"Οι μέρες του φωτός"

Μπορώ να μιλήσω με δύο ιδιότητες γι' αυτόν το δίσκο. Η πρώτη είναι του μουσικόφιλου και (τελευταίως μαραζωμένου) ακροατή ελληνικού τραγουδιού. Η άλλη -η υποκειμενικότερη- είναι αυτή του ομήλικου,  που ανήκει δηλαδή στην ίδια γενιά με τους δημιουργούς. Η πρώτη ιδιότητα επιβάλλει κριτική ικανότητα και απόσταση, η δεύτερη λειτουργεί με αίσθημα και ταύτιση.

Ως σχετικά παιδευμένος ακροατής ελληνικού τραγουδιού θα έλεγα ότι οι "Μέρες του φωτός" είναι ένας δίσκος που φέρνει φως στην ταλαιπωρημένη ελληνική δισκογραφία. Έίναι ένα μουσικό έργο ελπιδοφόρο για όσους αγαπούν και πιστεύουν ακόμα το "έντεχνο" τραγούδι, όχι γιατί είναι αλέγκρο ως ηχόγραφημα ή ελαφρύ όπως υποτιθέμενα έχει ανάγκη η μίζερη εποχή, αλλά γιατί είναι το πρώτο μετά από καιρό ελληνικό άλμπουμ που συζητήθηκε, "έκανε κατάσταση" και γέννησε υψηλές προσδοκίες κι ανυπομονησία: Αρχικά ως μέρος μουσικών παραστάσεων και σουξέ ιδιωτικών ηχογραφήσεων του you tube, μετά ως μικρός αστικός μύθος για την αργοπορημένη του κυκλοφορία, τις συμπληγάδες να βρει δισκογραφική εταιρεία, να ηχογραφηθεί και να φτάσει αισίως (αφού πρώτα διατεθεί ψηφιακά στο διαδικτυακό Βήμα) στα ράφια των ελάχιστων δισκοπωλείων της χώρας .

Τα δώδεκα τραγούδια του διπλού άλμπουμ (έξι με σύγχρονο περίβλημα στην πρώτη πλευρά, έξι με πιο νοσταλγικό ήχο στη δεύτερη) αποδεικνύουν την άνεση των τριών δημιουργών να φτιάχνουν όμορφα τραγούδια μεταπηδώντας ακομπλεξάριστα μεταξύ διαφορετικών μουσικών ειδών, ήχων και αισθημάτων. Γιατί μπορεί η απόσταση που χωρίζει το καθαρόαιμα ποπ "Δωμάτιο" από τον εξαιρετικό έντεχνο -ξαρχακομουτσικού τύπου- "Λοχαγό έρωτα" ή τη σχεδόν ακραία εξωστρεφεια των ομώνυμων "Μέρες του φωτός" από την αφοπλιστική τρυφερότητα του "Γλάρου" να ακούγεται τεράστια στα αυτιά ενός ανυποψίαστου ακροατή, στο δίσκο αυτό όμως μοιάζει ελάχιστη, μηδαμινή θα έλεγα, χαρη στη συνθετική-ενορχηστρωτική μαεστρία του Καραμουρατίδη, την ακρίβεια στην έκφραση/ εικονοποιία του Ευαγγελάτου και φυσικά την ερμηνευτική άνεση της Μποφίλιου (η οποία αναμφισβήτητα είναι πια μια μεγάλη τραγουδίστρια με ισότιμο μερίδιο στο δημιουργικό κομμάτι). Μπορώ να πω χωρίς υπερβολή ότι θεωρώ το δίσκο τους αυτο ό,τι πιο προσωπικό και ολοκληρωμένο έχουν παρουσιάσει μέχρι τώρα σαν ομάδα, δικαιώνοντας απόλυτα το υπερβολικό hype που συνόδευε το επόμενο βήμα τους ολους αυτούς τους μήνες.

