωμο χιτώνα (στίχ. 3.4). Καί (γ) ζηλοφθόνησαν τόν Ἰωσήφ γιά τά ὄνειρα πού εἶδε καί μάλιστα τά ἀνακοίνωσε· ἐσήμαιναν δέ τά ὄνειρα αὐτά τήν μελλοντική ἀνάδειξή του, τήν ὑπεροχή του ἀπό ὅλη του τήν οἰκογένεια (στίχ. 5-8. 9-10). Ἀπό τά ἐδῶ ὄνειρα τοῦ Ἰωσήφ βλέπουμε ὅτι, ὅπως ὁ Θεός μιλοῦσε παλαιά στόν Ἀβραάμ, στόν Ἰσαάκ καί στόν Ἰακώβ, ἔτσι ἄρχισε νά μιλάει καί στόν πατριάρχη Ἰωσήφ ἀπό μικρό ἀκόμα, γιατί τόν βρῆκε ἀντάξιό τους.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (33,12-17), (33,18-20), (34,1-5), (34,6-24), (34,25-31), (35,1-15), (35,16-20), (35,21), (35,22-26), (35,27-29), (36,1-43),

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ Ἰακώβ χωρίζεται ἀπό τόν Ἡσαῦ (33,12-17), Ἄφιξη στή Συχέμ (33,18-20), Ὁ βιασμός τῆς Δείνας (34,1-5), Γαμήλια συνθήκη μέ τούς Συχεμῖτες (34,6-24), Δόλια ἐκδίκηση τοῦ Συμεών καί τοῦ Λευί (34,25-31), Ὁ Ἰακώβ στήν Βαιθήλ (35,1-15), Γέννηση τοῦ Βενιαμίν καί θάνατος τῆς Ραχήλ (35,16-20), Αἱμομιξία τοῦ Ρουβήν (35,21), Οἱ δώδεκα υἱοί τοῦ Ἰακώβ (35,22-26), Θάνατος τοῦ Ἰσαάκ (35,27-29), Οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἡσαῦ (36,1-43)

Ὁ Ἰακώβ χωρίζεται ἀπό τόν Ἡσαῦ (33,12-17)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τέλος τῆς συνάντησης: Ὁ Ἡσαῦ ἐπέστρεψε στήν Σηείρ καί ὁ Ἰακώβ ἔφτασε στήν Σοκχώθ, μιά τοποθεσία νότια τοῦ παραπόταμου Ἰαβώκ, ἀριστερά τοῦ Ἰορδάνου. Ἐκεῖ ὁ Ἰακώβ «ἔκανε σκηνές γιά τά κτήνη του» (στίχ. 16.17), πράγμα πού σημαίνει μιά ἀρχή σταθερότητας στήν νομαδική ζωή τῶν πατριαρχῶν. Τά δύο ἀδέρφια ξανασυναντήθηκαν στήν Χεβρών, στήν κηδεία τοῦ πατέρα τους Ἰσαάκ (βλ. 35,27-29). Τελειώνει πλέον, ἀπ’ ἐδῶ καί πέρα, ἡ ἀναφορά στό πρόσωπο τοῦ Ἡσαῦ. Δέν ἀναφέρεται πλέον αὐτός στήν ἱστορία τῆς σωτηρίας.

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς,

τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

33,12Καί εἶπε (ὁ Ἡσαῦ): «Ἄς συνεχίσουμε τόν δρόμο μας κατ’ εὐθεῖαν».α 13Ἐκεῖνος δέ (ὁ Ἰακώβ) ἀπάντησε:

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. (31,1-21), (31,22-42), (31,43-32,2), (32,3-21), (32,22-32)!, (33,1-11). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Φυγή τοῦ Ἰακώβ (31,1-21), Ὁ Λάβαν καταδιώκει τόν Ἰακώβ (31,22-42), Συμφωνία μεταξύ τοῦ Ἰακώβ καί τοῦ Λάβαν (31,43-32,2), Ὁ Ἰακώβ προετοιμάζει τήν συνάντησή του μέ τόν Ἡσαῦ (32,3-21), Ἡ πάλη τοῦ Ἰακώβ μέ τόν Θεό (32,22-32)!, Ἡ συνάντηση μέ τόν Ἡσαῦ (33,1-11)

