" ΄Οταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά ..."

Τάσου Λειβαδίτη , Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

Ένα ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη που πρέπει να θυμόμαστε όταν βλέπουμε το διπλανό μας ως αντίπαλο

Μιχαήλ Μαρμαρινός : Ακροπόλή μας είναι η γλώσσα μας

Στις μέρες μας που το αίσθημα της σύγχυσης απειλεί να γίνει στοιχείο της ψυχοσύνθεσής μας , που το κύρος των θεσμών δοκιμάζεται και η νοοτροπία μας δέχεται βολές καθημερινά από φιλικά διακείμενους ή με αντίπαλη διάθεση εταίρους , ο λόγος ανθρώπων που παράγοουν πολιτισμό αποκτά παιδευτικό ρόλο και γίνεται αφετηρία αναζητήσεων και περαιτέρω στοχασμού .
Στο περιοδικό Culture της εφημερίδας Ο Κόσμος του Επενδυτή του Σαββάτου 20 - 3- 2010, τεύχος 115, δημοσιεύτηκε η συνέντευξη του σκηνοθέτη , ηθοποιού και πανεπιστημιακού δασκάλου Μιχαήλ Μαρμαρινού στην Ματίνα Καλτάκη , με τίτλο " Ακρόπολή μας είναι η γλώσσα μας ". Η συνέντευξη της οποίας αποσπάσματα αναδημοσιεύω , δόθηκε με αφορμή τη νέα παράσταση του Μιχαήλ Μαρμαρινού με τίτλο " Akropolis Reconstruction " που βασίζεται στο έργο του Στανισλάβ Βισπιάνσκι και θα ξεκινήσει λίγες ημέρες μετά το Πάσχα στο Θησείον. Είναι επίκαιρη, επίσης , και για το γεγονός ότι το Σάββατο στις 27 Μαρτίου θα εορταστεί η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου .

• Προτού μιλήσουμε για την παράσταση , δεν μπορώ να μη σε ρωτήσω για την κρίση που έχει φέρει τη χώρα στην αθλιότερη θέση που εγώ τουλάχιστον θυμάμαι ...

Το βαθύτερο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι το έλλειμα παιδείας . Πρόκειται για ζήτημα κρίσιμο σε κάθε τομέα - είμαστε ουραγοί της Ευρώπης εξαιτίας ακριβώς της προβληματικής παιδείας μας . Η σημερινή προβληματική, για να μην πω απελπιστική , κατάσταση από εδώ εκκινεί, γιατί δε συνδέεται με κάποια εγγενή ατέλεια της φυλής , αλλά με ένα έλλειμα ουσιαστικό θεσμικού τύπου, που είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών. Είναι οι πολιτικοί που δεν τα έχουν καταφέρει , που δεν μορφώνονται από την εμπειρία των εταίρων μας - κάτι που για μένα είναι κατάρα: να έχεις το επιτυχημένο παράδειγμα δίπλα σου και να το αγνοείς . Η ελλιπής παιδεία, επιπλέον , ενισχύει τα εθνικά συμπλέγματα, όπως το να ρίχνουμε στην τρελή και να διακηρύσσουμε ότι είμαστε καλύτεροι απ' όλους.

• Τώρα βέβαια που η κρίση δεν είναι σχήμα λόγου , αλλά μια πραγματικότητα που βιώνουμε με πολλούς τρόπους . Βλέπω πολλούς " επώνυμους" πια ( από το Ράμφο και το Γιανναρά έως τον Βγενόπουλο ), αλλά και απλούς ανθρώπους , να ζητούν ριζική αλλαγή στον τρόπο που ασκείται η επίσημη πολιτική , ως προϋπόθεση για να μπορέσει ν' αλλάξει και η , διάσημη πια, "νοοτροπία του Έλληνα".

