Ιωάννης Τάτσης, Μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία στην Πρέβεζα

Μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία στην Πρέβεζα

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Το καλοκαίρι βρέθηκα για την κυριακάτικη Θεία Λειτουργία σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της Μητροπόλεως Πρεβέζης. Είχα ακούσει για τη μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία που τελείται σε πολλές ενορίες της Μητροπόλεως αυτής αλλά πίστευα πως η συνήθεια δεν θα είχε φτάσει στο μικρό εκείνο χωριό. Με διέψευσε όμως ο νεαρός ιερέας του χωριού που λίγο μετά την έναρξη της Θείας Λειτουργίας άρχισε να διαβάζει εκφώνως και στη νέα ελληνική τις ευχές.

Η μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία που τελείται στη Μητρόπολη Πρέβεζας διατηρεί στην πρωτότυπη γλώσσα τους όσα μέρη ψάλλονται και κάποιες εκφωνήσεις του ιερέα, όπως τα Ειρηνικά αλλά όλες οι ευχές λέγονται εκφώνως και μεταφρασμένες στη νέα ελληνική, καθώς και το αποστολικό και ευαγγελικό ανάγνωσμα... Η μετάφραση των ευχών έχει γίνει σε γλώσσα απλοϊκή, με επιλογή λέξεων που όχι απλώς δεν αποδίδουν το περιεχόμενο των λέξεων του πρωτοτύπου αλλά πολλές φορές μετατρέπουν το άκουσμα σε ένα πραγματικό λειτουργικό έκτρωμα.

Ήταν η πρώτη φορά που εξαντλήθηκα μέχρι να τελειώσει η Θεία Λειτουργία. Και τούτο γιατί ζούσα με την αγωνία της επόμενης μεταφραστικής πρωτοτυπίας που θα άκουγα στις ευχές που διαδέχονταν η μία την άλλη.

Μεταφρασμένη και η ευχή της Αναφοράς. Αντί του «Καὶ ποίησον τὸν μὲν ῎Αρτον τοῦτον τίμιον Σῶμα τοῦ Χριστοῦ Σου» ο ιερέας απήγγειλε εις επήκοον πάντων «Και κάνε αυτό το ψωμί τίμιο Σώμα του Χριστού σου». Σκεφτόμουν πόσο ακατανόητες στους πιστούς μπορούν να είναι οι λέξεις «ποίησον» και «άρτος» ώστε να χρήζουν μετάφρασης. Μόλις εξήλθαμε του ναού βρήκα τη λύση στην απορία μου. Μία πινακίδα, λίγα μόνο μέτρα μακριά από το ναό έγραφε «Αρτοποιείον». Για όλους τους πιστούς ήταν πλήρως κατανοητό τι πωλούσε το κατάστημα αυτό. Και ο «άρτος» και το «ποιώ» ήταν τελικά λέξεις της καθημερινότητάς μας.

Θυμήθηκα τότε και όσα σοφά έλεγε ο άγιος Γέροντας Παΐσιος σχετικά με την ελληνική γλώσσα: «Βλέπω μια γλώσσα που γράφουν μερικοί! Διάβαζα σε μία μετάφραση της Καινής Διαθήκης: «Από την Αίγυπτο κάλεσα τον γιο μου». Δεν ταιριάζει, βρε παιδί! Δεν ξεχωρίζει το ιερό από το ανίερο! Γράφουν έτσι, δήθεν για να είναι όλα ίδια, να υπάρχη ομοιομορφία στην γλώσσα. Ποιος, ακόμη και από το πιο τελευταίο χωριό, δεν θα καταλάβαινε, αν έγραφε «τον υιόν μου»; Άκουσα μια φορά στο Άγιον Όρος σε μια ανάγνωση: «Το ψωμί και το κρασί που κάνουν την Μεταλαβιά». Δεν ταιριάζει• πως να το κάνουμε; Ποιος δεν ξέρει τι θα πη «άρτος» και «οίνος»;»*.

Δυστυχώς οι μοναχοί της Μητροπόλεως Πρεβέζης φαίνεται πως δεν εμφορούνται από το πνεύμα του Γέροντος Παϊσίου, αφού όχι απλώς ανέχονται αλλά με κάθε τρόπο στηρίζουν τις πρωτοβουλίες του μεταφραστή αρχιμανδρίτη. Την ίδια υποστήριξη παρέχει σε αυτόν και ο οικείος επίσκοπος, με τη Σύνοδο να επιτρέπει τη λειτουργική αυτή πρωτοτυπία ή μάλλον εκτροπή. Η πολυετής πλέον εφαρμογή της παραπάνω τακτικής σε πολλές ενορίες της Μητροπόλεως Πρεβέζης διαμορφώνει σταδιακά ένα νέο λειτουργικό ήθος, ξένο προς την παράδοση των Πατέρων μας. Ποιος άραγε θα δώσει τη λύση στο πρόβλημα;
________________
*Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο, Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι Α΄, εκδ. Ιερ.Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσαλονίκης, 1998, σελ. 293.

Ολοκληρώθηκε το ΙΓ΄ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο

Έναρξη του ΙΓ’ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου

Ξεκίνησαν χθες 19 Σεπτεμβρίου οι εργασίες του ΙΓ’ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου Στελεχών Ιερών Μητροπόλεων, το οποίο διοργανώνει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, με τη συμμετοχή 95 εκπροσώπων από 55 Ιερές Μητροπόλεις. Γενικό θέμα του Συμποσίου, το οποίο έχει θέσει υπό την αιγίδα του ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, είναι:

«Ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ»

Μετά την ανάγνωση του Μηνύματος του Μακαριωτάτου... προσεφώνησαν τους Συνέδρους ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Μήλου, Κέας καί Μυκόνου κ. Δωρόθεος Β’ και ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού κ. Δανιήλ. Επίσης χαιρετισμούς απηύθυναν ο Αντιπεριφερειάρχης Nοτίου Aιγαίου κ. Γ. Πουσέος, ο εκπρόσωπος του Δημάρχου Τήνου κ. Παναγιώτη Κροντηρά, κ. Ιωάννης Σαλταμανίκας, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, και ο Αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Τηνιακού Πολιτισμού κ. Σάββας Απέργης.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρία με προεδρεύοντα τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Μήλου, Κέας καί Μυκόνου κ. Δωρόθεο.
Η πρώτη Εισήγηση είχε ως θέμα : «Γλωσσολογική προσέγγιση της γλώσσας της λατρείας». Ο εισηγητής Ελλογιμώτατος κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος παρουσίασε πτυχές του θέματoς, τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής: «ότι από κειμενογλωσσολογικής απόψεως τα κείμενα λατρείας υπάγονται σ’ έναν τύπο κειμένων που έχουν καθαρώς τελετουργικό και μυστηριακό χαρακτήρα με ύφος και ήθος που δεν συνάδουν με την τετριμμένη χρηστική γλώσσα της καθημερινότητας, η οποία θα χρησιμοποιούνταν στη μετάφραση. Συγχρόνως, από γλωσσο-ιστορικής απόψεως, τα κείμενα της λατρείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας συνεχίζουν μια γλωσσική παράδοση αιώνων η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί στο όνομα μιας χρηστικής αντίληψης που θα αντικαθιστούσε το πρωτότυπο κείμενο τής Θ. Λειτουργίας με μια μετάφρασή του. Πολύ περισσότερο –θα προσθέσουμε– που αντίθετα προς ό,τι συμβαίνει με άλλες γλώσσες (τη Λατινική λ.χ. σε σχέση με τη Γαλλική, την Ισπανική, την Αγγλική ή τη Γερμανική), για λόγους που συνδέονται με την ιστορία της ελληνικής γλώσσας (αδιάσπαστη συνέχεια χρήσεως, επιβίωση και αναβίωση τού λεξιλογίου), η σχέση του σύγχρονου Έλληνα με τα παλαιότερα Ελληνικά μας είναι διαφορετική και, ως εκ τούτου, η γλώσσα του κειμένου είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό κατανοητή.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, ως θεματοφύλακας της ορθόδοξης παράδοσης, είναι από τη φύση της συντηρητικός θεσμός με την έννοια όχι μιας έμμονης προσκόλλησης, αλλά μιας συνειδητής διαφύλαξης των συστατικών της ορθόδοξης παράδοσης, ιδιαίτερα στον καίριο χώρο της Θ. Λειτουργίας. Και δεν νοείται ορθόδοξη παράδοση στον χώρο τής λατρείας ερήμην της γλώσσας, στην οποία έχει διατυπωθεί και στην οποία εκφράζεται επί αιώνες ∙ ερήμην της ελληνικής γλώσσας, της γλώσσας του Ευαγγελίου, της γλώσσας των Πατέρων της Εκκλησίας, της γλώσσας της εκκλησιαστικής υμνογραφίας.».

Ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος κ. Κωνσταντίνος Καραϊσαρίδης, Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ανέπτυξε το θέμα : «Εισαγωγή στη συνάφεια θεολογίας και λειτουργικού λόγου (Βίβλος, Δόγμα, Ήθος)». Ο Εισηγητής μετά τη διατύπωση εμπεριστατωμένων επιστημονικών θέσεων τόνισε ότι : «η συνάφεια του βιβλικού λόγου με το λειτουργικό λόγο, δεν εξικνείται στο φραστικό πεδίο με την παράθεση παραλλαγμένων ή αυτούσιων παραθεμάτων βιβλικού λόγου, αλλά φτάνει μέχρι του σημείου να επαναλαμβάνονται, ή καλύτερα να επικαιροποιούνται τα υπό του βιβλικού λόγου σημαινόμενα (βλ. την ανάπτυξη του θέματος της δημιουργίας, του μυστηρίου του βαπτίσματος, της θείας ευχαριστίας, του γάμου κ.ά.) ».

Επίσης ανέφερε «ότι ο λειτουργικός λόγος έχει μία συνεκτικότητα, πλαστικότητα και ποιητικότητα που τον καθιστά άριστο μυσταγωγό στη δογματική διδασκαλία και ιδιαίτερα ως μέσο βιώσεώς της, αφού είναι κατεξοχήν βιωματικός, εμπειρικός λόγος».

Τέλος παρουσίασε με παραδείγματα τον παιδαγωγικό και ηθοπλαστικό χαρακτήρα του λειτουργικού λόγου.

Η Τρίτη Εισήγηση είχε ως θέμα: «Σύγχρονη προβληματική περί του λειτουργικού λόγου». Ο Εισηγητής, Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος κ. Δημήτριος Τζέρπος, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, υπογράμμισε τα εξής: «ότι από την ιστορία της χριστιανικής λατρείας προκύπτει ότι ανέκαθεν η Εκκλησία είχε γλωσσικό πρόβλημα, το οποίο και αντιμετώπιζε κατά περίπτωση με αποκλειστικό κριτήριο το πνευματικό συμφέρον του λαού του Θεού. Αλλά σήμερα το πρόβλημα αυτό προσέλαβε μια πρωτοφανή οξύτητα, εξαιτίας της πρόσφατης γλωσσικής μεταρρύθμισης στην οποία προέβη η ελληνική πολιτεία με την πλημμελή πλέον διδασκαλία των κλασσικών ελληνικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα οι νεώτερες γενιές των νεοελλήνων να δυσκολεύονται στην κατανόηση του παραδοσιακού εκκλησιαστικού λόγου της Εκκλησίας, γεγονός που μειώνει τη συνειδητή συμμετοχή τους στη λειτουργική ζωή. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και για την αντιμετώπισή του η Εκκλησία έχει σήμερα ουσιαστικά μια και μόνη λύση, την εντατικοποίηση της λειτουργικής αγωγής του λαού, δίδοντας έμφαση στην ερμηνευτική απόδοση όλων των λειτουργικών κειμένων στα νέα ελληνικά».

Σ’ ότι δε αφορά το ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα της εισαγωγής νεοελληνικών μεταφράσεων λειτουργικών κειμένων στη λατρεία, ο ομιλητής τόνισε: «τις ιδιαίτερες δυσκολίες και τα προβλήματα που έχει ένα τέτοιο εγχείρημα, ιδιαίτερα στη υμνογραφία, η οποία εξαιτίας του ποιητικού χαρακτήρα και της συμφυούς ψαλτικής της έκφρασης είναι ουσιαστικά λόγος αμετάφραστος. Όμως κανείς δεν μπορεί να αποκλείση ότι στο μέλλον η «βιαία πνοή»του Αγίου Πνεύματος δεν θα εμπνεύση και νέους θεηγόρους άνδρες, θεολόγους, ποιητές και μουσικούς ισάξιους των μεγάλων υμνουργών και μελοποιών του παρελθόντος, οι οποίοι θα εκφράσουν με νέες δημιουργίες, ομοούσιες προς τις παραδοσιακές, την κοινή προσευχή της Εκκλησίας και στη νεοελληνική γλώσσα. Αποτελεί τούτο ένα όφλημα της Ορθοδόξου εκκλησίας προς κάθε λαό, όπως άριστα το περιέγραψε ο νεοφανής σέρβος άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, του οποίου η μετάφραση της Θείας Λειτουργίας από τα αρχαία σλαβωνικά στα σύγχρονα σερβικά χρησιμοποιείται σήμερα στη λατρεία. Όπως το νόημα της Εκκλησίας είναι ο κάθε λαός προσλαμβάνοντάς την, να πλουτίση με την πληρότητά της έτσι αυτή λειτουργεί και ως προς τη γλώσσα του συγκεκριμένου λαού· προσλαμβάνοντας τη γλώσσα του, ως δική της γλώσσα, με την οποία απευθύνεται στο Θεό. H Εκκλησία εμπνέει και εμπλουτίζει τον λαό με τους δικούς της πανανθρώπινους θησαυρούς, ενώ ταυτόχρονα του αναπτύσσει και τις δικές του θεόσδοτες δυνατότητες...››

Η πρώτη συνεδριακή ημέρα έκλεισε με γόνιμη συζήτηση στα αναπτυχθέντα θέματα. Στη συνέχεια παρατέθηκε από την φιλοξενούσα Ιερά Μητρόπολη Σύρου, Τήνου, Μήλου, Κέας καί Μυκόνου δείπνο προς τιμήν των εισηγητών και συνέδρων.
Σημειώνεται ότι, οι εργασίες του Λειτουργικού αυτού Συμποσίου καλύπτονται ζωντανά από το διαδυκτιακό κανάλι intv.gr.
Εκ της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος

Λήξη του ΙΓ΄ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου
Συνεχίσθηκαν σήμερα 21 Σεπτεμβρίου οι εργασίες του ΙΓ’ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου Στελεχών Ιερών Μητροπόλεων, το οποίο διοργανώνει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού. Γενικό θέμα του Συμποσίου, το οποίο έχει θέσει υπό την αιγίδα του ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, είναι:

« Ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ »

Η πέμπτη συνεδρία πραγματοποιήθηκε με προεδρεύοντα τον Αιδεσιμολογιώτατο Πρωτοπρεσβύτερο κ. Βασίλειο Καλλιακμάνη, Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Η πρώτη Εισήγηση είχε ως θέμα : «Η ποίησις νέων Ακολουθιών ως παραγωγή σύγχρονου λειτουργικού λόγου». Ο εισηγητής Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ, ο οποίος παρουσίασε πτυχές του θέματός του, επεσήμανε τα εξής:

«Η εισαγωγή ύμνων στη δημοτική θα προκαλέσει τριγμούς στη λατρεία της Εκκλησίας μας». Στην συνέχεια επεσήμανε πως: «Οι ειδικοί λέγουν πως «οι συγγραφείς των ευχών και οι ποιητές των ύμνων, δεν χρησιμοποίησαν απλώς τη γλώσσα της εποχής τους. Οι γλωσσικές τους διατυπώσεις προέρχονταν από την αγιοπνευματική τους εμπειρία, η δε γλώσσα τους υπήρξε η συμπύκνωση της εμπειρίας αυτής, ένα «δοχείο» της ψυχής και του πνεύματος». Τόνισε δε πως: «Άριστο μέσο κατανοήσως των διαφόρων ύμνων, ιδίως των πολύ γνωστών είναι η επεξήγηση τους σε ιδιαίτερα βιβλία και η κατ’ οίκον μελέτη τους από τούς πιστούς». Τέλος δε ανέφερε πώς: «Εάν ποτέ χρειαστεί να αλλάξει η γλώσσα, πράγμα που δεν το βλέπουμε τώρα κοντά, θα πρέπει να γίνουν ύμνοι σε άλλα μέλη, σε άλλα ποιητικά μέτρα και από αγίους, αποδεδειγμένα, ανθρώπους και όχι από ρομαντικούς ανθρώπους».