Φυγή τοῦ Ἰακώβ (31,1-21)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ Ἰακώβ πῆρε τήν ἀπόφαση νά ἀναχωρήσει ἀπό τήν Μεσοποταμία καί νά πορευθεῖ στήν πατρίδα του, ἀφοῦ μάλιστα τοῦ τό εἶπε ὁ Θεός νά τό κάνει (στίχ. 3). Στήν ἀπόφαση αὐτή τοῦ Ἰακώβ γιά ἀναχώρηση βρέθηκαν ἀπόλυτα σύμφωνες καί οἱ δύο γυναῖκες του, ἡ Ραχήλ καί ἡ Λεία, γιατί εἶδαν καί αὐτές τήν κακή διαγωγή τοῦ πατέρα τους Λάβαν πρός τόν ἄνδρα τους Ἰακώβ. Καί ἀκόμη ἀναγνώρισαν τήν δύναμη τοῦ Θεοῦ στόν πλουτισμό τοῦ ἄνδρα τους· γι’ αὐτό καί παρότρυναν καί αὐτές τόν ἄνδρα τους Ἰακώβ νά φύγουν (στίχ. 5-16). Ἡ ληφθεῖσα ἀπόφαση ἐκτελέστηκε χωρίς καθυστέρηση: Ὁ Ἰακώβ ἐκμεταλλεύτηκε τό ὅτι ὁ Λάβαν πῆγε νά κουρέψει τά πρόβατά του (στίχ. 19), μιά ἐργασία πού θά διαρκοῦσε κάποιο χρόνο, καί ἔτσι ἀναχώρησε. Φεύγοντας ἡ Ραχήλ ἀπό τόν πατρικό της οἶκο ἔκλεψε μόνη της τά εἴδωλα τοῦ πατέρα της, τά τεραφίμ (στίχ. 19).

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης, (27,1-45), (27,46-28,5), (28,6-9), (28,10-22), (29,1-14), (29,15-30), (30,25-43). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

 Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ Ἰακώβ παίρνει μέ ἀπάτη τήν εὐλογία τοῦ Ἰσαάκ (27,1-45), Ὁ Ἰσαάκ στέλνει τόν Ἰακώβ στόν Λάβαν (27,46-28,5), Ἄλλος γάμος τοῦ Ἡσαῦ (28,6-9), Ὅραση στήν Βαιθήλ (28,10-22), Ὁ Ἰακώβ φτάνει στόν Λάβαν (29,1-14), Οἱ δύο γάμοι τοῦ Ἰακώβ (29,15-30), Οἱ υἱοί τοῦ Ἰακώβ (29,31-30,24), Πῶς πλουτίζεται ὁ Ἰακώβ (30,25-43)