Θέλω να πιστεύω ότι αποκαλύφθηκε όλο το μέγεθος αυτού που αποκαλούμε "κρίση " και όχι η ουρά ή το κεφάλι της . Αν όντως τα πράγματα έχουν φτάσει στο μη περαιτέρω, τότε η κρίση μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές αλλαγές . Υπάρχει δηλαδή μια ελπιδοφόρα πλευρά σε όλη αυτή την κατάσταση. Δεν έχω καμία υπερεκτίμηση για τους Ευρωπαίους εταίρους , αλλά από τη στιγμή που συμφωνήσαμε να ακολουθήσουμε κάποιες κοινές αρχές , ας τις εφαρμόσουμε . Ας λειτουργήσει πια το κράτος σωστά . Και δεν μπορούμε να μιλάμε γενικά για πολιτική, όταν αυτή εφαρμόζεται μέσα από συγκεκριμένες επιλογές των πολιτικών. Θέλω να πω ότι είναι καιρός οι ευθύνες να προσωποποιηθούν. Είναι καιρός να καταργηθούν η υπουργική και η βουλευτική ασυλία και να δημεύονται οι περιουσίες πολιτικών που ενεπλάκησαν σε οικονομικά σκάνδαλα, είναι καιρός να πληρώσουν αυτοί με τις off shore εταιρείες και οι πλούσιοι όλων των κατηγοριών, που είναι γνωστοί σε όλους , και όμως δηλώνουν ψευδή στοιχεία, να αλλάξει το προνομιακό καθεστώς φορολόγησης της Εκκλησίας. Είναι, μ' άλλα λόγια, ο σωστός χρόνος να μπει τέλος σε πολλά στραβά . Η σημερινή κυβέρνηση δεν έχει τίποτε να χάσει . Αντιθέτως, με τις σωστές αποφάσεις, μπορεί να μείνει και στην Ιστορία.

• (.........)
• Το έργο αυτό [ " Akropolis Reconstruction "] θέτει επιπλέον μείζονα ζητήματα σε σχέση με τον χώρο , τη συμβολική / φαντασιακή δυναμική του και τον τρόπο που η ίδια η τέχνη ( μέσα από αρχιτεκτονικά μνημεία , έργα ζωγραφικής , ταπισερί , λογοτεχνικά μνημεία κ.ο.κ. ) τροφοδοτεί νέες μορφές τέχνης.

Η επισήμανσή σου είναι για μένα βασικό πεδίο προβληματισμού . Όπως και η έννοια της Ακροπόλεως , που ο Βισπιάνσκι θεωρεί ότι για το έθνος του είναι ο καθεδρικός ναός της Κρακοβίας . Αλλά τι σημαίνει σήμερα η λέξη για τον Έλληνα; Τη γνωστή Ακρόπολη με τον Παρθενώνα; Μπορείς να ξεχάσεις αυτό που είπε ο Κανελλόπουλος πριν από μερικές δεκαετίες για τη Μακρόνησο , ότι είναι Ακρόπολη του σύγχρονου ελληνικού έθνους ; Πρόκειται για μεταφορά με πολύ πυκνά νοήματα.

• Φυσικώ τω τρόπω , ερχόμαστε στο θέμα των ξένων στη χώρα μας. Με δεδομένη την έκπτωση της λεγόμενης εθνικής παιδείας , που αδυνατεί να μεταδώσει στους νέους με τρόπο ουσιαστικό και εποικοδομητικό στη ζωή τους ακόμη και τα αγαθά του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού , και θεωρώντας ότι είναι κέρδος που η ελληνική μέσω των μεταναστών μιλιέται από περισσότερους και βγαίνει και σ' άλλες χώρες , τι θα έπρεπε να απαιτήσουμε από το επίσημο κράτος τώρα που τα παιδιά από ξένες χώρες είναι πάρα πολλά στα ελληνικά σχολεία ;