Ο δεύτερος εισηγητής Ελλογιμώτατος κ. Γρηγόριος Στάθης, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών ανέπτυξε το θέμα: «Θέματα μετάφρασης, υμνολογίας και μουσικής». Ο ομιλητής με γλαφυρότητα έκανε λόγο, για την “συνομοουσιότητα” λόγου και μέλους. Επίσης τόνισε ότι αυτό το συναμφότερο “λόγος και μέλος” είναι μία απ’ τις καλές τέχνες, η Ψαλτική τέχνη, που είναι ισόκυρη με τις άλλες καλές τέχνες που διακονούν και εκφράζουν την ορθόδοξη λατρεία.» Στη συνέχεια λέχθηκαν τα σχετικά με την μελοποιία των ποικίλων υμνογραφημάτων και κατεστάθη φανερή η συνύφανση λόγου και μέλους και η συνεκφορά τους κατά την ψαλμώδηση. Η οποιαδήποτε μετάφραση του υμνητικού λόγου, που οπωσδήποτε ανακαταστρώνει τα νοήματα, συμπαρασύρει σε αλλαγή και του ενδύματος του λόγου, δηλαδή του μέλους».

Ακολούθησε η Τρίτη εισήγηση της εισηγήτριας κ. Ελένης Κασάπη, Καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με θέμα : «Η συγχρονία και η διαχρονία ως μηχανισμοί πρόσληψης των λειτουργικών κειμένων».

Η Εισηγήτρια μετά τη διατύπωση εμπεριστατωμένων επιστημονικών θέσεων τόνισε : «Η ερμηνευτική πρόσληψη των λειτουργικών κειμένων εξαρτάται από την «ανοιχτή» πρόσβασή μας στο δίκτυο σημείων των ίδιων των λειτουργικών κειμένων, το δίκτυο εννοείται με συστατικά τα εμβλήματα κινήσεων στη θέση λέξεων, την οπτική ουσία του λειτουργικού λόγου, την ακουστική και γραμματική ακολουθία λέξεων και φράσεων των κειμένων αυτών, την γραμματική των λειτουργικών κειμένων». Κατέληξε δε πως: «Ασφαλώς και χρειαζόμαστε μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων: για το ενδογλωσσικό αλλά και το διαγλωσσικό ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά και για την ενίσχυση ιερέων και ψαλτών στην δική τους ατομική, νοερή μετάφραση των κειμενικών γεγονότων της θείας λειτουργίας, συστατικό που θα επιδράσει διαλεκτικά με την πρόσληψη της θείας λειτουργίας από τον συμμετέχοντα λαό».

Η τρίτη και τελευταία συνεδριακή ημέρα έκλεισε με την Προεδρία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού κ. Δανιήλ, Προέδρου της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Λειτουργικής Αναγεννήσεως και την διεξαγωγή γενικής συζητήσεως επί των αναπτυχθέντων θεμάτων, καθώς και την ανάγνωση των τελικών συμπερασμάτων από τον Σεβασμιώτατο Πρόεδρο.

Με τον τρόπο αυτό ολοκληρώθηκαν επιτυχώς οι εργασίες του Συμποσίου.
Στη συνέχεια παρατέθηκε από την φιλοξενούσα Ιερά Μητρόπολη Σύρου, Τήνου, Κέας, Μήλου και Μυκόνου αποχαιρετιστήριο γεύμα προς τιμήν των εισηγητών και συνέδρων, διανεμήθηκαν τα σχετικά αναμνηστικά και οι εκπρόσωποι των Ιερών Μητροπόλεων ανεχώρησαν εις τα ίδια.
Τέλος, οι εργασίες και κατά την σημερινή τρίτη και τελευταία ημέρα του ΙΓ’ Λειτουργικού Συμποσίου καλύφθηκαν ζωντανά από το διαδυκτιακό κανάλι intv.gr.
Εκ της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος

Μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου στο ΙΓ' Λειτουργικό Συμπόσιο στελεχών Ιερών Μητροπόλεων

Μετ' ἰδιαιτέρας τιμῆς καί αἰσθήματα χαρᾶς ἀπευθύνομαι πρός πάντας τούς ἐκπροσώπους τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, πού συμμετέχουν εἰς τό ΙΓ’ Πανελλήνιον Λειτουργικόν Συμπόσιον μέ θέμα: «Ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ», τό ὁποῖον τελεῖ ὑπό τήν αἰγίδα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καί διοργανοῦται τῇ φροντίδι καί τοῖς πρόφροσι κόποις τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καισαριανῆς Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ, Προέδρου τῆς Εἰδικῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως, καθώς καί τῶν Μελῶν της. Εὐχαριστῶ δέ ἐκ μέσης καρδίας τόν φιλοξενοῦντα τό Συμπόσιον Σεβασμιώτατον ἀδελφόν Μητροπολίτην Σύρου, Τήνου, Ἄνδρου, Κέας καί Μήλου κ. Δωρόθεον διά τήν διευκόλυνσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συμπoσίου...

Ἡ θεματική τοῦ Συμποσίου εἶναι λίαν ἐνδιαφέρουσα καί πολύπτυχος καί διά τῶν εἰσηγήσεων τῶν δοκίμων καί ἐγκρίτων ἐπιστημόνων στοχεύομεν εἰς τήν δυνατότητα τῆς ἐνδελεχοῦς καί εἰς βάθος μελέτης τοῦ ἐπιλεγέντος θέματος.

Οὐσιαστικόν ρόλον εἰς τήν ὅλην προβληματικήν διαδραματίζει ἡ λειτουργική ἡμῶν ἐμπειρία ὡς παρουσία, βίωσις καί ἀντίληψις τῶν λεγομένων καί τελουμένων εἰς τήν Θείαν Λειτουργίαν ἀλλά καί εἰς ὅλας τάς ἀκολουθίας τάς ἐν τῷ ναῷ τελουμένας. Γενικωτέρα παράμετρος τοῦ ὅλου θέματος εἶναι τό πολλάκις ἐπαναλαμβανόμενων τῆς ἑρμηνείας ἤ μεταφράσεως τῆς Θείας Λειτουργίας ἤ τῶν ἄλλων ἐκκλησιαστικῶν κειμένων.

Διά τῆς θεωρήσεως τῶν ἀναφυομένων προβλημάτων δέον ὅπως ἀποβλέπωμεν εἰς ἐπωφελίᾳ τῆς Ἐκκλησίας ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποκλείουν ἀπολυτοποίησιν. Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι «ἐκ τοῦ κόσμου τούτου», ζῇ ὅμως ἐν τῷ κόσμῳ. Τό γεγονός τῆς Θείας Λατρείας εἶναι καθ' ὅλα δυναμικόν καί οὐδόλως στατικόν. Οἱ πιστοί δέν παρακολουθοῦν ὡς θεαταί καί ἀκροαταί "παράστασιν" ὀλίγον ἤ πολύ ἐνδιαφέρουσαν, ἀλλά μετέχουν εἰς τήν Θείαν Λειτουργίαν, ἡ ὁποία εἶναι οὐσιαστική καί ζῶσα πρᾶξις τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τήν ὑπερτάτην ἔκφρασιν λατρείας καί ἐν ταυτῷ ὑπάρξεώς της ὡς σώματος Χριστοῦ. Διά τοῦτο ὅσῳ οὐσιαστικώτερον καί βιωματικώτερον, τοσούτῳ κάλλιον καί βαθύτερον κατανοοῦμεν ταύτην. Ἑπομένως, εἰς ἁπαξάπασαν την χριστιανικήν κοινότητα, τόν θεοΐδρυτον τοῦτον θεσμόν τῆς Ἐκκλησίας, ὁσάκις ἱερουργεῖται τό μέγα τοῦτο καί θειότατον μυστήριον, μορφοῦται ἐν ἡμῖν ὁ Χριστός.

