Μακρόνησος: Να γίνει επιτέλους το λιμάνι και να προστατευτεί ο χώρος

Σχεδόν τριάντα χρόνια πέρασαν απ' όταν η Μακρόνησος ανακηρύχτηκε ιστορικός τόπος, με Υπουργική Απόφαση στις 16 Μάη 1989. Σε όλο αυτό το διάστημα, διατυπώνεται ξανά και ξανά το αίτημα να προστατευτούν το νησί, οι εγκαταστάσεις πάνω σ' αυτό, να γίνει επιτέλους το λιμάνι, που θα επιτρέπει την ομαλή πρόσβαση στους επισκέπτες αυτού του μαρτυρικού τόπου.

Παναγιώτης Ελής, ο αγωνιστής που νίκησε τον μακρονησιώτικο εφιάλτη και δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τη χούντα

Σαν σήμερα, στις 25 του Απρίλη 1967,  ο Παναγιώτης Ελής, ήρωας της Εθνικής Αντίστασης και μάρτυρας της Μακρονήσου, δολοφονείται εν ψυχρώ από τη χούντα στον Ιππόδρομο, στο Δέλτα του Φαλήρου. Είχε συλληφθεί και οδηγηθεί εκεί μαζί με άλλους αγωνιστές, από το πρωί της πρώτης μέρας του πραξικοπήματος (21/4).

Η γιορτή της ειρήνης και της αγάπης (Μακρόνησος 1948)

Β΄ Τάγμα Σκαπανέων. Στις αρχές του 1948.

(Φωτογραφία από την «Ιστορία της Μακρονήσου»
του Νίκου Μάργαρη)

Έτσι, φτάσαμε ως τη Μεγάλη Δευτέρα. Στο πρωινό προσκλητήριο κατέβηκε κι ο διοικητής* μαζί με το επιτελείο του. Δεν ανησυχήσαμε. Αξιωματικοί και αλφαμίτες ήταν άοπλοι.

Γ. Φαρσακίδης: «Ο συγκρατούμενός μας, σύντροφος, φίλος Νίκος Νικηφορίδης. Το παλικάρι της Μακρονήσου!»

Γιώργος Φαρσακίδης - Νίκος Νικηφορίδης
Πίσω, το Σύρμα της Μακρονήσου…

Στις 5 του Μάρτη 1951, το μισαλλόδοξο μετεμφυλιακό κράτος (κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου - Γεωργίου Παπανδρέου) εκτελεί στη Θεσσαλονίκη, πίσω από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ, κατ' απαίτηση των αμερικανών, έξι ανταρτόπουλα μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας που πιάστηκαν λαβωμένα. Ήταν οι Νίκος Νικηφορίδης, Θόδωρος Ορφανίδης, Μόσχος Στογιάννης, Κώστας Σπρίντζος, Μήτσος Κωνσταντίνου, Μπάμπης Παπαδόπουλος και Ρήγας Παραθυράς.

28 Οκτώβρη 1953, Χρίστος Δαγκλής: Αγώνας ενάντια στην καταστολή, για τον λαό και την Τέχνη του

«Το σχέδιο που δημοσιεύουμε είναι του εξόριστου, γνωστού ζωγράφου και χαράκτη Χρίστου Δαγκλή. Ο Δαγκλής κρατείται έξι χρόνια στα στρατόπεδα,  επανειλημμένα δε έργα του καταστράφηκαν από τα νερά ή κατασχέθηκαν από τους δεσμοφύλακες στη Μακρόνησο.

ΠΕΚΑΜ - ΟΓΕ: Προσκύνημα στη Μακρόνησο

Η Πανελλήνια Ενωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου (ΠΕΚΑΜ) και η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας (ΟΓΕ), διοργανώνουν, την Κυριακή 7.9.2014, στη Μακρόνησο, εκδήλωση τιμής και μνήμης στις «Αγωνίστριες Εξόριστες Γυναίκες». Θα γίνει ξενάγηση στο μαρτυρικό νησί όπου βασανίστηκαν δεκάδες χιλιάδες αγωνίστριες και αγωνιστές κομμουνιστές και αγωνιστές της Αντίστασης και μαχητές του ΔΣΕ πολλοί από τους οποίους εξοντώθηκαν και άφησαν την τελευταία τους πνοή στο νησί.