Το ότι η ελληνική γλώσσα μιλιέται και θα μιληθεί από πολλούς ανθρώπους που δεν γεννήθηκαν στην Ελλάδα είναι μεγάλο κέρδος για μια χώρα με την υπογεννητικότητα της Ελλάδας. Όλα αυτά τα παιδάκια που ζουν εδώ και πάνε στο ελληνικό σχολείο αποτελούν μια δυνατότητα για μας , για τη γλώσσα μας. Αν διδαχθεί σωστά η γλώσσα μας , δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για την Ιστορία μας. Κι είναι από κάθε πλευρά αναγκαίο να δώσεις στους ξένους που εγκαθίστανται εδώ, έστω σαν δάνειο , ένα ιστορικό υπόστρωμα - γιατί αλλιώς παραμένουν έρμαια. Και θα σου πω το εξής : με αφορμή την παράσταση στην Πολωνία , τέθηκε το ερώτημα ποια είναι η Ακρόπολη για τη σημερινή πολωνική κοινωνία . Πολλές απόψεις ακούστηκαν , αλλά αυτή που συνέδεσε την Ακρόπολη με την πολωνική γλώσσα μού φάνηκε η πιο ενδιαφέρουσα. Ισχύει και για μας , η γλώσσα μας είναι πραγματικά η Ακρόπολή μας . Γιατί, αν μιλάμε σήμερα για εθνική ταυτότητα , δεν μπορούμε παρά να μιλάμε για την ανάπτυξη και ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας - άρα για την ελληνική παιδεία και πάλι. Οι γλώσσες χάνονται όταν δεν κατοικούνται.

• Έκανες την πρώτη σου παράσταση το 1983. Έχει αλλάξει ο τρόπος που αντιμετωπίζεις την τέχνη του θεάτρου ;

Ξεκίνησα να ασχολούμαι με το θέατρο παράλληλα με τις σπουδές μου στη Βιολογία. Για μένα τότε ασκούσε τη γοητεία ενός μαγικού time - tunnel, αφού μέσω μιας παράστασης έχεις την αίσθηση ότι μετακινείσαι στο χώρο και στον χρόνο . Είχα ανάγκη τη δυνατότητα μιας άλλης προοπτικής που, διαμέσου της πραγματικότητας , να καταλήγει αλλού . Στην πορεία κατάλαβα ότι το θέατρο διατηρεί φρέσκια τη σχέση σου με την πραγματικότητα , την επαναπροσδιορίζει διαρκώς , την καθαρίζει. Βοηθά να συντηρείται η έκπληξη . Σου αποκαλύπτει ό,τι αυτό που βλέπεις είναι μια από τις πολλές εκδοχές της πραγματικότητας - λειτουργεί κάπως σαν κουρτίνα που, όταν φυσάει το αεράκι , ανασηκώνεται και αποκαλύπτει νέες εικόνες - κάτι που είναι πολύ ερεθιστικό. Και η επιστημονική έρευνα κάπως έτσι λειτουργεί , αλλά το θέατρο έχει επιπλέον αυτή τη διάσταση κομπογιαννιτισμού που είναι ευεργετική για τον άνθρωπο . Γιατί πιστεύω ότι στο θέατρο μπορεί να συμβεί αυτό που γράφει ο Πλάτωνας κάπου : " Ο απατηθείς σοφότερος του μη απατηθέντος " . Στο θέατρο ο θεατής πληρώνει για να μείνει δύο ώρες σιωπηλός - πρόκειται για συνθήκη μοναδική μέσα στην κοινωνική ζωή που αποδεικνύει ότι , εκτός των άλλων , είναι και χώρος υψηλής δημοκρατίας , που σε εκπαιδεύει να ακούς κάποιον , κάποιους.
Πάντως , για να τελειώνω , βλέποντας πίσω, στο συνεχές που είναι η ενασχόλησή μου με το θέατρο , αισθάνομαι αυτό που λέει ο ποιητής , ότι " τα οράματα δε βούλιαξαν σε μια σπιτίσια σκάφη ".

Από το ιστολόγιο Porto Buffalo, ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο

Ένας μαρξιστής για τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στα σχολεία.