Ἡ ὅλη ἀναφορά ἡμῶν πρός τόν Δημιουργόν ἐν τῇ λατρείᾳ συντελεῖται διά τοῦ ἀπαραμίλλου κάλλους λεκτικοῦ πλούτου, τόν ὁποῖον οἱ Ἱεροί Πατέρες παρέδωκαν εἰς τήν Ἁγίαν ἡμῶν Ἐκκλησίαν. Εἰς τήν Θείαν Λατρείαν ὁ ἐν Τριάδι Θεός προσφέρεται εἰς τόν ἄνθρωπον, «μονήν παρ’ αὐτῷ ποιεῖ» (Ἰω. 14, 23). Καί ὅλος ὁ ἄνθρωπος προσφέρεται εἰς τόν Θεόν· «ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα».

Ἡ Λατρεία εἶναι γεγονός βιωματικόν καί συμμετοχικόν. Ἅπτεται τοῦ πυρῆνος τῆς ζωῆς τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας. Δέν εἶναι ἡ Ἐκκλησία θεσμός καί ὀργανισμός διάφορος ἡμῶν, ξένος πρός τήν ἐσωτέραν ἡμῶν ὕπαρξιν, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται καί λειτουργεῖ, καί ἡμεῖς ἁπλῶς παρακολουθοῦμεν τάς ἐργασίας του καί «βλέπομεν» τήν λειτουργίαν του, ἀλλ' ἡμεῖς συνηγμένοι ἐν Χριστῷ εἴμεθα ἡ Ἐκκλησία, ὁσάκις τελοῦμεν τήν Θείαν Λειτουργίαν καί μετέχομεν βιωματικώς καί αξίως αὐτῆς. Δι᾿ αὐτόν τόν σύγχρονον λατρευτικόν προβληματισμόν ἀναμένομεν μετ’ ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος τούς λόγους πνευματικῆς οἰκοδομῆς τοῦ παρόντος Συμποσίου.

Ἀφοῦ λοιπόν ἐκ προοιμίου εὐχαριστήσω μετά πατρικῆς ἀγάπης ἅπαντας τούς μετέχοντας εἰς τό παρόν Λειτουργικόν Συμπόσιον, εὔχομαι καλήν ἐπιτυχίαν εἰς τάς ἐργασίας καί ἐπικαλοῦμαι ἐπί πάντας ὑμᾶς τήν Χάριν καί εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ καί τῆς Παναγίας Μητρός μας εἰς τήν Παναγιοφρούρητον Ἱεράν Νῆσον, ἔνθα διεξάγονται αἱ ἐργασίαι του.

Δελτίο Τύπου της Συνόδου περί του ΙΓ' Λειτουργικού Συμποσίου Στελεχών Ιερών Μητροπόλεων

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος διοργανώνει το ΙΓ’ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο Στελεχών Ιερών Μητροπόλεων, από 19ης έως 21ης Σεπτεμβρίου 2011, στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Κέας και Μήλου στην Ιερά Νήσο Τήνο. Γενικό θέμα του Συμποσίου, το οποίο έχει θέσει υπό την αιγίδα του ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πασης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, που θα απευθύνει μήνυμα, είναι:

«Ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ»

Τούς Συνέδρους θα προσφωνήσουν... ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Κέας και Μήλου κ. Δωρόθεος και ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καισαριανής, Βυρωνος και Υμηττού κ. Δανιήλ. Θα πραγματοποιηθούν έξι Συνεδρίες, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει καταρτισθεί, και εισηγήσεις στο Συμπόσιο θα κάνουν οι κάτωθι αναφερομένοι εισηγητές με τα αντίστοιχα αναγραφόμενα θέματα :

1. Εισήγηση: «Γλωσσολογική προσέγγιση της γλώσσας της λατρείας»
Εισηγητής: Ελλογιμώτατος κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης,
Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

2. Εισήγηση: «Εισαγωγή στη συνάφεια θεολογίας κσι λειτουργικού λόγου (Βίβλος, Δόγμα,Ήθος)».
Εισηγητής: Αιδεσιμολογιώτατος
Πρωτοπρεσβύτερος κ. Κωνσταντίνος Καραϊσαρίδης,
Επίκουρος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

3. Εισήγηση: «Σύγχρονη προβληματική περί του λειτουργικού λόγου».
Εισηγητής: Αιδεσιμολογιώτατος
Πρωτοπρεσβύτερος κ. Δημήτριος Τζέρπος
Αναπληρωτής Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

4.Εισήγηση: «Η πρόσληψη του θείου λόγου από το σημερινό άνθρωπο».
Εισηγητής: Ελλογιμώτατος κ. Γεώργιος Γαλίτης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

5. Εισήγηση: «Ο ρόλος της γλώσσας στα Πατερικά και λειτουργικά κείμενα».
Εισηγητής: Ελλογιμώτατος κ. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

6. Εισήγηση: «Δεδομένα και προβληματισμοί από την ιστορία της μετάφρασης των λειτουργικών κειμένων».

Εισηγήτρια: Ελλογιμωτάτη κ. Άννα Κόλτσιου - Νικήτα,
Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

7. Εισήγηση: «Η συνάφεια πρωτοτύπου, μεταφράσεως και τρόπου αναγνώσεως των ευχών στη Θ. Λειτουργία».
Εισηγητής: Ελλογιμώτατος κ. Γεώργιος Ν. Φίλιας, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

8.Εισήγηση: «Φιλολογικά σχόλια και μεταφραστικά προβλήματα στη Θεία Λειτουργία».Εισηγητής: Δρ Φώτιος Σχοινάς, Φιλόλογος.

9. Εισήγηση: «Νεώτερα ερμηνευτικά Υπομνήματα και Εγκόλπια της Θ. Λειτουργίας ».
Εισηγητής: Ελλογιμώτατος κ. Παναγιώτης Σκαλτσής, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

10. Εισήγηση: «Η συμβολική γλώσσα της Θ. Λατρείας».Εισηγητής: : Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος κ. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

11. Εισήγηση: «Γιατί χρειαζόμαστε μεταφράσεις και σήμερα».
Εισηγητής: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Θεοδόσιος Μαρτζούχος, Πρωτοσύγκελλος Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης.

12 . Εισήγηση: «Η εμπειρία από την συμμετοχή στη μετάφραση της Αγίας Γραφής ως εφόδιο για μια συμβολή στην προσπάθεια μετάφρασης της Θείας Λειτουργίας».Εισηγητής: Ελλογιμωτάτη κ. Αικατερίνη Χιωτέλλη, Θεολόγος.

13. Εισήγηση: «Η ποίησις νέων ακολουθιών ως παραγωγή σύγχρονου λειτουργικού λόγου».Εισηγητής: Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ.

