Σταμάτης Σπανουδάκης: Ο Έλληνας Απόλλωνας!

Συνέντευξη στη Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Τι θα μπορούσε αλήθεια κανείς να πει για το Σταμάτη Σπανουδάκη,;

Το όνομα που προκαλεί δέος όχι μόνο για τη μουσική του ποιότητα αλλά γενικότερα για ολάκερη τη προσωπικότητα και τα πιστεύω του που κρύβονται χωρις ντροπή σε μια λέξη: ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ!!!

Κλείστε τα μάτια και απολαύστε τον


Μουσική. Τι σημαίνει αλήθεια μουσική για το Σταμάτη Σπανουδακη;

Είναι το ερχόχειρο του μοναχού, είναι το απεγνωσμένο κλάμμα του χτυπημένου παιδιού, είναι μια υπόγεια αλλά παντοτινή μορφή αγάπης, ειναι το μαρτύριο αλλά και η λύτρωση και είναι το ωραιότερο "παιχνίδι" του κόσμου, σε γειτονιές αγγέλων.

Τι σημαίνει για σας ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

Όσα κυλούν στο αίμμα μου. Τα συνειδητά και κατανοητά, αλλά κυρίως, τα ασυνείδητα και ανεξερεύνητα.

Στα κύματα της μουσικής σας, πόση Ελλάδα μπορεί να "χωρέσει;"

Τόση όση αντέχω, όση καταλαβαίνω, όση γνωρίζω και τελικά, όση αγαπάω.

Ως καλλιτέχνης εσείς παλεύετε να διατηρηθεί να η ιστορική μας μνήμη. Κατά πόσο έχει γίνει αποδεκτή αυτή σας η προσπάθεια;

Θα σάς γελάσω, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που το κάνω. Σαν τον ναρκομανή, δεν μπορώ να κάνω τίποτε άλλο. Χρειάζομαι την "δόση" μου.

Πιστεύετε σε μια καλλιτεχνική επανάσταση; Θέλω να πω αν κι άλλοι καλλιτέχνες έπρατταν παρόμοια μ' εσας θα είχαμε ένα διαφορετικό αποτέλεσμα απο αυτό που βιώνουμε σήμερα;

Όχι βέβαια. Ειναι πολύ μικρή και απλα βοηθητική η τέχνη, απέναντι στις μεγάλες αλήθεις της ζωής. Γέννηση, αγάπη, πίστη, θάνατος.

Σας εμπνέει η Ελλάδα του σήμερα;

Καθόλου. Δινω το παρών, μα θάμαι πάντοτε απών.

Σας έχει βοηθήσει η πίστη σας όχι μόνο καλλιτεχνικά αλλά γενικότερα;

Ναι σε όλα. Χωρίς αυτήν δεν θάμουν τίποτε. Αν υποθέσουμε, ότι κάτι είμαι.

Υπάρχει dna Ελληνικό;

Εγώ το αισθάνομαι και με εμπνέει. Αρα θάλεγα ναί!

Τι χρειάζονται σήμερα περισσότερο οι Ελληνες εκτός απο την οικονομική ανάκαμψη;

Πίστη στον Χριστό, και δύναμη να αντέξουν τους παντοειδείς πνευματικούς κυρίως, πολέμους. Και να μην φοβούνται τον θάνατο. Είναι νικημένος.

Είναι "Έλληνες" αυτοί που μας ξεπουλούν, κατά τη γνώμη σας;

Ένα είδος απατεωνίσκων Φιλελλήνων είναι που μιλάν την γλώσσα μας. Εχουν μάθει άριστα το ναι! Μια εκ γενετής εγκεφαλική δυσλειτουργία τους, τους κάνει να μην μπορουν να μάθουν και το όχι!

Πιστεύετε ότι θα αλλάξουν τα πράγματα σύντομα ή έτσι θα τραβιόμαστε για πολύ;

Δυστυχώς φοβάμαι το δεύτερο, αλλα ελπίζω στο πρώτο.

Εκτός απο το να γράφετε μουσική τι άλλο σας συνεπαίρνει;

Τίποτε άλλο. Εξαιρείται ο έρωτας, σε όλες τις βαθμίδες του

Τι θα μπορούσατε να πείτε τούτη τη στιγμή στους χιλιάδες άνεργους, άστεγους κι εξαθλιωμένους;

Συγνώμη.

Τι θα μπορούσατε να πείτε τούτη τη στιγμή στους πολιτικούς;

Παραιτηθείτε ησύχως.

Έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν;

Ναί όλους τους.

Η τελευταία λέξη δική σας

"Έρχονται δύσκολοι καιροί, απ' όλες τις μεριές θα μας χτυπάνε,

και θα αντέξουν μόνο αυτοί, που μάθανε νωρίς να αγαπάνε,

πώς Σ αγαπάω, πώς σ" αγαπάω!"

Σας ευχαριστώ.

πηγη

ΣΤΙΓΜΕΣ...κι όσοι πιστοί προσέλθετε

Λοιπον, σκέφτηκα να σας κάνω μια πρόταση:

Το περιοδικό είναι αυτό. Δεν θα πω κάτι άλλο , πρώτο γιατί δεν μ' αρέσει εκείνο το περίφημο "ο παπάς ευλογεί τα γένια του" και δεύτερον γιατί είναι εύκολο για το καθένα να το βρει και να δει ιδίοις όμμασι. Αυτό που θέλω να σας πω εγώ είναι πως όποιος νομίζει ότι έχει κάτι άξιο λόγου να "πει' - ό ίδιος ή κάποιος φίλος ή γνωστός του- είτε σε καλλιτεχνικό, είτε σε οποιοδήποτε άλλο επίπεδο, είμαστε πρόθυμοι να τον φιλοξενήσουμε.



Μοναδική προϋπόθεση είναι να έχει άμεση ή έστω έμμεση σχέση με την Κρήτη , καθώς βλέπετε είμαστε καθαρά Κρητοκεντρικό περιοδικό.


Και για να μη νομίζετε πως λέμε λόγια του αέρα, η παρουσίαση της κοπελιάς που ακολουθεί, έγινε μέσα από ιντερνετική γνωριμία.


Υ. Για να μη σας παραξενέψει την συγκεκριμένη ανάρτηση θα την επαναλαμβάνω που και που ώστε να σας την υπενθυμίζω


Ευχαριστώ εκ των προτέρων για την όποια συμμετοχή σας

ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΖΕΦΥΡΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ROM

Η Βαλεντίνη με τα rap μαλλιά που όλο και πιο συχνά βλέπουμε τον τελευταίο καιρό να εμφανίζεται σε κάθε είδους εκπομπές στην τηλεόραση, με συνακόλουθές της δυο, τρεις, καμιά φορά και τέσσερις πανέμορφες νεαρές τσιγγάνες, και η οποία δε διστάζει να επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία ότι κατάγεται από τα Λιβάδια Μυλοποτάμου, ξεκίνησε την πορεία της στο χώρο της μόδας, σχεδιάζοντας haute couture για μεγάλους Ευρωπαίους σχεδιαστές. Σήμερα παράγει υψηλή ραπτική για τσιγγάνους.....

Kάτια Δανδουλάκη

Η ΑΥΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΣΥΓΚΙΝΕΙ ΒΑΘΕΙΑ...




Η καταγωγή της έλκει από Ανατολή. Από την ανατολική πλευρά της Κρήτης ο Σητειακός πατέρας της και από τη Σμύρνη της Ανατολής η μητέρα της. Σε συνδυασμό με ακόμα πιο μακρινές ρίζες από ευγενείς Βενετούς συγγενείς (Δάνδολους), δημιουργήθηκε αυτό το ανεπανάληπτο κράμα γυναίκας που λέγεται Κάτια Δανδουλάκη!

Μια φιγούρα αέρινη που συνδυάζει με ένα δικό της μοναδικό τρόπο την ευαισθησία με το ρεαλισμό, την αρχοντιά με την απλότητα, την αρμονία με το πάθος, την σεμνότητα με την καπατσοσύνη, την καλλιέργεια με το πείσμα. Μια μάγισσα Κίρκη του θεάτρου που σε μαγεύει με το παίξιμό της και παραδίνεσαι άνευ όρων, επί σκηνής και εκτός σκηνής. Όταν την ακούς να σου μιλά με εκείνο τον ανεπιτήδευτο αυθορμητισμό που αποπνέει, την ποιότητα, την αισιοδοξία και το χιούμορ της, γίνεσαι, θέλεις - δε θέλεις, δέσμιος της προσωπικότητάς της.

Η Ιωάννα Καρυστιάνη γεννήθηκε και έζησε μέχρι τα δεκαοκτώ της στα Χανιά, όταν άφησε την Κρήτη για να σπουδάσει Νομική, σπουδές εντελώς διαφορετικές από εκείνο που ενδόμυχα αναζητούσε και που δεν ήταν τίποτα άλλο από το να γράφει… Να γράφει ιστορίες, μυθιστορήματα, να γράφει γενικά…
Από εκεί κι έπειτα η ζωή της κινήθηκε με άλλους προσανατολισμούς και η επαφή της με τις εκδόσεις περιορίστηκες σε κάποια σκίτσα, δίχως καν λεζάντες, όταν σε μια περίοδο της ζωής της δούλεψε σαν σκιτσογράφος σε περιοδικά και εφημερίδες.
Ολ’ αυτά όμως άλλαξαν όταν, σε ηλικία σαρανταδύο ετών, συνειδητοποίησε πως η ζωή μας προσφέρεται μόνο μια φορά και μια φορά μόνον έχομε τη δυνατότητα να πραγματώσουμε τον αληθινό προορισμό μας, που βέβαια δεν είναι άλλος από αυτόν που μας υπαγορεύει η ψυχή και το ένστικτο μας.
Πρόσταξε λοιπόν τον εαυτό της να αποτυπώσει επιτέλους τις ιστορίες της στο χαρτί για να γεννηθεί το 1994 το πρώτο της βιβλίο με διηγήματα, « Η κυρία Κατάκη», το οποίο δεν ήταν παρά η αρχή μιας εξαιρετικά επιτυχημένης λογοτεχνικής καριέρας.



(Πλήρες άρθρο και συνέντευξη στο τεύχος νο 76 των ΣΤΙΓΜΩΝ)

Ελένη Λουκά: TV ΠΡΟΦΗΤΗΣ

Ενας σύγχρονος προφήτης που κηρύττει το λόγο του Θεού όχι στις αγορές αλλά στην τηλεόραση, η Ελένη Λουκά αποτελεί έναν από τους γραφικότερους τύπους της ελληνικής τηλεοπτικής «κοινωνίας», γεννημένη στο Ηράκλειο, όπου και μεγάλωσε. Η ίδια υποστηρίζει ότι την νεολαία έχει κυριέψει ο Σατανάς, προσπαθεί να μας πείσει να κάνουμε πόλεμο με τους Αμερικάνους, τον οποίο «θα κερδίσουμε αφού θα πολεμήσουν οι άγγελοι», φωνάζει ότι ο πρόσφατος σεισμός της Αθήνας είναι η οργή του Θεού «που δε βοηθάμε τα αδέρφια μας τους Σέρβους και αγανακτεί που μόνο αυτή πολεμά απέναντι στη φούστα του Ρουβά και το «Άγγιγμα Ψυχής» του Μανουσάκη. Τίποτα! Φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Κανείς δεν την πιστεύει, κανείς δεν την ακολουθεί. Τι να πεις; Ουδείς προφήτης στον τόπο του!




Πριν πολλά χρόνια φιλοξενηθήκατε ξανά στις σελίδες των ΣΤΙΓΜΩΝ, ίσως όμως οι νεότεροι αναγνώστες να μην ξέρουν τη σχέση σας με την Κρήτη.
Κατάγομαι, βέβαια, από το χωριό Τζερμιάδο του Νομού Λασιθίου, αλλά γεννήθηκα στο Ηράκλειο και βαπτίστηκα στον ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου της συνοικίας του Πόρου. Όταν όμως ήμουν περίπου δέκα ετών, μετέθεσαν το πατέρα μου, που ήταν αστυνομικός, από την Κρήτη στα Σπάτα κι εκεί μείναμε για περίπου δεκατρία χρόνια. Μετά πέρασα στο Πανεπιστήμιο στα Γιάννενα φιλόλογος, όταν τέλειωσα τις σπουδές μου, μεταφερθήκαμε οικογενειακώς από τα Σπάτα στη Πετρούπολη, παντρεύτηκα και στη συνέχεια βγήκα στην τηλεόραση… Δεν ξαναγύρισα, δηλαδή, ποτέ στη Κρήτη κι άλλαξε η ζωή μου, ενώ αν είχα παραμείνει εκεί θα είχα απλώς μια «Κρητική ζωή» και τίποτα παραπάνω.

Ποιος σας άνοιξε το δρόμο για την τηλεόραση;
Να σας πω αμέσως πως έγινε: όταν έμεινα έγκυος στο γιο μου, επειδή είχα ήδη δύο αποβολές, πήρα άδεια άνευ αποδοχών και κάθισα σπίτι. Ενώ, λοιπόν, μέχρι τότε δεν έβλεπα τηλεόραση, εκείνη την περίοδο δεν είχα κάτι άλλο να κάνω, άρχισα αναγκαστικά να βλέπω και τότε παρατήρησα ότι δείχνουν κάθε είδους εκπομπές και μιλάνε για κάθε είδους θέματα και μόνο για το Χριστό δεν μιλάνε. Έτσι σκέφτηκα πως ζούμε σε μια ορθόδοξη Ελλάδα, αλλά ο λόγος του Θεού δεν ακούγεται, αναρωτήθηκα αν είναι λογικό και αποφάσισα να ακουστεί από μένα.
Δεν πήγα όμως αμέσως στη τηλεόραση, πήγα μετά από ένα χρόνο, το Μάιο του 1995, και βγήκα για πρώτη φορά σε μια εκπομπή κοινωνικού περιεχομένου που έκανε τότε η Σεμίνα Διγενή, η οποία, παρότι στην αρχή είδε το ζήλο μου και με δέχτηκε, όταν της ζήτησα να πάω ξανά με πέταξε έξω και δε με δέχτηκε ξανά. Αργότερα, άρχισα την ιεραποστολή μου και στο «Ερωτοδικείο» της Μιχαλονάκου - που στην αρχή ήταν μια σοβαρή εκπομπή, άσχετα αν στη συνέχεια κατέληξε έτσι όπως κατέληξε - και μετά ήρθαν κι όλα τα υπόλοιπα.


Πλήρης παρουσίαση στο τεύχος 50 και τεύχος 101 των ΣΤΙΓΜΩΝ

Μαρία Παπαπέτρος: ΤΟ «ΜΕΝΤΙΟΥΜ ΤΩΝ ΣΤΑΡ» ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Η ζωή της θυμίζει Χολιγουντιανό σενάριο: γεννήθηκε στις Πατέλες του Ηρακλείου έφυγε πολύ μικρή με την οικογένεια της στην Αθήνα, τέλειωσε το Αμερικανικό γυμνάσιο στη Γερμανία κι αργά κάπως, γύρω στα είκοσι εφτά της, ανακαλύπτει το χάρισμά της. Μέχρι εκείνη την στιγμή όλοι οι άνθρωποι νόμιζε πως ήταν το ίδιο..

Εδώ και τριάντα χρόνια το Λος Άντζελες, - Νέα Υόρκη – Αθήνα, είναι για εκείνη ότι η διαδρομή με το λεωφορείο ενός καθημερινού ανθρώπου από το σπίτι του για την δουλειά του.

Η ίδια πάντως ισχυρίζεται ότι δεν είναι μέντιουμ, δεν έχει δηλαδή επαφές με πνεύματα, στην δουλειά της τουλάχιστον. Σε προσωπικό επίπεδο όμως επικοινωνεί με το πνεύμα του χαμένου γιου της.

Επαγγελματικά δέχεται μόνο τον τίτλο της ψυχοερευνήτριας που κατά εκείνη σημαίνει, ότι με την μέθοδο της ψυχομετρίας (ή Feeling όπως το ονομάζει), ερευνά τα κύματα που εκπέμπει η ψυχή και συλλαμβάνει όλες τις κρυμμένες της λεπτομέρειες.

