και λίγη θεωρία #2

Ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής ως έννοια-κλειδί για τη μελέτη της
καπιταλιστικής οικονομίας και κοινωνίας

Ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής αναφέρεται στον αιτιακό πυρήνα των
συνολικών καπιταλιστικών σχέσεων εξουσίας (κι όχι στις κοινωνικές σχέσεις αυτές
καθαυτές), ορίζει τις θεμελιώδεις κοινωνικές-ταξικές αλληλεξαρτήσεις σε όλα τα
κοινωνικά επίπεδα που χαρακτηρίζουν το καπιταλιστικό σύστημα κοινωνικής
εξουσίας. Αποτελεί μια εννοιολογική κατασκευή-κλειδί, ένα θεωρητικό «μέσο
παραγωγής» για τη μελέτη των σχέσεων που συνέχουν μια συγκεκριμένη
καπιταλιστική κοινωνία: συμπυκνώνει τις ειδικά καπιταλιστικές δομικές σχέσεις που
χαρακτηρίζουν κάθε καπιταλιστική κοινωνία.

Ταυτόχρονα, η έννοια του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής επιτρέπει την
κατανόηση των σχέσεων που αναφέρονται σε διαφορετικά συστήματα κοινωνικής
εξουσίας και εκμετάλλευσης, σε μη-καπιταλιστικούς (προ-καπιταλιστικούς) τρόπους
παραγωγής. Προκύπτουν έτσι οι έννοιες του δουλοκτητικού, του φεουδαρχικού, του
ασιατικού τρόπου παραγωγής κ.ο.κ.

και λίγη θεωρία #1

Το θεωρητικό υπόβαθρο: Η Μαρξική θεωρία της Ιστορίας
(Ταξική πάλη και τρόποι παραγωγής)



Η οικονομική θεωρία του Μαρξ οικοδομήθηκε στο εσωτερικό της θεωρίας της
Ιστορίας, την οποία είχαν από κοινού αναπτύξει οι Μαρξ και Ένγκελς, από τα μέσα
της δεκαετίας του 1840.

Θεμέλιος λίθος της θεωρίας αυτής είναι η απόρριψη ολόκληρης της παράδοσης
του θεωρητικού-φιλοσοφικού ανθρωπισμού, δηλαδή των διάφορων εκδοχών της
ανθρωπολογικής-ουσιοκρατικής φιλοσοφίας και ιδεολογίας, σύμφωνα με τις οποίες

το άτομο, ή η «φύση του ανθρώπου», καθορίζει τη μορφή και αποτελεί μοχλό
εξέλιξης της κοινωνίας. Η «ανθρώπινη φύση» δεν θεωρείται ως αναλλοίωτη
εσωτερική ουσία του (κάθε) ανθρώπου, αλλά ως μεταβαλλόμενο αποτέλεσμα της
ιστορικής εξέλιξης, το προϊόν ενός συγκεκριμένου τρόπου οργάνωσης της οικονομίας
και της κοινωνίας, στο πλαίσιο μιας κοινωνικής εξουσίας που προκύπτει ερήμην της
θέλησης των ανθρώπων, από τους ανταγωνισμούς ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις,
δηλαδή από την πάλη των τάξεων.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ (IV)

Η ιστορική τάση εξέλιξης του καπιταλισμού. Το προλεταριάτο, νεκροθάφτης του καπιταλισμού. Ύστερα από τη μετατροπή του καπιταλισμού σε κυρίαρχο καθεστώς, το προτσές της συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας σε λίγα χέρια προχώρησε με γιγάντια βήματα. Η ανάπτυξη του καπιταλισμού οδηγεί στην καταστροφή των μικροπαραγωγών, που καταλήγουν στις γραμμές της στρατιάς των μισθωτών εργατών. Παράλληλα οξύνεται ο συναγωνισμός ανάμεσα στους κεφαλαιοκράτες, με αποτέλεσμα ένας κεφαλαιοκράτης να εξαφανίζει πολλούς. Η συγκέντρωση του κεφαλαίου του κεφαλαίου σημαίνει συσσώρευση τεράστιου πλούτου στα χέρια ενός όλο και πιο στενού κύκλου ατόμων