Έπειτα μπορώ να μιλήσω με την ιδιότητα κάποιου που ανήκει στη γενιά των τριάντα. Μιας γενιάς κοινωνικοοικονομικά ακυρωμένης αλλά ενδεχομένως αισιόδοξης ότι ήρθε η σειρά της να λάμψει τώρα που το παλιό καταρρέει με κρότο: "Μια εποχή τελειώνει" λέει το ομώνυμο τραγούδι, σαφής αναφορά στη σύγχρονη κάτασταση. Και παρότι το υπόλοιπο έργο δε σχολιάζει ανοιχτά, ούτε δημαγωγεί με αφορμή την ελληνική κρίση, θα έλεγα ότι το απασχολεί εσωτερικευμένα. Ναι μεν ο έρωτας είναι η βασική θεματολογία, είναι ιδωμένος όμως με ψυχαναλυτικές/ ψυχολογικές παράμετρους: τη συναισθηματική ανωριμότητα, την άρνηση της ενηλικίωσης, τα μονίμως ανοιχτά μέτωπα με την οικογένεια, τα ιερά και τα όσια, ό,τι δηλαδή συνιστά κατά τη γνώμη μου αιτία της νεοελληνικής παθογένειας. Και κάθε τραγούδι επιχειρεί μια γενναία ενδοσκόπηση, μια αυτοκριτική με όρους εξομολόγησης, καλώντας τον ακροατή να λαβει μέρος σε ολιγόλεπτες συνεδρίες όπου ανατέμνονται θέματα όπως το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, η σχέση με τον πατέρα, τα ερωτικά απωθημένα, οι ψυχαναγκασμοί, η κοινωνική ηθική.

Να προσθέσω τέλος ότι οι "Μέρες του φωτός" είναι ένας δίσκος για την πρώτη μου κρίση ηλικίας. Την κρίση των τριάντα. Περιέχει τα βασικά θέματα που με απασχόλησαν στην προσωπική μου ανασκόπηση λίγο πριν καινούρια δεκαετία: τον έρωτα, την οικογένεια, την παιδική ηλικία, τη διαρκώς παρούσα μητέρα, τη νοσταλγία. Πώς συνυπάρχουν, διασταυρώνονται και απωθούνται όλοι αυτοί οι καταλύτες στη τριαντάχρονη ζωη μου. Πώς επαναπροσδιορίζονται εντός μου και πώς θα πορευτώ μαζί τους μετά το κατώφλι των τριάντα.

Οι "Μέρες του φωτός" είναι ένας βαθιά προσωπικός μου δίσκος. Τον αγάπησα πάραυτα και τον καταχώρησα στο πιο ξεχωριστό ράφι της εντός μου δισκοθήκης.

---

Μονόλογος σε μουσική Θέμη Καραμουρατίδη, στίχους Γεράσιμου Ευαγγελάτου κι ερμηνεία Νατάσσας Μποφίλιου. Από το δίσκο "Οι μέρες του φωτός" (2012).