Δεν μαθαίνουμε τα λατινικά και τα ελληνικά για να μιλήσουμε, για να κάνουμε τους σερβιτόρους, τους διερμηνείς, τους εμπορικούς επιστολογράφους. Τα μαθαίνουμε για να γνωρίσουμε απευθείας τον πολιτισμό των δύο λαών, αναγκαία προυπόθεση του σύγχρονου πολιτισμού, δηλαδή για να είμαστε οι εαυτοί μας. Τη λατινική και την ελληνική γλώσσα τις μαθαίνουμε σύμφωνα με τη γραμματική, μηχανικά΄ υπάρχει όμως μεγάλη αδικία και είναι ανάρμοστη η κατηγορία για μηχανική και στεγνή διδασκαλία. Ἐχουμε να κάνουμε με παιδιά, τα οποία είναι ανάγκη να αποκτήσουν μερικές συνήθειες επιμέλειας, ακρίβειας, σωφροσύνης, ψυχικής συγκέντρωσης σε ορισμένα υποκείμενα που δεν μπορούν να αποκτηθούν χωρίς τη μηχανική επανάληψη πράξεων πειθαρχίας και μεθόδου. Ἐνας σαραντάχρονος μελετητής θα ήταν ικανός να καθίσει στο γραφείο του δεκαέξι ώρες συνέχεια αν στα παιδικά του χρόνια δεν είχε αποκτήσει, χάρη στον μηχανικό καταναγκασμό, τις κατάλληλες ψυχοσωματικές συνήθειες; Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε μεγάλους επιστήμονες, χρειάζεται να αρχίσουμε από εκείνο το σημείο και να πιέσουμε ολόκληρο τον σχολικό χώρο για να αναδυθούν οι χιλιάδες ή εκατοντάδες ή και δεκάδες μόνο σπουδαίων επιστημόνων που κάθε πολιτισμός έχει ανάγκη.

Α. Gramsci, Quaderni del carcere στο Λ. Κάνφορα, Εμείς και οι Αρχαίοι, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2002, σελ.129-130

Μια ιστορία από το έτος 2033

Τίρανα 2033. Η Αλβανία έχει μετατραπεί σε χώρα υποδοχής μεταναστών. Ποιος θα φανταζόταν είκοσι χρόνια πριν, ένα Κινεζόπουλο - όπως αυτό της φωτογραφίας, που πάει σε αλβανικό δημόσιο σχολείο- να διαβάζει στα αλβανικά το βιβλίο Ιστορίας της Α΄ Λυκείου;