    Αναπτύσσοντας τις παραγωγικές δυνάμεις κοινωνικοποιώντας την παραγωγή, ο καπιταλισμός δημιουργεί τις υλικές προϋποθέσεις για το σοσιαλισμό. Ταυτόχρονα ο καπιταλισμός γεννάει τον νεκροθάφτη του στο πρόσωπο της εργατικής τάξης, που εμφανίζεται στο ρόλο του καθοδηγητή και του ηγέτη όλων των εργαζόμενων και εκμεταλλευόμενων μαζών. Η ανάπτυξη της βιομηχανίας συνοδεύεται από την αριθμητική αύξηση του προλεταριάτου, από ο μεγάλωμα της συσπείρωσης, της συνειδητότητας και οργανωτικότητας του. Το προλεταριάτο ξεσηκώνεται ολοένα και πιο αποφασιστικά στη πάλη ενάντια στο κεφάλαιο. Η ανάπτυξη της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας, που οδηγεί στην όξυνση τω εσωτερικών της ανταγωνιστικών αντιθέσεων και στην ένταξη της ταξικής πάλης, προετοιμάζει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την νίκη του προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ (III)

Συγκυρία ονομάζεται η γενική κατάσταση της οικονομίας σε μια ορισμένη περίοδο στην μια ή την άλλη χώρα, περιοχή, ή στον κεφαλαιοκρατικό κόσμο στο σύνολό του. Δείκτες της συγκυρίας είναι για την κίνηση της παραγωγής, των επενδύσεων σε βασικά έργα, της ανεργίας, του επιπέδου των μισθών, του εμπορίου, των τιμών, των τραπεζικών και των χρηματιστηριακών πράξεων, του ύψους του επιτοκίου κτλ. Οι αλλαγές της συγκυρίας έχουν σαν γενική βάση τους την εναλλαγή των φάσεων του κεφαλαιοκρατικού κύκλου.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ (II)

Ο κυκλικός χαρακτήρας της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής. Οι κεφαλαιοκρατικές κρίσεις υπερπαραγωγής επαναλαμβάνονται κατά ορισμένα χρονικά διαστήματα κάθε 8-12 χρόνια. Το αναπόφευκτο των κρίσεων καθορίζεται από τους γενικούς οικονομικούς νόμους του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής που δρουν σ’ όλες τις χώρες που ακολουθούν τον κεφαλαιοκρατικό δρόμο ανάπτυξης. Ταυτόχρονα η πορεία κάθε κρίσης , ο μορφές εκδήλωσης και οι ιδιομορφίες της εξαρτιέται επίσης από συγκεκριμένες συνθήκες ανάπτυξης της μιας ή της άλλης χώρας.

   Μερικότερες κρίσεις υπερπαραγωγής, που έπλητταν μεμονωμένους κλάδους της βιομηχανίας, είχαν παρουσιαστεί στην Αγγλία από τα τέλη ακόμα του XVIII και τις αρχές του XIX αιώνα. Η πρώτη βιομηχανική κρίση που αγκάλιασε την οικονομία της χώρας στο σύνολό της, ξέσπασε στην Αγγλία το 1825. Το 1836 η κρίση άρχισε στην Αγγλία και επεκτάθηκε στις ΗΠΑ. Η κρίση του 1847-1848 που αγκάλιασε την Αγγλία, μια σειρά χώρες της Ευρωπαϊκής ηπείρου και τις ΗΠΑ, ήταν κιόλας στην ουσία της μια παγκόσμια κρίση. Η κρίση του 1857 έπληξε τις κυριότερες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Την κρίση αυτή την ακολούθησαν οι κρίσεις του 1866, του 1873, του 1882 και του 1890. Η πιο βαθιά απ’ αυτές ήταν η κρίση του 1873 που σήμαινε την αρχή του περάσματος από τον προμονοπωλιακό καπιταλισμό στο μονοπωλιακό. Στον XX αιώνα κρίσεις παρουσιάστηκαν στα 1900-1903( η κρίση αυτή άρχισε στην Ρωσία, όπου οι συνέπειες της ήταν πολύ μεγαλύτερες απ’ οποιαδήποτε άλλη χώρα), στα 1907, στα 1920-1921, στα 1929-1933, στα 1937-1938, ύστερα από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο στις ΗΠΑ στα 1948-1949 και στα 1953-1954. Στα τέλη του 1957 στις ΗΠΑ άρχισε μια νέα κρίση.

      Η περίοδος από την αρχή μιας κρίσης ως την αρχή της επόμενης κρίσης ονομάζεται κύκλος. Ο κύκλος αποτελείται από τέσσερις φάσεις. Κρίση, ύφεση, άνθηση, άνοδο. Η βασική φάση του κύκλου είναι η κρίση, που αποτελεί την αφετηρία του κύκλου.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ( I )

Η βάση των κεφαλαιοκρατικών κρίσεων υπερπαραγωγής.