Εισιτήρια διπλά ΙΙ

Πόσες φορές τα "ακούμπησα" κανονικότατα για να αγοράσω σε cd ένα κλασικό έργο της ελληνικής δισκογραφίας και το περιεχόμενο, δεν εννοώ το μουσικό, με απογοήτευσε πλήρως. Μάλλον δεν την πίστεψαν την ψηφιακή εποχή εξαρχής οι δισκογραφικές και αντιμετώπισαν το υλικό τους με μνημειώδη προχειρότητα. Ενδεικτικά, έχω την Οδό Ονείρων, πρώτη κυκλοφορία από την Columbia - EMI, η οποία διετέλεσε και το έγκλημα να κυκλοφορήσει ένα cd που αναφέρει "ξερά" τους τίτλους των τραγουδιών στο οπισθόφυλλο και πάνω στο δισκάκι. Αυτά. Θέλατε κάτι άλλο; Ποιος έγραψε στίχους, ποιος ερμηνεύει, πότε ανέβηκε το έργο, πότε ηχογραφήθηκε; Αντί για αυτό, σε τέσσερις γλώσσες μας ενημερώνουν ότι "το compact disk digital audio system προσφέρει την καλύτερη δυνατή αναπαραγωγή ήχου μέσα σε ένα μικρό και βολικό σχήμα. Για να διατηρείτε το compact disk σε άριστη κατάσταση πρέπει να το χρησιμοποιείτε προσεκτικά όπως και τους κοινούς δίσκους κλπ κλπ". Η ΜINOS δε,  έχει διατελέσει κατ' εξακολούθηση και με περισσή αλαζονεία το προαναφερθέν έγκλημα. Ακολούθησαν και άλλες δισκογραφικές το δρόμο  της προχειρότητας, μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις τα αποτελέσματα υπήρξαν ιδιαιτέρως κωμικοτραγικά. Για παράδειγμα, έχω αγοράσει δίσκο της LYRA ο οποίος απλώς δεν γράφει τίποτα πάνω στο δισκάκι, ρίχνεις τη "ζαριά" και αν είσαι τυχερός παίζει, αλλιώς το γυρνάς από την άλλη, αυτή θα 'ναι η γραμμένη. Τουλάχιστον, το έργο είναι αυτό που γράφει το εξώφυλλο. Όσο για το βιβλιαράκι με τους στίχους και τους συντελεστές, στις περισσότερες περιπτώσεις εκλαμβάνονταν ως περιττό έξοδο.

Μετά από την επανακυκλοφορία σε cd του συνόλου σχεδόν της ελληνικής δισκογραφίας που είχε πρωτοεκδοθεί σε δίσκους βινυλίου, με προχειρότητα που έφτανε τα όρια ασέβειας προς το έργο και ήταν σίγουρα κοροϊδία για τους καταναλωτές, αυτούς που "ζούσαν" με τον οβολό τους όλο το σύστημα των δισκογραφικών και εμμέσως όλους τους υπεράριθμους -για το μέγεθος της αγοράς- μεσαζόντες του ελληνικού τραγουδιού (μάνατζερς, δημόσιες σχέσεις, νυχτερινά κέντρα, διοργανωτές συναυλιών), άρχισε το digital remastering. Έτσι τα έργα ξανα-επανα-κυκλοφόρησαν σε εκδόσεις από απλώς πιο προσεγμένες έως αριστουργηματικές με καλύτερο ήχο και το ανάλογο αντίτιμο. Όχι ότι οι άλλες προχειροδουλειές ήταν φτηνές όταν κυκλοφόρησαν, αντίστοιχη τιμή με τα cd νέας κυκλοφορίας είχαν. Οπότε, όρεξη να 'χεις φτωχέ εραστή της ελληνικής μουσικής, πλήρωνε εις αεί.

Έτσι φτάσαμε σε μια ιδιάζουσα κατάσταση, από τη μια το προϊόν cd στο ράφι να είναι ακριβό ή/και ποιοτικώς ως κατασκευή, απάτη. Από την άλλη όμως αν ήσουν λίγο τυχερός, μπορεί να το πετύχαινες και σε ένα περιοδικό, οπότε γιατί να σκοτίζεσαι να αγοράζεις; Το χόμπι ήταν (και είναι) ταυτόχρονα ακριβό μα και απαξιωμένο, από την ίδια μάλιστα την εταιρεία που θα όφειλε να προφυλάξει το προϊόν της, για λόγους μάρκετινγκ τουλάχιστον.