Με την μέθοδο αυτή δούλεψε στο FBI, απέκτησε δική της εκπομπή στο CNN, συναλλάχθηκε με όλα τα μεγάλα ονόματα του αμερικανικού πολιτικού και καλλιτεχνικού στερεώματος - είπαμε, η ζωή της θυμίζει Χολιγουντιανό παραμύθι - και στην χώρα μας εκτός του ότι επίσης την συμβουλεύονται σε κάθε βήμα τους πολλοί μεγάλοι Έλληνες, προέβλεψε τον γάμο της Ρούλας Κορομηλά, την επικείμενη εγκυμοσύνη της, καθώς και τον γάμο επίσης του τραγουδιστή Τσαλίκη με την εκλεκτή της καρδιάς του κι έγινε μάλιστα κουμπάρα τους.

Ολ αυτά βέβαια ίσως να ήταν και προδιαγεγραμμένα, καθώς δυο αδελφές από την μεριά της μητέρας της ήταν αναγνωρισμένα μέντιουμ για την εποχή τους. Σμυρνιά στην καταγωγή από την μεριά του πατέρα της, παραδέχεται ότι οι Σμυρνιές έχουν μια ιδιαίτερα ανεπτυγμένη διαίσθηση, από την φύση τους.

Συνιστά πάντως ότι όλοι έχουν το χάρισμα της πρόβλεψης, όλοι μπορούμε να το αναπτύξουμε και να το εκμεταλλευτούμε για να αποφύγουμε τους επιτήδειους που δρουν εις βάρος μας

Η μαντινάδα είναι γένους θηλυκού

Σε αντίθεση με το ελληνικό, δημοτικό τραγούδι όπου η γυναικεία παρουσία δεν αποτέλεσε ποτέ διακοσμητικό ή έστω συνοδευτικό στοιχείο αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του, η γυναικεία παρουσία στη μουσική της Κρήτης έως πρότινος ήταν περίπου απαγορευμένη.
Στην δισκογραφία των «πρωτομαστόρων» βέβαια ακούγεται γυναικεία φωνή από το 1920 (οι κόρες του Καλογρίδη) και υπάρχουν και άλλα παραδείγματα γυναικών που τραγούδησαν δίπλα στους πατεράδες ή τους συζύγους τους, αυτό όμως δεν σημαίνει και πολλά πράγματα, αφού η θηλυκή παρουσία ήταν απλώς συμμετοχή κι όχι ουσία.

Περιοριζόταν δε παλιότερα στο τραγούδι, τα βασικά, κρητικά μουσικά όργανα, τη λύρα, το λαούτο και το μαντολίνο, δεν έπαιζαν ποτέ ντελικάτα γυναικεία δάκτυλα. Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση αλλάζει όμως καθώς υπάρχουν παραδείγματα γυναικών που όχι μόνο παίζουν λύρα ή λαούτο αλλά ασχολούνται επαγγελματικά με τη Κρητική μουσική, στους παραδοσιακούς τόπους έκφρασής της: κέντρα, γάμοι, βαφτίσεις, γλέντια… Και σίγουρα βέβαια δεν μπορούμε ακόμα να υπερηφανευτούμε, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, για την ύπαρξη ενός θηλυκού Ροδινού, ενός θηλυκού Μουντάκη ή Σκορδαλού, όμως η παραδοσιακή μουσική του νησιού μας παρουσιάζει πλέον αξιόλογες ερμηνεύτριες που εμπλουτίζουν το Κρητικό μουσικό ιδίωμα με την τέχνη τους αλλά και με τις εντυπωσιακές παρουσίες τους

17 ΧΡΌΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΝΙΚΟΥ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ

Επιμέλεια κειμένου Ρίκη Ματαλλιωτάκη

"Oταν η Δημοκρατια δολοφονειται...."
Αναρωτιέμαι πόσα από τα παιδιά που έβγαιναν φωνάζοντας και διαδηλώνοντας ένα μηνά πριν για τα αιτήματα τους - δίκαια άδικα, δεν το σχολιάζω μια και τα αυτονόητα δεν σηκώνουν σχολιασμό- έχουν ακούσει άραγε το όνομα Νίκος Τεμπονέρας;

Κι όμως, η ιστορία δεν ανήκει σε κανένα από τους περασμένους αιώνες όπου όλοι ήμασταν αγέννητοι κι αμέτοχοι τρόπον τινά των γεγονότων.
Δεν είναι καν πολύ μακρινή αφού μόλις το Γενάρη που διανύομε συμπληρώνονται 17 χρόνια από τη δολοφονία του ήρωα-αγωνιστή Νίκου Τεμπονέρα που κατά τη διάρκεια των μαθητικών κινητοποιήσεων της περιόδου 1990-91 , άφησε την τελευταία του πνοή σε λύκειο της Πάτρας , εξ αιτίας του αναβρασμού που βρισκόταν ο χώρος της παιδείας με αφορμή το σύστημα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που προωθούσε η τότε κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Η ΔΟΛΟΦΟΝΊΑ ΤΟΥ

Ο Νίκος Τεμπονέρας ήταν καθηγητής μαθηματικών σε σχολείο της Πάτρας και το όνομά του δυστυχώς έμελε να γίνει ευρέως γνωστό, όταν το βράδυ της 8ης Ιανουαρίου του 1991 δολοφονήθηκε στο 3ο Γυμνάσιο-Λύκειο Πάτρας.από τον Ιωάννη Καλαμπόκα, τότε πρόεδρο της ΟΝΝΕΔ Αχαΐας και μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Πάτρας,
Εκείνες τις μέρες, επικρατούσε έντονος αναβρασμός στον χώρο της παιδείας, λόγω της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που προωθούσε η κυβέρνηση με ένα νομοσχέδιο που έμεινε στην ιστορία ως «νομοσχέδιο Κοντογιαννόπουλου», από το όνομα του τότε υπουργού παιδείας Βασίλη Κοντογιαννόπουλου.
Το νομοσχέδιο Κοντογιαννόπουλου προέβλεπε μεταξύ άλλων μείωση αργιών, κατάργηση αδικαιολόγητων απουσιών, γραπτές εξετάσεις και επιστροφή της αριθμητικής βαθμολογίας στο δημοτικό, σύστημα πόντων για τον έλεγχο της συμπεριφοράς των μαθητών, ακόμα και εξωσχολικά, κατάργηση των μαθητικών γενικών συνελεύσεων του σχολείου, επιβολή «ομοιόμορφης εμφάνισης», έπαρση σημαίας, υποχρεωτικό εκκλησιασμό και πρόσληψη εκπαιδευτικών κατόπιν συνέντευξης ενώ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση προέβλεπε κατάργηση των δωρεάν συγγραμμάτων, εντατικοποίηση, περικοπή φοιτητικής συμμετοχής στα όργανα συνδιοίκησης των ΑΕΙ και κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου.
Η αντίδραση της νεολαίας στο νομοσχέδιο ήταν αναπάντεχη και εκφράστηκε φυσικά μέσα από μαζικές καταλήψεις σχολείων και πανεπιστημίων (πάνω από 65% των σχολείων της χώρας βρισκόταν υπό κατάληψη), ενώ σε όλες περίπου τις πόλεις της χώρας οι διαδηλώσεις ήταν καθημερινό φαινόμενο.
. Η κατάσταση ήταν έκρυθμη και πολιτικά οξυμένη, με την κυβέρνηση να δέχεται τα πυρά σύσσωμης της αντιπολίτευσης. "Αγανακτισμένοι γονείς" και κάποια δυναμικά στελέχη της νεολαίας της Νέας Δημοκρατίας(ΟΝΝΕΔ και ΔΑΠ) ζητούσαν τον τερματισμό των καταλήψεων, έστω και δια της βίας

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ομάδες τραμπούκων πραγματοποίησαν κάτω από τα «στραβά μάτια» της κυβέρνησης, επιθέσεις με ρόπαλα και λοστούς σε κατειλημμένα σχολεία όλης της χώρας, προκειμένου να διαλύσουν τις καταλήψεις.
Σε μια τέτοια επίθεση στο 3ο Γυμνάσιο-Λύκειο Πάτρας, περίπου στις 22:30 της 8ης Ιανουαρίου του ‘91, ο Ιωάννης Καλαμπόκας, πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ Αχαΐας και επικεφαλής ομάδας τραμπούκων, δολοφόνησε τον Τεμπονέρα, που είχε σπεύσει εκεί



για να καθησυχάσει τα παιδιά που ήταν τρομοκρατημένα από την επίθεση των φασιστοειδών. Βρέθηκε αντιμέτωπος με 20 και πλέον άτομα και δολοφονείται εν ψυχρώ από τον Καλαμπόκα και τη συμμορία του αφού δέχθηκε χτύπημα σιδερολοστό στο κεφάλι.

Ο Νίκος Τεμπονέρας μεταφέρθηκε άμεσα σε νοσοκομείο, ήδη όμως κλινικά νεκρός ενώ την ημέρα της κηδείας του αγωνιστή συμμετείχαν πάνω από 50.000 άτομα που κάλυπταν σε πομπή μια απόσταση μήκους χιλιομέτρων από την Μητρόπολη της Πάτρας έως το 2ο Νεκροταφείο που θάφτηκε

Την επομένη της δολοφονίας ο Υπουργός Παιδείας Βασίλης Κοντογιαννόπουλος υπέβαλε την παραίτησή του και θεωρήθηκε από τον Τύπο ως το εξιλαστήριο θύμα της κυβέρνησης για την εκτόνωση της κρίσης(αποτελεί ειρωνεία το γεγονός ότι μερικά χρόνια μετά ο Κοντογιαννόπουλος προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ, όπου βρίσκεται μέχρι και σήμερα, και μάλιστα ανέλαβε και κυβερνητικές θέσεις παρά τα όσα για τα οποία είχε κατηγορηθεί τότε από το αντιπολιτευτικό ΠΑΣΟΚ) ενώ νωρίτερα, είχε κατηγορηθεί και από τον Ανδρέα Παπανδρέου ως ηθικός αυτουργός της δολοφονίας Τεμπονέρα. Στη θέση του στο Υπουργείο Παιδείας τοποθετήθηκε ο Γιώργος Σουφλιάς, ο οποίος ανακοίνωσε την απόσυρση όλων των επίμαχων νομοθετημάτων και την έναρξη διαλόγου για την παιδεία «από μηδενική βάση».
Οι καταλήψεις των σχολείων υποχώρησαν και η κατάσταση σιγά-σιγά ηρέμησε.
Σήμερα, το σχολικό συγκρότημα του 3ο Λυκείου Πάτρας, τόπος του φονικού, ως απότιση φόρου τιμής φέρει το όνομα«Νίκος Τεμπονέρας».
και η 9η του Γενάρη, έχει κηρυχθεί "Ημέρα Παιδείας και Αγώνα" από την ΟΛΜΕ
Τα μετά τη δολοφονία γεγονότα


.

Στις 9/1/91 η πόλη βρίσκεται σε αγωνιστική επαγρύπνηση καθώς το νέο έχει διαδοθεί σ' όλη τη χώρα και οι πολιτικοί καθοδηγητές των τραμπούκων τα έχουν χαμένα. Έτσι:

Ο Μητσοτάκης, όπως είπαμε, θυσιάζει τον υπουργό παιδείας Κοντογιαννόπουλο, ώστε να απορροφήσει τη λαϊκή και νεολαιίστικη οργή.

Ο πολιτικός "πατέρας" του Καλαμπόκα, Νικολόπουλος, καθώς και άλλοι παράγοντες της Ν.Δ., δηλώνουν ότι: "όσοι έχουν ευθύνες θα τιμωρηθούν", "η δικαιοσύνη να ρίξει άπλετο φως" και άλλα τέτοια της στιγμής.

Παρ' όλα αυτά οι τραμπούκοι ακόμα δεν έχουν συλληφθεί και όπως γίνεται αργότερα γνωστό τους είχαν κρύψει για 6 ολόκληρες μέρες, ο δικηγόρος Μαρινάκης (μετέπειτα πρόεδρος της Ν.Δ. Αχαΐας) και άλλα κομματικά στελέχη, που έμειναν βέβαια ατιμώρητοι, παρ' όλες τις προβλέψεις του νόμου περί παροχής ασύλου σε καταζητούμενους για φόνο σε ανάλογες περιπτώσεις.

Το βράδυ της 9/1/91 ο λαός της Πάτρας δίνει συγκλονιστική απάντηση στην κυβέρνηση. Άνθρωποι κάθε ηλικίας συγκροτούν μία τεράστια σε όγκο και παλμό διαδήλωση ζητώντας την "πτώση της κυβέρνησης των δολοφόνων και του αίματος", αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν τη συγκάλυψη της δολοφονίας.

Η κυβέρνηση όμως, βλέποντας ότι δεν μπορεί να κατασιγάσει με άλλα μέσα τη λαϊκή οργή, επιλέγει το δρόμο της κατατρομοκράτησης των λαϊκών εκδηλώσεων. Η πορεία χτυπιέται αλύπητα από τα ΜΑΤ που δε δίστασαν να τσακίσουν στο ξύλο ακόμα και ανθρώπους μεγάλης ηλικίας.

Η πόλη μετατρέπεται σε κόλαση για όλη τη νύχτα. Ο κόσμος παρ' όλη την αγριότητα των ΜΑΤ δεν πηγαίνει σπίτι του με αποτέλεσμα τη λήξη των επεισοδίων μετά τις 5 το πρωί. Ας θυμηθούμε μόνο, ότι όλο το απόθεμα των δακρυγόνων της αστυνομίας τελείωσε. Χρειάστηκε να περάσουν κάποια 24ωρα για φύγει η οσμή των δακρυγόνων από τη πόλη.

Την ίδια ακριβώς γραμμή επίδειξης πυγμής ακολούθησε η κυβέρνηση και στο μεγάλο παναθηναϊκό συλλαλητήριο στις 10/1/91. Με μια μεγάλη όμως διαφορά, ως προς το αποτέλεσμα του "έργου" της αποκατάστασης της "δημόσιας τάξης και ασφάλειας", τους 3 νεκρούς του "Κ. Μαρούσης". Με προσχεδιασμένες, γνωστού είδους, "προκλήσεις", 1500 πάνοπλοι αστυνομικοί επιτίθενται στη διαδήλωση, εφοδιασμένοι με τόνους ασφυξιογόνων και δακρυγόνων.

Η διαδήλωση χτυπήθηκε με μίσος με αποτέλεσμα εκατοντάδες τραυματίες από τα ρόπαλα και την εισπνοή δηλητηριωδών χημικών ουσιών, προερχόμενων από τα ληγμένα (από το 1978) και άρα ακόμα πιο επικίνδυνα δακρυγόνα αέρια CS τα οποία ρίχτηκαν κατά χιλιάδες στο κέντρο της Αθήνας.

Ο υπερβάλλων ζήλος που επέδειξαν οι αστυνομικές δυνάμεις υπό την καθοδήγηση του υπουργού Δ.Τ. Βασιλειάδη και του γνωστού Κουτελιδάκη έχει ως αποκορύφωση την πυρπόληση από καπνογόνο της αστυνομίας του "Κ. Μαρούσης", υπόθεση που θάφτηκε δεόντως από τους κρατικούς μηχανισμούς, ενώ υπήρχαν καταγγελίες από αυτόπτες μάρτυρες για την αιτία πρόκλησης της φωτιάς. (Για αναλυτικότερα στοιχεία βλέπε "Νέα", "Ελευθεροτυπία", "Έθνος", "Ριζοσπάστης" της 11/1/91).

Μαζικά συλλαλητήρια γίνονται σε όλη την Ελλάδα. Άλλες 18 πόλεις (Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Γιάννενα, Κέρκυρα, Καλαμάτα, Καβάλα και άλλες) γνωρίζουν τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις που έγιναν σε τοπική κλίμακα από τη μεταπολίτευση και μετά.

Στην Πάτρα 50000 και πλέον λαού παραβρίσκεται στην κηδεία του Νίκου Τεμπονέρα. Συνθήματα όπως, "ένας στο χώμα χιλιάδες στον αγώνα", "ο Τεμπονέρας ζει", δονούσαν την ατμόσφαιρα. Στην ψυχή του λαϊκού στοιχείου το όνομα του Νίκου Τεμπονέρα σημειώνεται δίπλα σ' εκείνα των Γ. Λαμπράκη, Ν. Μπελογιάννη, Σ. Πέτρουλα, του Κουμή, της Κανελλοπούλου, του Καλτέζα... Των ΔΙΚΩΝ ΜΑΣ νεκρών.