14. Εισήγηση: «Θέματα μετάφρασης, υμνολογίας και μουσικής».
Εισηγητής: Ελλογιμώτατος κ. Γρηγόριος Στάθης,
Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

15. Εισήγηση: «Η συγχρονία και η διαχρονία ως μηχανισμοί πρόσληψις των λειτουργικών κειμένων».
Εισηγήτρια: Ελλογιμωτάτη κ.Ελένη Κασάπη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Κάθε Συνεδρία θα κατακλείεται με συζήτηση επί των εισηγήσεων μεταξύ των συνέδρων και εισηγητών και μετά το πέρας όλων των Συνεδριών θα διατυπωθούν και θα ανακοινωθούν τα γενικά συμπεράσματα και οι σχετικές προτάσεις.
Στο πλαίσιο του ΙΓ’ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου θα τελεσθούν Ιερές Ἀκολουθίες και την προτελευταία ημέρα, 20.9.2011, προ της δευτέρας Συνεδρίας θα τελεσθεί Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναο Παναγίας Ευαγγελιστρίας Τήνου. Φορεύς διοργανώσεως του Συνεδρίου είναι η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Λειτουργικής Αναγεννήσεως.
Οι εργασίες του Συμποσίου θα καλυφθούν ζωντανά από τον διαδυκτιακό τηλεοπτικό σταθμό intv.gr.
Εκ του Γραφείου της Συνοδικής Επιτροπής Τύπου

Ο Αρχιεπίσκοπος, η νέα Διαρκής Ιερά Σύνοδος και οι εκκρεμότητες

πηγή: Ιερό Βήμα

του Κώστα Ζαφειρίου

Το νέο Εκκλησιαστικό έτος ξεκινά την 1η Σεπτεμβρίου και στις 5,6 και 7 Σεπτεμβρίου συνεδριάζει η νέα Διαρκής Ιερά Σύνοδος η οποία στην πλειονότητά της συγκροτείται από παραδοσιακούς ιεράρχες.

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της 155ης Συνοδικής Περιόδου (2011-2012), θα συγκροτείται ως εξής: Πρόεδρος, ο μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος. Μέλη: Ιεράρχες της Παλαιάς Ελλάδος: οι σεβ. Μητροπολίτες: Κερκύρας Νεκτάριος, Γλυφάδας Παύλος, Θήρας Επιφάνιος, Μεσογαίας Νικόλαος, Πατρών Χρυσόστομος, Κυθήρων Σεραφείμ.

Ιεράρχες της Νέας Ελλάδος:οι σεβ. Μητροπολίτες: Εδέσσης Ιωήλ, Ζιχνών Ιερόθεος, Σερβίων Παύλος, Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος, Νεαπόλεως Βαρνάβας...

Η νέα ΔΙΣ κληρονομεί κάποια θέματα που βρίσκονται σε εκκρεμότητα από την προηγούμενη περίοδο ενώ την ίδια στιγμή η πολιτεία κωλυσιεργεί για την επίλυσή τους με τη γνωστή μέθοδο της δημιουργίας… Επιτροπών επί Επιτροπών.

Θέματα που καλείται μεταξύ άλλων να ασχοληθεί η νέα ΔΙΣ είναι: η Κάρτα του Πολίτη, οι μεταφράσεις Λειτουργικών κειμένων, η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου, ο διάλογος Ορθοδόξων Καθολικών , οι μεταμοσχεύσεις (θα υπάρξει επίσκεψη του υπουργού Υγείας στη ΔΙΣ), η κατάργηση του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας, τα Θρησκευτικά, ο διορισμός ιερέων ( την ίδια στιγμή η κυβέρνηση προώθησε χωρίς καθυστέρηση τον διορισμό 250 μουφτήδων) κ.ά.

Ο αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος θα έχει απέναντί του ιεράρχες που θα επιδιώξουν να τακτοποιηθούν αυτές οι εκκρεμότητες. Και αν χρειαστεί, κάποιοι ιεράρχες θα πιέσουν πρόσωπα και καταστάσεις.

Μητροπολίτης Ηλείας Γερμανός, Και πάλιν το Βιβλίον του Σεβ. Μητροπολίτου Νικοπόλεως κ. Μελετίου "Μέθεξη ή Κατανόηση;"

Διαβάστε και Μητροπολίτης Ηλείας Γερμανός, Κριτική στο βιβλίο του Σεβ. Μητροπολίτου Νικοπόλεως κ. Μελετίου: "Μέθεξη ή Κατανόηση;"

πηγή: Μητρόπολη Ηλείας

Πύργος 29 Ιουνίου 2011

Εορτή των Πρωτοκορυφαίων

Αποστόλων Πέτρου και Παύλου

Στην δική μου κριτική στο Βιβλίο του Σεβ. Μητροπολίτου Νικοπόλεως κ. Μελετίου με τον τίτλον «Μέθεξη ή Κατανόηση», έλαβα σύντομον επιστολήν του με τρισέλιδον απάντησι –διευκρινήσεις, ως ο ίδιος τις ονομάζει. Σ' αυτά θέλω να απαντήσω τα εξής:

1. Την κριτική μου στο Βιβλίο του Σεβ. Μητροπολίτου Νικοπόλεως κ. Μελετίου εις ουδένα απέστειλα, ούτε εις τον «Ορθόδοξον Τύπον» ως ισχυρίζεται. Την απέστειλα ΜΟΝΟΝ εις τον άγιον Νικοπόλεως και την ανήρτησα στην ιστοσελίδα της Μητροπόλεώς μας.

2. Με τις διευκρινήσεις του ο άγιος Νικοπόλεως δεν απαντά στα συγκεκριμένα καυτά ερωτήματά μου και δει στα ερωτήματα:...

1. Αν πρέπει να εισαχθή η μετάφρασις των εξ Καθηγητών στην Κοινή Λατρεία μας και
2. Ποίον είναι το αρμόδιον όργανον δια τη έγκρισιν αυτών και την εισαγωγή τους στην Λατρεία.
3. Όμως ο άγιος Νικοπόλεως έχει δώσει παλαιότερα απάντησι σ' αυτά τα ερωτήματα. Έχει απαντήσει με εμπεριστατωμένη όντως εισήγησί του προς την Διαρκή Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος, όταν εις αυτήν είχεν υποβληθή προς έγκρισιν υπό των εξ Καθηγητών και της εν Ελλάδι Βιβλικής Εταιρείας η σχετική μετάφρασις. Την Εισήγησιν αυτήν ανεύρον με την βοήθεια Αδελφού Αρχιερέως εις τα Φύλλα του ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΤΥΠΟΥ της 31 Ιανουαρίου και 7 φεβρουαρίου 1986.
Παραθέτω ολόκληρη την Εισήγησι αυτή του αγίου Νικοπόλεως ως εδημοσιεύθη, γιατί πολλά όλοι μας θα ωφεληθούμε.Πρεβέζης Μελέτιος_Μετάφραση Καινής Διαθήκης

Ιωάννης Τάτσης, Πατερικός έλεγχος της καινής κενοφωνίας κάποιων θεολόγων

Πατερικός έλεγχος της καινής κενοφωνίας κάποιων θεολόγων

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Ο πρώτος Θεολογικός Λόγος του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου* γράφτηκε κυρίως για να αντικρούσει τις αντιλήψεις θεολογικών κύκλων του Βυζαντίου που απασχολούμενοι με το δόγμα της Αγίας Τριάδος προσέδιδαν ανωτερότητα στον Πατέρα σε σχέση με τα πρόσωπα του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Τους ισχυρισμούς τους ο άγιος Συμεών χαρακτηρίζει καρπούς της «καινής κενοφωνίας και ασυνέτου θεολογίας».

Στις μέρες μας αυξήθηκαν τα κρούσματα θεολόγων που «κενεμβατούσι», κατά τον άγιο Συμεών, ευτυχώς όχι σε θέματα που αφορούν στο δόγμα της Αγίας Τριάδος. Ωστόσο οι κενοφωνίες σε άλλα σημαντικά θέματα είναι πολλές...Κάποιοι προτείνουν και εφαρμόζουν στην πράξη μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων και ακολουθιών, άλλοι χτίζουν την μεταπατερική θεολογία και απροκάλυπτα μιλούν για την ανάγκη υπέρβασης των αγίων Πατέρων και άλλοι αναλίσκονται στην με κάθε τρόπο προώθηση του συγκρητιστικού οικουμενισμού, συμπροσευχόμενοι, διαλεγόμενοι αδιακρίτως και χωρίς προϋποθέσεις, αγαπώντες υπέρμετρα τους αιρετικούς ετεροδόξους και επιτιμώντες σκληρά τους Ορθοδόξους αδελφούς τους που διαφωνούν με τα οικουμενιστικά τους περπατήματα. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν σύγχυση όχι μόνο μεταξύ των λαϊκών πιστών αλλά πολλές φορές και στους κύκλους των κληρικών και μοναχών.