Κάπως έτσι ήταν τα πράγματα στη δισκογραφία όταν το επίσημο σύστημα βρέθηκε να βάλλεται από εξωσυστημικούς παράγοντες, που εκμεταλλευόμενοι τη σύγχρονη τεχνολογία, διατάραξαν την παγιωμένη ισορροπία. Εχθροί εμφανίστηκαν που συστράτευσαν εταιρείες και καλλιτέχνες στην αντιμετώπισή τους.  Ποιοι ακριβώς κινδυνεύουν από αυτούς τους εχθρούς, είναι υπό συζήτηση. Στην αρχή η διάγνωση έλεγε πως η πειρατεία θα σκότωνε τη μουσική, μετά ήρθαν οι ευγενείς παραινέσεις στα εξώφυλλα των δίσκων "αφήστε τη μουσική να ζήσει". Μάταια προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να μας μετακυλήσουν τύψεις για το μέλλον της μουσικής. Στην πραγματικότητα, τα υπερκέρδη των εταιρειών είναι αυτά που κινδυνεύουν. Ναι υπερκέρδη, δικαίως έτσι τα εκλαμβάνει ο απλός καταναλωτής που δε μελέτησε τους ισολογισμούς αυτών των επιχειρήσεων για να βγάλει συμπέρασμα, μόνο είδε ότι το cd που μέχρι χθες έκανε 19,90€, τώρα "μαγικά" μπορεί να το βρει με 9,90€. Όπερ σημαίνει ότι υπήρχε αυτή η δυνατότητα συμπίεσης του περιθωρίου κέρδους, αλλά χρόνια τώρα προτιμούσαν να αισχροκερδούν επί της μουσικής, που έξαφνα τόσο τους στεναχώρησε το μέλλον της. Ποιο μαγικό ραβδί χτύπησε τις τιμές των cd; Αναμφισβήτητα αυτό του downloading. Κι έκανε τόση ζημιά σε ένα ολιγοπωλιακό κλάδο που λειτουργούσε δεκαετίες τώρα με όρους καρτέλ και μαθημένο να επιβάλει τιμές (και καριέρες), όση δεν έχει κάνει ποτέ η "παραδοσιακή" πειρατεία.

Τώρα απεγνωσμένα οι εταιρείες προσπαθούν να πιάσουν τον πνιγμένο απ' τα μαλλιά με μειώσεις τιμών, προσφορές, νέες κυκλοφορίες μέσω εφημερίδων και επιβολή της νομιμότητας στις ανταλλαγές μουσικών αρχείων μέσω διαδικτύου, τρέχοντας σε ένα φαύλο κύκλο που η ίδιες δημιούργησαν. Η εποχή όμως γυρίζει σελίδα κι η επόμενη γράφει downloading. Νόμιμο ή μη, αλλάζει διαρκώς τα δεδομένα και βγάζει απ' το παιχνίδι τους περιττούς μεσάζοντες. Οι ανίκανοι κερδοσκόποι, αυτοί που ούτε το κοινό, ούτε τους καλλιτέχνες σέβονται, θα βγουν απ' τη μέση αν δεν πάρουν το μήνυμα και αν αρκεστούν σε ηθικολογίες πασπαλισμένες με νόμους και όψιμο "ενδιαφέρον" για τη μουσική. Μουσική ακούμε. Αγοράζουμε. Όποτε θέλουμε (και μπορούμε). Αυτή που μας αρέσει.

Με αφορμή ένα cd που με πήγε σε δισκοπωλείο μετά από καιρό.

 Για την πιθανότητα μιας μεγάλης αγάπης.

(κι αν αφεθώ, να 'χουνε κάπου να με πάνε

Και θ' αφεθώ, αρκεί να δω πως κάπου πάω)

---

"Μεγάλες αγάπες", Γεράσιμος Ευαγγελάτος- Θέμης Καραμουρατίδης- Νατάσσα Μποφίλιου, από το δίσκο "Εισιτήρια διπλά", 2010.

Εισιτήρια διπλά

Νέο άλμπουμ από την παρέα των τριών (Μποφίλιου- Ευαγγελάτου- Καραμουρατίδη), οι οποίοι σε μια εποχή που ευνοεί τα "εγώ" και τις μονάδες, εκείνοι επιμένουν στο "μαζί". Τίτλος "Εισιτήρια διπλά" και περιλαμβάνει 12 τραγούδια. Οι ρόλοι πάντα σταθεροί: Στη φωνή η Νατάσσα Μποφίλιου, στους στίχους ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος και στη μουσική ο Θέμης Καραμουρατίδης.

Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω ακόμα ξεκάθαρη άποψη για το δίσκο. Από τις πρώτες ακροάσεις διαπίστωσα ότι υπάρχει αρκετό υλικό που θα μας απασχολήσει στο μέλλον ως μπλογκ. Ξεχώρισα ήδη κάποια τραγούδια ωστόσο είμαι σχεδόν σίγουρος ότι το καλύτερο τραγούδι του δίσκου είναι αυτό που τον κλείνει.

Πρόκειται για ένα αγγλόφωνο κομμάτι με τίτλο Belle Reve και είναι η πρώτη φορά που μας δίνουν κάτι τέτοιο οι τρεις καλλιτέχνες, παρά την αγάπη τους για τη διεθνή μουσική. Γραμμένο για την ομώνυμη, βασισμένη σε μονόπρακτα του Τένεσυ Ουίλιαμς θεατρική παράσταση της Ομάδας Τεχνικό, το τραγούδι αποτελεί ιδανικό επίλογο σ' ένα δίσκο γεμάτο αναφορές στο Jacques Demy, τη Nina Simone, το Gregory Crewdson ακόμα και τη Σοφία Βέμπο.

Και παρότι στο μπλογκ αυτό δεν επιλέγουμε ποτέ αλλόγλωσσα τραγούδια (ανεξάρτητα αν αγαπάμε πολύ κι άλλα είδη τραγουδιού) νομίζω το συγκεκριμένο κομμάτι αξίζει την εξαίρεση.

We live alone,
we never own,
just borrow space,
in this natorious silent place

---

Belle Reve των Θέμη Καραμουρατίδη- Γεράσιμου Ευαγγελάτου. Ερμηνεία: Νατάσσα Μποφίλιου μαζί με τη θεατρική ομάδα "Τεχνικό". Άλμπουμ: "Εισιτήρια διπλά" (2010). Τραγούδι γραμμένο για τη βασισμένη σε μονόπρακτα του Τένεσι Ουίλιαμς θεατρική παράσταση "Belle reve" της ομάδας Τεχνικό στην Τεχνόπολη το Φλεβάρη του 2010 (σκηνοθεσία Θωμάς Γκάγκας, μετάφραση Ερρίκος Μπελιές).

αν θες να ξέρεις

Μμμ...
Καταλαβαίνω την ακουσίως προσγειωμένη φάση σου.
Έχω φάει με το κουτάλι το «ακουσίως».
Έχω περάσει από το «έδαφος της απραξίας».
Και παραμένω στο έδαφος, εν γένει.
Στο έδαφος αλλά με κάτι φτερά στην πλάτη, που σε στιγμές αισιοδοξίας κομμένα δεν θα τα ‘λεγα, μα όχι δα και τόσο αξιόπλοα.

Τέλος πάντων, ένας σοβαρός άνθρωπος όπως εγώ, δεν ταιριάζει να ασχολούμαι με «φτερά» τέτοια ώρα. Το προφίλ το σοβαρό μου, βέβαια θα το έχεις υπόψη σου κι εσύ. Είναι υπαρκτό. Το κυκλοφορώ εκεί έξω.

Κρατιέμαι με τα χίλια ζόρια να μη βάλω αυτό το «Κοίτα εγώ», γιατί θα υπάρξουν θύματα, μην πας μακριά- για μένα λέω.

Εν πάση περιπτώση κι ας είμαι εν ώρα εργασίας, το ρίχνω το τραγουδάκι, με συνταγή γιατρού: Μια δόση τραγουδιού και μετά γρήγορη απομάκρυνση από το χώρο που ηχεί και ύφος «τα ’χω δει όλα- τρέχουν οι προθεσμίες, τρέχουν» και αν ρωτήσει κανείς τι έγινε; «Πού να σου εξηγώ τώρα, βιάζομαι...».