 
Ὁ Ἰακώβ παίρνει μέ ἀπάτη τήν εὐλογία τοῦ Ἰσαάκ

(27,1-45)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Εἴδαμε ὅτι ὁ Ἡσαῦ πούλησε τά πρωτοτόκιά του στόν Ἰακώβ (25,27-34) καί ὁ ἴδιος νυμφεύθηκε μέ εἰδωλολάτριδες γυναῖκες (26,34-35). Ὁ «βέβηλος», λοιπόν, Ἡσαῦ (Ἑβρ. 12,16) ἔπρεπε νά ἀποκλεισθεῖ ἀπό τήν ἱερή οἰκογένεια, ὅπως προηγουμένως ὁ Ἰσμαήλ. Στό ἐπεισόδιο τῆς περικοπῆς μας ἐδῶ θαυμάζουμε μία παράδοξη ἀνάμειξη τοῦ θείου καί τοῦ ἀνθρωπίνου. Ὁ Ἰακώβ ἔλαβε ἀπό τόν πατέρα του Ἰσαάκ τήν εὐλογία τῶν πρωτοτοκίων, ἀλλά τήν ἔλαβε μέ δόλο, κατά τήν συμβουλή τῆς μητέρας του. Εἶναι ἄξιος ἐπαίνων ὁ Ἰακώβ, γιατί ἐπιθυμοῦσε αὐτήν τήν ὑψηλή εὐλογία τῶν πρωτοτοκίων, καί ἅρμοζε σ’ αὐτόν, πραγματικά, ἡ εὐλογία αὐτή, ὅπως τό εἶχε προείπει ὁ Θεός (25,23). Καί ἡ μητέρα Ρεβέκκα δικαιολογεῖται, λοιπόν, γιατί παρενέβη στό νά λάβει ὁ Ἰακώβ τά πρωτοτόκια, γιατί γνώριζε τήν ἐκλογή αὐτή τοῦ Θεοῦ ὑπέρ τοῦ Ἰακώβ· τό λάθος της ὅμως συνίσταται στό ὅτι ἐπέσπευσε μέ δόλιο τρόπο, ὅπως βλέπουμε στήν περικοπή μας, τήν ἐκπλήρωση τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς τοῦ Θεοῦ.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης, (22,1-19), (22,20-24), (23,1-20), (24,1-67), (25,1-6), (25,7-11), (25,12-18), ΙΙΙ. (25,19-37,1), (25,19-28), (25,29-34), (26,1-14), (26,15-25), (26,26-33), (26,34-35). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ (22,1-19), Ἡ γενεά τοῦ Ναχώρ (22,20-24), Ὁ τάφος τῶν πατριαρχῶν (23,1-20), Γάμος τοῦ Ἰσαάκ (24,1-67), Οἱ ἀπόγονοι ἀπό τήν Χεττούρα (25,1-6), Θάνατος τοῦ Ἀβραάμ (25,7-11), Οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἰσμαήλ (25,12-18), ΙΙΙ. Ἱστορία τοῦ Ἰσαάκ καί τοῦ Ἰακώβ (25,19-37,1), Γέννηση τοῦ Ἡσαῦ καί τοῦ Ἰακώβ (25,19-28), Ὁ Ἡσαῦ παραχωρεῖ τά πρωτοτόκιά του (25,29-34), Ὁ Ἰσαάκ στά Γέραρα (26,1-14), Τά πηγάδια μεταξύ Γεράρων καί Βηρσαβεέ (26,15-25), Συμφωνία τοῦ Ἰσαάκ μέ τόν Ἀβιμέλεχ (26,26-33), Οἱ Χεττίτιδες γυναῖκες τοῦ Ἡσαῦ (26,34-35), 

Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ (22,1-19)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Στό περιστατικό τῆς περικοπῆς μας ὁ Ἀβραάμ ἀποδεικνύεται ἥρωας πίστεως, γιατί ὑπήκουσε χωρίς γογγυσμό στό σκληρό αἴτημα τοῦ Θεοῦ νά Τοῦ θυσιάσει τόν ἀγαπημένο του υἱό Ἰσαάκ! – Ποτέ ὁ Θεός δέν εἶχε ὑποδείξει τόπο, τό ποῦ θά γινόταν θυσία, παρά μόνο γιά τήν ἐδῶ θυσία τοῦ Ἰσαάκ (στίχ. 2)· αὐτό γίνεται γιατί ἡ θυσία αὐτή προεικονίζει τήν θυσία τοῦ Χριστοῦ, πού προσφέρθηκε στόν Γολγοθᾶ, κοντά στόν ὁριζόμενο ἐδῶ τόπο. Σάν ἄσπλαγχνος φαίνεται ὁ πατέρας Ἀβραάμ νά φορτώσει τά ξύλα στούς ὤμους τοῦ μελλοθάνατου υἱοῦ του (στίχ. 6)! Αὐτό γίνεται γιατί ὁ Ἀβραάμ, κινούμενος ἀπό τόν Θεό, ἀντιγράφει τό μέλλον: καί ὁ Χριστός ἀνέρχεται στόν Γολγοθᾶ βαστάζοντας τό ξύλο τοῦ Σταυροῦ. Ὁ γενναῖος καί μεγάλος στήν πίστη Ἀβραάμ σήκωσε τήν μάχαιρα γιά νά θυσιάσει τόν υἱό του, ἀλλά ὁ Θεός τόν ἐμπόδισε (στίχ. 10 -12).