Από τις αρχές του 19^ου αιώνα, από τον καιρό που εμφανίστηκε η μεγάλη μηχανική βιομηχανία, η πορεία της κεφαλαιοκρατικής διευρυμένης αναπαραγωγής διακόπτεται περιοδικά από τις οικονομικές κρίσεις.

       Οι κεφαλαιοκρατικές κρίσεις είναι κρίσεις υπερπαραγωγής. Η κρίση εκφράζεται πρωτ’ απ’ όλα με το γεγονός ότι τα εμπορεύματα δεν μπορούν να πουληθούν γιατί έχουν παραχθεί περισσότερα απ’ όσα μπορούν ν’ αγοράσουν οι βασικοί καταναλωτές- οι λαϊκές  μάζες, που η αγοραστική  τους ικανότητα είναι περιορισμένη σ’ εξαιρετικά στενά πλαίσια. Τα << παραπανίσια>> εμπορεύματα γεμίζουν τις αποθήκες. Οι κεφαλαιοκράτες περιορίζουν την παραγωγή και απολύουν εργάτες. Εκατοντάδες και χιλιάδες επιχειρήσεις κλείνουν. Η ανεργία αυξάνει αλματικά. Πλήθος  μικροπαραγωγοί της πόλης και του χωριού καταστρέφονται. Η μη πούληση των παραγμένων εμπορευμάτων έχει σαν συνέπεια την εξάρθρωση του εμπορίου. Οι πιστωτικές σχέσεις διαταράσσονται. Οι κεφαλαιοκράτες δοκιμάζουν μεγάλη ανεπάρκεια μετρητών  για τις πληρωμές. Στα χρηματιστήρια αρχίζουν τα κραχ- οι τιμές των μετοχών και των άλλων τίτλων πέφτουν ακατάσχετα. Ξεσπάει ένα κύμα χρεωκοπιών βιομηχανικών επιχειρήσεων, εμπορικών και τραπεζικών οίκων.

Γιατί τώρα; Μια εκτίμηση της "περίεργης" κλιμάκωσης της εκ των άνωταξικής πάλης

Ερώτημα: Γιατί τώρα;

Σίγουρα πολλοί από εμάς αναρωτιούνται για ποιόν λόγο καλλιεργείται - απ' ό,τι φαίνεται συνειδητά και οργανωμένα - τις τελευταίες εβδομάδες ένα ορισμένο κλίμα στην χώρα, που περιλαμβάνει φασιστικές επιθέσεις και δολοφονίες, σενάρια αποσταθεροποίησης και κατάργησης της "συνταγματικής νομιμότητας" και άλλα διάφορα. Η απορία απορρέει από την κοινή εκτίμηση των περισσοτέρων εξ αυτών που δραστηριοποιούνται με τον οποιοδήποτε τρόπο στο εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα με κάποιες σοβαρές αξιώσεις, ότι το κίνημα σήμερα βρίσκεται σε μάλλον δεινή και γενικά παθητική θέση. Η εργατική βάση δεν φαίνεται να είναι σε θέση - για πολλούς λόγους - να ανταποκριθεί στο κάλεσμα των ταξικών συνδικάτων για ρήξη. 

Είναι επομένως απόλυτα εύλογη η απορία για ποιόν λόγο, αφού φαίνεται να έχουν βάλει μεγάλη μερίδα των εργαζομένων στο χέρι - είτε οδηγώντας την στην εξαθλίωση είτε στην ήττα μέσω του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού - και να μην φοβούνται να συμβεί κάτι άμεσα,δημιουργούν αυτήν την αρκετά "τεχνητή" ένταση - τεχνητή στον βαθμό που δεν συμβαδίζει με μιαν άμεση απειλή για την αστική εξουσία.