Βρέχει στα Τίρανα. Μικροί λέγαμε ότι στην Αλβανία ακόμα και η βροχή είναι θυμωμένη. Στο αεροπλάνο που με έφερε, ιδιοκτησία μιας ελληνοαλβανικής εταιρίας, οι δυο τύποι που κάθονταν πίσω μου δεν με άφησαν να κλείσω μάτι... Μιλούσαν ακατάπαυστα για κάποια σχέδια για ένα χιονοδρομικό κέντρο στη Βόρεια Αλβανία. Μιλούσαν ελληνικά και κάθε τόσο πέταγαν φράσεις στα αλβανικά. Όταν το αεροπλάνο προσγειώθηκε, ένιωσα ανακούφιση. Στον έλεγχο διαβατηρίων, ο ηλεκτρονικός ελεγκτής περιεργάστηκε εξονυχιστικά την κόρη του νυσταγμένου ματιού μου... Έξω από το αεροδρόμιο περιμένουν τα ταξί. Κίτρινα σαν εκείνα της Αθήνας. Μπαίνω στο πρώτο. Λέω τη διεύθυνση του ξενοδοχείου όπου θα μείνω, στον ταξιτζή.
Ο οδηγός είναι ένας νεαρός Κινέζος που μιλά αλβανικά στη διάλεκτο των Τιράνων. Κάποια στιγμή, μου λέει ότι η βροχή τού προκαλεί θλίψη. Καθώς τον ακούω, παθαίνω ένα μικρό πολιτισμικό σοκ. Τα αλβανικά του μού φαίνονται πιο πλούσια από τα δικά μου. Μου έρχεται να του πω πως ζηλεύω τα αλβανικά του. Δεν του το λέω. Θυμάμαι πόσο μ΄ ενοχλεί κάθε φορά που μου λένε πως τα ελληνικά μου είναι εξαιρετικά. Σαράντα χρόνια η ίδια ιστορία. Αν και τώρα συμβαίνει πολύ σπάνια. Ίσως γιατί στους ηλικιωμένους δεν κάνουν συχνά κομπλιμέντα.
«Είστε από την Κίνα;», τον ρωτάω. «Ο πατέρας μου είναι από την Κίνα, κύριε», μου απαντά. «Εγώ είμαι από εδώ». Το βουλώνω. Θέλω να του πω συγγνώμη, αλλά δεν μου βγαίνει. Τον ρωτάω, με ένοχο ύφος σχεδόν, πώς τον λένε. Τσου Ντριτάν Λάι, απαντά. Από τα τρία ονόματα, το Ντριτάν είναι αλβανικό. Σημαίνει «ολόφωτος». Ο Τσου Ντριτάν ανήκει στη δεύτερη γενιά των μεταναστών στην Αλβανία. Και εκεί που θέλω να τον ρωτήσω εάν έχει πάρει την αλβανική ιθαγένεια, μία Ferrari κάποιου Αλβανού νεόπλουτου κόντεψε να πέσει απάνω μας. «Κοίταξε ο βλάχος», σχολιάζει ο Τσου Ντριτάν. Αυτός έχει γίνει εντελώς Αλβανός, λέω μέσα μου.
Βγάζω το e-book που έχω μαζί μου. Αρχίζω και διαβάζω. «Πέσαμε σε μποτιλιάρισμα κύριε. Υπομονή», μου κάνει. Τα Τίρανα ενώθηκαν με το Δυρράχιο και έχουν φτάσει τα τρία εκατομμύρια. Είναι από τις πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις της Ευρώπης. Γυμνή σχεδόν από πράσινο. Τα οικολογικά αυτοκίνητα είναι λίγα, παρά τις οδηγίες που ισχύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, μέλος της οποίας έγινε πριν από 15 χρόνια η Αλβανία. Βλέπω από το παράθυρο του ταξί το βουνό Ντάιτι. Βλέπω τα αυθαίρετα που προσπαθούν να το «καταλάβουν». Πληρώνω και κατεβαίνω.

ΣΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ του ξενοδοχείου ένας μελαψός άντρας, ντυμένος με μια κοκκινόμαυρη φόρμα, με καλωσορίζει με μια βαθιά υπόκλιση. Ξεμπερδεύω γρήγορα στη ρεσεψιόν και κατευθύνομαι προς το δωμάτιο. Στον διάδρομο ακούω δυο μαύρες καθαρίστριες να μιλάνε σε ξένη γλώσσα. Γιορουμπά ίσως. Μόλις με βλέπουν σιωπούν, σαν να νιώθουν ένοχες για τη γλώσσα που μιλούσαν. Ποιος θα το πίστευε; Μια χώρα που πριν από είκοσι χρόνια «έβρεχε μετανάστες», καθώς έλεγαν οι Αλβανοί, τώρα έγινε κάτι σαν την Ελλάδα και τη Γερμανία. Οι συμπατριώτες εκείνων που καθάριζαν κάποτε τα σπίτια των Ελλήνων και των Ιταλών, δεν προτιμούν πια να καθαρίζουν τα δικά τους σπίτια και ξενοδοχεία. Γι΄ αυτές τις δουλειές υπάρχουν τώρα οι Κινέζοι, οι Αφρικανοί, οι Βόσνιοι, οι Μπαγκλαντεσιανοί. Το δωμάτιο του ξενοδοχείου είναι μικρό, αλλά συμπαθητικό. Βλέπω το αμπαζούρ. Έχει μορφή μανιταριού. Προσέχοντάς το λίγο περισσότερο βλέπω ότι είναι ένα ολόφωτο μπούνκερ. Σίγουρα αυτός που συνέλαβε την ιδέα μόνο σε φωτογραφίες θα έχει δει τα μπούνκερ. Εμένα ακόμα μου προκαλούν ταραχή. Ακόμα και ως μοντέρνα αμπαζούρ να τα βλέπω...

ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΣ στα γενέθλια ενός ξαδέλφου, που έχω είκοσι χρόνια να τον δω. Ήμασταν μαζί μετανάστες στην Ελλάδα. Εκείνος γύρισε, εγώ έμεινα. Έχει βραδιάσει και στη «Rruga e Κavajes» βλέπω παράξενες σιλουέτες. Προσέχοντας λίγο καλύτερα, καταλαβαίνω ότι διασχίζω την πιάτσα των τραβεστί. Είναι από την Ταϊλάνδη κυρίως. Κάποτε στη «Rruga e Κavajes» ήταν η πιάτσα των ζητιάνων. Πελάτες με μεγάλα τζιπ και φουσκωμένες κοιλιές περνάνε και παζαρεύουν τιμές με τους τραβεστί. Λίγο πιο πέρα, σε ένα τείχος, διαβάζω δυο συνθήματα, δίπλα δίπλα: «Έξω οι ξένοι» και «μετανάστες μη μας αφήσετε μόνους με τους Αλβαναράδες»...

ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ ήταν εξαίσιο. Κάποια στιγμή μένω μόνος με τον ξάδελφό μου και τη γυναίκα του, και τα λέμε. Μιλάνε για τη μοναχοκόρη τους που συνεχίζει τις σπουδές στη Θεατρολογία. Είναι υιοθετημένη, επειδή δεν μπορούσαν να κάνουν παιδιά. Γι΄ αυτό το σόι τούς βλέπει κάπως στραβά ή με οίκτο. «Αλβανικά πράγματα», λέει η γυναίκα του γελώντας πικρά.

Επειδή τους βλέπω αμήχανους, αλλάζω κουβέντα. Του λέω πόσο εντυπωσιάστηκα από τον Αλβανοκινέζο ταξιτζή που συνάντησα το μεσημέρι. Ο ξάδελφός μου συνοφρυώνεται. «Δεν αντέχω τους Κινέζους», μου λέει. «Η κυβέρνηση τώρα θέλει να τους δώσει δικαίωμα ψήφου και να τους κάνει Αλβανούς. Εκείνοι είναι δυο δισεκατομμύρια και θα έρθουν όλοι εδώ τώρα. Με τέτοιο χάλια κράτος που έχουμε θα μας σβήσουν από προσώπου Γης. Πάει η καθαρότητα της φυλής μας!». Ποια καθαρότητα της φυλής, μου ήρθε να του πω, που αυτός είναι πιο μελαχρινός από τον Αραφάτ. Δεν του λέω τίποτα. Έχει γενέθλια. Του λέω απλά να μην ξεχάσει πως και ο ίδιος ήταν μετανάστης και πως δυο αδέλφια του δεν επέστρεψαν ποτέ στην Αλβανία. Ο ένας έμεινε στην Ελλάδα, ο άλλος στην Αυστραλία. Τα παιδιά τους πήραν την ιθαγένεια της νέας τους πατρίδας και έχουν τα ίδια δικαιώματα. «Άλλο πράγμα εμείς», μου λέει οργισμένα. «Εμείς ήμασταν μικρός λαός. Μια γειτονιά του Λονδίνου να πούμε. Είμαστε λευκοί και Ευρωπαίοι. Αυτοί εδώ είναι κίτρινοι φονιάδες. Εμείς γίναμε καλλιτέχνες, συγγραφείς, ολυμπιονίκες. Προσφέραμε και κερδίσαμε τον σεβασμό των άλλων. Αυτοί έρχονται να γεννούν εδώ επειδή δεν τους αφήνουν να κάνουν παιδιά στην Κίνα, ενώ εμείς οι Αλβανοί δεν γεννάμε πια. Μας την έχουν στημένη οι μεγάλοι ξάδελφε!». Του λέω πως τα ίδια έλεγαν πάνω- κάτω και για μας και χειρότερα πριν από είκοσι χρόνια. Του λέω επίσης ότι ο ταξιτζής που με έφερε από το αεροδρόμιο μου φάνηκε πιο Αλβανός από μένα. «Σε χάλασαν τα ξένα», μου απαντά. «Δεν την πονάς πια την Αλβανία. Δεν έχουμε βολέψει ακόμα τα δικά μας παιδιά, θα βολέψουμε εκείνα των ξένων...».