Ο άγιος Συμεών μας δίνει όμως ένα εύκολο εργαλείο για να αναγνωρίζουμε τον αληθινά πνευματικό άνδρα και θεολόγο. Πρώτα πρέπει να βεβαιωθούμε ότι ο βίος και οι πράξεις του είναι πνευματικές. Έπειτα να εξετάσουμε «εάν ταις του Κυρίου και των αποστόλων και των αγίων πατέρων διδασκαλίαις συνάδωσιν οι λόγοι αυτού και αι πράξεις». Αν αυτό συμβαίνει τότε μπορούμε να δεχόμαστε τους λόγους του ως λόγους Χριστού. Αν όμως όχι, τότε ακόμη και αν αναστήσει νεκρούς ή κάνει μύρια θαύματα, πρέπει να τον αποστρεφόμαστε και να τον μισούμε ως δαίμονα, λέγει ο άγιος Συμεών. Κυρίως μάλιστα αν τον βλέπουμε απρόθυμο να εγκαταλείψει το δικό του αντιπατερικό φρόνημα, παρόλο που ακούει νουθεσίες και αν εμμένει στη δική του πεπλανημένη γνώση παρά τις αντίθετες πατερικές και ευαγγελικές διδαχές.

Ο λόγος του Κυρίου, των Αποστόλων και των Πατέρων είναι ο κανόνας, το μέτρο με το οποίο μετριούνται οι πράξεις, οι λόγοι και τα γραπτά όλων μας και βρίσκονται άρτια, ελλιπή ή και, Θεός φυλάξοι, αντιπατερικά και αντιευαγγελικά.

*Συμεών ο Νέος Θεολόγος, σειρά «Φιλοκαλία των Νηπτικών και Ασκητικών», τόμ. 19Β, Πατερικαί εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσσαλονίκη 1988, σελ. 24-56.

Ο καθηγητής Χρίστος Τσολάκης για τη μετάφραση των λειτουργικών κειμένων

Στα Άκρα: Χρίστος Τσολάκης from Αντίφωνο (antifono.gr) on Vimeo.

O Χρίστος Τσολάκης, Ομότιμος καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στην εκπομπή της ΝΕΤ «Στα άκρα» μιλά για πολλά θέματα της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών. Στο τέλος της συνέντευξης απαντά σε ερώτημα σχετικό με την μετάφραση των λειτουργικών κειμένων (δείτε από 1.46.10 και εξής). Αποκαλύπτει ότι αρνήθηκε τη συμμετοχή του σε Επιτροπή που θα εξέταζε το ζήτημα της μετάφρασης επειδή θεωρεί ότι «αυτά τα πράγματα δε μεταφράζονται». Τονίζει επίσης ότι «Η ποίηση δεν μεταφράζεται και μάλιστα όταν είναι συγκινησιακή.... Πείτε μου πως θα μεταφραστεί “Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός”…Αν θέλουμε να βοηθήσουμε να ανεβάσουμε το επίπεδο του λαού. Άλλωστε εγώ πιστεύω ότι και οι γιαγιούλες στα χωριά και οι άνθρωποι που έχουν πίστη και έχουν καλές σχέσεις με την Εκκλησία όταν πάνε εκεί τα αισθάνονται με τον τρόπο τους».

"Θεοδρομία": Ἰανουάριος - Μάρτιος 2011

πηγή: Θεοδρομία

.

ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΟΥ

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης (Ὁμότ. Καθηγητὴς Πανεπιστημίου)

Οἱ Ἀρμένιοι δὲν εἶναι Ὀρθόδοξοι, Μακαριώτατε

ΔΟΓΜΑΤΙΚΑ

† Γέρων Δανιὴλ Κατουνακιώτης
Πραγματεία περὶ σωτηρίας τῶν αἱρετικῶν

Ἱερὰ Μονὴ Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου

Ἡ αἵρεση καὶ οἱ σωτηριολογικές της ἐπιπτώσεις...

Μοναχὸς Δαμασκηνὸς
Αντίρρηση πρὸς τοὺς Ὀρθοδόξους, τοὺς δεχομένους τὴ θεωρία τῆς ἐξελίξεως (Συμβιβαστὲς)

ΗΘΙΚΑ Παναγιώτης Σωτῆρχος

Ὁ Γέροντας Πορφύριος μᾶς προτρέπει: Ὅποιος κι ἂν εἶσαι τρέχα...(Κοντὰ στὸν ἀνίκητον φίλον σου Χριστὸν)

Δημήτριος Τσελεπόνης
ΜΜΕ οἱ δολοφόνοι τοῦ λαοῦ

ΑΓΙΟΛΟΓΙΚΑ Ἱερὰ Λαύρα Σάββα Ἡγιασμένου
Ὁ Ἅγιος Ἠλίας ὁ ἐξ Ἡλιουπόλεως (Φοινίκης) μαρτυρήσας ἐν Δαμασκῷ τῇ Α' Φεβρουαρίου τοῦ 6287 ἔτους

ΠΑΤΕΡΙΚΑ Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης
Ἡ χρήση τῶν ἀποδείξεων στὴ Θεολογία κατὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ Χρῆστος Λιβανὸς
Ἐπικίνδυνα πειράματα στὰ "Λειτουργικὰ Ἐργαστήρια" τοῦ Βόλου (Σκέψεις, ἐρωτήματα καὶ προτάσεις)

ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΑ - ΙΕΡΟΚΑΝΟΝΙΚΑ Ἐπίσκοπος Ράσκας καὶ Πριζρένης Ἀρτέμιος
"Εἶμαι ἁπλῶς ἕνας ὑπηρέτης τοῦ Χριστοῦ"

Μητροπολίτης Πειραιῶς Σεραφεὶμ
Ἐπιστολὴ συμπαραστάσεως πρὸς τὸν ἐπίσκοπο Ἀρτέμιο

Σύναξη Κληρικῶν καὶ Μοναχῶν
Συμπαράσταση πρὸς τὸν ἀδίκως διωκόμενον ἐπίσκοπον Ἀρτέμιον

Ἱερομόναχος Συμεὼν Βιλόφσκι
Γιατὶ διώκομαι;

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΑ Ἱερομόναχος Συμεὼν Βιλόφσκι
Οἱ θεολογικὲς μου διαφορὲς ἀπὸ τὸν ἐπίσκοπο Ἀθανάσιο Γιέφτιτς

Ἀρχιμανδρίτης Μάξιμος Καραβᾶς
Στὸν Μητροπολίτη Πειραιᾶ Σεραφεὶμ

Γιὰ παραγγελίες ἀπευθύνεστε στὶς
Γραφικὲς Τέχνες - Ἐκδόσεις
«Τὸ Παλίμψηστον»,
Τσιμισκῆ 128, 546 21 Θεσσαλονίκη,
και 2310.286247 fax 2310.276590 - e-mail: palimpce@otenet.gr
Δευτέρα – Παρασκευή 09.00-17.00.
Τιμή: 8 €

Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης, Μία άλλη «μετάφρασις» της Θείας Λειτουργίας

πηγή: Ορθόδοξος Τύπος, 13/5/2011

ΜΙΑ ΑΛΛΗ «ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ» ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Διονυσίου Τάτση

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ἀρκετοὶ κληρικοί, οἱ ὁποῖοι τάσσονται ὑπὲρ τῆς μεταφράσεως τοῦ κειμένου τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ γενικότερα τῶν λειτουργικῶν κειμένων τῆς Ἐκκλησίας, προκειμένου νὰ γίνουν κατανοητὰ ἀπὸ τοὺς πιστοὺς καὶ ἰδιαίτερα τοὺς νέους. Ἤδη ἔχουν γραφεῖ πολλὰ γιὰ τὸ σοβαρὸ αὐτὸ θέμα καὶ ὅπως διαπιστώνει κανείς, ἡ πλειονότητα τῶν κληρικῶν καὶ τῶν πιστῶν τάσσεται κατὰ τῆς μεταφράσεως τῶν λειτουργικῶν κειμένων. Ὁ θόρυβος ὅμως συνεχίζεται, γιατὶ οἱ ἐκσυγχρονιστὲς καὶ ὑπέρμαχοι τῆς «κατανόησης» τῶν κειμένων εἶναι τολμηροὶ καὶ ἀδιαφοροῦν γιὰ τὴ σχετικὴ ἀπόφαση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ γιὰ τὶς ἀντιδράσεις τῶν πιστῶν, δηλ. τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἐκκλησιάζονται τακτικὰ καὶ σέβονται τὶς παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας...