Έχουμε ήδη μιλήσει για τον ρόλο του Εφοπλιστικού κεφαλαίου και την σημασία των ελληνικών λιμανιών - με προεξάρχοντα τον Πειραιά - για τα συμφέροντα του. Λαμβάνοντας υπ'όψιν τον κίνδυνο να φανούμε κουραστικοί - ή και εμμονικοί - θα προσπαθήσουμε να δείξουμε ότι το συγκεκριμένο πεδίο σύγκρουσης - σύγκρουση κατά πρώτης μεταξύ κεφαλαίου και εργατών και δευτερευόντως και μεταξύ καπιταλιστών, μια σύγκρουση, η οποία βέβαια λαμβάνει μια ορισμένη μορφή, την οποία θα αγγίξουμε παρακάτω - καταλαμβάνει μιαν προνομιακή θέση στον σχεδιασμό της εγχώριας αστικής τάξης και επιδέχεται να εξηγεί την νευρικότητα που φαίνεται να διακατέχει τα αστικά επιτελεία.   

Ο ιμπεριαλισμός σήμερα

Ήδη από τις αρχές του 20 ου αιώνα ο Λένιν εντόπισε την ποιοτική μεταβολή του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος , από την φάση εκείνη που κυριαρχούσαν οι μικρές επιχειρήσεις και ο ελεύθερος συναγωνισμός στη φάση που επικρατούν τα μονοπώλια , το γνωστό δηλαδή σε όλους μας μονοπωλιακό κεφάλαιο. Το φαινόμενο αυτό από τότε έως σήμερα δεν έχει αλλάξει ποιοτικά χαρακτηριστικά, έχει όμως αλλάξει  ποσοτικά. Τα μονοπώλια του σήμερα είναι απείρως μεγαλύτερα και πιο εξελιγμένα από εκείνα που περιέγραφε ο Λένιν στα έργα του και αντίστοιχα ο βαθμός εξάρτησης της παγκόσμιας οικονομίας από αυτά έχει μεγαλώσει. Αύξηση της οικονομικής εξάρτησης σημαίνει προφανώς και αύξηση της πολίτικης εξάρτησης

Πριν μιλήσουμε όμως για τα μονοπώλια του σήμερα και τον ιμπεριαλισμό του σήμερα ας μιλήσουμε για τα μονοπώλια του χθες. Τι είναι το μονοπωλιακό κεφάλαιο και οι μονοπωλιακές επιχειρήσεις; Πως δουλεύουν; Ας δούμε με ένα απλοϊκό  παράδειγμα για το πως δουλεύει ο καπιταλισμός στην ανώτερη βαθμίδα του, πως δουλεύουν τα μονοπώλια.

Καπιταλιστική κρίση

    Σε αυτή την ανάρτηση θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε με αδρό τρόπο πως δημιουργούνται οι οικονομικές κρίσεις στον καπιταλισμό. Αυτή η προσπάθεια σκοπεύει να καταδείξει πως οι καπιταλιστικές κρίσεις δεν οφείλονται σε κάποιες συγκυρίες όπως προσπαθούν να πουν οι αστοί οικονομολόγοι, ούτε και σε κακοδιαχείριση όπως προσπαθούν να υποστηρίξουν οι έλληνες πολιτικοί. Όχι δηλαδή πως στη Ελλάδα τόσα χρόνια δεν υπήρξαν λαμόγια που κατασπατάλησαν το δημόσιο χρήμα, το αντίθετο μάλιστα. Απλά και τα λαμόγια αυτά να μην υπήρχαν, η κρίση θα εμφανιζόταν ίδια και απαράλλακτη και μάλιστα με την ίδια δριμύτητα

Ο ρόλος της εμπορικής πίστης στον καπιταλισμό

Στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής από τα πρώτα στάδια της εμφάνισης του και στις μέρες μας ακόμη περισσότερο θεμελιώδες ρόλο στην λειτουργία και την ανάπτυξη του παίζει η πίστη.

Κάθε μέρα ακούμε αυτή τη λέξη , πίστη, πιστωτής, πίστωση κτλ. Η πίστη στον καπιταλισμό είναι ο ακρογωνιαίος λίθος του που όταν κλονιστεί, το σύστημα παύει πλέον να λειτουργεί ομαλά και μπαίνει σε φάση κρίσης, μέχρις ότου η πίστη να αποκατασταθεί ξανά οπότε το καπιταλιστικό σύστημα ξαναμπαίνει σε μια ομαλή φάση λειτουργίας.