Η τιμωρία



Ως δράστες της δολοφονίας είχαν συλληφθεί ο Καλαμπόκας και ο Αλέκος Μαραγκός, ένα άλλο στέλεχος της ΟΝΝΕΔ Αχαΐας για τον οποίο ο πρόεδρος του σωματείου κατωτέρων αστυνομικών Αχαΐας δήλωσε ότι είναι υπάλληλος της Ασφάλειας. Ο Μαραγκός απαλλάχθηκε με βούλευμα για τη δολοφονία του καθηγητή και στο εδώλιο κάθισε ως βασικός αυτουργός ο Ιωάννης Καλαμπόκας, μετά από μια χρονοβόρα δίκη, που διάρκεσε σχεδόν ένα χρόνο (22 Ιουνίου 1992 - 9 Μαρτίου 1993) και έγινε στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Βόλου. καταδικάστηκε σε ισόβια για ανθρωποκτονία από πρόθεση, χωρίς αναγνώριση ελαφρυντικών. Σε δεύτερο δικαστήριο όμως, αναγνωρίστηκαν ελαφρυντικά και η ποινή μειώθηκε σε 17 χρόνια και 8 μήνες. Τελικά, μετά από δύο ακόμα δικαστήρια, η ποινή μειώθηκε σε 16 χρόνια και 9 μήνες. Τον Φλεβάρη του ’98 ο Καλαμπόκας έκανε χρήση του δικαιώματος υφ’ όρων απόλυσης και αποφυλακίστηκε αφέθηκε ελεύθερος λόγω "καλής συμπεριφοράς". εκτίοντας μόλις 7 χρόνια στη φυλακή.

Σήμερα ζει και εργάζεται στο Βόλο ως υπεύθυνος παραρτήματος της Εθνικής Τράπεζας.

Η ΚΡΥΦΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΕΡΜΗ

Η ΚΡΥΦΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΕΡΜΗ
ΚΑΙ ΤΟ «ΒΑΘΥΠΕΔΟ ΤΟΥ ΣΚΙΝΑΚΑ»

Παρατηρήσεις υψηλής ευκρίνειας του Ερμή από το Αστεροσκοπείο Σκίνακα στην Κρήτη υποδεικνύουν την ύπαρξη ενός από τους μεγαλύτερους κρατήρες του Ηλιακού μας Συστήματος




Στο Αστεροσκοπείο Σκίνακα που βρίσκεται στον Ψηλορείτη (περιοχή Δήμου Ανωγείων) και προσφέρει εξαιρετικές συνθήκες ατμοσφαιρικής ευκρίνειας η μέθοδος του Lucky Imaging έχει ήδη εφαρμοστεί από το έτος 2002 με μεγάλη επιτυχία σε παρατηρήσεις της άγνωστης πλευράς του πλανήτη Ερμή. Με επικεφαλής τον Ρώσο πλανητικό επιστήμονα Leonid Ksanfomality (ο παππούς του μάλιστα καταγόταν από την Κρήτη!) και χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο των 1,3 μέτρων του Αστεροσκοπείου σε συνδυασμό με μία “Lucky Camera” για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε στην επιφάνεια του Ερμή ένας τεράστιος σχηματισμός διαμέτρου 2.000 χλμ., που αντιστοιχεί στο 40% της διαμέτρου του πλανήτη! Στον σχηματισμό αυτό δόθηκε η ονομασία “Skinakas Basin” δηλαδή Λεκάνη ή Βαθύπεδο του Σκίνακα και έτσι αναφέρεται έκτοτε στη διεθνή βιβλιογραφία
Πρόσφατα δημοσιευθείσες παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν με ραντάρ από το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο του κόσμου, το 300 μέτρων του Aresibo στο Puerto Rico επιβεβαίωσαν την παρουσία του «Βαθύπεδου του Σκίνακα» στον Ερμή. Αν το «Βαθύπεδο του Σκίνακα», όπως εικάζεται, είναι πράγματι αποτέλεσμα πρόσκρουσης στον Ερμή ενός τεράστιου Αστεροειδούς πριν περίπου 4 δις χρόνια, τότε πρόκειται για έναν από τους τρεις μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης που είναι γνωστοί στο Ηλιακό μας Σύστημα!

>>>>>>>>>>


ΡΙΚΗ ΜΑΤΑΛΛΙΩΤΑΚΗ

ΤΑ ΚΡΥΜΜΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑ

Όλη η Κρήτη είναι γεμάτη είναι γεμάτη από αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν τη μακρόχρονη ιστορία της και τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στο νησί, από την αυγή του χρόνου. Γεμάτη και από θρύλους, παραδόσεις και δοξασίες όπως είναι λογικό.
.


Κάποιες ωστόσο περιοχές της Κρήτης είναι ιδιαίτερα πλούσιες τόσο σε αρχαιολογικά ευρήματα όσο και σε θρύλους. Μια από αυτές είναι και η αρχαία Ίναχος, σημερινός Τσούτσουρας, που χαρακτηρίζεται σε τηλεοπτικές εκπομπές μεταφυσικού και παραφυσικού χαρακτήρα σα μια από τις πλέον μυστηριώδεις περιοχές της πατρίδας μας και ίσως του πλανήτη.
Δεν αποκλείεται αυτό να οφείλεται στην ονομασία της, η οποία συνδέεται άμεσα με το σπήλαιο της αρχαίας θεάς της γονιμότητας Ειλείθυιας, που διαφορετικά λέγονταν και Ινάτη. Σύμφωνα με ερευνητές αρχαίων γλωσσών η ετυμολογική ανάλυση της λέξης περιλαμβάνει το «ης» που στην αιτιατική γίνεται «ην» και σημαίνει δύναμη, το «να» που σημαίνει ναός και το «το» που προσδιορίζει το χώρο.
Ινάτη λοιπόν σημαίνει «χώρος με ναό που διαθέτει δύναμη» κι έτσι πιθανόν να εξηγούν κάποιοι τη μεγάλη ενεργειακή δύναμη που διαθέτει η πάλαι ποτέ Ίναχος και πλέον Τσούτσουρας, όνομα που επίσης προέρχεται από το βάθος του χρόνου, από την εποχή δηλαδή που οι Κρήτες διατηρούσαν εμπορικές συναλλαγές με τους Αιγυπτίους και σημαίνει «πατέρας και γιος του Ρα».
Όλα τα παραπάνω βέβαια είναι ερμηνείες που μπορεί να είναι αυθαίρετες και το μόνο σίγουρο είναι πως η μεγάλη δύναμη του Τσούτσουρα κρύβεται στους αρχαιολογικούς θησαυρούς αμυθήτου αξίας που βρίσκονται στο υπέδαφος του, προκαλώντας εδώ και χρόνια τους αρχαιοκάπηλους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του, 75χρόνου σήμερα, Μανόλη Κεφαλάκη, ο οποίος έφερε στην επιφάνεια κάποια από τα σημαντικότερα ευρήματα που βγήκαν μέχρι στιγμής στον Τσούτσουρα, αποσκοπώντας βέβαια σε ίδιον όφελος, κάτι που του κόστισε εφτά χρόνια φυλακής. Πλήρωσε την αρχαιοκαπηλία του, αλλά τα ευρήματά του χάθηκαν στην πορεία και σίγουρα κάποιοι τα εξαργύρωσαν παραμένοντας στο απυρόβλητο. Ως γνωστόν η μαρίδα πιάνεται στο δίκτυ, ενώ τα μεγάλα ψάρια το σχίζουν και μένουν ελεύθερα >>>>>>>>>>


Ρίκη Ματαλλιωτάκη

"Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΚΑΙΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΔΕΣ"

Λυκούργος Καλλέργης
"Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΚΑΙΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΔΕΣ"



Ηθοποιός, σκηνοθέτης, μεταφραστής, δάσκαλος δραματικής τέχνης, συνδικαλιστής, τέως βουλευτής, ο Λυκούργος Καλλέργης ξεκίνησε τη καριέρα του βγαίνοντας στο θέατρο το 1934 με πρώτο ρόλο τον “Πανάρετο” στην “Ερωφίλη” του Χορτάτζη.

Στα πενήντα χρόνια της καριέρας του πήρε μέρος σε άπειρα έργα σε πρωταγωνιστικούς ρόλους, ενώ υπήρξε και ιδρυτικό μέλος του “Θεάτρου Τέχνης” του Κάρολου Κουν κατά τη δεκαετία 1942-1952 ερμηνεύοντας εξέχοντες ρόλους του ελληνικού και διεθνούς δραματολογίου.

Απόγονος της μεγάλης Κρητικής ιστορικής γενιάς των Καλλέργηδων, ο Λυκούργος Καλλέργης, γεννήθηκε στο Χουμέρι Μυλοποτάμου αλλά μετοίκησε στην Αθήνα σε ηλικία μόλις δέκα χρονών.

Γιος της πολύ γνωστής προσωπικότητας της εποχής, του δημοσιογράφου και σοσιαλιστή, Σταύρου Καλλέργη, ο οποίος επί δώδεκα χρόνια στα τέλη του 19ου αιώνα, εξέδιδε την εφημερίδα “ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΗΣ” για να σταματήσει την έκδοση της τελικά και να επιστρέψει καταδιωκόμενος από το παλάτι στη Κρήτη, όπου και πέθανε, ο Λυκούργος Καλλέργης δεν ήταν δυνατός παρά να ενστερνιστεί τις ίδιες αρχές με τον πατέρα του και να κυριαρχεί έως ακόμα και σήμερα στο μυαλό του η δημιουργία ενός κόσμου καλύτερου, έστω ουτοπικού. Ενός κόσμου καταμερισμένου, με ίσα δικαιώματα εκατέρωθεν και όχι μονόπλευρα και μιας κοινωνίας που κάποτε πρέπει να δείξει επιτέλους το καλό της πρόσωπο σε όλους..

Η πλήρης συνέντευξη του Λυκούργου Καλλέργη στο τεύχος 60 των ΣΤΙΓΜΩΝ

Η Κνωσός ανάμεσα σε φαντασια και πραγματικότητα

Υπολογίζεται ότι από δύο έως τρεις χιλιάδες άτομα περίπου επισκέπτονται καθημερινά κατά την θερινή περίοδο το ανάκτορο της Κνωσού γεγονός που καθιστά τον αρχαιολογικό τούτο χώρο έναν από τους πιο δημοφιλείς της Ελλάδος!Αυτή η σημαντική «τουριστική βιομηχανία» που έχει αναπτυχθεί γύρω από την Κνωσό, οφείλεται αφ΄ ενός στη μεγάλη αρχαιολογική και ιστορική σημασία της κι αφετέρου στις εκτεταμένες σε κλίμακα αναστηλώσεις του ανακτόρου στις οποίες προχώρησε ο σερ Άρθουρ Έβανς για να για να υλοποιήσει την εικόνα που είχε σχηματίσει ο ίδιος για τον κόσμο του Μίνωα και της Αριάδνης.Οι αναστηλώσεις αυτές βοηθούν βέβαια σε μεγάλο βαθμό τον επισκέπτη να ταξιδεύσει πίσω στο παρελθόν όμως το θέμα είναι στο πόσο ασφαλές τελικά είναι το ταξίδι αυτό; Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στο τι πραγματικά έχει βρεθεί και τι έχει ανασυντεθεί; Στα παραπάνω ερωτήματα απαντά ο Κωστής Χρηστάκης, Δρ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Bristol.
Όταν επισκέφτηκα για πρώτη φορά το ανάκτορο της Κνωσού μου γεννήθηκε αυτόματα η απορία τι από όλα όσα έβλεπα υπήρχε κάποτε στην πραγματικότητα και τι ήταν δημιούργημα της φαντασίας κάποιου;Την ίδια απορία με εσάς έχουν σχεδόν όλοι οι επισκέπτες του ανακτόρου. Αυτό είναι ένα ερώτημα πολύ δύσκολο να απαντηθεί καθώς οι πληροφορίες που έχουμε δεν μας επιτρέπουν πάντα να συνθέσουμε πλήρως την ανασκαφική εικόνα και να διαπιστώσουμε κατά πόσον οι ανακατασκευές στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα. Είναι λοιπόν πολύ δύσκολο να διαχωριστούν τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και την δημιουργική φαντασία την οποία ο Έβανς διέθετε σε μεγάλο βαθμό. Ορισμένες επεμβάσεις ασφαλώς φαίνεται να είναι αξιόπιστες, ας μην ξεχνάμε οτι έγιναν με την καθοδήγιση έμπειρων αρχιτεκτόνων, σε κάποιες άλλες όμως - κι αναφέρω χαρακτηριστικά την περίπτωση της Βόρειας Εισόδου του ανακτόρου - υπάρχουν σοβαρά προβλήματα αφού είναι καθαρά προϊόντα φαντασίας. Εν τούτοις θεωρώ ότι έστω κι έτσι οι ανακατασκευές βοήθησαν, όχι μόνο στην διατήρηση σημαντικών τμημάτων του ανακτόρου, αλλά στο να καταλάβει καλύτερα ο επισκέπτης το ανάκτορο, κάτι που νομίζω δεν θα συνέβαινε διαφορετικά. Εν μέρη δεν θα διαφωνήσω με την άποψη σας, σίγουρα οι ανακατασκευές συνέβαλαν σωτήρια στην διατήρηση πολλών τμημάτων του ανακτόρου. Για του λόγου το αληθές αρκεί η σύγκριση ανάμεσα στον καλό βαθμό διατήρησης του στεγασμένου τμήματος των Δυτικών Αποθηκών και στην τραγική κατάσταση διατήρησης του αστέγαστου. Στο πρώτο νομίζεις πως ακούς τα βήματα του Μινωίτη που γέμιζε τα πιθάρια με τον πλούτο της Κρητικής γης, ενώ βλέποντας το δεύτερο μόνο να λυπηθείς μπορείς… Οι επεμβάσεις όμως αυτές - και εδώ πιστεύω ότι εντοπίζεται το ουσιαστικότερο πρόβλημα - δημιούργησαν μιαν εικόνα που πάγωσε στη πορεία του χρόνου μια και παρουσιάζουν την εικόνα που είχε ο Έβανς για την Κνωσό και όχι αυτό που ίσως να ήταν πραγματικά η Κνωσός. Έτσι δημιουργήθηκε ένα τσιμεντένιο όραμα, με πολλά στοιχεία από την Art Deco και την Art Nouveau αρχιτεκτονική κάτι που δυστυχώς πια είναι μη αναστρέψιμο. Ο Έβανς επέβαλε μια αιθητική που επηρέασε και συνεχίζει να επηρεάζει πολλούς αρχαιολόγους και είναι δύσκολο πλέον να ξεφύγουμε απ’ αυτή. Μας στέρησε την δυνατότητα να προσεγγίσουμε το ανάκτορο από μια διαφορετική οπτική γωνία και να διαμορφώσουμε την δική μας προσωπική άποψη...
ΡΙΚΗ ΜΑΤΑΛΛΙΩΤΑΚΗ

Η βελόνα είναι το πινέλο μου, τα νήματα τα χρώματά μου!