Μακρόνησος: Η άγρια δολοφονία του Γιώργη Σαμπατάκου στις 6 Αυγούστου 1949 και τα βασανιστήρια των αγωνιστών

Την 5η Αυγούστου 1949 το φασιστικό θεριό διψάει για αίμα. Η διοίκηση του ΑΕΤΟ του Κολαστηρίου της Μακρονήσου προχωρεί στην εφαρμογή των σχεδίων της. Αυτή η συγκροτημένη, η πειθαρχημένη στην ιδεολογία της αντίσταση πρέπει να σπάσει, γιατί στέκεται εμπόδιο στην ανάνηψη αυτών που υποχώρησαν, έκαναν την πρώτη δήλωση μετάνοιας και αποκήρυξης των ΕΑΜοκομμουνιστών. Το «Σύρμα», ο «κλωβός των αμετανόητων κομμουνιστών» πρέπει να διαλυθεί. Αυτή ήταν η εντολή.

Στις 5 Αυγούστου το απόγευμα, όλο σχεδόν το «Σύρμα» βρίσκεται κατανεμημένο στα διάφορα συνεργεία για την οικοδόμηση των φούρνων, που όταν τελείωναν θα έβγαζαν 20.000 κουραμάνες τη μέρα για το στρατό. Δουλεύαμε σαν σκλάβοι κάτω από την άγρυπνη επίβλεψη των μαγκουροφόρων Αλφαμιτών.

Η Μακρόνησος του Θανάση Βέγγου

Τάσος Κατράπας, Νίκος Κούνδουρος, Θανάσης Βέγγος. 
Μακρόνησος 1949

«Έφεραν τον Θανάση Βέγγο στη Μακρόνησο τον Μάρτη του 1949. Ήταν νευρικός, αεικίνητος, αγχώδης με όλα. Ήταν όμως και καρτερικός και βοηθούσε. Το λιγότερο που φοβήθηκε ήταν η Μακρόνησος. Πιο πολύ φοβόταν τη σκόνη, όχι τα μικρόβια.

Στη μνήμη του Παναγιώτη Ελή, του αγωνιστή-μάρτυρα της Μακρονήσου που δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τη χούντα

Παναγιώτης Ελής (1922-1967)

Έκλεισαν 47 χρόνια (Απρίλης 1967) από τη μέρα που ο Παναγιώτης Ελής, ήρωας της Εθνικής Αντίστασης και μάρτυρας της Μακρονήσου, δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τη χούντα στον Ιππόδρομο, στο Δέλτα του Φαλήρου. Είχε συλληφθεί και οδηγηθεί εκεί, μαζί με άλλους αγωνιστές, από το πρωί της πρώτης μέρας του πραξικοπήματος. Στη μνήμη του γενναίου αυτού αγωνιστή το μικρό αφιέρωμα που ακολουθεί.

Γιώργος Φαρσακίδης: "Από το «Σύρμα» της Μακρονήσου στις γειτονιές του κόσμου" - Θεατρική – εικαστική εκδήλωση το Σάββατο 5 Απρίλη στην Ηλιούπολη

Γ. Φαρσακίδης: Από το «Σύρμα» της Μακρονήσου στις γειτονιές του κόσμου

(Θεατρική – εικαστική εκδήλωση), Σάββατο 5 Απρίλη 2013, στις 7 μ.μ, στο

 Θέατρο ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

Διοργανωτής: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Ο Ρ Ι Ζ Ο Ν Τ Ε Σ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΣΑΝ ΠΕΤΡΙΝΑ ΛΙΟΝΤΑΡΙΑ ΣΤΗ ΜΠΑΣΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ - Ποιητικές μνήμες της Μακρονήσου

Μετά την διεθνή πορεία της στα κινηματογραφικά φεστιβάλ (Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής Dok Leipzig 2012) και την κινηματογραφική διανομή της σε Ελλάδα, Γαλλία και Ελβετία (κριτικές στον ελληνικό και διεθνή Τύπο), η μεγάλου μήκους ταινία τεκμηρίωσης Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας (2012) σε σκηνοθεσία του ελβετού ντοκιμαντερίστα Ολιβιέ Ζισουά, διατίθεται δωρεάν στην Ελλάδα υπό την άδεια Creative Commons.

