Για τον ήρωα Ευαγόρα Παλληκαρίδη

Ευαγόρας Παλληκαρίδης

Σημείωση:Φιλοξενούμε σήμερα,(Μάρτιος 2017) με μεγάλη μας χαρά, το κείμενο που μας έστειλαν δυο νεαροί μαθητές από την Πάτρα.Θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης,συνεχίζει να εμπνέει τους νέους και να αποτελεί γι΄αυτούς πρότυπο ανδρείας και ηρωισμού.Και στην Ελλάδα,απ΄ότι γνωρίζουμε,δεν διδάσκονται την Ιστορία της Κύπρου.
*****
Ευαγόρας Παλληκαρίδης: Ο 19χρονος Ελληνοκύπριος ήρωας

Γράφουν οι: Νικόλαος Π. Πρόδρομος και Ιωάννης Ν. Σταμούλης
                                         Μαθητές Λυκείου από την Πάτρα
   
  
***** 
    Ο μολυβδοκονδυλοπελεκητής Ελληνοκύπριος ήρωας Ευαγόρας Παλληκαρίδης, με το όπλο και την πένα αγκαλιασμένα στη σύντομη ζωή του, άφησε βαριά κληρονομιά στους σημερινούς νέους. Είναι ο νεότερος και τελευταίος αγωνιστής που απαγχονίστηκε στην Κύπρο από τους Άγγλους. Τα μεσάνυχτα της 13ης προς 14η Μαρτίου 1957, ώρα 12.02.09, ο 19χρονος ήρωας περνάει στην Αθανασία. Ο διαβόητος δήμιος της βρετανικής Αποικιοκρατίας Harry Allen γράφει στις σημειώσεις του πως  "χρειάστηκαν 9 μόλις δευτερόλεπτα, μετά το άνοιγμα της καταπακτής, για να περάσει στην αιωνιότητα ο ήρωας και να μείνει αθάνατος!"
Η αγωνιστική του δράση
     Την 1η Ιουλίου του 1953 κι ενώ οι Άγγλοι ετοιμάζονται να γιορτάσουν τη στέψη της Βασίλισσας Ελισσάβετ Β΄ (της σημερινής βασίλισσας της Αγγλίας), και με αφορμή την ανάρτηση της Αγγλικής σημαίας στη θέση της Ελληνικής στο «Ιακώβειο Γυμναστήριο Πάφου», οργανώθηκε διαδήλωση διαμαρτυρίας στην οποία συμμετείχαν πολλοί μαθητές. Ο Βαγορής (όπως τον έλεγαν χαϊδευτικά) νεαρός, γεμάτος σφρίγος και ορμή, θάρρος και δύναμη σωματική και ψυχική, ανυπόταχτη ψυχή, μόλις 15 ετών, αναρριχήθηκε στον ιστό και κατέβασε τη σημαία του κατακτητή, γεγονός που αποτέλεσε το έναυσμα για την πρώτη δυναμική αναμέτρηση των Ελλήνων της Κύπρου με τους Άγγλους. Η Πάφος ήταν η μόνη πόλη που δεν γιορτάσθηκε η στέψη. Η πράξη αυτή σημάδεψε την μετέπειτα αγωνιστική του πορεία. Το 1955 ορκίστηκε μέλος της Ε.Ο.Κ.Α. (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών, Ε.Ο.Κ.Α) και ανέλαβε ενεργό δράση εναντίον των Άγγλων. Τον Νοέμβριο του 1955 στη διάρκεια μιας μαθητικής διαδήλωσης, ως μέλος της ΕΟΚΑ, επιτέθηκε σε δύο Άγγλους στρατιώτες που κακοποιούσαν τον συμμαθητή του Λουκά Πετρίδη και τον ελευθέρωσε. Συνελήφθη, αρνήθηκε την κατηγορία «συμμετοχή σε παράνομη οχλαγωγία» που του αποδόθηκε  και η δίκη του αναβλήθηκε για την 6η Δεκεμβρίου 1955. Στις 5 Δεκεμβρίου, παραμονή της δίκης του, ανακοινώνει στον πατέρα του πως προτιμά «να φύγει – να βγει στο βουνό». Μπροστά στην απόφασή του αυτή, που δήλωνε απερίφραστα το σθένος του και την αγωνιστική του διάθεση, την πρόθεσή του να μείνει ελεύθερος, απροσκύνητος και αξιοπρεπής και να συνεχίσει τον αγώνα του εναντίον της αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο, ο πατέρας του τού είπε: «Παιδί μου, εκεί που θα πας πρόσεξε προπάντων νάσαι τίμιος και ηθικός. Σε κάθε σχέση σου και σε κάθε περίσταση. Πήγαινε στην ευχή μου!».
     Πριν όμως ανηφορίσει στα βουνά θέλησε να αποχαιρετίσει τους συμμαθητές του και μαζί μ’ αυτούς κάθε αληθινό Έλληνα στην αγωνιζόμενη Κύπρο. Άφησε στην τάξη του σ’ ένα φύλλο χαρτιού το ποίημα-υποθήκη: «Εγερτήριο Σάλπισμα». Ένα ποίημα που πάλλει τις χορδές της ψυχής των ανθρώπων -μέχρι και σήμερα ακόμη- που αγωνίζονται για την ελευθερία της πατρίδας τους:   

«Παλιοί συμμαθηταί, Αυτή την ώρα κάποιος λείπει ανάμεσά σας, κάποιος που φεύγει αναζητώντας λίγο ελεύθερο αέρα, κάποιος που μπορεί να μη τον ξαναδείτε παρά μόνο νεκρό. Μην κλάψετε στον τάφο του, Δεν κάνει να τον κλαίτε. Λίγα λουλούδια του Μαγιού σκορπάτε του στον τάφο. Του φτάνει αυτό ΜΟΝΑΧΑ.

Θα πάρω μιαν ανηφοριά / Θα πάρω μονοπάτι / Να βρω τα σκαλοπάτια / Που παν στη Λευτεριά / Θ’ αφήσω αδέρφια, συγγενείς / τη Μάνα, τον Πατέρα / μεσ’ τα λαγκάδια πέρα / και τις βουνοπλαγιές / Ψάχνοντας για τη λευτεριά / θα ’χω παρέα μόνη / κατάλευκο το χιόνι / βουνά και ρεματιές / Τώρα κι αν είναι χειμωνιά / θα ’ρθει το καλοκαίρι / τη Λευτεριά να φέρει / σε πόλεις και χωριά / Μα δεν μπορώ να καρτερώ / Θα πάρω μιαν ανηφοριά / Θα πάρω μονοπάτια / Να βρω τα σκαλοπάτια / Που παν στη Λευτεριά / Τα σκαλοπάτια θ’ ανεβώ / θα μπω σ’ ένα παλάτι / το ξέρω θα ’ν’ απάτη / δε θα ’ναι αληθινό / Μες το παλάτι θα γυρνώ / ώσπου να βρω το θρόνο / βασίλισσα μια μόνο / θα κάθεται σ’ αυτόν / Κόρη πανώρια, θα της πω / άνοιξε τα φτερά σου / και πάρε με κοντά σου / Μονάχ’ αυτό ζητώ.
   
Γεια σας παλιοί συμμαθηταί. Τα τελευταία λόγια τα γράφω σήμερα για σας. Κι όποιος θελήσει για να βρει ένα χαμένο αδελφό, ένα παλιό του φίλο, ας πάρει μιαν ανηφοριά ας πάρει μονοπάτια να βρει τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά. Με την ελευθερία μαζί μπορεί να βρει και μένα. Αν ζω, θα με βρει εκεί. Ευαγόρας Παλληκαρίδης». 5.12.1955

