Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή

<< Το στάδιον των αρετών ηνέωκται
                οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε...>>

Η περίοδος αυτή, η πιο κατανυκτική της Εκκλησίας μας, ξεκινά από την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Ονομάσθηκε έτσι, επειδή έγινε κατά μίμησιν της νηστείας,την οποίαν έκαμε ο Κύριος πρίν αρχίσει το δημόσιο έργο Του, και η οποία διήρκεσε σαράντα ημέρες. Επίσης ονομάσθηκε Μεγάλη για να ξεχωρίζει από την νηστεία των Χριστουγέννων, η οποία διαρκεί λιγότερες ημέρες και είναι ελαφρότερη. Τεσσαρακονθήμερη νηστεία έκαναν την περίοδο της Παλαιάς Διαθήκης ο Μωυσης και ο Προφήτης Ηλίας.
Έχει θεσπισθεί, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, από την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο, (318μ.Χ),όπου οι Πατέρες όρισαν: <<τεσσαράκοντα ημέρας νηστείας,προσευχής, ιερών ακροάσεων,λατρευτικών συνάξεων, ελεημοσύνης και εξομολογήσεως, ώστε να προετοιμασθούμε όλοι επιμελώς, με καθαρά συνείδησιν να εορτάσομεν τας Αγίας ημέρας των Παθών και της Αναστάσεως του Κυρίου.>>
Η πρώτη ημέρα της Μ. Τεσσαρακοστής λέγεται Καθαρά Δευτέρα, και η πρώτη εβδομάδα ΚαθαράΕβδομάδα, επειδή οι πιστοί καθαρίζονται με την νηστείατων τροφών και των αισθήσεων. Ο Μ. Βασίλειος ορίζει την πραγματική νηστεία σαν:
<<εγκράτεια γλώσσης,θυμού αποχή,επιθυμιών χωρισμός,καταλαλιάς ,ψεύδους και επιορκίας>>