Προσκύνημα στη Μακρόνησο (VIDEO)

Οι φωτογραφίες του βίντεο προέρχονται από επίσκεψή μας-προσκύνημα στο νησί του μαρτυρίου. Ένας ελάχιστος φόρος τιμής στον αδικαίωτο αγώνα των μαρτύρων-ηρώων του.

29/2 - 1/3/1948: Η μεγάλη σφαγή στη Μακρόνησο

«Σήμερα χύσανε μου το φως μου. Είμαι καλά!/ Είμαι καλά! Χτες κόψανε τα νύχια μου./ Τρόμοι μου πήραν τη μιλιά μου. Είμαι καλά!/ Σεισμοί γκρεμίσανε τα φρένα μου. Είμαι καλά!/ Είμαι καλά! Αύριο θα με σταυρώσουν./ Είμαι καλά! Είμαι καλά! Είμαι καλά!/ Είμαι καλά! Κι ας μην έχω πια μυαλό να το σκεφτώ./ Είμαι καλά! Κι ας μην έχω μιλιά να το φωνάξω./ Είμαι καλά! Κι ας μην έχω χέρι να το γράψω./ Γι' αυτό το σκάβω. Το σμιλεύω επιτύμβιο,/ σ' αυτό το τρελό Νεκροταφείο,/ πως όλοι οι νεκροί του: "ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ!.."».

Μενέλαος Λουντέμης¹

Δημήτρης Τατάκης: «Δεν υπάρχουν άπαρτα φρούρια για τους κομμουνιστές!»

Στις 10 Γενάρη του 1950 δολοφονείται στη Μακρόνησο, έπειτα από άγρια βασανιστήρια που κράτησαν 33 ολόκληρες μέρες, ο κομμουνιστής Δημήτρης Τατάκης, Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων, της θρυλικής ΟΕΝΟ.  Οι δήμιοί του έκαναν ό,τι μπορούσαν για να λυγίσουν τον Τατάκη, ώστε να αποτελέσει παράδειγμα για τους υπόλοιπους Μακρονησιώτες. Δεν τα κατάφεραν όμως. Όταν τον ρώτησαν γιατί δεν υπέγραφε την περιβόητη «δήλωση μετανοίας», ώστε να θέσει τέρμα στο μαρτύριό του, εκείνος απάντησε: «Το έκαμα για να αποδείξω πως όλα τα πλάνα της ανθρώπινης αντοχής, οι αγωνιστές τα ξεπερνάνε, όταν πιστεύουν και θέλουν. Δεν υπάρχουν άπαρτα φρούρια για τους κομμουνιστές!». Στα πλαίσια του διηγηματικού αφιερώματός του στα 60χρονα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) ο Ριζοσπάστης δημοσίευσε την Κυριακή 17/12/2006 το παρακάτω διήγημα για τον κομμουνιστή ήρωα:

Στη Μακρόνησο ανεβαίνει η παράσταση «Ποιος τη ζωή μου»

Η παράσταση «Ποιος τη ζωή μου», αυτό το συγκλονιστικό ταξίδι στο χρόνο της νεότερης Ελλάδας μέσα από τη ζωή, τις μουσικές και τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη ανεβαίνει στη Μακρόνησο, τον τόπο όπου μαρτύρησαν χιλιάδες αγωνιστές, το ερχόμενο Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου.