Η βελόνα είναι το πινέλο μου, τα νήματα τα χρώματά μου!
Μια αυθεντική Κρήτη αποτυπωμένη ολάκερη πάνω σε πίνακες κεντημένους στο χέρι, έτσι όπως την είδαν τα μάτια της «Χανιώτισσας ναϊφ», όπως την ονόμασαν, καλλιτέχνιδας Ασπασίας Μπικάκη, που γεννήθηκε στο Σφακοπηγάδι Κισσάμου: «Ανακάλυψα από πολύ νωρίς ότι διέθετα μια απίστευτη ικανότητα να ζωγραφίζω με τα κάρβουνα το κάθε τι που έβλεπα. Εκτός από αυτό όμως ήμουν και πολύ καλή μαθήτρια κι οι δάσκαλοι παρότρυναν τους γονείς μου να μη σταματήσω στο Δημοτικό αλλά να συνεχίσω και στο Γυμνάσιο. Δυστυχώς οι συνθήκες ήταν δύσκολες κι όπως όριζαν οι νόμοι του τότε, αφού είχα δυο αγόρια αδέλφια, εκείνα ήταν που είχαν την προτεραιότητα στις σπουδές κι όχι εγώ, το θηλυκό. Δεν το έβαλα όμως κάτω κι άρχισα με έναν δικό μου εντελώς τρόπο να ενημερώνομαι για όλα όσα τα άλλα παιδιά μάθαιναν πηγαίνοντας στο σχολειό. Με ενδιέφερε και φρόντιζα όχι απλώς να μαθαίνω επιφανειακά αλλά να καταγράφω στο μυαλό μου το κάθε τι: από τα παλιά σπίτια που ήταν σκεπασμένα με ένα χώμα που λέγονταν κομόλιθορος, από το επάγγελμα που έκανε ο παππούς, από το πώς έπιανε το αλέτρι του και πως έλεγαν τα εργαλεία του, από το πάτημα των σταφυλιών, από τους τρόπους που γίνονταν οι γάμοι, διαφορετικά σε κάθε περιοχή - διαφορετικά στα Χανιά, διαφορετικά στα Σφακιά και διαφορετικά στο Ηράκλειο - τα πάντα σας λέω με ενδιέφεραν… Με έστελναν στα πρόβατα κι εγώ, αν έπαιρνε κάτι το μάτι μου, σήκωνα τις πέτρες για να δω τι είναι από κάτω και να εξερευνήσω τη φύση. Γύριζα συνεχώς σπίτι μου με τα χέρια γεμάτα λουλούδια γιατί ήθελα να ξέρω τι είναι αυτό, τι είναι εκείνο, πως το λένε, πότε ανθίζει… Έτσι ήμουν πολύ μικρή κι ήξερα κιόλας το κάθε τι που γεννά η κρητική φύση, από τις σφακομηλιές, τους ασπάλαθους, τις αδραμιθιές, τους αθάνατους, τους πρίνους… οτιδήποτε με δυο λόγια μπορεί να βάλλει ο νους σας καταγράφτηκε τότε στα μάτια ενός κοριτσιού που ακόμα καλά-καλά δεν είχε πατήσει τα δώδεκα».Η ασίγαστη όμως φιλομάθεια, ανησυχία και περιέργεια της Ασπασίας Μπικάκη, εκτός από την φύση την τραβούσε συνεχώς και κοντά σε μεγαλύτερους ανθρώπους, γεγονός που δεν άργησε να παρουσιάσει τα θετικά και καθοριστικά για την υπόλοιπη ζωή της, αποτελέσματα: «Δεν μου άρεσε σαν παιδί να πηγαίνω πουθενά αλλού εκτός από το να βρίσκομαι κοντά στις γιαγιάδες, με τραβούσε η περηφάνια τούτων των γυναικών, τα σπίτια τους, τα κάδρα που έβλεπα στους τοίχους, τα κεντημένα «καλωσήλθατε»… Και τις ρωτούσα συνεχώς για το κάθε τι. Κάπως έτσι λοιπόν ξεκίνησα να μαθαίνω κέντημα και σε ηλικία δεκατριών χρονών τα ήξερα ήδη όλα, κοφτά, αζούρια, όλα! Τότε μάλιστα δεν υπήρχαν μηχανές, σπάνια να έβρισκες μια χειροκίνητη και θυμάμαι πως όταν για πρώτη φορά με έβαλαν να καθίσω σε μια από αυτές τις χειροκίνητες μηχανές, ήμουν τόσο μικρή που τα πόδια μου δεν έφταναν στο πάτωμα και μου έφεραν ένα κουτσουράκι για να τα ακουμπήσω. Από εκεί με ανακάλυψαν και όταν η Singer δημιούργησε τη πρώτη σχολή κεντήματος στο χωριό για να μαθαίνουν τα κορίτσια να κάνουν ότι ως τότε έκαναν οι γιαγιάδες μας, μου πρότειναν να διδάξω εγώ και τότε ήμουν μόλις δεκατεσσάρων χρονών. Λίγο αργότερα μου πρότειναν να διδάξω και στο Καστέλι, στην Οικοκυρική Σχολή του Μεγάλου Ειρηναίου που ήταν τριετούς φοιτήσεως και όντως το έκανα αφιλοκερδώς για το χατίρι του. Στη συνέχεια όμως άρχισαν να με ζητάνε και σε άλλα χωριά όπως στην Παλιόχωρα, στη Κάνδανο και στα Τεμένια κι εγώ συνέχισα να ανταποκρίνομαι έως και το 1973 που έφυγε ο Δεσπότης στη Γερμανία κι αποφάσισα μαζί με τη γνωστή λαογράφο κ. Σταθάκη να στήσω ένα πολύ μικρό εργαστήρι με στόχο την συλλογή της παράδοσης. Η αυθεντική και όχι εμπορευματοποιημένη παράδοση έχει απαιτήσεις κι όπως λέει η Ασπασία Μπικάκη οι στόχοι της ανέκαθεν σκόπευαν στον «πρωταθλητισμό» της παράδοσης που λάτρεψε: «Αν όλα όσα έχω κάνει τα έκανα με τη ζωγραφική ή με το απλό, το κλασικό κέντημα, όπως είναι το κομπλέν, η σταυροβελονιά, το ανεβατό, η βυζαντινή βελονιά κι όλα τα υπόλοιπα, θα ήταν για μένα κάτι εύκολο, σαν παιδική χειροτεχνία. Ασχολήθηκα όμως με το συγκεκριμένο είδος κεντήματος το οποίο πρέπει να σας πω ότι είναι όλες μαζί οι παραδοσιακές μας βελονιές, ούτως ώστε να έχουν αυτή την απόδοση παρουσιάζοντας το ανάγλυφο και τη σκιά εκεί που τα θέλω. Είναι μια τεχνική μ’ άλλα λόγια που για να την ανακαλύψω πειραματιζόμουν πολλά χρόνια, επειδή ήθελα πάση θυσία να παραμείνουν στο πέρασμα των αιώνων οι εικόνες του τόπου μας έτσι όπως καταγράφτηκαν στο δικό μου το μυαλό όταν ήμουν παιδί. Δεν θα ήθελα με τίποτα να εξαφανιστούν στο πέρασμα του χρόνου και η ζωγραφική ξέρετε πολλές φορές γίνεται ευάλωτη σε διάφορες καιρικές συνθήκες. Αυτό όμως που βλέπετε είναι αήττητο, δεν υπάρχει περίπτωση ποτέ και με τίποτα να επηρεαστεί από οτιδήποτε, όσο σκληρά κι αν του φερθεί ο χρόνος γι΄αυτό κιόλας το λάθος εδώ είναι ασυγχώρητο. Ούτε διορθώνεται ούτε ξηλώνεται… Δεν με πειράζει όμως, προκειμένου να καταχωρήσω και να αφήσω πίσω την παράδοση μας ανόθευτη, δεν με πειράζει τίποτα. Μπορεί ας πούμε να δουλεύω ένα έργο για τρία, για τέσσερα, για πέντε χρόνια και να εξακολουθώ να το δουλεύω αγόγγυστα αρκεί να αποτυπώσω εκείνο που πολύ πριν αποτυπωθεί πάνω στο πανί έχει αποτυπωθεί μέσα στο δικό μου το μυαλό. Γιατί αυτός είναι και ο τρόπος που δουλεύω εγώ. Πως ας πούμε ο άλλος κρατά τη φωτογραφική του μηχανή, πηγαίνει μια βόλτα και αποτυπώνει το θέμα που φωτογράφισε μέσα στο φιλμ; Εμένα το δικό μου το θέμα πολύ πριν ξεκινήσω να το μεταφέρω στο πανί έχει ήδη αποτυπωθεί μέσα στο μυαλό μου, είναι ήδη τελειωμένο. Δεν ξέρω πως γίνεται, αλλά ειλικρινά όταν δουλεύω αισθάνομαι σαν κάποιος μου κατευθύνει το χέρι και το μυαλό μου… Κι αυτό, το ότι δηλαδή τα έργα μου δεν είναι αντιγραφή από πουθενά αλλά κάτι που ούτε κι εγώ ξέρω πως αναβλύζει από μέσα μου, είναι και ο λόγος που το Υπουργείο Πολιτισμού μετά από ενδελεχείς έρευνες και μελέτες τα έκρινε μουσειακά δίνοντας μου μάλιστα και copyright ούτως ώστε να μη μπορούν να αντιγραφτούν, και κατ’ επέκταση να κακοποιηθούν, από κανέναν».
ΡΙΚΗ ΜΑΤΑΛΛΙΩΤΑΚΗ
Αποκλειστική συνέντευξη και παρουσίαση στο τεύχος νο 88 των ΣΤΙΓΜΩΝ)

Κάθε εκτροπή ,κατάχρηση ή λάθος καταδικάζεται απο την εκκλησία της Κρήτης

Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. κ. Ειρηναίος







«Κάθε εκτροπή, κατάχρηση ή λάθος, καταδικάζεται από την εκκλησία της Κρήτης.»

«Δεν θα ήθελα με τίποτα να διαπιστώσω κάποτε πως δεν υπάρχουν Κρήτες στη Κρήτη μου παρά μόνο ξένοι.»
«. Όταν αποφανθεί η δικαιοσύνη θα μιλήσει και η εκκλησία για τη Μονή Τοπλού»

«Άνθρωποι παρακαλάνε κυριολεκτικά για ένα πιάτο φαί»
Της Ρίκης Ματαλλιωτάκη


Με αφορμή τα τελευταία γεγονότα που συγκλόνισαν τη χώρα μας, καθώς επίσης και εν όψει των Χριστουγέννων, αυτής της τόσο μεγάλης εορτής της Ορθοδοξίας, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης. κ. κ. Ειρηναίος, μιλά στο ΤΥΠΟ ΚΡΗΤΗΣ. εφ’ όλης της ύλης δίνοντας τη δική του άποψη για τα γεγονότα που συγκλόνισαν την χώρα μας το τελευταίο διάστημα και στέλνοντας το δικό του ειρηνικό μήνυμα αγάπης για ένα κόσμο καλύτερο και δίχως βία.




Πως βλέπετε το διεκκλησιαστικό διάλογο

Υπάρχουν δύο απόψεις σχετικά με το θέμα που γίνεται. Η μία είναι η άποψης εκείνων που ισχυρίζονται ότι δε πρέπει να γίνει γιατί έτσι κι αλλιώς δεν θα αποφέρει τίποτα και η άλλη είναι η άποψη εκείνων που υποστηρίζουν ότι είναι σωστό να γίνεται διάλογος γιατί μέσα από ένα διάλογο πάντα αποκομίζουμε οφέλη. Αλλά έστω και ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν αποκομίζομε, σαφώς είναι καλύτερα η εκκλησία να βρίσκετε σε επικοινωνία με το σύνολο των υπόλοιπων ανθρώπων παρά να είναι αποκομμένη από αυτούς. Βεβαίως εκείνοι που δεν τάσσονται υπέρ του διαλόγου, το κάνουν προφανώς επειδή πιστεύουν ότι θα προκληθεί ζημιά στην Εκκλησία ή ο τόπος μας, η δική μου πάντως προσωπική γνώμη είναι πως αν είμαστε προσεκτικοί και κάθε άλλο από διατεθειμένοι να προδώσομε τα πιστεύω και τις αξίες που ήδη έχομε, όχι μόνο μπορούμε αλλά και επιβάλλεται να συζητούμε με τους άλλους ανθρώπους και να μη φοβόμαστε ούτε το διάλογο ούτε την επικοινωνία.
Να διευκρινίσω φυσικά ότι αυτό αποτελεί προσωπική μου άποψη, ωστόσο και γενικότερα η Εκκλησία της Κρήτης έχει την ίδια γραμμή συμβαδίζουσα ασφαλώς με το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο που και αυτό επίσης θεωρεί το διάλογο και την επικοινωνία όχι απλώς σωστή αλλά και απαραίτητη


Ποια είναι η θέση της εκκλησίας της Κρήτης στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα τούτη τη στιγμή όπως μετανάστευση, παγκοσμιοποίηση και φτώχεια;

Ας τα πάρουμε ένα- ένα ξεκινώντας από την μετανάστευση.
Η μετανάστευση λοιπόν είναι αποτέλεσμα των αθλίων συνθηκών που επικρατούν τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο σε όλο σχεδόν τον κόσμο με αποτέλεσμα να




ξεριζώνουν τους ανθρώπους από το τόπο τους προς αναζήτηση καλύτερης τύχης. Αυτή η ανάγκη φυσικά προκαλεί τις γνωστές σε όλους μας συνέπειες του δουλεμπορίου και της εκμετάλλευσης , πάρα πολύ άσχημα και στενόχωρα πράγματα, που εμείς μπορούμε να τα αντιμετωπίσομε με σεβασμό απέναντι στην ανθρώπινη ύπαρξη, μια και ως εκκλησία πιστεύομε πώς όλοι είμαστε παιδιά του Θεού. Όμως σε καμία περίπτωση ο σεβασμός στους ανθρώπους άλλων κοινωνιών δεν πρέπει να αποβαίνει εις βάρος των ανθρώπων της δικής μας κοινωνίας και του τόπου μας.
Γιατί, εγώ τουλάχιστο προσωπικά, παρά το σεβασμό και την αγάπη που τρέφω στους μετανάστες, εν τούτοις δεν θα ήθελα με τίποτα να διαπιστώσω κάποτε πως δεν θα υπάρχουν Κρήτες στη Κρήτη παρά μόνο ξένοι. Αυτό είναι κάτι που δεν θέλω ούτε να το φαντάζομε ούτε να το σκέφτομαι για το μέλλον,
Προχωράμε τώρα στη παγκοσμιοποίηση που, πριν σας πω τη δική μου άποψη, θεωρώ απαραίτητο να επισημάνω πως είναι ένα μέγα θέμα για το οποίο όλοι οι άνθρωποι δεν έχουν την ίδια άποψη.
Αν λοιπόν δώσομε στο θέμα αυτό ανθρώπινες διαστάσεις, αν το δούμε σαν κάτι που ενώνει τον κόσμο και τους ανθρώπους, δεν έχομε κανένα λόγο να είμαστε αντίθετοι στη παγκοσμιοποίηση.
Επειδή όμως η παγκοσμιοποίηση δυστυχώς είναι σφραγισμένη με την οικονομία και την αχαλίνωτη εξάπλωση της πορείας του κεφαλαίου εις βάρος φτωχών λαών και ανθρώπων, δεν είναι δυνατόν φυσικά η εκκλησία να συμφωνεί με κάτι που δημιουργεί κίνδυνο καθώς αυξάνει τις ανισότητες μεταξύ των λαών και των ανθρώπων.
Ας περάσομε τώρα και στο θέμα της φτώχειας που για μένα είναι και το σημαντικότερο αφού φτώχεια ίσον δυστυχία……
Ποτέ δε το έχω ξαναζήσει αυτό το φαινόμενο στο μέγεθος που το ζω σήμερα και δε ξέρω τι μπορεί να γίνει για να διορθωθεί ένα τέτοιο κακό. Άνθρωποι δηλαδή που παρακαλάνε κυριολεκτικά για ένα πιάτο φαί και που δυστυχώς και στο τόπο μας αυξάνονται καθημερινά και επικίνδυνα μέρα με τη μέρα…
Επειδή λοιπόν είναι θέλημα Θεού , όλοι οι άνθρωποι να έχουν ό,τι χρειάζονται για να ζήσουν, τα απαραίτητα δηλαδή και όχι τα πολλά που στην ουσία δημιουργούν τη φτώχεια, απ’ τη πλευρά της η Εκκλησία κάνει ότι μπορεί για να την μετριάσει παρότι οφείλω να σας πω ότι ο ουσιαστικός ρόλος της δεν είναι ούτε να αυξάνει ούτε να μειώνει τον πλούτο και τη φτώχια των ανθρώπων. Ναι μεν έχει και αυτή τη πτυχή στο ρόλο της αλλά όχι ως κύρια πτυχή του έργου της
Εκείνο που κάνομε λοιπόν ως Εκκλησία είναι να αγαπάμε και να βοηθάμε τους πάσχοντες όπως μπορούμε χωρίς όμως σε καμιά περίπτωση να είμαστε ικανοί να λύσομε όλα τα οικονομικά τους προβλήματα που είναι δυστυχώς τόσα που την καθιστούν αδύνατη για να ανταποκριθεί.

Μπορεί η εκκλησία να παίξει κάποιο ρόλο βοηθώντας την ανθρωπότητα στη προστασία του περιβάλλοντος;

Η υπόθεση της προστασίας του περιβάλλοντος είναι υπόθεση όλων των ανθρώπων της γης και βεβαίως και της Εκκλησίας η οποία έχει συνειδητοποιήσει απόλυτα την ανάγκη να βοηθήσει το περιβάλλον. Βεβαίως εμπνευστής και οδηγός μας είναι ο Πατριάρχης μας καθώς δεκαετίες τώρα το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει ξεκινήσει μια μεγάλη προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κόσμου για το περιβάλλον μας που κινδυνεύει.