Η αρχή του τέλους
    Από τις 6 Δεκεμβρίου 1955 ο Ευαγόρας είναι πια ένας αντάρτης στις κορφές των Κυπριακών βουνών, μαζί με όλους τους ανυπότακτους στη θέληση του Άγγλου Κυρίαρχου. Από τη θέση αυτή θα καταφέρει καίρια πλήγματα στον Αγγλικό αποικιοκρατικό στρατό. «Όλοι σαν ένας, ναι, χτυπούν, όμως εσύ σαν όλους».
    Η αρχή του τέλους γράφεται τη νύχτα της 18ης Δεκεμβρίου 1956. Ο Ευαγόρας μαζί με δύο συναγωνιστές του πέφτουν σε ενέδρα Αγγλικής περιπόλου. Οι δύο κατορθώνουν να διαφύγουν. Ο Ευαγόρας όμως συλλαμβάνεται έχοντας στην κατοχή του ένα όπλο τύπου Bren, γρασαρισμένο και αποσυναρμολογημένο συνεπώς αδύνατο προς χρήση, όπως μάλιστα δήλωσε και ο Άγγλος ειδικός εμπειρογνώμονας στη διάρκεια της δίκης του Παλληκαρίδη. Οδηγείται στη φυλακή. Η ζωή του γίνεται βασανιστική. Υποβάλλεται σε πολλά βασανιστήρια προκειμένου να του αποσπάσουν πληροφορίες. Το παλληκάρι αντέχει. Δεν ομολογεί. Καλείται από την Τουρκική Αστυνομία ο πατέρας του, Μιλτιάδης Παλληκαρίδης. Του ασκούν συναισθηματική πίεση προκειμένου αυτός με τη σειρά του να αποσπάσει από το γιο του πληροφορίες με αντάλλαγμα τη ζωή του γιου του. «Με τέτοιες προτάσεις προτιμώ να μη δω το παιδί μου!», και γύρισε αμέσως σπίτι. Η μάνα του μαθαίνοντας τις προτάσεις του Τούρκου φώναξε: «Να πάει το αίμα του παιδιού μου χαλάλι της Πατρίδας, παρά να το πουν προδότη». Λίγες μέρες μετά ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης μεταφέρθηκε στις Κεντρικές φυλακές της Λευκωσίας. Του είχε απαγγελθεί κατηγορία για οπλοκατοχή και για κατοχή τριών σφαιροθηκών με 88 σφαίρες.                   
    Η δίκη ορίζεται για την 25η Φεβρουαρίου 1957. Μια δίκη παρωδία. Τρεις μήνες νωρίτερα (22/11/56) ο κυβερνήτης Harding είχε εφαρμόσει το Νέο Νόμο Έκτακτης Ανάγκης, σύμφωνα με τον οποίο θα μπορούσε να καταδικαστεί κάποιος σε θάνατο, ακόμα και για ελαφρά παραπτώματα. Με το νόμο αυτό δικάστηκε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης και καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο δικαστής Σω, απευθυνόμενος στην Βαγορή, τον ρωτάει: «Έχεις να είπης τι, διατί να μη σου επιβληθεί ποινή;». Για να εισπράξει από τον Ευαγόρα την απάντηση: «Γνωρίζω ότι θα μου επιβάλετε την ποινή του θανάτου. Εκείνο όμως το οποίον έχω να είπω είναι τούτο: Ό,τι έκαμα, το έκαμα ως Έλλην Κύπριος, όστις ζητεί την ελευθερία του. Τίποτα άλλο!». Στην απόφασή του ο Σω γράφει: «Ο νόμος προνοεί μόνον δια μίαν ποινήν: Την ποινή του θανάτου». Προειλημμένη η απόφαση του Δικαστηρίου. Ο Βαγορής ήταν «αγκάθι» στις προσπάθειες της Αγγλικής κυβέρνησης για διατήρηση του ήπιου και υποτακτικού, στο Αγγλικό Στέμμα, κλίματος στην Κύπρο.
    Στις 12 Μαρτίου 1957, στις 11 π.μ. στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας, φτάνει ο πατέρας του για να δει το παιδί του. Τον οδήγησαν στα κελιά των μελλοθανάτων. «Μη λυπάστε καθόλου και μην κλαίτε!» είπε στον πατέρα του. Ο αξιωματικός των φυλακών, τον ενημέρωσε πως η εκτέλεσή του θα γινόταν το ξημέρωμα της Πέμπτης 14 Μαρτίου. Ζήτησε μόνο από τον πατέρα του να του φέρει τον σταυρό του. Ο ήρωας περήφανος και γενναίος, γαλήνιος, υποδέχεται τους γονείς του στο κελί του το τελευταίο δειλινό πριν τον απαγχονισμό του. «Εύχομαι, είπε ο Παλληκαρίδης προς τους γονείς του, να είμαι ο τελευταίος Έλλην Κύπριος που εκτελείται. Εύχομαι επίσης όπως η Κύπρος αποκτήσει συντόμως την ελευθερία της». Γράφει το τελευταίο του γράμμα: «Θ’ ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να ’ναι το τελευταίο μου γράμμα. Μα πάλι δεν πειράζει. Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το κάθε τι. Μια φορά κανείς πεθάνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα, τι αύριο; Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθάνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί». Απευθυνόμενος στην αδελφή του, της λέει πως το κοριτσάκι που λογάριαζε να βαφτίσει, «να της δώσουν όνομα πεντασύλλαβο, να θυμίζει εκείνη για την οποία έγραψε ο ποιητής Σολωμός το πιο όμορφο τραγούδι του.  Εκείνη, την οποία κάθε άνθρωπος επιθυμεί πιο πολύ απ’ όλα». Εννοούσε φυσικά την Ελευθερία…          
Μάταιες οι προσπάθειες για απονομή χάριτος
    Στο μεταξύ γίνονται διεθνείς κινητοποιήσεις προκειμένου  να αποτραπεί η εκτέλεση του Ευαγόρα Παλληκαρίδη. Συγκινητικό είναι το τηλεγράφημα του Αμερικανού Γερουσιαστού James G. Fulton προς τον Κυβερνήτη της Κύπρου Sir John Harding που ζητούσε να πάρει τον Βαγόρα, υπό την κηδεμονία του στην Αμερική και να τον σπουδάσει. Σε επιστολή μάλιστα που έστειλε στον Κυβερνήτη της Κύπρου γράφει: «Επιτρέψτε μου  να σας πω τούτο: Αυτός ο νέος μοιάζει αρκετά με το δικό μας Nathan Hale που στάθηκε να εκτελεσθεί λέγοντας: «Λυπούμαι γιατί έχω μόνο μια ζωή να θυσιάσω για την πατρίδα μου». Ελπίζω ότι θα υπάρξουν άνθρωποι, σ’ αυτό τον ελεύθερο κόσμο που ζούμε, οι οποίοι θα αναπληρώσουν τους αυτούς τους νέους, έστω κι αν προς στιγμήν παρασυρθούν, και θα κινούνται με τα ίδια ειλικρινή ελατήρια που εκινείτο ο Παλληκαρίδης όταν έλεγε: «Η μόνη μου δικαιολογία είναι ότι αγαπώ την Ελευθερία και είμαι έτοιμος να πεθάνω, ώστε οι αγαπημένοι μου Κύπριοι να είναι ελεύθεροι». Η απάντηση του Άγγλου Κυβερνήτη ήταν ψυχρή κι απάνθρωπη. «Μην αφήνεις συναισθηματισμούς να υπεισέρχονται σε αυτά τα θέματα». Προσθέτοντας: «η καταδίκη ισχύει…». «Στυγνή δολοφονία» την χαρακτήρισε ο Fulton και όχι άδικα! 

Ο ήρωας περνάει στην αθανασία
    Ετούτ’ είν’ ύστερη νυχτιά. την Πέμπτη 14 Μαρτίου 1957, 2 λεπτά και 9 δευτερόλεπτα μετά τα μεσάνυχτα, γραφόταν μια νέα σελίδα ηρωισμού και δόξας. Το παλληκάρι Ευαγόρας Παλληκαρίδης, πορεύτηκε σε μια χώρα ηρωική και αναμάρτητη. Ανήκει πλέον στις άγιες ψυχές των Ελλήνων που πέθαναν κάτω από φρικτά βασανιστήρια για να μην προδώσουν τις ιερές παρακαταθήκες της φυλής μας και να γίνουν για όλους μας φωτεινό παράδειγμα αγώνων. Γλυκειά κι ελεύθερη ψυχή. Το άψυχο κορμί του δεν δόθηκε στους γονείς του αλλά ενταφιάσθηκε στα «Φυλακισμένα Μνήματα» που βρίσκονται στον περίβολο των κλειστών φυλακών Λευκωσίας, εξαιτίας του φόβου αναταραχών κατά την εξόδιο ακολουθία. Πύρινα γράμματα άσβηστα τα λόγια του: «Ορκίστηκα να πεθάνω για την πατρίδα μου και ετήρησα τον όρκο μου!». 

 Ο Εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός σε άλλες εποχές είχε γράψει, για να υμνήσει τους ήρωες, στους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» μια στροφή, η οποία επάξια θα μπορούσε να αποδοθεί και στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη:

 
«Ο δρόμος σου γλυκός και μοσχοβολημένος.
Στη κεφαλή σου κρέμεται ο ήλιος μαγεμένος.
Παλληκαρά και μορφονιέ, γειά σου, καλέ, χαρά σου!».     
******       
   "Του Βαγορή"

 

 

 

 

 
   

Από το ημερολόγιο ενός φοιτητή - Καλοκαίρι του 1974

Από το ημερολόγιο ενός φοιτητή
Καλοκαίρι 1974

Στη φωτογραφία οι έφεδροι ανθυπολοχαγοί του 304 Τ.Ε. από αριστερά προς δεξιά: Γιαννάκης Κολνάκος, Νίκος Νεοκλέους, Νίκος Τούμπας και Στέλιος Βασιλειάδης. .

Δημοσιεύουμε σήμερα ένα ημερολόγιο-χρονικό των τραγικών γεγονότων του Ιούλη και Αυγούστου του 1974, στο πολύπαθο νησί μας.Ο Νίκος Νεοκλέους,πρωτοετής φοιτητής στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ,καταγράφει επιγραμματικά τα γεγονότα,όπως ο ίδιος τα βίωσε,χωρίς σχόλια και προσωπικές ερμηνείες.Πιστεύουμε, πως γι΄αυτόν ακριβώς το λόγο,το ημερολόγιο έχει ιδιαίτερη σημασία.Εδώ,ο Ιστορικός του μέλλοντος θα βρει πλούσιο υλικό για την περίοδο της Τουρκικής Εισβολής(1η και 2η φάση) αλλά και για τα γεγονότα που προηγήθηκαν.