Τι σημαίνει όμως πίστη  στον καπιταλιστικό τρόπο ανάπτυξης και πως αυτή βοηθά ν αναπτυχθεί και να εξελιχθεί ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής ; Θα προσπαθήσουμε να κάνουμε κατανοητή αυτή την έννοια μέσα από μερικά παραδείγματα

Δώστε μου ένα μοχλό και θα κινήσω τη Γη

Αναδημοσίευουμε ένα παλαιότερο αλλά πολύ ενδιαφέρον άρθρο από το ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ

"Δώστε μου ένα μοχλό και θα κινήσω τη Γη"

- Αρχιμήδης

Σε αυτή την ανάρτηση θα ασχοληθούμε λίγο περισσότερο με την οικονομική πλευρά του πράγματος, κάνοντας ένα "διάλλειμα" από τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Πιο συγκεκριμένα, θα αναφερθούμε σε ένα "τεχνικό όρο" που συνεχώς εμφανίζεται στις τηλεοράσεις, χωρίς κανένας να πολυκαταλαβαίνει τι ακριβώς σημαίνει: Τη "μόχλευση" (leveraging). Ο όρος αυτός ακούγεται πολύ τώρα τελευταία, λόγω του EFSF, και αυτό αποτελεί μια καλή ευκαιρία να δούμε τι σημαίνει.

Μέσα από αυτόν τον "τεχνικό όρο" μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα το πώς λειτουργεί το νομισματικό σύστημα - και όχι μόνο, μιας και η "μόχλευση" παίζει σημαντικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή, άσχετα με το αν το αντιλαμβάνεται κανείς ή όχι.

Για να καταλάβουμε καλύτερα τι σημαίνει "μόχλευση", θα χρησιμοποιήσουμε ένα απλό, ίσως και απλουστευτικό, παράδειγμα από την καθημερινότητα: Το ιατρικό σύστημα.

Για να υπάρξει η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα, θα έπρεπε να υπάρχει "ένας γιατρός ανά κάτοικο" (αναλογία 1:1). Αν μπορούσαμε να πετύχουμε αυτή την αναλογία, τότε ο πληθυσμός θα ήταν πολύ εξασφαλισμένος σε περίπτωση ασθένειας, καθώς ακόμα και στην "ακραία" περίπτωση μιας επιδημίας, θα υπήρχε αρκετό ιατρικό προσωπικό ώστε να φροντίσει τους αρρώστους.

Όμως, αν εφαρμόζαμε την αναλογία 1:1, τότε θα έπρεπε ο μισός πληθυσμός της γης να ήταν γιατροί (!), αφήνοντας μόνο το υπόλοιπο 50% να ασχολείται με την παραγωγή του πλούτου. Γι' αυτόν, αλλά και για μια σειρά ακόμα λόγους, η λύση του να έχουμε έναν γιατρό ανά κάτοικο απορρίφθηκε.

Αυτό λοιπόν που ισχύει είναι ένα ιατρικό σύστημα όπου υπάρχει ένας γιατρός ανά 10, 20 ή 100 κατοίκους (δε γνωρίζω τα ακριβή νούμερα - άσε που τα ακριβή νούμερα διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα, τις οικονομικές της δυνατότητας, το πόσο ισχυρός είναι ο "ανθρωπισμός" στην κάθε κοινωνία (πόσο πολύ ο κόσμος εκτιμά τη ζωή ως "το ύψιστο αγαθό"), κτλ, κτλ, κτλ). 

Κεφαλαιοκράτης , ένας σκληρά εργαζόμενος άνθρωπος

I

   Πολύ συχνά ακούγετε από άτομα που υποστηρίζουν τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και την αστική τάξη να υποστηρίζουν πως οι καπιταλιστές δεν είναι αυτοί οι παχύσαρκοι τεμπελχανάδες που βλέπουμε σε γελοιογραφίες εποχής,  αλλά αντιθέτως είναι  σκληρά εργαζόμενοι άνθρωποι που δουλεύουν ακατάπαυστα , σκληρά , σε αντίξοες συνθήκες, συχνά μάλιστα  πιο αντίξοες και από αυτές που δουλεύουν οι εργάτες τους.

