Δικαίωμα

Αν ήσουν σωστός καλλιτέχνης θα όφειλες—πρώτα από όλα στον εαυτό σου—να μην κάνεις το φτηνό δημοσιογράφο. Αν ήσουν καλλιτέχνης θα 'πρεπε να μιλάς με ποιήματα, όχι εξισώσεις. Αν ήσουν καλλιτέχνης κ είχες κάτι να πεις θα 'πρεπε να 'ταν ανάγκη, όχι χαβαλές, Κ για να βρεις πώς θα το πεις θα 'πρεπε πρώτα να κοπιάσεις. Κ για να το ξεστομίσεις θα 'πρεπε να πονέσεις.

Αλλά εσύ είσαι φτηνός, δεν ξέρεις τι σημαίνει κόπος ούτε πόνος. Δεν έχεις ανάγκες αφού όλα τα 'χεις λυμένα—άλλοι τα λύσαν για σένα. Η μόνη σου ανάγκη είναι να είσαι στην επιφάνεια κ γι αυτό εκφράζεσαι μόνο επιφανειακά. Πώς αλλιώς; Αφού δεν έχεις μάθει να εμβαθύνεις, πρώτος εσύ είσαι πιο ρηχός από όλους.

Σε λυπάμαι· γιατί θα προλάβεις να ζήσεις το πέρασμά σου στη λήθη. Τότε ίσως πονέσεις, αλλά τότε θα είναι αργά. Καλή σου νύχτα, καλλιτέχνη της κακιάς ώρας.

De zielenvisserij

Μετά από 10 μήνες σχεδόν παραμονής στο Άμστερνταμ, αποφάσισα -με αφορμή την ολιγοήμερη επίσκεψη ενός φίλου- να κάνω λίγο τουρισμό. Έτσι, έβγαλα την museumkaart μου (απεριόριστη είσοδος στα περισσότερα μουσεία της Ολλανδίας έναντι €40) κ παρέα με τον Πάνο επισκεφτήκαμε το Rijksmuseum (όχι, δε διαβάζεται ριτζξ). Δυστυχώς το πετύχαμε σε ανακαίνιση - ένα σύνηθες φαινόμενο στο Άμστερνταμ- πράγμα που μείωσε τη διάρκεια της περιήγησης στις αίθουσές του μόλις στις τέσσερις (4) ώρες!

Στο μουσείο τα περισσότερα εκθέματα είναι ζωγραφικοί πίνακες αφού οι Φλαμανδοί έχουν τεράστια εικαστική παράδοση με εκπροσώπους σε όλες τις περιόδους της τέχνης. Πολλοί πίνακες μου έκαναν εντύπωση, άλλοι για την τεχνική τους, άλλοι για την ομορφιά τους κ άλλοι για την ιστορία που έκρυβαν πίσω τους, αλλά υπήρξε κ ένας πίνακας που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση γιατί χτύπησε νεύρο! Μόλις τον είδα βάρεσαν τα καμπανάκια μου κ όσοι με ξέρετε θα καταλάβετε αμέσως το γιατί. Ο πίνακας ονομάζετε "De Zielenvisserij" (Ψάρεμα Ψυχών) κ ήδη έχετε αρχίσει να υποψιάζεστε διάφορα... Ιδού το έργο:

Ο καλλιτέχνης (Adriaen vad de Venne), επηρεασμένος από τη ρήξη μεταξύ των δύο εκκλησιών την περίοδο του "Πολέμου της Ανεξαρτησίας" από τους Ισπανούς, έχει απεικονίσει Προτεστάντες εναντίον Καθολικών παπάδων σε ένα ιδιαίτερο διαγωνισμό ψαρέματος. Νικητής, αυτός που θα πιάσει περισσότερους πιστούς αλλά πραγματικά χαμένος -όπως κ στο κανονικό ψάρεμα- δεν είναι ο αντίπαλος αλλά τα ίδια τα ψάρια! Οι δύο "συντεχνίες" δε μπορούσαν να τα βρούνε (σωωωώπα), με αποτέλεσμα η επικρατούσα Καθολική εκκλησία να λάβει μέτρα εναντίον της Προτεσταντικής μειονότητας η οποία ασκούσε όλο κ μεγάλη επιρροή. Για την ιστορία αναφέρω ότι ο πόλεμος έληξε με τη συνθήκη της Βεστφαλίας κ τη νίκη των επαναστατών, με αποτέλεσμα τη σημερινή -τυπικά Προτεσταντική, πλην θρησκευτικά αδιάφορη- Ολλανδία.

Η μάχη των Λεύκτρων

Το 371 π.κ.ε., την 5η Εκατομβαιώνος του Αττικού ημερολογίου (6 Ιουλίου), δόθηκε η ιστορική μάχη των Λεύκτρων. Κοντά σε αυτή την πόλη της Βοιωτίας τα στρατεύματα της Θήβας και της Σπάρτης (και οι σύμμαχοί τους) υπό την στρατηγία των Επαμεινώνδα και Κλεόμβροτου Α’ αντίστοιχα, πολέμησαν κατόπιν εντολής των Εφόρων της Σπάρτης προς τον Κλεόμβροτο να επιτεθεί στη Θήβα. Η Μάχη παρέμεινε ως πολύ σημαντική στην ιστορία για δύο λόγους: Αφενός ήταν η πρώτη ήττα του ανίκητου μέχρι τότε στρατού της Σπάρτης, αφετέρου, εγκαινιάστηκε η τακτική της «Λοξής Φάλαγγας» που έπαιξε τον πλέον καθοριστικό ρόλο στην νίκη των Θηβαίων. Αποτέλεσμα ήταν να αναδειχθεί ο Επαμεινώνδας σε έναν από τους σημαντικότερους στρατηγούς όλων των εποχών (η τακτική του χρησιμοποιήθηκε από πολλούς άλλους στρατηγούς συμπεριλαμβανομένου του Ναπολέοντα) και να δοθεί τέλος στην «Πελοποννησιακή συμμαχία».

Παρόλο που οι Σπαρτιάτες είχαν τόσο το αριθμητικό πλεονέκτημα όσο και τον καλύτερα οργανωμένο και εκπαιδευμένο στρατό, η «Λοξή Φάλαγγα» φάνηκε παραπάνω από αρκετή στο να υπερνικήσει αυτά τα εμπόδια. Από τη μία έδωσε το πλεονέκτημα του «αιφνιδιασμού» στους Θηβαίους αφού οι αντίπαλοι τους δεν είχαν αντιμετωπίσει ποτέ κάτι αντίστοιχο σε μάχη. Από την άλλη, η τακτική ήταν οργανωμένη και δομημένη ιδανικά για να διχοτομήσει τον αντίπαλο στρατό με αποτέλεσμα να δημιουργήσει σύγχυση στους Σπαρτιάτες και να ωθήσει τους συμμάχους τους να εγκαταλείψουν τη μάχη. Η νίκη σφραγίστηκε με το θάνατο του ίδιου του Κλεόμβροτου.

Και μου το ’λεγαν οι δάσκαλοί μου ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται… Κάτι ήξεραν τελικά!

Άξεστος… χμ, άξιος ο πρώην Θηβών και παναγιότατος πλέον, Ιωάννης Λιάπης… ε, Ιερώνυμος!