Τετάρτη 10 Ιουλίου: Πολυτεχνείο Αθήνα. Τελευταία μέρα εξετάσεων.
Παρασκευή 12 Ιουλίου: Φτάνω στην Κύπρο. Μεταβαίνω στην Πάφο.
Σάββατο 13 Ιουλίου: Πηγαίνω στο χωριό μου (Επισκοπή Πάφου).
Δευτέρα 15 Ιουλίου: Το πρωί γίνεται πραξικόπημα. Κατεβαίνω στην Πάφο και παίρνω όπλο. Ανεβαίνω σε ένα από τα φορτηγά της φάλαγγας που ετοιμάζεται για να αναχωρήσει. Πηγαίνουμε προς Λευκωσία για αντίσταση. Στη Λεμεσό μας καθηλώνουν με πυρά στην παραλία. Τη νύχτα την βγάζω στην ταράτσα της Μητρόπολης Λεμεσού.
Τρίτη 16 Ιουλίου: Το πρωί η μάχη σταματά. Επιστρέφω στην Πάφο με λαντρόβερ. Το απόγευμα η Πάφος παραδίδεται. Δίνω το όπλο μου σε ένα γείτονα αστυνομικό και πηγαίνω στο χωριό μου.
Τετάρτη 17 Ιουλίου: Καλούν τους εφέδρους αξιωματικούς να παρουσιαστούν στο στρατό. Αγνοώ την πρόσκληση.
Σάββατο 20 Ιουλίου: Με ξυπνά η μητέρα μου στις 6 το πρωί. Τουρκική εισβολή. Κατατάσσομαι στο στρατό. Μεταβαίνω στην Ανωτέρα (Πέμπτη Ανωτέρα Τακτική Διοίκηση της Εθνικής Φρουράς). Ο Διοικητής της Ανωτέρας με στέλνει στο Μούτταλλο (Τουρκική συνοικία της Πάφου) και αναλαμβάνω καθήκοντα ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στην πρώτη γραμμή. Αρχίζει η μάχη. Βάζουμε κατά του μιναρέ που έχει γίνει φυλάκιο - πολεμίστρα. Ο χειριστής του μπρεν δίπλα μου τραυματίζεται στο πρόσωπο.
Κυριακή 21 Ιουλίου: Παραδίδεται ο Μούτταλλος. Επιστρέφω στην Ανωτέρα. Με στέλλουν στα Μαντριά. Στο δρόμο πριν τη Γεροσκήπου μας κάνει επίθεση τουρκικό αεροπλάνο. Δεν υπάρχουν θύματα. Στα Μαντριά κάνουμε επίθεση με πυρ και κίνηση και τα καταλαμβάνουμε. Παίρνω την τουρκική σημαία που είχαν στην πύλη του χωριού. Το βράδυ κοιμάμαι σε ένα σπίτι στα Μαντριά.
Δευτέρα 22 Ιουλίου: Κάνουμε εκκαθάριση μέχρι τη θάλασσα. Μετά πηγαίνουμε στη Σουσκιού. Οι Τούρκοι είχαν ήδη φύγει. Το βράδυ κοιμάμαι στην Ανωτέρα.
Τρίτη 23 Ιουλίου: Στις 6 η ώρα ξεκινάμε μία διμοιρία με ένα φορτηγό για την Αυδήμου για εκκαθάριση. Στην Αυδήμου υπάρχει ήδη στρατός από τη Λεμεσό και επιστρέφουμε πίσω στην Πάφο. Το απόγευμα πηγαίνω στο χωριό με την τουρκική σημαία στον κόρφο.
Τετάρτη 24 Ιουλίου: Παρουσιάζομαι στην Ανωτέρα το πρωί και με στέλνουν στο Δεύτερο Γυμνάσιο Πάφου. Μπαίνω στο 304 ΤΕ ως Διμοιρίτης των όλμων 60 χιλιοστών, στο Λόχο Υποστήριξης.
Πέμπτη 25 Ιουλίου: Συλλαμβάνουν τους χωριανούς μου που ήρθαν με λεωφορείο να παραδώσουν τα κυνηγετικά τους όπλα και τσακώνομαι με τον Παπακλεοβούλου (Μόνιμο Αξιωματικό της Εθνικής Φρουράς) μέχρι να τους αφήσει ελεύθερους να γυρίσουν στο χωριό.
Σάββατο 27 Ιουλίου: Το Τάγμα ετοιμάζεται να ξεκινήσει για το Σταυροβούνι. Πριν ξεκινήσουμε κατεβάζουν κάποιους επιλεκτικά από τα αυτοκίνητα. Από το Σταυροβούνι μας παίρνουν στη Νήσου, όπου στρατοπεδεύουμε κάτω από τις ελιές.
Κυριακή 28 Ιουλίου: Τις νύχτες κάνει κρύο. Σκάβω χαράκωμα και βάζω μέσα ποκαλάμες και κοιμάμαι τυλιγμένος στην κουβέρτα. Μπορούμε να πηγαίνουμε στο χωριό για καφέ. Τα τσιγάρα είναι δωρεάν.
Δευτέρα 29 Ιουλίου: Οι στρατιώτες είναι αγανακτισμένοι γιατί έχουν την εντύπωση ότι μας στέλνουν από την Πάφο στην πρώτη γραμμή για να σκοτωθούμε.
Τρίτη 6 Αυγούστου: Το μεσημέρι ξεκινάμε προς άγνωστη κατεύθυνση. Στον παραλιακό δρόμο, πριν τη Βασίλεια, κατά τις 10 το βράδυ, μας χτυπάνε τα τουρκικά πλοία. Φορτηγά με τρομοκρατημένους στρατιώτες του 256 ΤΠ επιστρέφουν από Λάπηθο-Καραβά. Μας είπαν ότι το Τάγμα τους αποδεκατίστηκε. Κάποιος μου είπε ότι ο Ανθυπολοχαγός Μπιτσάκης με τον οποίο είχαμε υπηρετήσει μαζί στα Χαλάσματα της Πεντάγιας τον προηγούμενο χρόνο, είχε σκοτωθεί στη Λάπηθο. Αρκετοί στρατιώτες του Τάγματός μας λιποτακτούν. Το βράδυ κοιμάμαι στα χαρακώματα των ΛΟΚ.
Τετάρτη 7 Αυγούστου: Το πρωί πηγαίνουμε στις λεμονιές, κοντά στη Βασίλεια. Με διαταγή του Διοικητή ξεφορτώνουμε τα πυρομαχικά από τα φορτηγά. Μισή ώρα μετά αρχίζει το πυροβολικό από τον Πενταδάχτυλο να μας βάζει με θεριστικές βολές. Τα βλήματα σκάνε δίπλα μας. Καταφέρνω να διαφύγω μαζί με τον  Χριστάκη (μεγαλύτερο αδελφό μου που ήταν στη Διμοιρία μου) δια μέσου ενός ρυακιού. Διψώ πολύ. Ζητώ από κάποιους ξένους δημοσιογράφους λίγο νερό. Δεν μου δίνουν. Βρίσκω ένα πηγάδι και βγάζω ένα  κουβά νερό. Είναι γλυφό… Το Τάγμα είχε ένα νεκρό και 30 τραυματίες. Επιστρέφουμε στα Πάναγρα όπου κοιμόμαστε το βράδυ.
Πέμπτη 8 Αυγούστου: Το πρωί παίρνουμε διαταγή να φύγουμε για τη Φιλιά. Σε μένα ο Διοικητής δίνει διαταγή μαζί με τρεις στρατιώτες  να επιστρέψουμε πίσω στη Βασίλεια να φέρουμε τα εγκαταλειμμένα όπλα. Βρίσκουμε δύο πολυβόλα και πολλά πυρομαχικά. Δίπλα στα πυρομαχικά υπάρχει φωτιά, την οποία σβήνουμε. Ένα στρατιωτικό ελικόπτερο περιφέρεται πάνω από το χωριό. Κρυβόμαστε στις λεμονιές να μην μας δει. Παίρνουμε μόνο τα πολυβόλα και επιστρέφομε στη Φιλιά, όπου έχει στρατοπεδεύσει το Τάγμα. Το βράδυ ο Διοικητής μου δίνει εντολή να πάω πίσω στη Βασίλεια να φέρω και τα πυρομαχικά. Ο Χριστάκης μου λέει να μην πάω, γιατί είναι πολύ επικίνδυνο. Δεν μπορώ ν αρνηθώ διαταγή. Παίρνω ένα φορτηγό και μερικούς στρατιώτες και πηγαίνω πίσω. Φορτώνουμε τα πυρομαχικά και επιστρέφουμε αργά το βράδυ.
Παρασκευή 9 Αυγούστου: Παραμένουμε στη Φιλιά και ανασυντασσόμαστε. Εξακολουθούν να έρχονται στρατιώτες που είχαν αποκοπεί από το Τάγμα στη Βασίλεια.
Δευτέρα 12 Αυγούστου: Είμαστε στη Φιλιά. Παίρνω τα αποτελέσματα των εξετάσεών μου. Έχω κοπεί στη Χημεία και τα Μαθηματικά.
Τρίτη 13 Αυγούστου: Μεταφερόμαστε στη Μόρφου. Στρατοπεδεύουμε στο Πάρκο, εκεί όπου κάθε χρόνο γινόταν το φεστιβάλ πορτοκαλιού.
Τετάρτη 14 Αυγούστου: στις 3 τα χαράματα ο Διοικητής καλεί τους Αξιωματικούς και μας εξηγεί την αποστολή μας. Αγία Μαρίνα για επιβράδυνση του εχθρού και μετά κάπου στους πρόποδες του Τροόδους. Ξεκινάμε για την Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας. Εκεί βγάζουμε χαρακώματα και ετοιμάζουμε αμυντική γραμμή. Το βράδυ κοιμόμαστε στα χαρακώματα.
Πέμπτη 15 Αυγούστου: Αρχίζει ο βομβαρδισμός από τα τουρκικά αεροπλάνα των χωριών της περιοχής. Βομβαρδίζουν και τις δικές μας θέσεις. Μονάδα της ΕΛΔΥΚ που ήταν πιο μπροστά από εμάς υποχωρεί. Το άρμα που είχαν καταλάβει από τους Τούρκους μας τρομοκρατεί. Ο οδηγός του σταματά και μας λέει ότι πίσω έρχονται τα τουρκικά τανκς και μας προτρέπει να φύγουμε. Μια νάρκη που είχε βάλει ο Φίλιππος (Φίλιππος Κρητιώτης Έφεδρος Ανθυπολοχαγός του Μηχανικού) ανατινάσσει το πρώτο τουρκικό άρμα και καθυστερεί τα υπόλοιπα. Υποχωρούμε στην Αυλώνα. Μόλις που προλάβαμε. Κάτω από τις ελιές μας βομβαρδίζουν ξανά τα αεροπλάνα. Παρακαλώ την Παναγία να νυχτώσει πιο νωρίς. Βραδιάζει. Τα αεροπλάνα φεύγουν αφού πρώτα βομβαρδίζουν όλα τα γύρω χωριά. Υποχωρούμε στη Βυζακιά. Το ραδιόφωνο μεταδίδει: «Αι ημέτεραι δυνάμεις αναδιπλούνται ομαλώς…»
Παρασκευή 16 Αυγούστου: Γίνεται ανταρσία από τους στρατιώτες του τάγματος. Αρκετοί ανέβηκαν στα φορτηγά, έστρεψαν τα όπλα κατά του Διοικητή και επέστρεψαν στην Πάφο μέσω Τροόδους. Παραμείναμε μόνο η μισή δύναμη του Τάγματος
Από εδώ και πέρα το ημερολόγιο μου παραμένει κενό.
Ύστερα από μια βδομάδα πήραμε διαταγή να επιστρέψουμε στην Πάφο… Την τουρκική σημαία την έκαψε η μάνα μου τον καιρό που εγώ έλειπα στον πόλεμο... 
Στις 17 του Σεπτέμβρη απολύθηκα από το στρατό και επέστρεψα στην Αθήνα για να συνεχίσω τις σπουδές μου.
Έτσι πέρασα τις διακοπές μου, το καλοκαίρι του 1974, ως πρωτοετής φοιτητής του Πολυτεχνείου. Διακοπές που σημάδεψαν και επηρέασαν τη ζωή μου στη συνέχεια. Σαράντα χρόνια μετά αφιερώνω αυτό το ημερολόγιο σε όλους τους φίλους και συναγωνιστές του 304 Τάγματος Επιστρατεύσεως της Πάφου.
Νίκος Νεοκλέους

***** 
Σημείωση:Το κείμενο δημοσιεύτηκε πέρυσι στην εφημ. "Ο Φιλελεύθερος",καθώς επίσης και στο Ιστολόγιο "Λέσχη Ανάγνωσης,Λεμεσός".

Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων έφτασε στη Σαλαμίνα...

Πέρασαν κιόλας τριάντα οκτώ χρόνια!

14 Αυγούστου 1974, Αττίλας 2,δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής,δεύτερη πράξη του δράματος.Η προδοσία,το έγκλημα,η τραγωδία.Και οι πληγές που μένουν ανοικτές... Ως πότε;

Ονήσιλος

Παντελής Μηχανικός

     Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος

     βγαλμένος απ’ την ιστορία και το θρύλο

     ολοζώντανος.

     Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός

     κρατούσε στο χέρι ό,τι του ΄χε απομείνει:

     ένα καύκαλο

     ―το δικό του κρανίο―

     γεμάτο μέλισσες.

     Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος

     να μας κεντρίσουν

     να μας ξυπνήσουν

     να μας φέρουν ένα μήνυμα.

     Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος

     κι όλες ψοφήσανε απάνω στο παχύ μας δέρμα

     χωρίς τίποτα να νιώσουμε.

     Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων

     έφτασε στη Σαλαμίνα

     φρύαξε ο Ονήσιλος.

     Άλλο δεν άντεξε.

     Άρπαξε το καύκαλό του

     και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.

     Κ’ έγειρα νεκρός.

     Άδοξος, άθλιος,

     καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.
"Κατάθεση" 1975
*****

*****

*****

Παιδί με μια φωτογραφία,Κυριάκος Χαραλαμπίδης

*****

*****

"Βαρώσι μου Παράδεισε,της Μεσαρκάς καμάριν

τζι΄ούλης της Τζύπρου καύτζιημαν στην ζήσην,

τζι εις την χάριν..."Παύλος Λιασίδης

*****

*****

Τούτες τις μέρες...

 Μέρες θλίψης,οδύνης και οργής αλλά και μέρες ενδοσκόπησης  τούτες οι μέρες.Καθώς στοιχειώνουν οι μνήμες,ξυπνούν οι εφιάλτες ξανά και ξανά...Τριάντα οκτώ χρόνια τώρα.
Κάθε 20 του Ιούλη, την ώρα που ηχούν οι σειρήνες στις 5.30 το πρωί, ένα πελώριο γιατί...
Παιδί με μια φωτογραφία





Για όσα έγιναν το τραγικό εκείνο καλοκαίρι του 74.Για την προδοσία,για το διπλό έγκλημα, για τον πόνο,τον σπαραγμό,τους νεκρούς, τους αγνοούμενους, τον ξεριζωμό, το άδικο...
Άλλο ένα μικρό αφιέρωμα σήμερα.Γιατί πρέπει να θυμόμαστε!

Και πριν τρία χρόνια...  "Είναι δύσκολο να πιστέψω..."

Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο
Την Άνοιξη ποιος σταύρωσε νησί μου... 


****

Το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν όπως εκφωνήθηκε από το χουντοκρατούμενο τότε ΡΙΚ:

Αττίλας 1974,Μέρος 1ο

(Τον Σεπτέμβριο του 1974 ο Μιχάλης Κακογιάννης ταξίδεψε στην Κύπρο, τον τόπο καταγωγής του, προκειμένου να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με την εισβολή των Τούρκων. Ήταν μια προσωπική προσπάθεια, «χωρίς προκατασκευασμένες ιδέες, χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα· πήγα χωρίς να έχω σκεφθεί τίποτε» είπε ο σκηνοθέτης έναν χρόνο αργότερα στη συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Le Quotidien de Paris». «Μου επιβαλλόταν να κάνω μια ταινία για να βοηθήσω την πατρίδα μου»).

Κύπρος 1974

"Τούτες τις μέρες"

"Είναι δύσκολο να πιστέψω..."

Πώς να την ξεχάσουμε τούτη την αποφράδα μέρα...

15 Ιούλη του 1974 τότε,όταν συντελέστηκε το μεγάλο έγκλημα...
Μέρα μνήμης,μέρα περισυλλογής,μέρα οργής.

Δεν είναι η πρώτη φορά που σε τούτο το ιστολόγιο κάνουμε αναφορά στο δίδυμο έγκλημα του Ιουλίου του 1974.Όμως επανερχόμαστε.Χρέος.
Σαν να άρχισε να λειτουργεί πολύ επιλεκτικά η ιστορική μνήμη...

Σε μια προηγούμενη ανάρτηση με τίτλο "Το αιώνιο φως σου μάτωσε στα δόντια των θηρίων"

γράφτηκαν πολύ εύστοχα σχόλια που αξίζει νομίζω να τα διαβάζουμε.Ένα από αυτά  παραθέτω πιο κάτω:

"Πικρές οι μέρες του Ιούλη στην Κύπρο.
Αυτό που πάντα θα μας κυνηγά είναι το ότι κανείς δεν τιμωρήθηκε γι'  αυτό το έγκλημα! Μακελεύτηκαν τόσες ζωές άδικα, είδαν τα μάτια μας όσα ως τότε τα ξέραμε μόνο μέσα απ΄την ιστορία ή τα μυθιστορήματα. Ρημάχτηκαν ζωές ανθρώπων που έχασαν δικούς τους-νεκρούς ή αγνοούμενους-, βιάστηκαν, έζησαν στην προαφυγιά ξεκινώντας τσακισμένοι ζωές απ το μηδέν . Και δεν είναι αυτά μόνον. Είναι και όλες οι ψυχολογικές, ηθικές, γενικότερες κοινωνικές συνέπειες, με τις οποίες κανείς δεν ασχολήθηκε. Τα ναυαγισμένα όνειρα των παιδιών, των νέων της εισβολής, η θλίψη που εγκαταστάθηκε μέσα τους και τους συνοδεύει μέχρι σήμερα, δεν μετρούνται στα ποσοστά των απωλειών..
Για όλ΄αυτά κανείς δεν τιμωρήθηκε. Και γι’ αυτό η τραγωδία αυτή είναι ένα φάντασμα που πλανάται και καθορίζει το σύγχρονο βίο μας. Η τιμωρία ήταν επιβεβλημένη. Όχι για λόγους εκδίκησης, αλλά δικαιοσύνης και κυρίως για λόγους ιστορικούς.
Η ιστορία παραχαράχτηκε και στα βιβλία, μα και μέσα στον πολιτικό βίο και στις συνειδήσεις. Μερίδα των νέων γαλουχείται σήμερα με συνθήματα και ιδέες  εθνικιστικά, αντιδραστικά, φασιστικά.
Η πολιτική παράταξη που ευθύνεται για το έγκλημα, βασισμένη στο γεγονός πως η ιστορία αυτή δεν καταγράφηκε και δεν υποδείχτηκαν τα σφάλματα, οι μύθοι, η τύφλωση, οι σοβινιστικές αντιλήψεις που οδήγησαν σε αυτή την τραγωδία, πορεύεται σήμερα μέσα στις αντιφάσεις, μεταξύ εκσυγρονισμού-Ευρωπαϊσμού και εθνικοφροσύνης-εθνικισμού-αντιαριστερών συνδρόμων. Κι αυτό είναι η σοβαρότερη επιπλοκή στον πολιτικό μας βίο... "Αμαδρυάς"

*****

Και πώς να μη φέρουμε στο νου τους στίχους του Π.Μηχανικού...

Ονήσιλος

Παντελής Μηχανικός

     Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος
     βγαλμένος απ’ την ιστορία και το θρύλο
     ολοζώντανος.

     Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός
     κρατούσε στο χέρι ό,τι του ΄χε απομείνει:
     ένα καύκαλο
     ―το δικό του κρανίο―
     γεμάτο μέλισσες.
     Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος
     να μας κεντρίσουν
     να μας ξυπνήσουν
     να μας φέρουν ένα μήνυμα.

     Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος
     κι όλες ψοφήσανε απάνω στο παχύ μας δέρμα
     χωρίς τίποτα να νιώσουμε.

     Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων
     έφτασε στη Σαλαμίνα
     φρύαξε ο Ονήσιλος.
     Άλλο δεν άντεξε.
     Άρπαξε το καύκαλό του
     και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.

     Κι  έγειρα νεκρός.
     Άδοξος, άθλιος,
     καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.
«Κατάθεση» 1975

*****
Ή τους στίχους του Κώστα Μόντη που δεν μπορεί να πιστέψει πως μας τους έφερε η αγαπημένη θάλασσα της Κερύνειας.Γιατί, δεν ήταν μόνο η αγαπημένη θάλασσα που τους έφερε...


*****

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί 

Στίχοι: Γιώργος Σκούρτης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης & Μαρία Δημητριάδη ( Ντουέτο )

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
τις πόρτες σπάσαν οι οχτροί
κι εμείς γελούσαμε στις γειτονιές
την πρώτη μέρα

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
αδέρφια πήραν οι οχτροί
κι εμείς κοιτούσαμε τις κοπελιές
την άλλη μέρα

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
φωτιά μας ρίξαν οι οχτροί
κι εμείς φωνάζαμε στα σκοτεινά
την τρίτη μέρα

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
σπαθιά κρατούσαν οι οχτροί
κι εμείς τα πήραμε για φυλαχτά
την άλλη μέρα

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
μοιράσαν δώρα οι οχτροί
κι εμείς γελούσαμε σαν τα παιδιά
την πέμπτη μέρα

Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί
κρατούσαν δίκιο οι οχτροί
κι εμείς φωνάζαμε ζήτω και γεια
σαν κάθε μέρα...

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου μέσα από τον "Αποχαιρετισμό" του Γ.Ρίτσου

Γρηγόρης Αυξεντίου 22 Φεβρ. 1928-3 Μαρτ. 1957

Γρηγόρης Αυξεντίου

Εκείνο τ΄"όχι" δεν το επανέλαβε η ηχώ,

ήταν πολύ βαρύ για να το μεταφέρει.

Κώστας Μόντης

Μια επέτειος σήμερα που δεν μπορούμε να  αγνοήσουμε!

3 του Μάρτη του 1957.Η ηρωική θυσία του Γρηγόρη Αυξεντίου!

******

Απόσπασμα(επίλογος) από τον Αποχαιρετισμό του Γιάννη Ρίτσου.Απαγγέλλει ο ποιητής.

******

Για τον ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου σχετικές και οι αναρτήσεις μας:

Αποχαιρετισμός,Γιάννης Ρίτσος 

"Αποχαιρετισμός"

Και εδώ, βιογραφικό και σχετικοί σύνδεσμοι από την Βικιπαίδεια.

"Η Τοπική Ιστορία στο Σχολείο:Αυτός ο κόσμος ο μικρός,ο μέγας".

Ένα πολύ ενδιαφέρον Σεμινάριο- Εργαστήριο με θέμα την Τοπική Ιστορία διοργανώνει το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού για τους καθηγητές Μ.Ε.Δείτε τη σχετική εγκύκλιο εδώ.

