Ο Μιχάλης Νικολακάκης έγραψε ένα εξαιρετικό κείμενο με τίτλο «Η πολιτικοποιημένη φαντασία του J. R. R. Tolkien» (το κείμενο εδώ και μια συζήτηση που προκλήθηκε απ’ αυτό εδώ). Σε αυτό δείχνει με πειστικότητα πως το έργο του Τόλκιν αποτελεί, εκτός από ένα σπουδαίο αισθητικά δημιούργημα, και μια κοινωνικοπολιτική αλληγορία. Η φανταστική κοινωνία του Άρχοντα των δακτυλιδιών είναι μια φιλελεύθερη ουτοπία, στην οποία όμως ανιχνεύεται η έντονη νοσταλγία του συγγραφέα για τη μεσαιωνική τάξη. Είναι, στην πραγματικότητα, μια φιλελεύθερη-συντηρητική ουτοπία, μια κοινωνία στην οποία όλοι έχουν μια σταθερή θέση: «Τα ξωτικά, φυλή υπό εξαφάνιση από τη Μέση Γη, με μορφές τέχνης και γνώσεις ανώτερες από κάθε άλλη, παραπέμπουν σε ένα εξιδανικευμένο απόηχο της αριστοκρατίας. Οι άνθρωποι είναι οι αστοί, τα υποκείμενα της αστικής κοινωνίας που συνιστούν το “μέλλον” και ταυτόχρονα είναι πιο ευεπίφορα στην διαφθορά και την παρέκκλιση από τον καταστατικά προσδιορισμένο ρόλο τους. Οι Νάνοι είναι μια μεταφορική εικόνα του κόσμου της βιομηχανικής εργασίας, μια υπενθύμιση του κινδύνου του “ορυχείου” και των υπερβολών που προκαλεί η φιλοδοξία της κοινότητάς του. Τέλος, τα Χόμπιτ, φυλή με κεντρικό ρόλο στις ιστορίες του Τόλκιν και περιθωριακό ρόλο στον κόσμο του, είναι το έσχατο καταφύγιο της ιδέας γύρω από τον επαπειλούμενο αγροτικό κόσμο.»