Ποια είναι η στάση της εκκλησίας της Κρήτης απέναντι σε φαινόμενα υπερβολής , π.χ. Βατοπέδιο, που καταπατούν βασικές αρχές του μοναχισμού- ακτημοσύνη, εργασία και προσευχή- όπως τις αναφέρει ο Μέγας Βασίλειος;

Χωρίς δεύτερη συζήτηση και σκέψη, κάθε είδους φαινόμενο, πολιτικό ή θρησκευτικό, στο οποίο υπάρχει εκτροπή, κατάχρηση ή λάθος, καταδικάζεται από την Εκκλησία. Πριν όμως καταδικάσουμε το οτιδήποτε, πρέπει να είμαστε αρκετά επιφυλακτικοί μήπως υπάρχουν υπερβολές ή κακές προθέσεις λόγω σκοπιμότητας ή ακόμα και άγνοιας. Σ ε ότι πάντως είναι αλήθεια και είτε ένας μοναχός είτε μια ομάδα μοναχών εκμεταλλευτήκαν ή έβλαψαν τον τόπο, πάντα εάν κι εφόσον αποδειχτεί ως αληθές, η Εκκλησία της το καταδικάζει
Νεολαία και Εκκλησίας της Κρήτης
Είμαστε, ή τουλάχιστον προσπαθούμε να είμαστε όσο το δυνατόν πιο κοντά γίνεται στα παιδιά μας, γιατί παιδιά μας τα θεωρούμε , για να τους λέμε τι σημαίνει να είναι κανείς άνθρωπος, τι σημαίνει να ζει κανείς σ’ αυτό τον κόσμο, και πως μπορεί να αντιμετωπίσει όσο πιο ανώδυνα γίνεται τα γεγονότα της ζωής

Σε αυτά τα παιδιά που έβγαιναν έξω τις μέρες που πέρασαν πετροβολώντας τις περιουσίες του κόσμου, τι θα θέλατε να πείτε.

Κατ’ αρχήν εκείνο που θέλω να πω είναι ότι σέβομαι τα παιδιά μας και πιστεύω ότι αυτά από μόνα τους δεν θα έβγαιναν ποτέ να κάνουν κάτι τέτοιο. Πιστεύω ότι είναι αν όχι υποκινούμενα, τουλάχιστον επηρεαζόμενα , ίσως και εγώ δε ξέρω από πού και πως και πόσο, ξέρω όμως ότι ένα παιδί 15 και 13 χρόνων δεν είναι δυνατόν να βγει από μόνο του να κάνει ένα τέτοιο πράγμα αν κάποιος δεν το επηρεάσει και δεν το παρακινήσει. Εν πάσει περιπτώσει σε ότι αφορά τα τελευταία γεγονότα των οποίων την ευθύνη επιρρίπτουν στην νεολαία, σαφώς και καταδικάζομε κάθε μορφή βίας έστω κι αν αυτή ξεκινά από το θλιβερό, και καταδικαστέο επίσης από εμάς, γεγονός του θανάτου ενός μικρού παιδιού, που όμως, αν θέλομε να είμαστε δίκαιοι, ούτε κι εδώ έχει εξακριβωθεί από τη δικαιοσύνη εάν είναι φόνος εξ αμελείας ή εκ προθέσεως. Γι’ αυτό συνιστούμε πάντα όχι μόνο στα παιδιά αλλά και στους μεγαλύτερους, να έχουν την υπομονή να εξακριβωθεί όλη η αλήθεια, και αν τα πράγματα είναι όντως έτσι, σαφώς και να καταδικαστούν όλοι όσοι συνέβαλαν στο να διαμορφωθεί όλο αυτό το κλίμα βίας των τελευταίων ημερών στη Χώρα μας.


Εκκλησία και ομοφυλοφιλία

Είναι ξεκάθαρη η θέση της εκκλησίας εδώ και αιώνες στο συγκεκριμένο θέμα , όχι τώρα μόνο.

Επιστημονικά όμως έχει σχεδόν αποδειχτεί πλέον πως οι άνθρωποι αυτοί, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, δεν ισχυρίζομαι όλοι, δεν διαμορφώνουν σεξουαλικό χαραχτήρα στη πορεία αλλά γεννώνται έτσι.

Δεν μπορώ να ξέρω την θέση της επιστήμης για το συγκεκριμένο θέμα γιατί δεν είμαι γιατρός, ξέρω όμως τη θέση της εκκλησίας που σε όλη την πορεία της θεωρούσε και θεωρεί την ομοφυλοφιλία ως απαράδεκτη για την ανθρώπινη φύση.
Σε ότι αφορά τώρα την επιστημονική πλευρά του θέματος εγώ δεν μπορώ να έχω λόγο, ξέρω όμως πως η ιστορία του γένους των ανθρώπων μέχρι σήμερα ήταν αντίθετη πάντα. Να διευκρινίσω όμως πως ενώ καταδικάζομε την ομοφυλοφιλία και τώρα και πάντοτε, τα θύματα κάθε κατάστασης τα σεβόμαστε απόλυτα. Για να γίνω πιο σαφής, σας λέω για παράδειγμα πως ενώ μπορώ για δολοφόνο να κρίνω και να κατακρίνω τη πράξη του, τον άνθρωπο που διέπραξε το φόνο εξακολουθώ να τον θεωρώ άνθρωπο κατ’ εικόνα κι ομοίωση του Θεού και συνεχίζω να τον σέβομαι, όχι όμως τη πράξη του. Τη πράξη του την καταδικάζω . Αυτή είναι η θέση της εκκλησίας μας.

Πως βλέπεται να διαμορφώνεται η κατάσταση της εκκλησίας μετά το θάνατο του Πατριάρχη της Ρωσίας Αλέξιου;


Ο Πατριάρχης Αλέξιος ήταν σπουδαίος άνθρωπος και η ευχή, γιατί μόνο ευχή μπορούμε να εκφράσομε, είναι ο διάδοχος του να είναι ισάξιος, ή ακόμα πιο σωστότερα διαλλακτικός, ούτως ώστε τα πράγματα να γίνουν καλύτερα για την εκκλησία της Ρωσίας μα και γενικότερα για την εκκλησία.

Δώστε μου το δικό σας σχολιασμό για το θέμα της Μονής Τοπλού


Για τη Μονή Τοπλού λέγονται και ακούγονται πολλά. Και ναι μεν ο λαός μας μπορεί να λέει, και σωστά λέει, πως χωρίς καπνός φωτιά δε βγαίνει , αλλά και πάλι να ανάβομε τη φωτιά για να βγει ο καπνός είναι κι αυτό απαράδεκτο.
Γι’ αυτό λοιπόν κι εδώ, όπως και για το θέμα της Μονής Βατοπεδίου, θα πω ότι την διαλεύκανση και τούτης της υπόθεσης την έχει αναλάβει η δικαιοσύνη κι όταν τελειώσει το έργο της η δικαιοσύνη, τότε μόνο θα μπορούμε να μιλήσομε εμείς.

Ναι, μόνο που δυστυχώς σε τέτοιες περιπτώσεις η δικαιοσύνη έχει το βήμα χελώνας.


Τι να κάνομε, αυτή είναι δικαιοσύνη μας κι έτσι λειτουργεί, μακάρι να λειτουργούσε πιο γρήγορα αλλά αυτή είναι η ελληνική Δικαιοσύνη. Κι έτσι όπως δεν μπορούμε να απορρίψομε τον εαυτό μας, κατά τον ίδιο τρόπο δεν μπορούμε να απορρίψομε και την Ελληνική Δικαιοσύνη σε μεγάλο βαθμό τουλάχιστον. Ας αφήσομε λοιπόν την Δικαιοσύνη να προχωρήσει στο έργο της και στη συνέχεια ο πρώτος που θα έχει το λόγο να χειριστεί το θέμα της Μονής Τοπλού, είναι ο τοπικός επίσκοπος ο οποίος γνωρίζει και τα πράγματα τόσο όσο κανένας άλλος.
Και επειδή η Εκκλησία μας θεωρεί την όλη υπόθεση , υπόθεση του τοπικού επισκόπου πάνω απ΄ όλα , να είστε σίγουροι πως , αν το θέμα φτάσει στη Σύνοδο από το τοπικό επίσκοπο, η Εκκλησία θα το χειριστεί με το καλύτερο τρόπο.

Πολλοί είναι της άποψης πως κάποια πράγματα που έχουν θεσπιστεί από τις Οικουμενικές Συνόδους θα έπρεπε να αναθεωρηθούν από την εκκλησία στο έτος 2008 που βαδίζομε. Ποια είναι η δική σας η γνώμη

Υπάρχουν κι εδώ δύο απόψεις. Η μία είναι ότι τα αιώνια πράγματα δεν τροποποιούνται και δεν αλλάζουν , κι ο Θεός είναι αιώνιος, το θέλημα του είναι αιώνιο, και οι αρχές και οι ηθικές αξίες είναι αιώνιες και δεν αλλάζουν όπως για παράδειγμα δεν αλλάζει κι ο νόμος της βαρύτητας, Έτσι και στην Εκκλησία υπάρχουν πράγματα τα οποία είναι αμετακίνητα κι ούτε μπορούν μα ούτε και πρέπει να αλλάξουν.
Υπάρχουν πάλι άλλα πράγματα τα οποία μπορούν να αλλάξουν αλλά αυτά είναι δευτερεύοντα.

Επειδή όμως οι άνθρωποι έχουν αλλάξει, μήπως θα έπρεπε κι η Εκκλησία να αλλάξει κάποιους ρυθμούς και να γίνει λίγο πιο διαλλακτική ή ίσως ακόμα και πιο ανεκτική;

Μα είναι ανεκτική η Εκκλησία και από τη φύση της αγαπά τους ανθρώπους όλους. Όμως επειδή τους αγαπά γι’ αυτό και δεν θέλει να αλλάξει το αιώνιο. Γιατί το αιώνιο είναι εκείνο που έχουμε ανάγκη, το προσωρινό μας πνίγει όλους…τρέχομε, τρέχομε, τρέχομε και πεθαίνομε στο δρόμο καθώς τρέχομε. . Κι η Εκκλησία μας μαθαίνει να έχομε την υπομονή και να μην τρέχομε γιατί η καλύτερη συνδρομή για όλους αυτούς τους ανθρώπους είναι να τους αφαιρέσει κανείς το άγχος πείθοντας τους ότι μπορούν να μην αγωνιούν… ότι μπορούν να μην ακολουθούν αυτούς τους τόσο εξαντλητικούς ρυθμούς της εποχής μας.


Έχετε διαπιστώσει να έχει απομακρυνθεί ο κόσμος από την Εκκλησία με όλα αυτά τα συμβάντα του τελευταίου καιρού;

Ναι, δυστυχώς αυτό είναι αλήθεια, ο κόσμος έχει απομακρυνθεί από την Εκκλησία, και πάλι όμως θα επαναλάβω πως πολλά από τα τρέχοντα δεν είναι εξακριβωμένα και δεν είναι καθόλου σίγουρο από πού κατευθύνονται και για ποιο λόγο γίνονται.
Βέβαια είναι γεγονός ότι γίνονται, επειδή όμως δεν μπορούμε να τα αξιολογήσομε ξεκάθαρα είναι ίσως καλύτερα να μη μιλάμε με υποθέσεις.

Μα είναι υπόθεση το ότι σε μια εποχή που ο περισσότερος κόσμος πεινά ένας ηγούμενος κυκλοφορεί με ένα αυτοκίνητο εκατομμυρίων και μεταφέρετε με προσωπικό ελικόπτερο;


Αυτό ναι, σίγουρα είναι μια πραγματικότητα, και μάλιστα μια προκλητική πραγματικότητα που εγώ τουλάχιστο προσωπικά την καταδικάζω αν και εφόσον αυτά είναι αληθινά. Τη χλιδή ακριβών αυτοκινήτων, ελικοπτέρων και κάθε άλλου είδους δεν την χρειάζεται ούτε ο συγκεκριμένος ηγούμενος μα ούτε και κανείς μας.
Τα σύγχρονα εργαλεία τα χρησιμοποιούμε μόνο για να διευκολύνουν και όχι για να κυριεύουν τη ζωή μας.


Πιο είναι το χριστουγεννιάτικο μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους ανθρώπους της Κρήτης;

Να μπούμε όλοι στο αληθινό πνεύμα των Χριστουγέννων γιατί μόνο ο Χριστός με τη παρουσία και την αλήθεια του μπορεί να ειρηνεύσει τον κόσμο και να μας δώσει το νόημα και την ομορφιά της ζωής. Η ευχή μου είναι να κατανοήσουμε όλοι αυτή τη μεγάλη αλήθεια για να σταματήσει να κινδυνεύει πια ο κόσμος στον οποίο ζούμε.

Στους πολιτικούς αρχηγούς της χώρας μας τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε


Αγαπάμε και τους άρχοντες αλλά και τους αρχούμενους όλους. Να πω ακόμα ότι για ένα καλύτερο και ειρηνικό κόσμο εύχομαι όλοι μας να έχομε πολύ σύνεση και προσοχή.
Γιατί βλέπετε για να υπάρξει μια σωστή πορεία στον κόσμο δεν είναι θέμα το ενός ή έστω των λίγων, αλλά αποτέλεσμα μια μεγάλης, επίπονης μα πάνω απ΄ όλα συλλογικής προσπάθειας.
Ο Νεογέννητος Χριστός μαζί μας….

Μητροπολίτης Κισσάμου και Σελίνου Ειρηναίος Γαλανάκης

Πιστοί δεν είναι εκείνοι που μιλούν για το Θεό αλλά εκείνοι που κάνουν το θέλημα του Θεού…


Τον συνάντησα για πρώτη φορά πρόσωπο με πρόσωπο τον Γενάρη, σε ένα φτωχικό σπιτάκι όπου μένει πια εδώ και χρόνια, στην οδό Δρομονέρου 20 στη Χαλέπα Χανίων.
Το δέος που αισθάνθηκα αντικρίζοντας το εξαϋλωμένο του πρόσωπο καθώς και η ψυχική ανάταση που μου πρόσφερε μέσα από τη συζήτηση μας, είναι κάτι απερίγραπτο γι’ αυτό και θα αρκεστώ μόνο σε κείνο που λέει ένας άλλος μεγάλος πατριώτης μας, ο Νίκος Καζαντζάκης: «Ότι ζεις στην έκσταση ποτέ δεν θα μπορέσεις να το στερεώσεις σε λόγο…»
Εξάλλου δεν υπάρχουν λόγια που θα ήταν ικανά να στερεώσουν περιγραφικά την πολύπλευρη προσωπικότητα και το διεθνούς ακτινοβολίας έργο του Μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου Ειρηναίου Γαλανάκη που αφιέρωσε ολάκερη τη ζωή του παλεύοντας να αποδείξει έμπρακτα πως η ουσία της πίστης δεν είναι άλλη από την προσφορά στον συνάνθρωπο…
Η Οικουμενικότητα του αποδεικνύεται ακράδαντα στα κηρύγματα του που μέσα τους χωρούν όλοι: Σωκράτης, Αριστείδης, Παύλος Γαλιλαίος, Παστέρ, Μέγας Αθανάσιος, Δάντης, Κέπλερ, Γκαίτε, Αχιλλέας, Ηλέκτρα, Πηνελόπη, Μπετόβεν, Αντιγόνη, Καζαντζάκης, χριστιανοί και ειδωλολάτρες, θεολόγοι και επιστήμονες, κληρικοί και λαϊκοί, αγράμματοι και μορφωμένοι, όμως και το ότι ήταν, είναι και θα παραμείνει ες αεί κρητικός ως το κόκαλο αποδεικνύεται επίσης ακράδαντα από λόγια δικά του που μέσα τους χωρά όλη η Κρήτη:
«…Το ξέρω πως η Κρήτη είναι ένα νησί και σίγουρα δεν είναι ο ομφάλιος λώρος της γης. Ο κόσμος είναι πολύ πιο μεγάλος από τη Κρήτη και ο Θεός δεν νοιάζεται μόνο για τους Κρητικούς. Όμως σιγά- σιγά με τους καιρούς η Κρήτη από νησί έγινε σημαία, σύμβολο. Μια σημαία που έχει πάνω της τον Σταυρό και την ανθρωπιά. Και η σημαία αυτή δεν απλώνεται μόνο στη Κρήτη παρά σε όλη την ανθρωπότητα.
Γιατί η κληρονομιά των παππούδων μας δεν ήταν μόνο τα σόχωρα και τα νοικοκυριά. Ήταν επίσης οι ευχές και τα εθίματα, η τιμή και ο λόγος, η πίστη και το φιλότιμο, η φρονιμάδα και η ντροπή, η ντομπροσύνη και η παλικαριά, η φιλοξενία και το σπλάχνος, όλα ετούτα τα ιερά και μεγάλα που ο Κρητικός τα λέει με μια ξεχωριστή και βαρυσήμαντη λέξη: Ανθρωπιά!…»