   Η άποψη που διατυπώνεται από την πλευρά  των αστών είναι η παρακάτω. Οι υποστηρικτές του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής υποστηρίζουν πως ο κεφαλαιοκράτης είναι άτομο που μετέχει στο προτσές παραγωγής και που το ίδιο παράγει υπεραξία. Συγκεκριμένα είναι αυτός που θα αναλάβει το αρχικό ρίσκο να επενδύσει τα χρήματα του , να αγοράσει μηχανήματα, να χτίσει υποδομές , να αγοράσει την εργατική δύναμη και όλα αυτά να τα στήσει με έναν συγκεκριμένο τρόπο, να τα βάλει να δουλέψουν έτσι ώστε όλα αυτά να παράξουν ένα προϊόν το οποίο συνολικά θα  του αποδώσει περισσότερα χρήματα από όσα δαπάνησε. Ο καπιταλιστής είναι ας πούμε ο μαέστρος για την ορχήστρα, μπορεί να μην παίζει κάποιο όργανο αλλά είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της ορχήστρας , η ικανότητα αυτού είναι εκείνη που θα δώσει την ποιότητα του ήχου, από αυτόν εξαρτάται το παραγόμενο αποτέλεσμα, αυτός έχει την τελική ευθύνη για το παραγόμενο προϊόν, σ αυτόν χρεώνεται η αποτυχία, σ αυτόν και το όφελος. Άρα λοιπόν συμφώνα με την αστική θεώρηση ο καπιταλιστής όχι απλά μετέχει στο προτσές παραγωγής αλλά είναι και ο ακρογωνιαίος λίθος του, είναι ο αρχιτέκτονας , ο ενσαρκωτής, ο δημιουργός της ίδιας της παραγωγής

Ο καπιταλισμός βλάπτει σοβαρά την υγεία

Με αφορμή το κλείσιμο των νοσοκομείων και την γενικότερη αποδόμηση του εθνικού συστήματος υγείας θα επιχειρήσουμε να κάνουμε μερικές σκέψεις. Πριν πούμε όμως ο,τιδήποτε θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως αυτό που κάνει η σημερινή κυβέρνηση δηλαδή , ανθρώπους χτυπημένους από την κρίση, οικονομικά ευάλωτους φτωχοποιημένους και απελπισμένους να μην τους προσφέρει αρωγή στην αρρώστια τους είναι η μέγιστη αλητεία από την πλευρά τους και να ξέρουν πως όλα εδώ πληρώνονται.

Βλέπουμε το αστικό κράτος στη Ελλάδα να οργανώνει ένα τεράστιο σχέδιο αποδόμησης του εθνικού συστήματος υγείας το οποίο μπορεί να μην ήταν και το καλύτερο του κόσμου αλλά σίγουρα πρόσφερε περίθαλψη καθολικά σ όλον τον ελληνικό πληθυσμό και μάλιστα δωρεάν . Αυτό, λεν οι κυβερνήτες μας πως θα πάψει να υφίστανται και πως το ΕΣΥ τελικά θ αντικατασταθεί από μια υγειονομική δομή πολύ πιο ανεπαρκή , αλλά με χαμηλότερο λειτουργικό κόστος.

Κυρίες και κύριοι δεν βγαίνουμε, λένε, εν μέσω κρίσης να συντηρήσουμε μια τέτοια ακριβή μηχανή , θα πρέπει να την κάνουμε πολύ φθηνότερη, ή και να την εξαφανίσουμε ακόμα.

΄΄ Δυστυχώς ο κόσμος δεν πεθαίνει πια νωρίς ΄΄ είπε πρόσφατα ο επίτιμος

Κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής και ηθική

Τα τελευταία 150 χρόνια περίπου ίσως και περισσότερο έχει ξεκινήσει μια φιλολογική συζήτηση για το αν  ο καπιταλισμός είναι ως σύστημα προοδευτικό η όχι, δίκαιο ή όχι  ηθικό ή όχι . Έχουν διατυπωθεί άπειρες θέσεις τόσο από υποστηρικτές του συστήματος όσο και από πολεμίους του.

Η κύρια θέση αυτών που υποστηρίζουν τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής είναι πως το σύστημα αυτό όπως και κάθε σύστημα κινείται, λειτουργεί, ενσαρκώνεται από ανθρώπους, άρα όταν οι άνθρωποι που το θέτουν σε λειτουργία είναι ηθικοί τότε και το σύστημα κατ επέκταση είναι ηθικό , αν πάλι οι άνθρωποι είναι ανήθικοι τότε και το σύστημα είναι ανήθικο. Άρα, συμπεραίνουν πως πρέπει να κάνουμε τους ανθρώπους ηθικούς και τότε, μόνο τότε θα ζήσουμε σε μια καπιταλιστική μεν αλλά δίκαιη δε κοινωνία

 Από την άλλη πλευρά  οι επικριτές του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής υποστηρίζουν πως το σύστημα είναι από την φύση του ανήθικο και πως όσο κι αν μειωθούν οι ‘’ ανήθικοι ‘’ ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής θα ναι πάντα έτσι, άδικος .