Τελικά, ὁ μὴ ἐκκλησιασμὸς τῶν ἀνθρώπων καὶ εἰδικότερα τῶν νέων, ὀφείλεται στὶς γλωσσικὲς δυσκολίες, ποὺ παρουσιάζουν τὰ λειτουργικὰ κείμενα; Προφανῶς ὄχι. Δὲν χρειάζεται νὰ ἐπαναλάβω τὰ σχετικὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὰ στοὺς περισσότερους. Σὲ τοῦτο τὸ κείμενο θὰ ἀναφερθῶ σὲ μιὰ ἄλλη «μετάφραση» τῆς Θείας Λειτουργίας, τὴν ὁποία κάνει, πρέπει νὰ κάνει, ὁ λειτουργικὸς ἱερέας, γιὰ νὰ τὴν κατανοεῖ πρῶτα ὁ ἴδιος καὶ μετὰ οἱ ἐκκλησιαζόμενοι. Ἡ «μετάφραση» αὐτὴ δὲν ἔχει καμιὰ σχέση μὲ τὴ μετάφραση τοῦ κειμένου, ἀλλὰ μὲ τὸν τρόπο ποὺ τελεῖται ἡ Θεία Λειτουργία.Ὁ λειτουργὸς ἱερέας εἶναι αὐτός, ποὺ κάνει τὴ Θεία Λειτουργία κατανοητή, ἀλλὰ καὶ ἀποκαλυπτική. Ἡ βίωση τοῦ ἱεροῦ μυστηρίου δὲν προϋποθέτει ἁπλοποίηση τοῦ κειμένου μὲ ἐκφράσεις λαϊκές, ποὺ περισσότερο θυμίζουν ἀγορὰ παρὰ θεία λατρεία.

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψει ὁ φίλος ἀναγνώστης νὰ ἀναφερθῶ κάπως ἀναλυτικὰ στὸ θέμα αὐτό, χρησιμοποιώντας τὶς ἐμπειρίες ἄξιων κληρικῶν, ἀλλὰ καὶ πιστῶν, ποὺ εἶχαν τὴν εὐκαιρία νὰ γίνουν μέτοχοι τοῦ ἱεροῦ μυστηρίου. Μὴ μὲ ρωτήσετε πόσοι καὶ ποιοὶ εἶναι αὐτοὶ οἱ κληρικοί, γιατὶ δὲν μπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅπως καὶ κανένας ἄλλος δὲν μπορεῖ. Εἶναι θέμα πνευματικὸ καὶ δὲν χωράει στοὺς ἀριθμοὺς καὶ στοὺς ὑπολογισμούς. Βέβαια εἶναι πάντως ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετοὶ ἄξιοι κληρικοὶ καὶ μακάρι νὰ αὐξηθοῦν, γιὰ νὰ δέχονται οἱ ταλαιπωρημένοι σημερινοὶ χριστιανοὶ τὴν εὐεργετική τους ἐπίδραση.

Τὴ Θεία Λειτουργία δὲν εἶναι δύσκολο νὰ τὴν παρακολουθήσει κανεὶς νοηματικά.Ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν λίγες γνώσεις, ἂς διαβάσουν στὸ σπίτι τους μία δύο φορὲς τὴ μετάφρασή της —καὶ δόξα τῷ Θεῷ, κυκλοφοροῦν πολλὲς στὶς μέρες μας— καὶ ἀμέσως θὰ διαπιστώσουν ὅτι τὰ μεγάλα ἐμπόδια κατανόησης ἔχουν ἀρθεῖ. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς ὀλιγογράμματους ἱερεῖς. Μὲ λίγο ζῆλο μποροῦν νὰ κατανοοῦν αὐτά, ποὺ διαβάζουν, ἐκφωνοῦν καὶ τελοῦν. Ὁ λειτουργὸς πρέπει νὰ εἶναι ὁλοκληρωτικὰ ἀφοσιωμένος στὴ Θεία Λειτουργία. Ἀπαθὴς γιὰ κάθε γήϊνο καὶ βιοτικό. Προσηλωμένος μόνο στὸν Ἐσταυρωμένο, ποὺ ἔχει μπροστά του, περιορίζει τὸ νοῦ του σὲ μία σύντομη εὐχή, ὅπως «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» ἢ «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ», ἰδιαίτερα ὅταν ὑπάρχουν κενὰ ἀνάμεσα στὶς δικές του ἐκφωνήσεις καὶ στὶς ἀπαντήσεις τοῦ ψάλτη. Οἱ κινήσεις του εἶναι μετρημένες. Ἀποφεύγει τὸ μηχανικό τρόπο, ἀλλὰ κὰι τὸν ὑποκριτικό. Οἱ εὐχές του καὶ οἱ ἐκφωνήσεις του ἐκφράζουν τὴν ἱερότητα τοῦ μυστηρίου. Δὲν ἐπιτρέπει ἡ συνήθεια καὶ ἡ εὐχέρεια νὰ τὴν καταστρέψουν. Εἶναι ἑνωμένος μὲ τὴν Ἁγία Τράπεζα, χωρὶς νὰ τὴν ἀκουμπάει. Στέκεται στὸ μέσον, δὲν ἐντυπωσιάζεται ἀπὸ ὅσα ὑπάρχουν γύρωτου καὶ ἀποφεύγει νὰ δίνει ὁδηγίες καὶ συμβουλὲς στοὺς ψάλτες, στοὺς ἐπιτρόπους καὶ στὰ παπαδάκια. Λειτουργεῖ καὶ νιώθει ὑπεύθυνος ἀπέναντι στὸ Θεό. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ δέχεται τὴν ἱερὴ ἀλλοίωση, ἡ ὁποία τοῦ δίνει ἀνέκφραστη γλυκύτητα. Νιώθει πλήρης καὶ δὲν ζητάει κάτι περισσότερο καὶ κάτι καλύτερο. Κάποτε βιώνει καὶ συγκλονιστικὲς στιγμές. Μοῦ ἔλεγε ἕνας συλλειτουργὸς ὅτι μιά φορά, τὴν ὥρα ποὺ εἶπε τὴν ἐκφώνηση «Πρόσχωμεν. Τὰ Ἅγια τοῖς ἁγίοις» καὶ ὕψωσε τὸν Ἀμνό, εἶδε ὅτι τὸ σημεῖο, ποὺ προηγουμένως εἶχε λογχίσει τὸν ἄρτο, ἦταν γεμάτο αἷμα, ἦταν ὁλοπόρφυρο.