…γι’ αυτό τα δίχτυα που του ρίχνω, είναι όσα θέλω εγώ να δείχνω

---

«Κοίτα εγώ», στίχοι Γεράσιμος Ευαγγελάτος, μουσική Θέμης Καραμουρατίδης, ερμηνεία Νατάσσα Μποφίλιου από τα «Τρία μυστικά» 2009.

Ο δρόμος σου είσαι εσύ

Εγκλωβισμένος για ώρα σε ένα αθηναϊκό λεωφορείο- φυσαρμόνικα (ευαίσθητη κοινωνικά ομάδα γαρ, κινούμαι αποκλειστικά με δημόσια συγκοινωνία) βρήκα χρόνο να "διαλογιστώ" περί δρόμων αγαπητή BlackForest. Ναι, έχει τα θετικά της τελικά η κίνηση στους δρόμους, τα πλεονεκτήματά τους τα βραδυκίνητα φανάρια...

Το έναυσμα φυσικά το στιχάκι του προηγούμενου ποστ, για την πίστη ως μοναδική ώθηση στο πέταγμα

Αν δεν πιστέψεις δεν πετάς, κι άλλος δρόμος δε μένει

Όμορφο αλλά όντας προσγειωμένος ακουσίως για κάμποσους μήνες στο έδαφος της απραξίας αισθάνομαι το ρομαντισμό μου να έχει κλονιστεί συθέμελα. Και είναι δύσκολο πια να συγκρατήσω ένα υποδόριο γαμώτο, πέστο και παράπονο, που αν κάπνιζα θα εκδηλωνόταν κάπως έτσι

και τραβώ τον καπνό με μια δόση θυμό
που ποτέ δε μπορώ όσα θέλω να αρχίσω



(Καινούριος στιχουργός ο Ευαγγελάτος και δίκαια αγαπημένος σου, αφού μαζί με τον Ιωάννου -αλλά χωρίς την ΚΚΕ εσάνς του δεύτερου ευτυχώς- αφουγκράζονται τη παραγκωνισμένη γενιά μας όσο κανείς. Στην καινούρια του δουλειά μάλιστα, από όπου και το στιχάκι, δίνει πολλές ευκαιρίες να εκφράστούν τα συναισθήματα μιας ολόκληρης G700)


Είναι μακρύς ο δρόμος σου κι η υπομονή σου λίγη

μου ψιθυρίζει ρωμέικα ο Μπιθικώτσης της Πολιτείας συμπάσχοντας αλλά μάλλον πρέπει να πάψω να μετράω το δρόμο. Γιατί εκτός από μακρύς είναι και πολύς. Συνηγορεί σ' αυτό και ο Αλκίνοος στο τραγούδι του που έδωσε όνομα στην πρώτη δισκογραφική του εξομολόγηση

Είναι πολύς ο δρόμος να τον μετράς

μ' ένα σχοινί στη θέση της καρδιάς

(εδώ με τη φωνή του Σωκράτη Μάλαμα)

Πάντως, ο Αλκίνοος του σήμερα φαίνεται να έχει τη συνταγή του ως προς την πορεία του. Ωριμότερος ηλικιακά -αλλά καθόλου συμβιβασμένος, παρότι ωριμάζω σημαίνει συμβιβάζομαι- στο καινούριο του τραγούδι επιμένει ρομαντικά ξορκίζοντας μακριά την ηττοπάθεια

Εσύ γεννάς τη θάλασσα και χτίζεις το καράβι [...]
όλα είναι αλλού κι όλα για λίγο

όταν δεν ξέρεις πως ο δρόμος σου είσαι εσύ...

Αν και άνθρωπος του βουνού και της άγριας απλωσιάς, κρατάω τη θάλασσα και το καράβι. Γιατί οι δρόμοι που άλλοι χαράζουν για μας μοιάζουν ακίνητοι...