Με νεότερη εγκύκλιο του Υ.Π. πληροφορούμαστε ότι έγιναν δεκτές όλες οι αιτήσεις.Επίσης ότι ο χώρος διεξαγωγής δε θα είναι το Π.Ι. αλλά το Παν/μιο Κύπρου.
Αντιγράφουμε απόσπασμα από τη σχετική εγκύκλιο(ημερ.3/3/2011):

Θέμα: Διοργάνωση Σεμιναρίου – Εργαστηρίου με θέμα «Η Tοπική Ιστορία στο Σχολείο: Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας».
Σας πληροφορούμε ότι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού διοργανώνει σεμινάριο -εργαστήριο με θέμα:
«Η Τοπική Ιστορία στο Σχολείο: Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας»
Το σεμινάριο -εργαστήριο θα διεξαχθεί στις 30 Μαρτίου 2011 στη Λευκωσία, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου,αμφιθέατρο Α019(Καλλιπόλεως 75) από τις 9.00 μέχρι τις 13.30. Οι εγγραφές θα γίνονται από τις 8.30 μέχρι τις 9.00.
Κύριοι ομιλητές του σεμιναρίου -εργαστηρίου θα είναι οι κ.κ. Γιώργος Γεωργής και Πέτρος Παπαπολυβίου, Αναπληρωτές Καθηγητές Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, και Χαράλαμπος Μπακιρτζής, Διευθυντής του Ιδρύματος «Αναστάσιος Γ. Λεβέντης». 

Μετά την ανάπτυξη του θεωρητικού πλαισίου του θέματος του σεμιναρίου από τους εισηγητές θα ακολουθήσει συζήτηση σε εργαστηριακή μορφή.
Για το εργαστηριακό μέρος, η οργανωτική επιτροπή θα κατατάξει τους συμμετέχοντες σε τρεις ομάδες εργασίας. Επιπλέον, ζητείται από τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι θα συμμετάσχουν, να προβληματιστούν πάνω σε ειδικά θέματα Τοπικής Ιστορίας, τα οποία αφορούν τις σχολικές τους μονάδες και τις τοπικές κοινωνίες και θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ερευνητικού προγράμματος.
Κατά τη μέρα του σεμιναρίου – εργαστηρίου οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν ελεύθερα με τους εισηγητές και τους συναδέλφους τους, καταθέτοντας τις απόψεις τους για συγκεκριμένα θεματικά πεδία με τα οποία θα μπορούσαν να ασχοληθούν καθώς και για τη μεθοδολογία που θα ακολουθήσουν. Αναμένεται επίσης ότι οι εκπαιδευτικοί που θα λάβουν μέρος στο σεμινάριο – εργαστήριο θα ετοιμάσουν σχέδιο δράσης Τοπικής Ιστορίας, το οποίο θα αναπτύξουν στη συνέχεια μαζί με ομάδα μαθητών τους.
Η συμμετοχή στο σεμινάριο – εργαστήριο είναι προαιρετική και μπορούν να συμμετάσχουν εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων από τα σχολεία Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, οι οποίοι έχουν τη διάθεση και το χρόνο να εργαστούν εθελοντικά στη σχολική τους μονάδα σε ένα πιλοτικό ερευνητικό πρόγραμμα Τοπικής Ιστορίας της Διεύθυνσης Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης.

"Με τούτη την αγάπη, μια μέρα θα λυγίσουμε κείνους που φέρνουν τ' άδικο και σπέρνουνε το μίσος..." Γρηγόρης Αυξεντίου

Τιμούμε σήμερα την ηρωική θυσία του Γρηγόρη Αυξεντίου,ενός από τους μεγαλύτερους ήρωες της Κυπριακής Ιστορίας.

Γράφει,απευθυνόμενος στον ήρωα,ο Κώστας Μόντης:

Αποσύρουμε τις τόλμες του παρελθόντος, Γρηγόρη,

αποσύρουμε τα μεγάλα μαύρα γράμματα των αναγνωστικών.

Δείτε σχετική ανάρτηση για τον "Αποχαιρετισμό" του Γιάννη Ρίτσου στο "Κάτι Άλλο"
Επίσης, μια παλιότερη ανάρτηση στις "Επισημάνσεις"
Εδώ μπορείτε να δείτε το μήνυμα του Υπουργού Παιδείας κ.Ανδρέα Δημητρίου για την επέτειο της θυσίας του ήρωα.




*****************

Ημέρα καταδίκης του Ψευδοκράτους(15 Νοεμβρίου)

(Η φωτογραφία από περσινή αντικατοχική εκδήλωση,πηγή:Η Σημερινή)

Συμπληρώνονται αύριο 27 χρόνια  από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους.Για άλλη μια  χρονιά καταδικάζουμε και καταγγέλλουμε την παράνομη και αποσχιστική αυτή ενέργεια της τότε τουρκοκυπριακής ηγεσίας και της Άγκυρας.

Στο μεταξύ οι συνομιλίες για την επίλυση του κυπριακού συνεχίζονται(χωρίς την αισιοδοξία που υπήρχε πέρυσι,λόγω της αδιαλλαξίας του νέου ηγέτη των τουρκοκυπρίων Ντερβίς Έρογλου).Την ερχόμενη Πέμπτη πραγματοποιείται στη Νέα Υόρκη συνάντηση Χριστόφια-Έρογλου με τον ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Γκι-μουν.Μια συνάντηση που έχει ιδιαίτερη σημασία για την τύχη των διαπραγματεύσεων.

******

Σχετική με την ημέρα καταδίκης του ψευδοκράτους και η περσινή μας ανάρτηση εδώ

Πιο κάτω παρατίθεται το μήνυμα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού κ.Ανδρέα Δημητρίου.

Επίσης,με ανακοίνωσή του προς τα σχολεία το Υπουργείο Παιδείας καλεί τους εκπαιδευτικούς να συνεργαστούν με τα Μαθητικά Συμβούλια, ώστε οι προγραμματιζόμενες από τους μαθητές εκδηλώσεις για τις 15 και 17 Νοεμβρίου του 2010 να πραγματοποιηθούν μέσα στα πλαίσια της μαθητικής ευπρέπειας και κοσμιότητας και σύμφωνα με τις πρόνοιες των Κανονισμών Λειτουργίας των Δημόσιων Σχολείων.

Ας ελπίσουμε ότι οι αυριανές αντικατοχικές εκδηλώσεις των μαθητών θα πραγματοποιηθούν μέσα σ΄αυτό το πνεύμα!

********

Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού, κ. Ανδρέα Δημητρίου για την ημέρα καταδίκης του ψευδοκράτους (15 Νοεμβρίου)

Αγαπητοί εκπαιδευτικοί, μαθητές και μαθήτριες, σπουδαστές και σπουδάστριες
Στις 15 Νοεμβρίου 1983, εννιά χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η Άγκυρα μαζί με την τουρκοκυπριακή ηγεσία υπό τον κ. Ντενκτάς προχώρησε στην ανακήρυξη του ψευδοκράτους στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο κατέχεται από τα τουρκικά στρατεύματα, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει στο νησί μας νέα τετελεσμένα. Η παράνομη αυτή ενέργεια της Τουρκίας και του κατοχικού στρατού καταδικάστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη και από όλους τους διεθνείς οργανισμούς. 
Με τα ψηφίσματα 541 και 550, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών «καταδικάζει την απόπειρα απόσχισης τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, θωρεί την ενέργεια αυτή νομικά άκυρη και ζητά την ανάκλησή της. Ταυτόχρονα, καλεί όλα τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν και να σέβονται την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας». Τα ψηφίσματα αυτά, αποτελούν ένα ισχυρό όπλο για την Κύπρο και το λαό της και έχουν ως αποτέλεσμα το ψευδοκράτος να μην αναγνωρίζεται μέχρι σήμερα από καμιά άλλη χώρα εκτός από την Τουρκία.
Συμπληρώνουμε φέτος 27 χρόνια κατά τα οποία το ψευδοκράτος συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην επίλυση του Κυπριακού. Καταδικάζοντας σήμερα την ανακήρυξη του ψευδοκράτους καταδικάζουμε ταυτόχρονα την εισβολή, την κατοχή και όλα τα δεινά που επέφεραν στην πατρίδα μας. 
Μέσα από τις αντικατοχικές εκδηλώσεις της φοιτητιώσας και μαθητιώσας νεολαίας ολόκληρος ο κυπριακός λαός υψώνει φωνή καταδίκης του φασιστικού πραξικοπήματος, της τουρκικής εισβολής και κατοχής, του εθνικού ξεκαθαρίσματος, του εποικισμού, της καταστροφής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, του σφετερισμού των περιουσιών των προσφύγων, της διαιώνισης του δράματος των αγνοουμένων και της στέρησης βασικών δικαιωμάτων των εγκλωβισμένων μας και καλεί τη διεθνή κοινότητα να συμβάλει ουσιαστικά στις προσπάθειες που γίνονται για να φτάσουμε σε συμφωνημένη λύση.
Λύση που να απαλλάσσει την Κύπρο από την κατοχή και να επανενώνει την πατρίδα μας σε συνθήκες ειρήνης, ελευθερίας και δημοκρατίας. Λύση στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, του διεθνούς και του ευρωπαϊκού δικαίου και των συμφωνιών υψηλού επιπέδου. Λύση που να αποκαθιστά την ενότητα, την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς εξαρτήσεις από ξένες χώρες. Να αποκαθιστά και να διασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βασικές ελευθερίες όλων των Κυπρίων. Λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας συστατικό στοιχείο της οποίας θα είναι και η πολιτική ισότητα των δυο κοινοτήτων όπως αυτή καθορίζεται στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.

Αγαπητές συμπατριώτισσες και αγαπητοί συμπατριώτες,
Θεωρούμε δεδομένο πως η πραγματική επιθυμία και στόχος όλων μας είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για αρμονική συνύπαρξη όλων των κατοίκων του νησιού μας, μέσα σε συνθήκες ασφάλειας, ειρήνης, ελευθερίας και δικαιοσύνης, ώστε να ζήσουμε ξανά μαζί σε μια Κύπρο επανενωμένη, ελεύθερη, δημοκρατική και ομοσπονδιακή. Σε μια Κύπρο όπου η διασφάλιση των δικαιωμάτων της μιας κοινότητας δεν θα αποβαίνει σε βάρος των δικαιωμάτων της άλλης.
Σε μια Κύπρο ειρηνική και ευημερούσα όπου θα μετρά ο άνθρωπος ανεξάρτητα από την γλώσσα και την καταγωγή του. Επιθυμία και στόχος που μπορεί και πρέπει να γίνει ζωή και πράξη. Και θα γίνει ζωή και πράξη ως αποτέλεσμα του κοινού αγώνα του λαού μας.
 
Ανδρέας Δημητρίου Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού
15 Νοεμβρίου 2010

Ημέρα Αγνοουμένων(29η Οκτωβρίου)

 Η 29η Οκτωβρίου καθιερώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, από τον περασμένο Απρίλιο,ως "Ημέρα Αγνοουμένων".

Κυβέρνηση,κόμματα και οργανωμένοι φορείς εξέδωσαν ανακοινώσεις και τόνισαν την ανάγκη να διακριβωθεί η τύχη όλων των αγνοουμένων της κυπριακής τραγωδίας.