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης, (17,1-27), (18,1-15), (18,16-33), (19,1-29), (19,30-38), (20,1-18), (21,1-7), (21,8-21), (21,22-34). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ἡ διαθήκη τῆς περιτομῆς (17,1-27). Ἐπίσκεψη τοῦ Θεοῦ στόν Ἀβραάμ εἰς Μαμβρῆ (18,1-15). Ἡ μεσιτεία τοῦ Ἀβραάμ (18,16-33). Ἡ καταστροφή τῶν Σοδόμων (19,1-29). Καταγωγή τῶν Μωαβιτῶν καί τῶν Ἀμμωνιτῶν (19,30-38). Ὁ Ἀβραάμ στά Γέραρα (20,1-18). Γέννηση τοῦ Ἰσαάκ (21,1-7). Ἐκδίωξη τῆς Ἄγαρ καί τοῦ Ἰσμαήλ (21,8-21).  Ἀβραάμ καί Ἀβιμέλεχ στήν Βερσεβά (21,22-34)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Τό κεφάλαιο αὐτό περιέχει τήν τρίτη διαθήκη τοῦ Θεοῦ μέ τόν ἄνθρωπο, τήν διαθήκη τῆς περιτομῆς, πού ἴσχυε μέχρι τόν Χριστό. (Ἡ πρώτη διαθήκη ἦταν μέ τούς πρωτοπλάστους, νά μή φᾶνε ἀπό τό ἀπαγορευμένο δένδρο καί ὁ Θεός θά τούς ἔχει πάντα στόν Παράδεισο. Ἡ δεύτερη διαθήκη ἦταν ἐκείνη μέ τόν Νῶε νά μή φονεύουν οἱ ἄνθρωποι ἀνθρώπους καί νά μήν τρῶνε αἷμα ζώων καί ὁ Θεός δέν θά τούς καταστρέψει πάλι μέ κατακλυσμό). 
Ὕστερα ἀπό δέκα τρία χρόνια ἀπό τά ἱστορούμενα στό προηγούμενο κεφάλαιο ὁ Θεός ἐμφανίστηκε πάλι στόν Ἀβραάμ (στίχ, 1), τοῦ ξαναθύμισε τίς ὑποσχέσεις πού τοῦ εἶχε δώσει, κι ἔκανε μαζί του τήν διαθήκη τῆς περιτομῆς (στίχ. 2 ἑξ.). Ἦρθε ὁ καιρός νά ἀρχίσει νά ἐκπληρώνεται ἡ ὑπόσχεση πού ἔδωσε παλαιότερα ὁ Θεός στόν Ἀβραάμ, ὅτι θά τόν κάνει μέγα ἔθνος (βλ. 15,7-21). 

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης. Ὁ κατακλυσμὸς. Ἡ ἱστορία τοῦ Ἀβραάμ. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ὁ πύργος τῆς Βαβέλ (11,1-9)

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ἡ διήγησή μας παρουσιάζει τούς ἀνθρώπους ὡς ὁμιλοῦντες τήν ἰδία γλώσσα (στίχ. 1). Ὑποθέτουν ὅτι αὐτή ἦταν ἡ Συριακή. Ἀπό τά ὄρη τῆς Ἀρμενίας Ἀραράτ (8,4), ὅπου εἶχε ἐγκατασταθεῖ καί αὐξηθεῖ ἡ οἰκογένεια τοῦ Νῶε, κίνησαν πρός τήν χώρα Σενναάρ, δηλαδή, πρός τήν Βαβυλωνία ἤ Μεσοποταμία, καί κατοίκησαν ἐκεῖ (στίχ. 2). Ὁ Θεός εἶχε πεῖ νά διασκορπισθοῦν σέ ὅλη τήν γῆ (βλ. 9,7). Ἀλλά αὐτοί ἤθελαν νά μείνουν ἐκεῖ στήν Σενναάρ καί νά κάνουν μία συγκεντρωμένη αὐτοκρατορία κτίζοντας ἐκεῖ μία πόλη μέ ὑψηλό πύργο, πού ἡ κορυφή του θά ἔφθανε μέχρι τόν οὐρανό (στίχ. 4). Φεύγοντας ἀπό ἐκεῖ γιά ἐξορμήσεις σέ διάφορα μέρη τῆς γῆς, ὁ ὑψηλός αὐτός πύργος θά τούς συγκέντρωνε πάλι στήν ἕδρα τους, τήν Σενναάρ. Τό σχέδιό τους ἦταν ὑπερήφανο, ὅπως τό ἁμάρτημα τοῦ Ἀδάμ καί τῆς Εὔας, πού ἔφαγαν τόν ἀπαγορευμένο καρπό γιά νά γίνουν θεοί (3,5.6). – Ὁ Θεός εἶδε τό ἁμάρτημα τῶν ἀνθρώπων τῆς Σενναάρ καί ματαίωσε τό σχέδιό τους.