Που και πότε γεννηθήκατε Σεβασμιότατε;
Είμαι παιδί πολυμελούς οικογένειας και γεννήθηκα από γονείς αγρότες στο Νεροχώρι Αποκωρόνου, νομίζω το 1911, δεν είμαι όμως και σίγουρος μια και μάλλον δεν υπάρχουν πια χαρτιά από τότε.
Το λαϊκό σας όνομα ποιο είναι;
Μανόλης Γαλανάκης.
Τα άλλα σας αδέλφια τι δρόμο ακολούθησαν;
Ένας είναι καθηγητής θεολόγος, ένας ταχυδρομικός, κάποιοι αγρότες…
Εσείς δηλαδή μόνο ακολουθήσατε τον ιερατικό κλάδο, πως αυτό;
Συνέβαλλε πιθανόν το γεγονός ότι η μητέρα μου η συχωρεμένη προέρχονταν από ιερατική οικογένεια.
Πόσο χρονών είσαστε όταν πήρατε τη μεγάλη απόφαση Σεβασμιότατε;
Πρέπει να ήμουν πάρα πολύ μικρός γιατί ούτε που το θυμάμαι καν, περίπου δεκαπέντε χρονών όμως τέλειωσα το ιεροδιδασκαλείο Κρήτης .Ξεκίνησα σπουδές μετά στο πανεπιστήμιο Θεολογίας Αθηνών και τελειώνοντας παρέμεινα για μερικά χρόνια εκπαιδευτικός σε γυμνάσιο μέχρι που αποφάσισα και πήγα στη Γαλλία για μετεκπαίδευση.
Ξεκινάτε λοιπόν να ακολουθείτε το μοναχικό βίο από καθηγητής θεολόγος ποια χρονολογία;
Καθηγητής ήμουν από το 1937 ή 1938, αν δεν με γελά η μνήμη μου όπου και παρέμεινα μέχρι που έγινα μοναχός, το 1946 ιερώθηκα και τέλος του 1957 έγινα επίσκοπος Κισάμμου και Σελήνου.
Η φιλανθρωπική σας δράση σεβασμιότατε είναι πανελληνίως γνωστή σε βαθμό μάλιστα που σχεδόν σας έχουν αγιοποιήσει.
Θα προτιμούσα να την πούμε καλύτερα κοινωνική αλλά κι έτσι ακόμα αυτά είναι υπερβολές των ανθρώπων.
Θα θέλατε να μας μιλήσετε λίγο γι’ αυτήν την κοινωνική- φιλανθρωπική σας δράση πατέρα Ειρηναίε;
Τι να σας πω…Το μόνο που μπορώ να σας πω είναι πως από πολύ μικρός αισθανόμουν μέσα μου μια πολύ μεγάλη αγάπη για τον άνθρωπο! Θυμάμαι πως ήμουν δεν ήμουν πέντε χρονών όταν βγήκε από μέσα μου η παρακάτω μαντινάδα:
«Αχ να μπορούσα τη καρδιά να κάνω μεζεδάκια για να χορτάσω τση φτωχούς και τα ορφανά παιδάκια…»
Και βάση αυτής της μαντινάδας λοιπόν κανονίσατε στη συνέχεια όλη τη πορεία της ζωής σας.
Επειδή είμαι άνθρωπος της εκκλησίας κι αγαπώ τον Θεό, κατ’ επέκταση αγαπώ και τον άνθρωπο, προπάντων τον άνθρωπο αφού αν δεν αγαπάς τον άνθρωπο δεν είναι δυνατόν να αγαπάς ούτε και το Θεό. Οπότε δεν υπάρχει και ωραιότερο συναίσθημα από το να κάνεις το καλό στο συνάνθρωπο σου με όποιο τρόπο περνά από το χέρι σου μια και φιλανθρωπία ξέρετε δεν είναι μόνο να δώσεις στον άλλο λίγα χρήματα, αυτό είναι το πιο εύκολο. Φιλανθρωπία επίσης είναι να ανοίγεις νέους ορίζοντες, να δημιουργείς δρόμους για να περπατήσουν πάνω τους καινούργιες ιδέες, να αποδεικνύεις τέλος πάντων την αγάπη σου έμπρακτα. Και για να την αποδείξεις πρέπει να κάνεις κι αυτό, να κάνεις κι εκείνο, να κάνεις και το άλλο… Πάνω απ’ όλα να κάνεις κι όχι να λες…
Κι εσείς ουδείς δεν μπορεί να αρνηθεί πως κάνατε ότι ήταν ανθρωπίνως δυνατόν για να αποδείξετε αυτή ακριβώς τη θεωρία, ότι δηλαδή αγάπη πάνω απ’ όλα είναι να δίνεις! Δώσατε…δώσατε…δώσατε…όλη σας τη ζωή δίνατε και αποδεικνύατε. Πείτε μου όμως πως αλήθεια συλλάβατε την ιδέα των οικοτροφείων;
Την ιδέα των οικοτροφείων τη συνέλαβα περίπου το 1958 κι αφορμή γι’ αυτό στάθηκαν κάποια παιδιά που έμεναν σε ενοικιαζόμενα δωμάτια δίπλα από τη Μητρόπολη. Κάθε πρωί περνώντας απ΄ έξω με συναντούσαν και με καλημέριζαν έως που μια μέρα, δεν ξέρω πως, αποφάσισα κι εγώ να τους κάνω μια επίσκεψη. Σας είπα, ανέκαθεν είχα μια ιδιαίτερη ευαισθησία στα παιδιά και οι συνθήκες τελικά κάτω από τις οποίες διέκρινα ότι σπούδαζαν τα συγκεκριμένα παιδιά, μου θύμισαν τα δικά μου, δύσκολα μαθητικά και φοιτητικά χρόνια, τότε που κι εγώ σπούδαζα και συγχρόνως εργαζόμουν. Αποφάσισα λοιπόν να δημιουργήσω χώρους μέσα στους οποίους τα φτωχά παιδιά θα είχαν και την δυνατότητα να διευκολύνουν τις σπουδές τους μα και παράλληλα να κρατούν μια ουσιαστική σχέση με την εκκλησία καθώς για να παροτρύνεις νέους ανθρώπους στη πίστη δεν γίνεται να το καταφέρεις με το να τους λες μόνο να αγαπούν το Χριστό αλλά με να τους δημιουργείς και το ανάλογο περιβάλλον όπου μέσα του θα βλέπουν ζωντανά και έμπρακτα την αγάπη του Θεού προς το πρόσωπο τους. .Έτσι λοιπόν έγινε πρώτα το οικοτροφείο στο Καστέλι, μετά στη Κάνδανο, μετά στη Παλιόχωρα, στο Κολυμπάρι, καθώς επίσης και μια μικρή εστία φοιτητών στην Αθήνα για να βοηθούμε οικονομικά και τα παιδιά που πήγαιναν στο πανεπιστήμιο .
Υπήρχαν όμως και οι νέοι που δεν σπούδαζαν, γι’ αυτό κι εκτός από τα οικοτροφεία τα οποία πρέπει να πω έφτασε εποχή που φιλοξενούσαν 800 παιδιά, με ενδιέφερε κι οι υπόλοιποι νέοι να καταφέρουν να αποκτήσουν ένα επάγγελμα.
Και για να καταλάβετε το μέγεθος του προβλήματος που υπήρχε τότε, θα σας πω μόνο πως ζήτησα κάποτε ένα ηλεκτρολόγο για να διορθώσει μια βλάβη ρεύματος και η απάντηση ήταν «δεν έχουμε ηλεκτρολόγο στο Καστέλι.» κι όντως , ανάλογη σχολή υπήρχε τότε μόνο ο Δαίδαλος στα Χανιά. Αποφασίζουμε λοιπόν για τη Τεχνική Σχολή Μηχανολόγων – Ηλεκτρολόγων Κισσάμου που αργότερα εξελίχτηκε σε Τεχνικό Λύκειο μα και για Τυπογραφείο και Σχολή Τυπογραφίας στο Καστέλι, για σχολείο κωφαλάλων καθώς και για αγορά αγροκτήματος όπου θα εξασκούνταν οι νέοι πάνω σε θέματα γεωργίας. Δε ξεχνάμε επίσης να δημιουργήσουμε βιβλιοθήκες καθώς και Σχολή Μουσικής για να εξασκούν και το πνεύμα τους , όπως ακόμα και γηροκομεία για να φιλοξενούνται οι άποροι γέροι και βέβαια δε ξεχνάμε τα κορίτσια και δημιουργούμε γι’ αυτά Οικοκυρικές σχολές καθώς και διάφορους άλλους γυναικείους συλλόγους.
Αν δεν κάνω λάθος πρωτοποριακό ρόλο παίξατε επίσης στη δημιουργία της ΤΡΑΝΣ ΕΥΡΩΚΡΕΤΑ, της ΕΤΑΝΑΠ- εταιρία ανάπτυξης Αποκωρόνου- αλλά και της ΑΝΕΚ.
Όταν το 1967 βούλιαξε το πλοίο «Ηράκλειο»βυθίζοντας στο πένθος τη Κρήτη, όπως όλοι γνωρίζουμε, σύσσωμος ο Κρητικός λαός πήρε την απόφαση να αποκτήσει τα δικά του πλοία για να μεταφέρεται με ασφάλεια. Για τη πραγματοποίηση της απόφασης αυτής λοιπόν, έγινε στα Χανιά μια μεγάλη σύναξη ανθρώπων που είχαν σχέση με τις επιχειρήσεις και τα οικονομικά αλλά και ανθρώπων απλών, και μέσα σε αυτούς πήγα κι εγώ.
Κι είχαν πια αποφασίσει ότι για να μαζευτούν τα χρήματα και να καταφέρουμε κάτι τέτοιο ο μόνος τρόπος ήταν οι μετοχές, όταν πετάχτηκε κάποιος μέσα από τον κόσμο και είπε δείχνοντας με «να μπει κι η εκκλησία μέσα ειδεμή εμείς δεν δεχόμαστε.…» Ήταν προφανώς θέμα εμπιστοσύνης μια κι οι άνθρωποι σκέφτηκαν πως αν συμμετάσχει κι ο Ειρηναίος θα είχαν μια εγγύηση στα χρήματα που θα έδιναν. Εγώ βέβαια στην αρχή αρνήθηκα και δικαιολόγησα την άρνηση μου επισημαίνοντας τους ότι δεν είμαι ούτε οικονομολόγος, ούτε μηχανολόγος ούτε οτιδήποτε σχετικό, εκείνοι όμως επέμεναν αναγκάζοντας με στο τέλος να υποκύψω. Μαζεύτηκαν λοιπόν διακόσια εκατομμύρια το 1967-68 , πήραμε το πρώτο πλοίο, το «ΚΥΔΩΝ», κι έτσι δημιουργήθηκε η ΑΝΕΚ.
Σαν πρωτάρηδες ατζαμήδες όμως που ήμασταν τότε , αντί να απευθύνουμε σε μεσιτικό γραφείο για να μας το βρει όπως ήταν και το σωστό, φύγαμε κι αρχίσαμε να το ψάχνουμε εμείς στο Λονδίνο, στη Σουηδία, και που δεν πήγαμε…Τελικά, παρά την άγνοια μας όχι μόνο το βρήκαμε αλλά αν και μετασκευασμένο ήταν άριστο σκαρί κι ο Θεός στη συνέχεια λες και το ευλόγησε πραγματικά και πήγε πολύ καλά.
Τώρα βέβαια είμαι ακόμα πρόεδρος στην ΑΝΕΚ αλλά πλέον τιμητικός.

Δικό σας έργο σεβασμιότατε είναι επίσης και η Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης στο Κολυμπάρι. Τι ακριβώς είναι αυτό το έργο, θα θέλατε να μου πείτε;