"Τη συμπαράστασή του προς τις οικογένειες και τους συγγενείς των αγνοουμένων εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Σε γραπτή δήλωσή του, με αφορμή τη σημερινή Ημέρα Αγνοουμένων, ο Πρόεδρος Χριστόφιας τονίζει ότι μαζί με τις οικογένειες, η Κυβέρνηση δίνει καθημερινό αγώνα για την πλήρη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων. Επισημαίνει επίσης ότι το πρόγραμμα εκταφών της Διερευνητικής Επιτροπής δημιουργεί κλίμα αισιοδοξίας για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων.Αναφέρει, ωστόσο, ότι μόνο με τις εκταφές και τις ταυτοποιήσεις, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για πλήρη εξιχνίαση.Για το λόγο αυτό, καταλήγει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, καταβάλλονται προσπάθειες ώστε η Τουρκία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και να ανοίξει τα αρχεία του στρατού και άλλων υπηρεσιών, που θα βοηθήσουν στην πλήρη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων."(Φιλελεύθερος)

  Μήνυμα  του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού διαβάστηκε σήμερα στα σχολεία.

Αυτή η τραγική πτυχή της τραγωδίας του 1974 αποτυπώνεται στο ποίημα του Κυριάκου Χαραλαμπίδη

"Στα στέφανα της κόρης του"

Είχε τριακόσια στρέμματα γης υπό κατοχήν

και τον πατέρα της στα βάθη της Ανατολής.

Θα παντρευόταν ευτυχώς ένα καλό παιδί.

Κατά την τελετή του μυστηρίου

δεν πρόσεξε κανένας τον πατέρα της.

Μπήκε απ’ το νάρθηκα κρυφά και στάθηκε

πίσω από μία κολόνα και καμάρωνε.

Ύστερα σκούπισε με το μανίκι του

το ξεσκισμένο και φτωχό του δάκρυ.

Τον πήρανε για ηλίθιο του χωριού

και τον αφήκανε στην ησυχία του.

Τελειώνει ο γάμος, και να χαίρεστε τα στέφανα.

Παίρνουν κουφέτα και λουκούμια, μπαίνουν

καθένας στ’ αυτοκίνητό του, χάνονται.

Ο στοργικός πατέρας πάει κι αυτός

στην Πράσινη Γραμμή, περνά σκυφτός

παίρνει ξανά τη θέση του στο χώμα.

Από τη συλλογή Θόλος(1989) 
********* 

Προσθήκη(31-10-10)

"Πώς προχωρά η διερεύνηση των των 1619Ε/Κ και 502 Τ/Κ αγνοουμένων" 

Άρθρο της Μιράντας Λυσάνδρου στον Πολίτη της Κυριακής(31-10-10)
"Παραμένουν αγνοούμενοι 1392 Ε/Κ και 448 Τ/Κ.Αυτή τη στιγμή στα ανθρωπολογικά εργαστήρια της ΔΕΑ υπάρχουν γύρω στα 400 λείψανα Ε/Κ και Τ/Κ προς ταυτοποίηση.Οι έρευνες για εντοπισμό ομαδικών τάφων συνεχίζονται..."

50 χρόνια από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας

 Επέτειος της ανακήρυξης της Κυπριακής Δημοκρατίας σήμερα.
50 χρόνια μετά και η μικρή μας πατρίδα αγωνίζεται για την απαλλαγή από τα κατοχικά στρατεύματα,για την επανένωση, για την ειρήνη,για την εδραίωση και διασφάλιση της δημοκρατίας.
Με την ελπίδα ότι δε θα εξαντληθούν κι αυτή τη φορά οι ανακοινώσεις και τα μηνύματα σ΄ ένα θεωρητικό,ευχολογικό πεδίο.

Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού κ. Ανδρέα Δημητρίου

για την 1η Οκτωβρίου, Επέτειο της Ανακήρυξης της Κυπριακής Δημοκρατίας

Αγαπητοί εκπαιδευτικοί, μαθητές και μαθήτριες, σπουδαστές και σπουδάστριες,
Η φετινή χρονιά 2010 είναι ιστορική για την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού συμπληρώνονται 50 χρόνια από την ίδρυσή της. Η Κυπριακή Πολιτεία τιμά τη φετινή επέτειο με κάθε λαμπρότητα αλλά και με συναίσθηση της παρούσας κατάστασης στην οποία βρίσκεται η πατρίδας μας, καθώς και την πορεία που διαγράφεται για το μέλλον.
Η ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ανεξάρτητο κράτος στις 16 Αυγούστου του 1960, με βάση τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, ήταν αποτέλεσμα τόσο του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ του 1955-59 εναντίον των Άγγλων όσο και της καθολικής απαίτησης του λαού για ελευθερία και αποτελεί ορόσημο για την μετέπειτα εξέλιξη της ιστορίας του τόπου μας. 

Η πορεία της ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας στα 50 αυτά χρόνια υπήρξε δύσκολη και ανηφορική αλλά παράλληλα και δημιουργική. Με πρώτο πρόεδρο τον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο Γ’, η Κύπρος ακολούθησε μια ειρηνική πορεία ανάπτυξης και προόδου.

Στα 50 αυτά χρόνια η Κυπριακή Δημοκρατία εδραιώθηκε στη συνείδηση των πολιτών της και της ανθρωπότητας και πήρε τη θέση της στη διεθνή κοινότητα ως ανεξάρτητο κράτος, συνεισφέροντας ως μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, του Συμβουλίου της Ευρώπης, του Κινήματος των Αδεσμεύτων καθώς και άλλων διεθνών οργανισμών στις προσπάθειες για τη διεθνή ειρήνη, τη συνεργασία και την πρόοδο των λαών.

Η πορεία της πατρίδας μας όλα αυτά τα χρόνια σημαδεύτηκε από διακοινοτικές ταραχές, εγκληματικές ενέργειες παράνομων οργανώσεων και ξένες παρεμβάσεις, που στόχευαν στην κατάλυση της κυπριακής ανεξαρτησίας. 

Αποκορύφωμα των εντάσεων αποτέλεσε το προδοτικό πραξικόπημα εναντίον της νόμιμης Κυβέρνησης και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου από την Ελληνική Χούντα και την ΕΟΚΑ Β΄ στις 15 Ιουλίου 1974, καθώς και η βάρβαρη εισβολή της Τουρκίας στις 20 Ιουλίου 1974. Οι συνέπειες ανείπωτες και ζωντανές μέχρι σήμερα: χιλιάδες πρόσφυγες, εκατοντάδες αγνοούμενοι, χιλιάδες νεκροί και παράνομη κατοχή του 37% του εδάφους μας.
Η σημερινή μέρα, 50 χρόνια μετά την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, μας βρίσκει αντιμέτωπους με τη συνεχιζόμενη Τουρκική αδιαλλαξία καιτην πατρίδα μας να εξακολουθεί να είναι η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εδάφη της κατέχονται από άλλη χώρα, υποψήφια για ένταξη στην Ενωμένη Ευρώπη. 

Παρά τις δυσκολίες, οι προσπάθειες μας συνεχίζονται τόσο μέσα από τη διαδικασία διαρκούς διαπραγμάτευσης με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων όσο και μέσα από τη διεθνή κοινότητα, η οποία αναμένουμε να υποχρεώσειτην Τουρκία να αποσύρει τον στρατό κατοχής και να σεβαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα των νόμιμων κατοίκων της πατρίδας μας. 

Δέσμευση όλων, ανήμερα της επετείου των 50 χρόνων της Κυπριακής Δημοκρατίας, να πορευτούμε μαζί σε συνθήκες ενότητας, ειρήνης, αμοιβαίου σεβασμού και συνεργασίας για να επιτύχουμε τον κοινό μας στόχο που δεν είναι άλλος από το να εξασφαλίσουμε για σας, τη νέα γενιά, μια ελεύθερη και επανενωμένη Κύπρο, απαλλαγμένη από κατοχικά στρατεύματα και συρματοπλέγματα διαχωρισμού, ώστε ν΄ ανατείλουν καλύτερες μέρες για την Κύπρο και το λαό της Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους Αρμένιους, Μαρωνίτες και Λατίνους.

Με όπλα μας τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη, το σεβασμό και την ειρήνη, ας πορευτούμε όλοι μαζί, από όποιο χαράκωμα κι αν βρίσκεται ο καθένας και η καθεμιά στο στίβο της ζωής για ένα καλύτερο αύριο.

Η Κυπριακή Σημαία

 Καθορίστηκε το 1960, μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου. Ημέρα της Ανεξαρτησίας καθιερώθηκε η 1η Οκτωβρίου.

Χρώμα της Κυπριακής Σημαίας

Η σημαία έχει σαν φόντο το άσπρο χρώμα. Στο κέντρο της σημαίας υπάρχει το σχήμα του χάρτη της Κύπρου σε κίτρινο χρώμα του χαλκού. Οι κλάδοι ελιάς κάτω από το σχήμα της Κύπρου έχουν χρώμα πράσινο βαθύ της ελιάς.

*******

Έμβλημα

Ο Θυρεός της Κυπριακής Δημοκρατίας παριστάνει ένα λευκό περιστέρι που φέρει στο ράμφος του ένα κλαδί ελιάς. Το περιστέρι, τίθεται εντός μιας ασπίδας στο κίτρινο χρώμα του χαλκού, του μετάλλου εκείνου που είναι άμεσα συνδεδεμένο με την μακραίωνη ιστορία της Κύπρου. Στο κάτω μέρος της ασπίδας αναγράφεται το έτος εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, 1960. Την ασπίδα πλαισιώνουν δύο πράσινα κλαδιά ελιάς με καρπούς, που μαζί με το λευκό περιστέρι αποτελούν ανεξίτηλα σύμβολα ειρήνης.
Πηγή:Προεδρία Κυπριακής Δημοκρατίας

 *********

Πολυξένη Λοϊζιάς(1855-1942). "40ετής αγώνας για την παιδεία"

(Η εικόνα από το βιβλίο του Κώστα Α.Πιλαβάκη,Η Λεμεσός σ΄άλλους καιρούς,Β΄Έκδοση Συμπληρωμένη και Βελτιωμένη,Εκδόσεις ΟΝΗΣΙΛΟΣ,σ.344)

Επανέρχομαι με τη σημερινή μου ανάρτηση στην αγαπημένη μου Πολυξένη Λοϊζιάδα.Σας θυμίζω και μια παλιότερη ανάρτησή μου με τίτλο"Πολυξένη Λοϊζιάς.Μια ξεχωριστή φυσιογνωμία της Λεμεσού" εδώ.Παρεμπιπτόντως,συνεχίζω την έρευνα και τη μελέτη μου γι΄αυτή την πολύπτυχη προσωπικότητα και ελπίζω σύντομα να είμαι σε θέση να την δημοσιοποιήσω.