Κάνω μια τελευταία προσπάθεια. Του λέω ότι, σύμφωνα με τη γνώμη μου, η μετανάστευση κάνει κύκλους. Κάποτε έφευγαν Αλβανοί, Πολωνοί, Τσέχοι, Σέρβοι, Μαυροβούνιοι για άλλες χώρες. Τους θεωρούσαν και αυτούς, όπου και αν πήγαν, μη εντάξιμους, κάποτε, κάποιοι. Τώρα έρχονται άλλοι φτωχοί προς τις χώρες τους, γιατί ξέφυγαν από τη φτώχεια. Δεν έχω οριστικές απαντήσεις, ούτε εύκολες, για τη μετακίνηση των πληθυσμών. Προσπαθώ να σκεφτώ λύσεις που συνάδουν με το σύστημα των αξιών μου. Δεν είμαι τυφλός να κλείσω τα μάτια. Αλλά δεν μου είναι και τόσο εύκολο να βάλω ολόκληρες ομάδες ανθρώπων σε κουτάκια. Η συζήτηση αυτή σε τελευταία ανάλυση δεν είναι καινούργια. Αν ανατρέξεις στη νεώτερη Ιστορία, διεξάγεται με αμείωτη ένταση τους τρεις τελευταίους αιώνες. Απλά τώρα έφτασε στις ακτές της Αλβανίας. Γιατί οι Αλβανοί πλούτισαν, με δανεικά ή όχι. Ευτυχώς λέω εγώ. Και τα παιδιά των σημερινών μεταναστών θα γίνουν και αυτά καλλιτέχνες, επιστήμονες, θα προκόψουν για τον εαυτό τους και για την πατρίδα που επέλεξαν οι γονείς τους, την Αλβανία. Το χειρότερο σενάριο είναι τα γκέτο και το μίσος που γεννά μίσος. Ο ξάδελφός μου γελά κυνικά. Με λέει ρομαντικό και αφελή.

Του υπενθυμίζω την περίπτωση της Ελλάδας, που μόνο ζημιωμένη δεν βγήκε εντάσσοντας τους μετανάστες. Σήμερα είναι μια από τις πιο ζωντανές και αναπτυγμένες χώρες του Νότου. «Εμείς είμαστε ούνα φάτσα ούνα ράτσα με τους Έλληνες, ενώ αυτοί εδώ είναι ανένταχτοι», απαντάει... «Άσε που εσύ δεν ζεις πια εδώ και λες εύκολες κουβέντες», καταλήγει. Σηκώνομαι και εκείνος προθυμοποιείται να με πάει στο ξενοδοχείο με το αυτοκίνητό του. «Θα βρω ταξί», του λέω. «Προτιμώ την παρέα ενός Αλβανού κινεζικής καταγωγής. Νιώθω πιο κοντά με αυτόν». Δεν βγάζει τσιμουδιά. Βγαίνω έξω. Ρίχνω μια ματιά σε αυτή τη χαοτική πόλη που αλλάζει μέσα στον θόρυβο, το μποτιλιάρισμα, την ελπίδα και τον φόβο... Εκείνη τη στιγμή χτυπά το ξυπνητήρι μου. Σηκώνομαι απότομα. Πάντα όταν βλέπω στο όνειρο τα Τίρανα ξυπνάω απότομα. Χτυπά η υπενθύμιση στο κινητό. Ιανουάριος 2010, πρωί, εννιά και μισή έχω ραντεβού στην Πλατεία Κοραή...

Αναρτήθηκε από Gazmend Kapllani στο http://gazikapllani.blogspot.com/