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης (6,5-9,17). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Ο ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ (6,5-9,17)

 Ἡ διαφθορά τῆς ἀνθρωπότητας (6,5-12)

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

(Προλογικό σημείωμα)

Καί ἡ περικοπή μας αὐτή ὁμιλεῖ γιά τήν αὔξηση τῆς ἁμαρτίας τῶν ἀνθρώπων (στίχ. 11.12) καί ὅτι λοιπόν εἶναι δικαιολογημένος ὁ κατακλυσμός. Ἐνῶ ἡ προηγούμενη περικοπή ὡς προκατακλυσμιαία ἁμαρτία παρουσίασε τήν σαρκικότητα (βλ. ἰδιαίτερα, στίχ. 3 «διά τό εἶναι αὐτούς σάρκας»), ἡ παροῦσα περικοπή προχωρεῖ ἀκόμη περισσότερο καί ὡς ἁμαρτία παρουσιάζει τήν διαφθορά τῆς καρδιᾶς τῶν ἀνθρώπων (στίχ. 5: «Πᾶς τις διανοεῖται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἐπιμελῶς ἐπί τά πονηρά πάσας τάς ἡμέρας»). Γι᾽ αὐτό καί ὁ Θεός, μή ἀνεχόμενος πλέον, ὡς ἅγιος, τήν ἁμαρτία τους (στίχ. 6), ἀποφασίζει τήν ἐξάλειψή τους ἀπό τήν γῆ μέ κατακλυσμό (στίχ. 7). Ὅμως σ᾽ αὐτή τήν διεφθαρμένη γενεά ἕνας δίκαιος ἄνθρωπος, ὁ Νῶε, εὐαρέστησε τόν Θεό (στίχ. 9). Καί ἀσφαλῶς αὐτός θά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τόν κατακλυσμό.

  

Ἡ ἑρμηνεία τῆς Παλαιάς Διαθήκης(1,1-6,4). Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

(Ἡ ἑρμηνεία παρά τήν ἁπλότητά της εἶναι ἐπιστημονική)

ΓΕΝΕΣΙΣ

ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΟΣ
(1,1-11,32)

(Γενική ἔννοια τῆς ἑνότητας)

Τό πρῶτο αὐτό τμῆμα τῆς Γενέσεως, τά ἕντεκα πρῶτα κεφάλαιά της, μᾶς μιλοῦν γιά τήν δημιουργία τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου, γιά τήν πτώση του καί τά ὀδυνηρά ἀποτελέσματα τῆς ἁμαρτίας του. Ἡ ἀπομάκρυνση ὅμως αὐτή τοῦ ἀνθρώπου ἔκανε τόν Θεό νά ἐπέμβει γιά μία νέα δημιουργία: Νά ἐκλέξει ἕνα λαό, ἀπό τόν ὁποῖο θά προέλθει ὁ Μεσσίας, ὁ Λυτρωτής τῆς ἀνθρωπότητας. Ἐνῶ λοιπόν τό τμῆμα αὐτό τῆς Γενέσεως μιλάει γιά τήν ἀρχέγονη ἱστορία, γιά τήν προϊστορία τοῦ κόσμου, εἶναι συγχρόνως καί μία ἀναγκαία εἰσαγωγή στήν ἱστορία τῆς σωτηρίας τῆς ἀνθρωπότητας, πού ἀρχίζει μέ τήν ἐκλογή τοῦ Ἀβραάμ (κεφ. 12), ὡς τοῦ γενάρχου τοῦ λαοῦ, στόν ὁποῖον ἀποκαλύφθηκε ὁ Θεός καί παρέδωσε τόν Νόμο Του.