Η μελέτη πρωτοξεκίνησε έτσι:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
2005-2006

                                    
Μια πρώτη προσέγγιση στη ζωή και το έργο
της Πολυξένης Λοϊζιάδος
 
Έρευνα-Συγγραφή: Εύα Νεοκλέους 
Εποπτεύων Καθηγητής: Πέτρος Παπαπολυβίου 
Λευκωσία, Οκτώβριος 2006 
*********

Από τότε ακολούθησαν δημοσιεύσεις και παρουσιάσεις επιμέρους κεφαλαίων σε διάφορα επιστημονικά έντυπα και συνέδρια/συμπόσια για την Ιστορία της Κύπρου.

Σήμερα λοιπόν, μιας και βρισκόμαστε στο ξεκίνημα της νέας σχολικής χρονιάς,σκέφτηκα πως καλό θα ήταν να θυμηθούμε αυτή την πρωτοπόρο εκπαιδευτικό με τις τόσο καινοτόμες και ρηξικέλευθες απόψεις για την παιδεία.Της χρωστάμε πολλά!

Γράφει η Π.Λ. στην «Κυπριακή Κυψέλη»: «... ευτυχώς κατενοήθη και εν Κύπρω, ως εν τη λοιπή Ελλάδι, όθεν λαμβάνονται και τα προγράμματα και τα βιβλία των σχολείων της Κύπρου, ότι ουχί τα κατάφορτα πολλών και μεγάλων γνώσεων προγράμματα, ων η αδύνατος εν πολλοίς εφαρμογή δι΄ έλλειψιν μέσων καταπονεί τον φυσικόν νουν και μαραίνει την προς τα προσιτά κλίσιν και έφεσιν των τροφίμων μετά της πολυτίμου υγείας αυτών, αποτελούσι την καλήν οργάνωσιν των σχολείων και εις την πρόοδον αυτών συντελούσιν.  ... ούτε γνώμων της προόδου των σχολείων και ικανοποίησις των λογικών ατόμων και του Έθνους εν γένει είναι η πρόοδος μερικών εξόχων πνευμάτων, άτινα σπανίζουν...
Το αποτέλεσμα των προγραμμάτων της δυνατής και σκοπίμου εφαρμογής αυτών γνωρίζεται εκ της προόδου πάντων των μαθητών, και δη των μετρίων πνευμάτων...». 

(Απόσπασμα από το Β΄Κεφ.της μελέτης μου με τίτλο"Εκπαιδευτικό-Παιδαγωγικό Έργο")

Απόψεις που απηχούν και τις σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις.


******
Και δυο ποιήματα της Λοϊζιάδος:

Νοσταλγία Κυπρίας

Όσω ο ήλιος έλαμπε και τα πουλιά λαλούσαν
κι΄  στα βουνά και τους γιαλούς οι διαλαλήτρες αύρες
Κρυφά μηνύματα χαράς γύρω μου εσκορπούσαν,
εδρόσιζαν τα στήθια μου της ξενητιάς τες λαύρες

Στα διάφανα τα πέλαγα του ουρανού πετώντας
ταξίδευα στον τόπον μου όλους τους λογισμούς μου,
τα γλυκοχτύπια της καρδιάς τιμόνι μου κρατώντας
εθάρρουν, πως αντάμωνα όλους τους σπιτικούς μου.

Αχ! τώρα; Εβούρκωσαν οι ουρανοί και μαύρα,
ολόμαυρα σωριάσθησαν τα νέφη εμπροστά μου
Τόπον δεν έχω να σταθώ, του στήθους μου η λαύρα
με καίει, και με τες βροχές τρέχουν τα δάκρυά μου!
............................
Γλυκέ μου τόπε, αχ! εσύ! που με τον ήλιο μοιάζεις,
όπου σαν αύρα ή άγγελος εκεί, που σε θυμάμαι,
με χαϋδεύεις, μου γελάς, σαν Ίριδα χαράζεις,
Αχ! πότε, πότε, τόπε μου, στην αγκαλιά σου θα΄ μαι;

Πολυξένη Λοϊζιάς, Κυπριακόν Λεύκωμα.

 *******

Ο Αποχαιρετισμός των μαθητριών της ανωτέρας τάξεως κατά το 1894

Καθώς τ΄ αφτέρωτο πουλί φεύγει από την φωλιά του
και δοκιμάζει ολόχαρο τ΄ αδύνατα φτερά του
.................................................
Έτσι και σεις αφτέρωτα, κοράσια, πετάτε
και λυπημένα στέκεσθε ή γελαστά σκιρτάτε,
και στίχους δοκιμάζετε για την καλή σχολή σας
που στέγασε φιλόστοργα την παιδική ζωή σας.
Πετάτε! κατευόδιον! δύναμι στα φτερά σας
να δίδη πνεύμα του Θεού αγρύπνητο σιμά σας.

Πολυξένη Λοϊζιάς,ΙΡΙΔΕΣ,Εν Αθήναις 1901

To Laptop,διήγημα

Έργο του Γιώργου Κοτσώνη

Μέρα αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Ελλάδα σήμερα!
"Κουράγιο,μικροκόρη μας, που μας εγίνης μάνα,
ύμνος και θρήνος της ζωής κι ανάστασης καμπάνα",έγραφε τότε, από το Καρλόβασι της Σάμου, ο Γιάννης Ρίτσος.
Η Κύπρος ζούσε τις μέρες εκείνες το δράμα της εισβολής κι η χούντα κατέρρεε "αμαχητί",αφού το έγκλημα είχε πια συντελεστεί.

 Το διήγημα "To Laptop" του Αίγιστου Νικολάου(ψευδώνυμο) γράφτηκε το 2004,δεν δημοσιεύτηκε ποτέ και ευχαριστώ τον συγγραφέα του που μου το εμπιστεύτηκε.Ο συγγραφέας, πρωτοετής φοιτητής τότε,το 1974,όπως και όλοι οι πρωταγωνιστές του, καταγράφει τα γεγονότα της εισβολής σε ένα αδημοσίευτο(ακόμα) μυθιστόρημα που, κατά τη γνώμη μου,πέρα από τη λογοτεχνική του αξία,θα αποτελέσει και μια σημαντική κατάθεση για τα γεγονότα της περιόδου, αν πειστεί κάποια στιγμή να το εκδώσει.Οι "ήρωες" ,πολέμησαν όλοι στην πρώτη γραμμή όταν η πατρίδα τους κάλεσε,κινδύνευσαν,έζησαν τη φρίκη του πολέμου και της προδοσίας,ωρίμασαν εκείνο το μαύρο καλοκαίρι και από τότε η ζωή τους άλλαξε.Σήμερα, επιτυχημένοι οι περισσότεροι, με οικονομικό και κοινωνικό εκτόπισμα,επιστήμονες.Ωστόσο,τέτοιες μέρες θυμούνται ξανά, πάνε χρόνια πίσω, στον καιρό της αθωότητας και του ονείρου και άθελά τους συγκρίνουν με το παρόν.Το παρόν του βολέματος,των συμβιβασμών,του εφησυχασμού και της ρουτίνας...
(Αίγιστε,σ΄ευχαριστώ που μου εμπιστεύτηκες το κείμενό σου).

Εύα Νεοκλέους
***********

To Laptop

Έτσι στο πι και φι, έγινα ιδιοκτήτης ενός Laptop.
Απλά το σκέφτεσαι σήμερα, το αγοράζεις αύριο.
Περασμένες ξεχασμένες οι παλιές εποχές, οι στενές, οι δύσκολες, οι πιεστικές, της μιζέριας, της δόξας και του φιλότιμου. Ή μήπως και δεν είναι ακριβώς έτσι. Θα δείξει.

Και λοιπόν, η ανθρωπότητα έχασε ένα κιθαρίστα, δεν θα άντεχε να χάσει και ένα συγγραφέα μέσα σε μια γενιά.
Ήμουν δεκατεσσάρων, ξέρετε η ηλικία με το χνουδωτό μουστακάκι, τα πολλά σπυριά και τα πολλά, πάρα πολλά όνειρα. Τότες που η φαντασία ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός και δεν έχει πρόβλημα να επισκεφθεί, από την παρακάτω συνοικία, μέχρι τους πιο μακρινούς γαλαξίες.

Μέλος του φωτογραφικού club, έβλεπα τον εαυτό μου μεγάλο φωτογράφο, να φωτογραφίζει τα γεγονότα της δεκαετίας. Οι μηχανές του club και η δικιά μου, προς το παρόν, θα μπορούσαν να καλύψουν τα γεγονότα της συνοικίας.
Και τότε να η μεγάλη στροφή. Αποφάσισα να γίνω κιθαρίστας, ο πρώτος και ανεπανάληπτος.
Η αγορά της κιθάρας έγινε αστραπιαία. Η συνταγή ήταν απλή. Διαλέγεις την πιο φθηνή, την πιο χαμηλών προδιαγραφών που συνάδουν με το χαρτζιλίκι σου και προχωράς. Ένας Elvis Presley θα μπορούσε να πετύχει, ακόμα κι έτσι, εγώ ο φωτογράφος, ο εξερευνητής, ο σκακίστας, απέτυχα παταγωδώς. Έμαθα φυσικά να παίζω το My Lady Dabalvin. Ένα μελωδικό τραγουδάκι, στο κάπως έτσι.
My lady Dabalvin why do you see so still, remind me my lady, κλπ.
Τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει άρδην.
Μπορεί η τραγωδία της απώλειας του κιθαρίστα να αιωρείται, αλλά η δημιουργία του συγγραφέα πήρε το δρόμο της χωρίς εμπόδια και αναστολές. Μπορεί τα ράσα να μην κάνουν τον παπά, αλλά το Laptop κάνει την διαφορά.
Κάποιας ηλικίας τώρα, συμβιβασμένος, πετυχημένος, με  ISO , ευπρεπής, ευπροσήγορος, αξιοπρεπής, έχω το φορητό κομπιουτεράκι πάντα μαζί μου. Όπως ο συγγραφέας της προηγούμενης εποχής, είχε το στυλό και το χαρτί.
Στο αυτοκίνητο, στην παραλία, στο καφενείο του χωριού με τον καφετζή να νομίζει ότι είμαι υπάλληλος στο ΦΠΑ.
Έτοιμος, αποφασισμένος να καταγράψω τα γεγονότα, αειθαλής, σκληρός, ακριβοδίκαιος, περιεκτικός.