---

Εσωτερικοί μετανάστες των Θάνου Μικρούτσικου- Οδυσσέα Ιωάννου. Ερμηνεία: Ρίτα Αντωνοπούλου. Άλμπουμ: "Πάμε ξανά απ' την αρχή" (2008)

Με τσιγάρα βαριά των Θέμη Καραμουρατίδη- Γεράσιμου Ευαγγελάτου. Ερμηνεία: Νατάσα Μποφίλιου. Άλμπουμ: "Τρία μυστικά" (2009)

Είναι μακρύς ο δρόμος σου των Μίκη Θεοδωράκη- Πάνου Κοκκινόπουλου. Ερμηνεία: Γρηγόρης Μπιθικώτσης. Άλμπουμ: "Πολιτεία Β" (1964)

Ο δρόμος, ο χρόνος και ο πόνος του Αλκίνοου Ιωαννίδη. Από τον ομώνυμο δίσκο του 1997. Εδώ σε ερμηνεία του Σωκράτη Μάλαμα από το λάιβ αλμπουμ "Αλεξίου-Μάλαμας-Ιωαννίδης" (2007)

Ο δρόμος σου είσαι εσύ του Αλκίνοου Ιωαννίδη. Άλμπουμ: "Νεροποντή" (2009).

Από τους ανθρώπους, η μικρή η διαφορά σου

Κάπου στο πλήθος βρίσκεσαι- χάνεσαι
και πιάνεσαι απ’ όπου βρεις

Διάβασα το κείμενο σου για το πλήθος. Άνθρωπος αμάθητος στα πλήθη ήμουν, αλλά καθόλου αγοραφοβικός, όπως αποδείχθηκε κατά τη διαμονή μου στη Μεγάλη Πόλη. Κατάφερα όχι απλά να επιβιώσω μέσα στο πλήθος, αλλά και να λυτρωθώ. «Να λυτρωθώ», μεγάλη κουβέντα, ασ’ το καλύτερα. Να αναπνεύσω, να αφεθώ, να παρασυρθώ. «Αφήνομαι στο πλήθος που μ’ αρπάζει και μ’ αλλάζει». Ακριβώς αυτό. Με μια αράδα λέξεις.

Στο Nησί, για πλήθος ούτε λόγος. Ούτε αριθμητικά μπορούμε να μιλάμε για πλήθος, ούτε ουσιαστικά. Στο επόμενο βήμα σου πέφτεις πάνω στον ξάδερφο το Νίκο, στη γωνία παρακάτω η πρώτη σου δασκάλα στο δημοτικό (ναι, εδώ είναι υπαρκτό πρόσωπο κι όχι θολή ανάμνηση από σχολική φωτογραφία) και στο φανάρι απέναντι, η κόρη του παπά με αλλαγμένο το μαλλί (πάλι).

Συνήθως βέβαια περπατώ σε σχεδόν έρημους δρόμους. Παράπονο το ‘χω. Αλλά από την άλλη, να βγαίνω στο δρόμο και να συναντώ το μισό εν ζωή γενεαλογικό μου δέντρο και άλλους πολλούς ακόμη, μου δημιουργεί, όσο να πεις, μια ανθρωποφοβία και πολλά ζιγκ- ζαγκ στα πεζοδρόμια.

Σε Μεγάλη Πόλη ή Νησί, μέσα σε πλήθος μεγάλο ή μικρό, ανώνυμο ή διάσπαρτο με γνωστούς, αισθάνομαι ότι τα ίδια πράγματα με (μας) σώζουν ή απλά με (μας) παρηγορούν:

η παρηγοριά σου
μικρές στιγμές που φτιάχνουνε τα όνειρα σου

τα ταξίδια σου σε κόσμους,
τα ραντεβού στους δρόμους,
τα αγγίγματα στους ώμους

η παρηγοριά σου,
οι μουσικές, τα θέατρα, το σινεμά σου,
από τους ανθρώπους, η μικρή η διαφορά σου

---

«Η μικρή διαφορά» στίχοι Γεράσιμος Ευαγγελάτος, μουσική Θέμης Καραμουρατίδης, ερμηνεία Νατάσσα Μποφίλιου από το άλμπουμ «Μέχρι το τέλος», 2008.