Από πολύ νωρίς, από τότε ακόμα που ήμουν φοιτητής, είχα επισημάνει πως υπήρχε το εξής πρόβλημα στην Ελλάδα: Οι Έλληνες διανοούμενοι έχουν μια προκατάληψη εναντίον της εκκλησίας με αποτέλεσμα η ελληνική διανόηση να βρίσκεται ή έξω ή εναντίον της εκκλησίας. Αναρωτήθηκα πολλές φορές ποιος άραγε να φταίει γι’ αυτό, οι γονείς, οι δάσκαλοι, τα παιδιά, δε ξέρω…όποιος κι αν φταίει όμως αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα ίδρυμα στα πλαίσια της ορθοδοξίας και της ελληνικής παιδείας το οποίο να βοηθά τους νέους ανθρώπους στη πίστη τους άσχετα από το αν έχουν προβλήματα και όχι αυτά να γίνονται η αφορμή για να φεύγουν έξω από την εκκλησία.
Στο κέντρο αυτό λοιπόν, γιατί είναι κέντρο κι όχι σχολείο, γίνονται συζητήσεις, ομιλίες, επιστήμονες και μη εξηγούν πως δουλεύει ο χριστιανισμός πάνω στα προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου και βοηθούν τα παιδιά να κρατήσουν και να παραμείνουν στη πίστη τους δίχως ασφαλώς αυτά να είναι υποχρεωμένα να γίνουν ούτε ιερωμένοι ούτε μοναχοί.
Είπατε προηγουμένως πως οι Έλληνες διανοούμενοι έχουν μια προκατάληψη εναντίον της εκκλησίας. Γιατί αλήθεια, εσείς βρήκατε ποτέ την απάντηση;
Ναι, εγώ την έχω βρει την απάντηση μόνο που για να τη βρω ταλαιπωρήθηκα πολύ…Οι άνθρωποι αυτοί λοιπόν είναι εναντίον της εκκλησίας γιατί ούτε υπήρχε αλλά δυστυχώς ούτε και υπάρχει σωστή ενημέρωση από τους παπάδες μας και τους δασκάλους μας οι οποίοι δεν στάθηκαν ικανοί να μας βοηθήσουν να συλλάβουμε το αληθινό νόημα της πίστης..
Πως κατά τη γνώμη σας θα έπρεπε να είναι η σωστή ενημέρωση σεβασμιότατε;
Όπως όλοι ξέρουμε πολλοί καθηγητές και δάσκαλοι μιλούν με περιφρόνηση για την εκκλησία και την πίστη κι αυτό προέρχεται από αγραμματοσύνη, δεν βοηθήθηκαν κι αυτοί όσο έπρεπε όταν έπρεπε να βρουν τη πίστη τους οπότε ότι κάνουν το κάνουν τυπικά. Θεωρώ λοιπόν πως εμείς ο κλήρος φταίμε που δεν κάνουμε τη σωστή κατήχηση , μήπως όμως και οι κληρικοί θα έπρεπε να έχουν μια πιο σωστή παιδεία ούτως ώστε να μπορούν κι εκείνοι με τη σειρά τους να καταφέρουν μια σωστή ενημέρωση;
Τι ρόλο θα μπορούσε να παίξει ο σωστός κλήρος στη ζωή του απλού ανθρώπου;
Να φροντίσει για μια βαθύτερη απάντηση και θεμελίωση της πίστης μας.
Τα λάθη των ανθρώπων της εκκλησίας επηρεάζουν βέβαια και πολύ μάλιστα όμως και ο παπάς , και ο δεσπότης, κι ο θεολόγος μπορεί να κάνουν λάθη , αλλά τι φταίει ο Θεός γι’ αυτά τα λάθη…
Υπήρξε έστω και μια φορά στη ζωή σας που μετανιώσατε γιατί δεν ακολουθήσατε το κοσμικό βίο σεβασμιότατε;
Όχι, όμως το σκέφτηκα πολύ καλά εκείνα τα χρόνια πριν αποφασίσω να ιερωθώ έγγαμος ή άγαμος. Υπήρξαν κάποιοι δισταγμοί δηλαδή αλλά ο Θεός με φώτισε και πήγαν όλα καλά.
Αν ο Θεός εκτός από τη φώτιση γινόταν να σας δώσει κι άλλα ενενήντα χρόνια ζωής τον ίδιο δρόμο θα ακολουθούσατε;
Τον ίδιο ή κάποιον άλλο δε ξέρω σίγουρα πάντως ένα δρόμο που θα μου επέτρεπε να βοηθώ τους ανθρώπους. Πάνω απ΄ όλα θέλω να έχουν οι νέοι εργασία στα χέρια τους, να μην είναι άνεργοι, μια κι «αργία μήτηρ πάσης κακίας…» όπως ξέρετε.
Αισθάνεστε να υπάρχουν μέσα σας πράγματα που δεν έχετε κάνει ακόμα και θα θέλετε να τα κάνετε στο εξής;
Σίγουρα υπάρχουν μια κι είναι βέβαιο πως κανείς δεν προφταίνει να κάνει όλα όσα θέλει στη ζωή του.
Νομίζετε πως η εκκλησία αν ήθελε θα μπορούσε να βοηθήσει πολύ κόσμο;
Ναι, και μάλιστα επιβάλλεται να βοηθά .Εξάλλου αυτό είναι και η ουσία της πίστης όπως έδωσε και πρώτο παράδειγμα ο Χριστός μας.
Για όλα όσα κάνατε θεωρείτε πως έχετε ανταμειφτεί με την αγάπη του κόσμου;
Κατά πολύ μεγάλο μέρος ναι αν και δεν μπορώ να αρνηθώ πως υπήρξαν ασφαλώς και οι στεναχώριες. Όταν όμως κάποιος κάνει κάτι επιβάλλεται να μην τον ενδιαφέρει η ανταπόδοση και να του αρκεί να γίνει μόνο το καλό έργο.
Την αχαριστία την νιώσατε;
Την ένιωσα, ένιωσα όμως και την αναγνώριση, και την ικανοποίηση ότι βοήθησα ένα άνθρωπο κι αυτά είναι ακόμα πιο μεγάλα και πιο κυρίαρχα συναισθήματα.
Για όλα όσα ακούστηκαν το τελευταίο καιρό σχετικά με το κλήρο, ποια είναι η γνώμη σας;
Η εκκλησία δυστυχώς δεν αποτελείται μόνο από αγίους, κατά το πλείστον αποτελείται από αμαρτωλούς και ο ρόλος της είναι ακριβώς αυτός, να βοηθά δηλαδή τούτους τους αμαρτωλούς ανθρώπους να γίνονται καλύτεροι.
Μια κι είστε ένας μορφωμένος άνθρωπος σεβασμιότατε κι όχι ένας απλός ιερωμένος θέλω να σας ρωτήσω αν πιστεύετε πως η Ορθοδοξία είναι θρησκεία ανώτερη κάθε άλλης, όπως λέγεται.
Όχι απλώς η Ορθοδοξία αλλά ο χριστιανισμός γενικότερα, καθολικοί, διαμαρτυρόμενοι, προτεστάντες, όλοι, είναι όντως μια ανώτερη βαθμίδα πίστης! Δηλαδή σεβασμιότατε οι Βουδιστές, οι Μωαμεθανοί, οι Ινδουιστές κι όλοι οι υπόλοιποι είναι δευτέρας κατηγορίας άνθρωποι;
Κανείς ποτέ δεν ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο για κανένα, η αλήθεια όμως είναι πως εμείς που βιώνουμε την Ορθοδοξία διακρίνουμε καθαρά πως έχει ένα άλλο επίπεδο.
Όλες οι θρησκείες όμως την αγάπη δεν διδάσκουν, αυτός δεν είναι ο βασικός τους άξονας;
Σωστή η παρατήρηση σας γι’ αυτό και στην εποχή μας τουλάχιστον δεν πρέπει να υπάρχει θρησκευτικός ρατσισμός. Αντίθετα πρέπει να έχουμε καλές σχέσεις με όλες τις εκκλησίες όπως επίσης πρέπει να αποδεχόμαστε τη πίστη του κάθε ανθρώπου μια κι ο καθένας με το δικό του τρόπο το ίδιο ζητούμενο ψάχνει.
Αν σας έλεγα με μια λέξη να μου χαρακτηρίσετε τι σημαίνει Θεός θα μπορούσατε;
Τα μεγάλα πράγματα δεν γίνεται να ειπωθούν με μια λέξη… Κι όχι απλώς δεν λέγονται αλλά προπάντων μόνο εκείνος που το ζει σαν συναίσθημα ξέρει τι είναι , με το να ακούει τον άλλο να προσπαθεί να του το περιγράψει θεωρητικά δε βγαίνει τίποτα. Πιστοί εξάλλου δεν είναι εκείνοι που μιλούν για το Θεό αλλά εκείνοι που κάνουν το θέλημα του Θεού…

Λύστε μου μια απορία σεβασμιότατε σας παρακαλώ πολύ:
Πως είναι δυνατόν μέσα από ακραία φυσικά φαινόμενα όπως οι πρόσφατοι σεισμοί για παράδειγμα να επιτρέπει ο Θεός να σκοτώνονται τόσα αθώα πλάσματα και ειδικά παιδιά.
Να είστε σίγουροι πως ο Θεός δεν θέλει το κακό κανενός! Ζώντας όμως σε αυτό τον κόσμο, ξέρουμε πως εκ των πραγμάτων υπάρχουν και οι σεισμοί, υπάρχει και η φωτιά, υπάρχουν όλα τα κακά που εισχώρησαν και κυρίεψαν το κόσμο μας μετά την αμαρτία των πρωτοπλάστων ενώ αντίθετα ως τότε ο άνθρωπος ζούσε σε μια μακαριότητα. ΄Όλα λοιπόν τα κακά είναι συνέπεια της πτώσης του ανθρώπου ο οποίος ξέπεσε από τα προνόμια του μετά την αμαρτία με αποτέλεσμα να αλλάξουν αυτόματα και οι σχέσεις του με τη φύση.

Να πιστέψουμε δηλαδή στη δημιουργία του κόσμου κατά τη παλαιά Διαθήκη; Μα όλοι πια σήμερα ξέρουμε πως όλα ετούτα που λέει δεν είναι τίποτα παραπάνω από τη μυθολογία των Εβραίων.
Θα προτιμούσα να αντικαθιστούσατε τη λέξη μυθολογία με τη λέξη θεολογία και η θεολογία δεν είναι μόνο για τους Εβραίους αλλά για όλη την ανθρωπότητα.
Και το μόνο σίγουρο είναι πως ο Θεός είναι ο δημιουργός των πάντων, η αρχή και το τέλος της ζωής…αν τώρα κόσμος πλάστηκε σε εφτά , σε οκτώ ή σε πέντε μέρες , ή πιο επιστημονικά σε πέντε μεγάλες περιόδους, για μένα τουλάχιστον προσωπικά δεν έχει καμιά ιδιαίτερη σημασία

Ποιμενικός βίος στη Κρήτη

Της Ρίκης Ματαλλιωτάκη

«Εκεί ήσαν κάμποι και βουνά, και δάση και πηγάδια, δέντρα μ΄ αθούς και με καρπούς και δροσερά λιβάδια, μετόχια με πολλούς βοσκούς κι αρίφνητα κουράδια…»
Βιτσέντζος Κορνάρος



Η ύπαρξη του ποιμενικού βίου στο νησί μας δε πιστοποιείται μόνο από τη παραπάνω καταγραφή του Βιτσέντζου Κορνάρου αλλά από την εποχή ακόμα του Όμηρου και της Μινωικής Κρήτης υπάρχουν αμέτρητες αναφορές που με αδιάσειστα στοιχεία αποδεικνύουν πως το επάγγελμα του βοσκού είναι το αρχαιότερο επάγγελμα στη Κρήτη!
Καμιά φορά όμως οι γραπτές αναφορές για την αλήθεια κάποιου θέματος περιττεύουν, ή τουλάχιστον μετατρέπονται σε περιττή πολυτέλεια, καθώς αρκεί να δεις από κοντά τη στενή επικοινωνία που υπάρχει ακόμα ανάμεσα στο βοσκό και στα πρόβατα του κουραδιού του για να διαπιστώσεις πόσο βαθιά μέσα στους αιώνες χάνονται οι ρίζες του ποιμενικού βίου στη Κρήτη.
Σήμερα βέβαια ελάχιστα δυστυχώς χαρακτηριστικά στοιχεία μας θυμίζουν πια τη κτηνοτροφία σε κείνη την αλλοτινή μορφή του παρελθόντος της.
Αυτοκινητόδρομοι έχουν αντικαταστήσει τα κακοτράχαλα μονοπάτια ανάμεσα στα βουνά, τέσσερα επί τέσσερα έχουν ανακουφίσει από τη πεζοπορία, κινητά τηλέφωνα έχουν κάνει πιο εύκολη την επαφή, και φυσικά είναι πλέον φαινόμενο σπάνιο να συναντήσεις ένα βοσκό να «ξωλαλεί» - να οδηγεί - το κουράδι του περπατώντας και υποβασταζόμενος στη βέργα του με περίφημη, γραφική «βούργια» στη πλάτη με όλα τα απαραίτητα προς το ζην μέσα της που ίσως να μην ήταν και τίποτα παραπάνω από δυο- τρεις ντάγκους σταρένιο, ζυμωτό παξιμάδι κι ένα κομμάτι αθότυρο.
Εν τούτοις, αιώνες τώρα ο βοσκός μέσα στην αναγκαστική μοναξιά της μάντρας του χειμαδιού και του μητάτου του που καθορίζεται από τη φύση του επαγγέλματος του , δε κατάφερε ν΄ αποφύγει να συναντιέται με τη πρωτόγονη του υπόσταση και καθώς ο πιο κοντινός του σύντροφος είναι τα «ζα» του, ο τρόπος της μεταξύ τους επικοινωνίας δε διαφέρει σε τίποτα από την εποχή που, όπως λέει ο Βολταίρος: «….τα πουλιά, τα ερπετά, τα άλογα, τα μουλάρια, τα πρόβατα, τα ζώα γενικά, μιλούσαν οικεία με τους ανθρώπους πριν συνειδητοποιήσουν την υστεροβουλία του και κλείσουν μια για πάντα το στόμα τους…»
Ο επικοινωνία όμως ανάμεσα σε βοσκό και πρόβατα , ο τρόπος δηλαδή με τον οποίο ο άνθρωπος καλεί και το ζωντανό ανταποδίδει στο κάλεσμα του, εκτός του ότι θυμίζει ακόμα εκείνη την αγαθή εποχή, καταρρίπτει επίσης παταγωδώς και το μύθο το σχετικό με την έλλειψη νοημοσύνης των αγαθών τετραπόδων αλλά αυτό βέβαια είναι κάτι που το μέγεθος του μπορεί να συλλάβει κανείς μόνο όταν του το παρουσιάσουν σαν εικόνα τα ίδια τα μάτια του.
«Ποιος τα λέει αυτά; Αυτά τα λένε μόνο όσοι δε ξέρουν, οι άσχετοι…» μας πληροφορεί ο κτηνοτρόφος κ. Μανόλης Κεφαλογιάννης από το χωριό Νίβρυτος Καινούριου που φιλοξένησε ευγενικά τις «Σ» στο χειμαδιό και στο σπίτι του. δίνοντας μας την ευκαιρία να δούμε πράγματα που ίσως ποτέ άλλοτε δε θα βλέπαμε. « Δε τηνε βάζει ο νους τ΄ ανθρώπου τη νοημοσύνη που έχουν τα πρόβατα, ανέ μασε βολεύει δα εμάς να βλέπομαι τ΄ αντίθετο αλλάζει..» εξακολούθησε και για να αποδείξει του λόγου του το αληθές έσυρε μια πρωτόγονη κραυγή και δεκάδες κεφαλάκια, άσπρα, μαυρόασπρα, καφετιά, γκρίζα, με βούλες ή χωρίς βούλες, άρχισαν να ξεπροβάλλουν πίσω από δέντρα και πλαγιές και να συγκεντρώνονται δίπλα του διατηρώντας όμως ταυτόχρονα και μια εκπληκτική απόσταση ασφαλείας από τα ξένα πρόσωπα που για πρώτη φορά αντίκριζαν. «Θωρείται;» συνέχισε ο ποιμένας « σε καμιά άλλη φωνή δε φανερώνονται, μόνο στην εδική μου, κάντε μια πρόβα και θα δείτε ανέ σασε πλησιάσουν. Και να ΄τανε μόνο αυτό; γνωρίζουν και το αυτοκίνητο μου, μόνο άμα κούσουν τη κόρνα μου προβέρνουν, σε καμιά άλλη» κι ήταν όντως πραγματικότητα τα όσα έλεγε καθώς τα ζωντανά του, σαν γνήσια «αορίσια» γιδοπρόβατα, έτρεχαν ασύλληπτα σε κάθε ανεπιθύμητη προσπάθεια έστω ακόμα και χαϊδέματος από τους άγνωστους επισκέπτες που με τη περιέργεια τους τάρασσαν ενοχλητικά τη δική τους, μακαριστή ησυχία.

-----------------------

Βλέποντας κανείς τη ταχύτητα και την αντοχή των ποδιών του πενηνταπεντάχρονου βοσκού που συναγωνίζονταν επάξια τη ταχύτητα των ζωντανών του τη στιγμή που έτρεχε να τα συγκεντρώσει, αλλά και των χεριών του επίσης, καθώς εξακολουθώντας να συνεννοείται μαζί τους με τον ίδιο αρχέγονο τρόπο, έπιανε μυσταγωγικά τις «μουσταρές» -τα στήθη- των αιγοπροβάτων του για να τα αρμέξει, σίγουρα θα σκεφτόταν πως αιώνες τώρα η βοσκική δε μπορεί παρά να έχει αφήσει πολλά κατάλοιπα πίσω της για να υπενθυμίζουν το σημαντικό ρόλο που από τη Μινωική Κρήτη διατήρησε το επάγγελμα στο νησί μας:
«Πολλά…πολλά…» επιβεβαιώνει και ο κ. Μανόλης Κεφαλογιάννης αλλά και ο γεροντότερος πατέρας του, κτηνοτρόφος επίσης, ο ογδονταπεντάχρονος κ. Μιχάλης Κεφαλογιάννης «Οι βοσκοί ήτονε κάποτε οι μετεωρολόγοι αφού μόνο αυτοί εμπορούσανε να προβλέψουνε τον καιρό από τα σημάδια όντε δεν υπήρχανε τα δελτία ειδήσεων, μόνο εμείς τα κατέχαμε και κανονίζαμε τις δουλειές μας από κειανά που βλέπαμε .
Ο καιρός για να καταλάβετε ήτονε μπελί – ήταν ξεκάθαρος- ανέ φέρει βροχή από ΄να σύννεφο που ΄ρχεται και καθίζει ήσυχα, ήρεμα κι απλά κι αγκαλιάζει την απέναντι κορφή, «γριά Βίγλα» τη λέμε εμείς, και δυο μέρες μετά βρέχει σίγουρα
Υπάρχουν βέβαια κι άλλα σημάδια για να ξεκαθαρίζεις τον καιρό που εδά οι καινούργιοι μπορεί να μη τα παραδέχονται, εμάς όμως ετουτανά μασε καθοδηγούσανε, όντε αρχίζουν π.χ. τα πρόβατα να κάνουν φασαρία, κύμα κακοκαιρίας έρχεται οπωσδήποτε… όντε είναι η τρούλα του φεγγαριού τα ίσα πάνω ο καιρός είναι βορινός, όντε είναι ανάσκελα νοτικός, ακόμα και η ώρα σάικα
- σίγουρα- από τη πούλια και το μεράστρι είναι μπελί….
--------------------------------