Κάθομαι στο αγαπημένο μέρος, την παραλία του Άι Γιώργη του Αλαμάνου, Γενάρης και ο χειμώνας εναλλάσσεται με το καλοκαίρι μέσα σε 48 ώρες. Και εγώ εκεί, να καταγράφω τα γεγονότα. Μέσα στα μαύρα κύματα της τρικυμίας, μαύρα στην κυριολεξία, φτάνει να τα βλέπεις μέσα από το αρνητικό φιλμ της ψηφιακής κάμερας. Μέσα στην άβυσσο του σκότους, της χαμένης μας νιότης.
Έτσι χωρίς πρόγραμμα, συγγραφέας, πρώην κιθαρίστας, σκακίστας, φωτογράφος, αφουγκραστής.
Να καταγράφω τα γεγονότα σε ψηφιακή μορφή, μαζί με το ρεύμα των καιρών, την αγωνία της δικής μας γενιάς.
Της γενιάς που πρόδωσε και προδόθηκε, που πίστεψε σε ιδανικά, ωραιοποίησε καταστάσεις, ονειρεύτηκε και στο τέλος έμεινε κυριολεκτικά σύξυλη, να χάσκει με απορία.
Είναι δυνατόν να πέσαμε τόσο έξω; Να την έχουμε πατήσει τόσο Να μας κορόιδεψαν σε τέτοιο σημείο…
Κι όμως το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.

Ωραίοι, συμβιβασμένοι, μεσήλικες του κερατά, ακόμα να ψαχνόμαστε, αιώνιοι έφηβοι,ερωτίλοι, αιθεροβάμονες.
Στυλοβάτες μιας ακμάζουσας οικονομίας, ντεβέλοπερς, έμποροι, εισαγωγείς, κοιμόμαστε ήσυχοι τα βράδια αγκαλιά με τις ωραίες μας συζύγους και ευκαιριακά με τις πιο ωραίες μας φιλενάδες.
Τα βράδια της αϋπνίας ολοένα και γίνονται πιο λίγα. Οι ενοχές όλο και ξεθωριάζουν. Γιατί όλοι μαζί και ο καθένας ξεχωριστά, ξέρουμε ότι τα χρόνια αυτά τα δανεικά τα καταχραστήκαμε από κάπου.

Κοιτάζω τον Αντρέα, με την τεράστια κοιλιά που έχει κρεμάσει και θυμούμαι τον εικοσάρη έφηβο, η ζώνη σφικτή κάργα στη μέση και το κοτοπουλάκι κρυμμένο μέσα στο στρατιωτικό χιτώνιο.
Είναι οι μνήμες τόσο ζωντανές, τίποτε δεν έχει χαθεί, λες και πεισματικά οι αναμνήσεις του χρέους είναι εκεί και περιμένουν. Υπομονετικά, στωικά, με καρτερία, βασανιστικά, να αποτυπωθούν στο χαρτί, έστω να φωτογραφηθούν στα  3.6 μεγαπίξελς.
Λες και είναι ζωντανοί οργανισμοί με ικανότητα εξέλιξης. Με την ανάγκη να μεταφέρουν την γνώση στην επόμενη γενιά, να την πληροφορήσουν, να την ενημερώσουν, να παραδώσουν το χρέος.
Έτσι για να μην την πάθει κι αυτή τα ίδια.. Να δημιουργήσει άμυνες, υποθήκες, οράματα. Και να κατανοήσει. Έτσι όπως εμείς δεν κατανοήσαμε ποτέ τους πατεράδες μας.
Ούτε θελήσαμε ποτέ να ακούσουμε ιστορίες με πείνα, φόβο, αρρώστια, κρύο.
Αφήσαμε την ευκαιρία να χαθεί γιατί χάθηκε η συνέχεια.
Δεν μας ωρίμασαν οι εμπειρίες τους και χάθηκε η διδακτέα ύλη μιας ολόκληρης γενιάς. Κρίμα.

Ταξίδι στο χρόνο, φωτογραφικό. Τριάντα χρόνια πριν. Και όμως είναι σαν να είναι χθες. Φέρνεις τη ζωή σου πίσω καρέ καρέ και η κάθε φωτογραφία έχει την δική της, μεγάλη αξία.

Αντρέα, τριάντα χρόνια μετά, είμαι περήφανος για εκείνο το ξερακιανό, το σχεδόν αμούστακο παλικαράκι.
Ήταν κάτω από τις πορτοκαλιές της Μόρφου, Ιούλιος του 1974 που μας βρήκε η Τουρκική αεροπορία, μαζεμένους σαν μπουλούκι, και μας βομβάρδισε ανελέητα.
Θυμάμαι ακόμα τον Τούρκο πιλότο, που πετούσε τόσο χαμηλά, ανενόχλητος, σαν γεράκι, που κυνηγάει την λεία του.
Μια ναπάλμ είχε σκάσει λίγα μέτρα δίπλα μας και μαζί με τα χρώματα του ουρανού, που ετοιμαζόταν να σουρουπώσει μας θύμισε, ότι ναι, υπάρχει κόλαση και η ανταύγειά της στη γη, θα ήταν κάπως έτσι.
Σκοτείνιασε και τα αεροπλάνα έφυγαν. Και άφησαν πίσω τους πολλούς ζωντανούς νεκρούς. Γιατί όλοι εμείς τότε αφήσαμε ένα μέρος του εαυτού μας εκεί.
Προδομένοι, άοπλοι, χωρίς ηθικό, συγχυσμένοι, πήραμε τα πόδια μας, φορτώσαμε στα φορτηγά ό,τι απέμεινε και συνεχίσαμε να υποχωρούμε.

Τριάντα ακριβώς χρόνια μετά, ψάχνω για μια ηρωική πράξη, έτσι για την τιμή των όπλων.
Και η φωτογραφία είναι εκεί για να προσφέρει την κάθαρση.
Ο Ανδρέας με το κοτοπουλάκι στον κόρφο του, απορημένο, να δέχεται τη ζεστασιά του ανθρώπινου κορμιού. Αλαφιασμένα τα ζώα δεν καταλάβαιναν από εισβολές και πραξικοπήματα.

Θυμάμαι τον βοήθησα να ανέβει στο φορτηγό. Δεν μιλούσαμε, υπήρχε μια βουβαμάρα, μια παγωνιά κι ας ήτανε Ιούλιος. Τον ρώτησα με νοήματα πού είναι το όπλο του, ήταν σαστισμένος, η ομάδα του είχε αλλάξει θέση την τελευταία στιγμή.
Δέκα εικοσάχρονα παιδιά είχαν διαταχθεί να αλλάξουν θέση την τελευταία στιγμή. Μετακινηθείτε από τον περίβολο της εκκλησίας πάραυτα, είχε πει ο λοχαγός, γιατί δίνεται στόχο. Τριάντα μέτρα πιο πέρα, ήταν αρκετά, διαφορετικά θα είχαμε τραγωδία.
Σαστισμένος μου έδειξε, εδώ. Το κόρφο του. Ο τυφεκιοφόρος Αντρέας Αγαθάγγελος, είχε μετατραπεί σε ένα στρατιώτη της ειρήνης.

Τριάντα χρόνια μετά, ανατρέχοντας πίσω, βρίσκω τα θετικά της ήττας, της ταπείνωσης, του εξευτελισμού.
Δεν χάσαμε την ανθρωπιά μας, δεν μας κυρίεψε η αλαζονία του νικητή.
Κρύψαμε τον πόνο, κατάπιαμε την περηφάνια, γλύψαμε τις πληγές, επιβιώσαμε.
Ξέραμε ότι εκείνο το απόγευμα δεν έπρεπε να υποχωρήσουμε.
Δικαιολογίες μύριες.
Τα όπλα, η προδοσία, ο αντίπαλος, η κακή μας μοίρα, το σαράκι της φυλής.

Η δική μας η γενιά ξέρει. Εκείνο το απόγευμα ήταν σημαντικό. Δεν έπρεπε να κάνουμε πίσω.
Αναδίπλωση, υποχώρηση, τακτικές, σχεδιασμοί, στρατηγική.

Έπρεπε να κράταγες το χέρι της αγαπημένης, εκείνο το απόγευμα το τόσο σημαντικό, ανάμεσα στις φυλλωσιές των δέντρων, που όπως τις αντίκριζε ο ήλιος τις έκανε να φαίνονται χρυσές.
Λόγια του ποιητή ερωτικά, που μοιραία, τυχαία, ειρωνικά ταιριάζουν στην περίπτωσή μας.

Εκείνο το απόγευμα ήταν σημαντικό, σημαδιακό.
Ξέραμε ότι έπρεπε να μείνουμε εκεί. Πέρα από λογικές, σχεδιασμούς, ισοζύγια. Έτσι απλά για να μας γράψει η ιστορία, να στήνονται ανδριάντες, να εκφωνούνται λόγοι στις επετείους.
Έτσι για να αφήσουμε κάτι στα παιδιά, απλά για το μάθημα της ιστορίας.


Με την ψηφιακή καταγραφή,λοιπόν, των γεγονότων τελειώνει ακόμη, μια μέρα.
Το Laptop, ο κιθαρίστας και ο αποχαιρετισμός στα όπλα σμίγουν μαζί, αταίριαστα και ταυτόχρονα τόσο ταιριαστά…

Το πως η ζωή μας έχει γίνει μια ρώσικη ρουλέτα, είναι δύσκολο να εξηγηθεί.
Μπορεί να μείνει σαν ένα αίνιγμα για τον ιστορικό του μέλλοντος. Μπορεί να αναλυθεί από ειδικούς και επαΐοντες του χώρου.
Το σίγουρο είναι ότι το κενό που έμεινε μέσα μας δεν θα κλείσει ποτέ. Τουλάχιστον όσο διαρκεί αυτός ο βιολογικός κύκλος.

Έτσι, μπορεί επομένως, να εξηγήσει κάποιος το πείσμα μας να βρισκόμαστε, τουλάχιστον κάθε χρόνο, από τότες, σύντροφοι του πουθενά και να τα πίνουμε στην υγεία του κανενός.

Πενηντάρηδες τώρα, εφησυχασμένοι, αναπολούμε μερικές φορές τα παλιά, ξώφαλτσα, επιφανειακά, ξύνοντας τις φλούδες, ποτέ την καρδιά.
Αραιά και που σας ακούω που λέτε, τους γελάσαμε, τριάντα χρόνια.
Με τις κοιλίτσες, τα προγούλια, τα ρυτιδωμένα μέτωπα.
Τους γελάσαμε, ας είναι καλά ο λοχαγός.

Αλήθεια, ποτέ δεν θα καταλάβω αν τελικά είμαστε οι τυχεροί.
Μπορεί η αλήθεια να κρύβεται σε κείνο το μακρόσυρτο, ανόητο, τραγούδι.
My lady Dabalvin.

Αίγιστος Νικολάου