Κυριακή 26 Μάη η εκδήλωση - προσκύνημα στη Μακρόνησο

Η Πανελλήνια Ενωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου (ΠΕΚΑΜ) και η Πανελλήνια Ενωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ) διοργανώνουν, την ερχόμενη Κυριακή, 26 Μάη, στο Μακρονήσι, προσκύνημα - εκδήλωση τιμής και μνήμης για τους αγωνιστές που δολοφονήθηκαν, βασανίστηκαν και μαρτύρησαν στο κολαστήρι. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και καλλιτεχνικό αφιέρωμα από το συγκρότημα «Ρωμιοσύνη» σε ποίηση Γ. Ρίτσου, Τ. Λειβαδίτη, Μ. Λουντέμη και Τζ. Καρούσου.

Κληρονομιά στους άλλους, να συνεχίσουν…

ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Δυσυπόστατη φύση, ρευστή, αντιφατική, πολύπλευρη. Κοινωνία και άτομο αντάμα φωλιάσανε μέσα μας.

Κι αντιπαλεύουν συνέχεια τα δυο, ένστιχτο κι υποχρέωση, ο «εαυτούλης» και οι άλλοι, πιο θα σταθεί το πιο δυνατό.

Προσπάθεια, αγώνας, συνθήκες, πείρα, βιώματα, στο καμίνι που διαμορφώνει το ΕΙΝΑΙ μας.

Τα τραγούδια...οι ήλιοι μου #20

Μακρόνησος 2012. Τριγύρω παντού ερείπια. Γκρεμισμένοι πέτρινοι τοίχοι, σακατεμένα τούβλινα τοιχάκια, κολωνάκια από μπετόν. Ατέλειωτοι σωροί από κατεστραμμένα οικοδομικά υλικά που είχαν αποτυπωμένα πάνω τους τα σημάδια της φθοράς του χρόνου, μα και σημάδια πόνου, φρίκης, θανάτου. Σήκωνα τα τούβλα, τα έσφιγγα στα χέρια μου, έτριβα τα υπολείμματα της σαθρής λάσπης που παράσερνε το ελαφρύ αεράκι. Όταν η αγωνία για να βγει το μεροκάματο, έχει γίνει ένα με το πετσί σου τόσα χρόνια, το μυαλό σου φτάνει στους εξόριστους συναδέλφους οικοδόμους την ώρα που έχτιζαν αυτά τα τούβλα. Όταν ο ιδρώτας χώνονταν στα μάτια και πλημμύριζε το κορμί. Όταν αναμετρούνταν με τον βοριά, με τον καύσωνα, τη βροχή, την παγωνιά. Με το μυστρί και το σφυρί στο χέρι. Όταν  τη δουλειά και την κούραση της μέρας συνόδευε το μαστίγιο, το ρόπαλο, ο πόνος, η ψυχολογική βία, το αίμα.

Δημοσιεύματα εφημερίδων-ντοκουμέντα για την Μακρόνησο

«Η Μακρόνησος μπορεί να θεωρείται ένα μνημείο του παρελθόντος, ο ηρωισμός όμως, το να πας κόντρα στο ρεύμα, το να βλέπεις το αύριο που έχει εναλλακτική λύση είναι το πιο σημαντικό απ' όλα. Ο λαός έχει και 'χθες' και 'σήμερα' και 'αύριο'».

Πώς ο άνθρωπος νίκησε τη βία. Οι εκλογές στη Μακρόνησο 5 Μάρτη 1950

   Μεταφορά στο ΒΕΤΟ για ...αναμόρφωση

Ο τερματισμός του ένοπλου εμφυλίου αγώνα δεν έλυσε το ελληνικό πρόβλημα. Η άρχουσα τάξη, με αιχμή του δόρατός της το μοναρχοφασισμό, και ο ξένος παράγοντας, αν νίκησαν στρατιωτικά, δεν υπέταξαν τον ελληνικό λαό, που το φρόνημά του εξακολουθούσε να είναι ακμαίο, ούτε έλυσε τα προβλήματα που τον απασχολούσαν. Γαλήνης - Ειρήνης - Δημοκρατίας. Ανασυγκρότησης - Στέγης του πάνω από ένα εκατομμύριο προσφύγων στον τόπο τους. Η βία για την εξουθένωση της Εθνικής ΕΑΜικής Αντίστασης συνεχίζεται αμείωτη. Το Γ΄ Ψήφισμα, ο νόμος 509, σε πλήρη δράση.