Και σάικα εκτός από τον καιρό υπάρχουν κι άλλα πράγματα που οι καινούργιοι δε τα παραδέχονται, ακόμα κι έτσι όμως μια μεγάλη μερίδα κόσμου τους παρακαλεί να τ΄ αφήσουν στη θέση τους αφού έτσι κι αλλιώς ο κάθε λογής θρύλος δεν είναι τίποτε παραπάνω από τη πινελιά που προσθέτει αντί να αφαιρεί από το πίνακα της ιστορίας:
«Από τση τρύπες τση κουτάλας τ΄ αρνιού, απ΄ τ΄ αρμί όπως το λέμενε εμείς, μπορείς να μάθεις τα πάντα.» συνεχίζει ο γέρο- Κεφαλογιάννης « ανέ ΄χεις καλούς φίλους, ανέ σ΄ αγαπούνε, αν είσαι καλοδεχούμενος ή κακοδεχούμενος σ΄ ένα σπίτι , ανέ σου κάμει η βαρεμένη γυναίκα κοπέλι θηλυκό ή αρσενικό, ένα ή δυο, ανέ σου συντυχαίνει θάνατος η αρρώστια στο σπίτι, όλα, τα πάντα τα μολογά η κουτάλα. Μέχρι και ανακατωσούρα στο κράτος μπορεί να σου μολοήσει αρκεί μόνο να ΄χει γεννηθεί το πρόβατο στο χέρια σου.
Εδά τελευταία μαθές λένε οι κτηνίατροι πως ετούτεσας οι τρύπες είναι αρτηρίες για να τρέφεται το κόκαλο κι όχι ετουτανά που πιστεύομε εμείς μα εγώ κατέχω πως είχα ένα σύντεκνο στα Καπετανιανά κι απ΄ τη κουτάλα μέσα του βρήκα πως θα κάμει η γυναίκα ντου δυο κοπέλια, και τα δυο αρσενικά, όντε ν΄ ήτονε βαρεμένη κ ι ήντα μου λένε δα αυτοί εγώ τ΄ ακούω βερεσέ…»


--------------------

Υπάρχει βέβαια και η άσχημη πλευρά του θέματος, όμως για εκείνους που έχουν βιώσει το πρόβλημα προκύπτει πάντα μια κατάλληλη δικαιολογία που ίσως τελικά και να μην είναι απλώς δικαιολογία αλλά η αλήθεια, ή έστω ένα μέρος της αλήθειας:
«Από το 1924 είμαι βοσκός» συνεχίζει ο γέρο- ποιμένας « αιμά, λες να μη το κατέχω πως εκλέβγανε τα ωζά κάποτε, ακόμα τα κλέβγουνε… Μόνο που τότεσάς κλέβγανε οι αθρώποι γιατί πεινούσανε. Ανέ σκεφτείς πως ο καλύτερος βοσκός κάποτε είχενε εκατό πενήντα ωζά κι εδά ο πιο μικρός το λιγότερο μια πεντακοσαρά, θα καταλάβεις γιατί. Δε σου λέω μαθές πως δεν υπήρχανε κι οι άλλοι που κλέβγανε από εγωισμό αφού όσο πιο πολλά ωζά ήκλεβες τόσονά και πιο άντρας λογούσουνε, μα κατά το πλείστο οι αθρώποι επεινούσανε και κλέβγανε ένα- δυο ωζά για να φάνε κι όχι σαν εδά που δε κλέβγουνε από πείνα κι άμα στη κάμουνε θα στη κάμουνε μια και καλή…
Τότεσάς όμως ήτονε αλλιώς τα πράματα, εμάς να σκεφτείς επαδέ τα πρόβατα τα ΄χανε μόνο δυο οικογένειες όλες κι όλες, οι Γαρύπηδες και οι Ορφανήδες, εμείς οι υπόλοιποι εδυστυχούσαμε.
Και τα λίγα απου ΄χαμε εψοφούσανε πολλές φορές από πείνα, είχε μαθές πιο πολύ φαΐ για τα ζωντανά στσοι βοσκότοπους στα όρη που δεν έχει σήμερα, μα είχενε και τσ΄ αγροφυλάκους και την αγροφυλακή που δεν αφήνανε τσ΄ ανθρώπους να μπαίνουνε και να ταΐζουνε τα ζωντανά τους … εγώ να σκεφτείς επήγαινα μια βολά στο χειμαδιό στο Κρότο και μου ψοφήσανε στο δρόμο εκατό πρόβατα!
Ήκλεβε δηλαδή κατά το πλείστον ο κόσμος απ΄ ανάγκη, μα επειδή κι ο άλλος ήπρεπε να προστατέψει το πράμα ντου, για τούτονά έκάνανε και τση σαμιές, διακριτικά σημάδια δηλαδή στ΄ αυτιά των οζών για να μπορεί ο κάθαείς να ξεχωρίζει το δικό του :
Δεξί πιρούνι, αριστερό πιρούνι, κουτσάφτη, αριστερό κουτσάφτη, δεξί κουτσάφτη, μπρο- κόκαρο, δίμπροκάκαρο, πίσω κόκαρο, πολλώ λογιώ είναι οι σαμιές αν και απ΄ ότι έχω ακούσει σε λίγο δε θα χρειάζονται αφού θα υπάρχουν κωδικοί και θα βάλουνε λέει στα ωζά μικροτσίπ… καλό είναι ετούτονά, κακό, δε κατέχω, ο Θεός κι η μοίρα ντως.

-----------------------------
Καλό είναι αυτό μπάρμπα, κακό, μακάρι να ήσουν ο μόνος που δε κατέχεις, οπότε άστο, εσύ βέβαια μπορεί να μη ζεις για να το διαπιστώσεις αλλά τελικά μόνο ο χρόνος είναι ικανός για να μπορέσει στο μέλλον να «κατέχει.» και να μιλήσει όπως ακριβώς μιλάς εσύ τώρα αντιπροσωπεύοντας ακόμα το δικό σου, παρελθόντα χρόνο:
«Δύσκολη η ζωή του βοσκού, καλή αλλά και δύσκολη! Μέχρι και πριν λίγα χρόνια κανείς δε μας εθυμούντανε κι αθρώποι και ζωντανά επεινούσαμε σχεδόν. Επαίρναμε το κοπάδι και πάνω- κάτω, πάνω- κάτω, το χειμώνα στα νότια, το καλοκαίρι στ΄ αόρια, δυο μερώ διαδρομή με τα πόδια και μια ξομονή ίσαμε το χωριό μας απ΄ τη μια μπάντα στην άλλη, εκοιμούμαστε και πάνω από δέκα μέρες μέσα σε σπήλιους, ανεβαίναμε στη κορφή του Ρούβα με τα πόδια και τση πιο πολλές βολές ολομόναχοι. Η μόνη μας παρέα τότεσας ήτονε το φθιαμπόλι, η φλογέρα κι η ασκομαντούρα, και για τούτονά το λόγο ανέ θες να κατέχεις εμαθαίνανε κι επαίζανε κι όλοι οι βοσκοί κάποτε, για να τοσέ βαστεί παρέα τ΄ όργανο, εδά πράμα, ήκουσες εσύ κιανένα βοσκό να παίζει μπλιο;
Εδά κοντό ήντα παράπονο έχουνε, με τσ΄ επιδοτήσεις ντως, με τση δρόμους, με τ΄ αμάξα ντως, τη ταχυνή πορίζουνε απ΄ το σπίτι ντως και μηδ΄ αργά δεν είναι κι είναι γιαγερμένοι οπίσω…
Πάλι θα μου πεις κι εδά που ΄ναι ελεύθερη η βοσκή είναι τα ωζά πολλά και δε περισεύγει, ανέ κάμουνε πάλι και μονάδες θ΄ ανοστίσει το κρέας και δε κατέχω, συμφέρει, δε συμφέρει, είπα σου, ο Θεός κι η μοίρα ντως…


Οι «Σ» ευχαριστούν θερμά την οικογένεια Κεφαλογιάννη για τη προθυμία της ενημέρωσης και τη φιλοξενία τους

Ασπασία Παπαδοπεράκη


Η γλύπτρια που δημιουργεί αριστουργήματα σε μια σπηλιά, αρχαίο λατομείο, της Κνωσού




Την επιθυμία για τέχνη την ένιωσε κυριαρχικά μέσα της από τα πολύ παιδικά της χρόνιας, απόρροια ενός περιβάλλοντος γεμάτου αισθητική από τα πιο μικρές, τις πλέον ασήμαντες λεπτομέρειες του έως τα πιο μεγάλα γεγονότα που διαμορφώνουν την καθημερινότητα της ζωής μετατρέποντας την σε χρώμα..
Αδελφή του μεγάλου ζωγράφου Θωμά Παπαδοπεράκη , ο οποίος πέθανε πρόσφατα, και παιδί μιας οικογένειας δίχως κανένα τυπικό τίτλο αντίθετα όμως με πολλούς ουσιαστικούς{η μητέρα της ήταν απόγονος έκτη στη σειρά από την γενιά του Δασκαλογιάννη} η Ασπασία Παπαδοπεράκη θυμάται ακόμα τις Κυριακές της σαν παιδί στο Ηράκλειο που δεν ξεχώριζαν καθόλου μα καθόλου από γιορτή.
Τούτες οι Κυριακάτικες γιορτές και η προτροπή της μάνας που αποτυπώθηκε ανεξίτηλα μέσα της έφεραν το αποτέλεσμα.
Παγκόσμιας αναγνώρισης αριστουργήματα εικαστικής τέχνης που σε μια σπηλιά, αρχαίο λατομείο της Κνωσού, δημιουργούνται με χαλκό και μάρμαρο από τα χέρια της γλύπτριας Ασπασίας Παπαδοπεράκη που με την δουλειά της τιμά την Κρήτη.

Ερωτ. Μιλήστε μας λίγο για τον εαυτό σας κυρία Παπαδοπεράκη σε πιο προσωπικό επίπεδο.

Οι γονείς μου κατάγονται από την Κίσσαμο Χανίων και ήταν και οι δυο τους μιας ιδιαίτερης φύσης άνθρωποι. Μπορεί ο πατέρας μου να μην είχε τελειώσει το Γυμνάσιο και η μητέρα μου ούτε καν το Δημοτικό εν τούτοις όμως την αισθητική την κουβαλούσαν στην κυτταρική τους μνήμη και το μοναδικό μέλημα τούτων των αγράμματων ανθρώπων ήταν πως θα σπουδάσουν τα παιδιά τους.
Η φυσική τους καλλιέργεια μας καθόρισε και τις πράξεις της μητέρας μου μόνο με πράξεις μιας γυναίκας της Αναγέννησης θα μπορούσα να τις παρομοιάσω αφού διαβλέποντας το ταλέντο του γιου της του Θωμά όταν ακόμα δεν ήταν ούτε δώδεκα χρονών τον έπιασε με το ίδια της τα χέρια και τον παρέδωσε για να μαθητεύσει στη ζωγραφική δίπλα στο ζωγράφο Καρτάκη. Και φαντασθείτε ότι μιλάμε φυσικά για μια εποχή που οι ζωγράφοι και οι καλλιτέχνες γενικώς όχι μόνο δεν υπολογίζονταν από το υπόλοιπο σύνολο ότι έκαναν κάτι αλλά αντίθετα εντελώς θεωρούνταν οι τρελοί του χωριού και τα παράσιτα.

Ερωτ. Αυτή ήταν η προτροπή της μητέρας σας στον αδελφό σας τον Θωμά. Η προτροπή της απέναντι σας ποια ήταν.

Με ένα παρόμοιο τρόπο θα έλεγα. Το 1958,μετά από μια φυλλοξήρα που έφερε την οικονομική καταστροφή σε όλο σχεδόν το Ηράκλειο κι σ΄ εμάς βεβαίως, η μητέρα μου γέμισε ένα μπαούλο με τα απολύτως απαραίτητα προσωπικά μου και χώνοντας κι ένα πενηντάρι στο χέρι μου με έσπρωξε σχεδόν έξω από το σπίτι λέγοντας μου: «Εγώ δεν έχω την δυνατότητα να σε βοηθήσω, γιαυτό λοιπόν θα πας στην Αθήνα, θα δουλέψεις και θα σπουδάσεις μόνη σου..»
Η προτροπή τούτη καθόρισε ολάκερη την ζωή και τις μετέπειτα προσπάθειες μου, με σημάδεψε θα ήταν σωστότερο αν έλεγα.

Ερωτ. Με την προτροπή λοιπόν της γυναίκας που σας γέννησε ανεβαίνετε στην Αθήνα , δουλεύετε και συνάμα σπουδάζετε στη Σχολή Καλών Τεχνών.


Κάπως έτσι συνέβησαν τα πράγματα έως ότου πήρα και μια υποτροφία για το Παρίσι όπου παρέμεινα για τρία ολόκληρα χρόνια σπουδάζοντας δίπλα σε μεγάλους δασκάλους. Ακόμα όμως κι όταν επέστρεψα πίσω δεν σταμάτησα επί μια ολόκληρη εικοσαετία να ταξιδεύω για ένα μήνα κάθε χρόνο στην Ευρώπη για να ενημερώνομαι.

Ερωτά. Η πρώτη μεγάλη επιτυχία πότε προέκυψε.

Το 1978 στην πρώτη ατομική μου έκθεση στην γκαλερί «ΩΡΑ». Δημιουργήθηκε μια τέτοια εντύπωση από τα έργα μου που με έστειλαν στην Αλεξάνδρεια, στη Binnale και εκεί δίνω υποψηφιότητα για μια θέση στη Σχολή Καλών Τεχνών μια και πάντα παράλληλα με την γλυπτική έκανα και μελέτες με αποτέλεσμα αυτό να με οδηγεί στην επιθυμία να διδάξω. Την θέση βέβαια δεν την πήρα τελικά γιατί με θεώρησαν πολύ νέα και γυναίκα, με πρότειναν όμως τρεις καθηγητές για την θέση του επιστημονικού συνεργάτη τότε που ούτε κι αυτή την πήρα. Από την όλη εμπειρία όμως μου ανοίχτηκε ένας δρόμος με πολύ διάλογο και επικοινωνία με τον κόσμο με αποτέλεσμα να μου ανατεθεί η δημιουργία της κατασκευής του Καβάφη. Αμέσως μόλις επιστρέφω από το Biennial μου ανατίθεται και η δημιουργία της κατασκευής της προτομής της Μαρίας Κάλλας κι αμέσως κατόπιν η προτομή του Νίκου Ξυλούρη.


Ερωτ. Σήμερα μοιράζεται τον χρόνο σας σε Αθήνα και Ηράκλειο εξακολουθώντας να εργάζεστε στη γενέθλια πόλη σας σε μια σπηλιά, αρχαίο λατομείο της Κνωσού, μια κι απ΄ ότι μου είπατε εκεί εμπνέεστε περισσότερο. Μάλιστα τώρα ετοιμάζεται το έργο της ζωής σας. Ποιο ακριβώς είναι το έργο αυτό;

Όντως είναι το έργο της ζωής μου και μου ανατέθηκε το προηγούμενο καλοκαίρι από την Παγκρήτια Συνεταιριστική Κρήτης, τώρα βρισκόμαστε προς το τέλος του. Πρόκειται για τις τρεις μεγαλύτερες μορφές του τόπου μας, τον Καζαντζάκη, τον Θεοτοκόπουλο και τον Κορνάρο που και μόνο το εύρος των ονομάτων μου προκαλεί αφάνταστη συναισθηματική φόρτιση με την υπευθυνότητα που συνεπάγεται.


Ερωτά. Από ολάκερη την συζήτηση μας μου δώσατε την εντύπωση ότι ο θαυμασμός για τον αδελφό σας τον Θωμά έχει λάβει διαστάσεις λατρείας.

Δεν κάνατε λάθος, πολύ σωστά σας δημιουργηθηκε μια τέτοια εντύπωση αφού ο άνθρωπος αυτός ήταν ένα σπάνιο φαινόμενο κι από αυτόν ξεκινά στην κυριολεξία η ουσιαστική, εικαστική ιστορία του σπιτιού μας οπότε καιο θαυμασμός και η λατρεία του ανήκουν δικαιωματικά.
Ξέρετε δεν ήταν ούτε καν έξη χρονών όταν άρχισε να ζωγραφίζει κι ανεπιφύλακτα μπορώ να πω ότι ήδη από τότε ήταν επαγγελματίας ζωγράφος. Ο Θωμάς ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση προικισμένου ανθρώπου, με πάθος για την ζωγραφική και τη γλυπτική Σκεφτείτε ότι το 1958 που πέθανε ο Καζαντζάκης ήταν μόλις 14 χρονών κι όμως μόλις ήλθε στο Ηράκλειο το μήνυμα του θανάτου του κάθισε και δίχως ούτε να φάει ούτε να κοιμηθεί για όσες μέρες χρειάστηκαν δημιούργησε τη προτομή μεγάλου Κρητικού συγγραφέα που σήμερα βρίσκεται στο μουσείο Καζαντζάκη. Από αυτό και μόνο ελπίζω να καταλάβετε και να θεωρήσετε τον θαυμασμό μου μα και τη θλίψη μου για τον πρόωρο χαμό του δικαιολογημένο. Και επί τη ευκαιρία δε μέσα από το περιοδικό σας θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συμπαραστάθηκαν συμμετέχοντας στο πένθος της οικογένεια μας για το θάνατο του Θωμά.