Ἄνοιξε καλύτερα τὰ μάτια του καὶ εἶδε ὅτι δὲν ἦταν ψευδαίσθηση! Ὁ μεταμορφωμένος λειτουργὸς κατορθώνει, χωρὶς νὰ καταβάλλει ἰδιαίτερη προσπάθεια, νὰ κάνει κατανοητὴ τὴ Θεία Λειτουργία στοὺς πιστούς, ὅλων τῶν ἡλικιῶν, γιατὶ δημιουργεῖ τὴν αἴσθηση τοῦ μυστηρίου, ποὺ ἁπλώνεται —στοὺς ἀνθρώπους καὶ ὁ Θεὸς λούζει στὴ συνέχεια μὲ τὸν κρουνὸ τῆς ἀγάπης του ὅλους τοὺς μετέχοντας, προσφέροντάς τους τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ Του. Ἡ γλώσσα τοῦ βιώματος εἶναι πέρα ἀπὸ τὴ γλωσσικὴ διατύπωση τῶν λειτουργικῶν κειμένων. Σὲ ἐκείνους, ποὺ ἔχουν τὴν αἴσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ στὸ μυστήριο, δὲν ὑπάρχουν ἐμπόδια κατανόησης τοῦ ἱεροῦ κειμένου, τὸ ὁποῖο ἰδιαίτερα σέβονται, γιατὶ δὲν ξεχνοῦν ὅτι μὲ αὐτὸ ὅλοι οἱ προηγούμενοι ἀπὸ αὐτοὺς χριστιανοὶ βίωσαν τὸ μυστήριο τῆς Εὐχαριστίας καὶ μάλιστα κάτω ἀπὸ δυσκολότερες συνθῆκες.

Ὅσοι ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ μετάφραση τῆς Θείας Λειτουργίας θὰ ἔχει πολλὰ θετικὰ ἀποτελέσματα, πλανῶνται. Ἐκτὸς καὶ ἂν θέλουν νὰ μετατρέψουν τὸ μυστήριο σὲ μιὰ συνάθροιση ἀνθρώπων χωρὶς κατάνυξη, χωρὶς μετάνοια καὶ χωρὶς πόθο Χριστοῦ. Νομίζω ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον μας πρέπει νὰ στραφεῖ στὸν ἄξιο λειτουργὸ καὶ ὄχι στὸν καλὸ φιλόλογο. Μόνο ἐκεῖνος μπορεῖ νὰ βοηθήσει καὶ νὰ συγκινήσει ἀκόμα καὶ τοὺς σκληροὺς ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς μας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κἂν ὑποψιαστεῖ ὅτι ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι κάτι πολὺ σπουδαῖο καὶ πολὺ πνευματικό.

Μητροπολίτης Ηλείας Γερμανός, Κριτική στο βιβλίο του Σεβ. Μητροπολίτου Νικοπόλεως κ. Μελετίου: "Μέθεξη ή Κατανόηση;"

Σε κριτική του βιβλίου του Μητροπολίτου Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελετίου προχώρησε ο Μητροπολίτης Ηλείας Γερμανός με κείμενο του που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Μητροπόλεως Ηλείας. Στην αρχή του κειμένου ο Μητροπολίτης Ηλείας τονίζει: "Ως γνωστόν ο Σεβ. Μητροπολίτης Νικοπόλεως κ. Μελέτιος από ολίγου χρόνου προέβη εις την μεταγλώττισι των κειμένων ( ευχών, ύμνων και αγιογραφικών περικοπών) της έκπαλαι χρησιμοποιουμένης θείας Λατρείας της Εκκλησίας μας και αυτοβούλως τα εισήγαγε εντός της δημοσίας θείας Λατρείας στην Επαρχία του. Τούτο, ως ήτο φυσικόν, εδημιούργησε ποικίλες αντιδράσεις Πιστών, Θεολόγων, εκκλησιαστικών προσώπων, Αρχιερέων και της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου..." και προσθέτει "Παρά ταύτα ο Σεβ. Μητροπολίτης Νικοπόλεως κ. Μελέτιος χωρίς την άδεια της Ιεράς Συνόδου συνεχίζει την τέλεσι της δημοσίας Λατρείας με μεταγλωττισμένα κείμενα, με αποτέλεσμα να συνεχίζωνται και οι κατά της πράξεως αυτής αντιδράσεις". Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο του Μητροπολίτου Ηλείας πατώντας το Διαβάστε περισσότερα Κριτική στο βιβλίο του Νικοπόλεως από τον Ηλείας

Πρωτοπρ. Γεώργιος Μεταλληνός, Η σημερινή χρήση μεταφράσεων εις την λατρεία αποβλέπει εις μίαν "Νεοελληνικήν Εκκλησίαν";

πηγή: Ι.Μονή Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΧΡΗΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ

ΑΠΟΒΛΕΠΕΙ ΕΙΣ ΜΙΑΝ «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ»;

Του ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ

1. Η Μετάφραση της Αγίας Γραφής στη Νεοελληνική έφερε στο φως, κατά την δεκαετία του 1830, όλα τα ακανθώδη προβλήματα του νεωτέρου Ελληνισμού, στο επίκεντρο των οποίων βρισκόταν η σχέση με την παράδοση και ο κίνδυνος αλλοτριώσεως της εθνικής ταυτότητας, στην ακατάσχετη μανία του εξευρωπαϊσμού. Μία πτυχή της προβληματικής ήταν ο λόγος «περί Νεοελληνικής Εκκλησίας». Ένας οξύτατος διάλογος αναπτύχθηκε μεταξύ των εγκριτοτέρων Θεολόγων της εποχής, διεξαγόμενος μέσω μαχητικών εκδόσεων, με αποτέλεσμα όλη η ικμάδα των εθνικών δυνάμεων να δαπανηθεί σε αδιέξοδους αγώνες, σε εποχή ιδιαίτερα κρίσιμη για την οργάνωση και ευστάθεια του αδύνατου ελληνικού Κράτους. Θα παραθέσουμε, τα κύρια σημεία, μιας πρόσφατης μελέτης μας, διότι έχει άμεση σχέση με τις σημερινές καινοτομίες...
Ο ομόψυχος συνεργάτης και συναγωνιστής του Κ. Οικονόμου, ιεροκήρυξ Γερμανός, εκδότης της «Ευαγγελικής Σάλπιγγος», απάντησε σε δημοσίευμα του Φαρμακίδη, κατηγορώντας τον, μεταξύ άλλων, ό­τι τις απόψεις του για την Παλαιά Διαθήκη δεν τις στήριζε στο κανονικό και επίσημο κείμενο της μεταφράσεως των Ο’, αλλά στην πρόσφατη μετάφραση της βιβλικής Εταιρείας, στην οποία βασικός συνεργάτης ήταν και ο Νεόφυτος Βάμβας. Στο κείμενο του Γερμανού υπήρχε και η επισήμανση, ότι, η επιλογή του Φαρμακίδη, όπως και η νέα μετάφραση, έγιναν «επί χρησταίς ελπίσι διά μίαν Νεοελληνικήν Εκκλησίαν». Ο Φαρμακίδης θεωρώντας το κείμενο του Γερμανού γραμμένο από τον Οικονόμο, απάντησε το ίδιο έτος με το έργο του «Ο ψευδώνυμος Γερμανός», επιμένοντας στην χρήση, για επιστημονικούς λόγους, της μεταφράσεως από το εβραϊκό πρωτότυπο της Παλαιάς Διαθήκης. Ειδικά όμως τοποθετήθηκε στο θέμα της «Νεοελληνικής Εκκλησίας» ο Νεόφυτος Βάμβας. Το εξ 24 σελίδων κείμενό του τυπώθηκε «την 28ην Αυγούστου 1838». Ο Οικονόμος βρήκε την μοναδική ευκαιρία να ανασκευάσει το τευχίδιο του Βάμβα με ένα ογκώδες δικό του έργο 368 σελίδων με τον τίτλο: «Επίκρισις...», που τυπώθηκε στις αρχές του 1839. Το ίδιο έτος είδε το φως το έργο του Θ. Φαρμακίδη «Απολογία» (β’ έκδοση 1840), με εκτενή αναφορά στο θέμα «περί Νεοελληνικής Εκκλησίας».

2. Ο Οικονόμος στην «Επίκρισίν» του, απέκρουσε τον όρον «νεοελληνική». Το «άχαρι και κακόζηλον αυτό, επίθετον» αποδίδει στον Γερμανό, ο οποίος όμως το χρησιμοποίησε «ειρωνικώς», όπως λέγει. Θέλοντας όμως να δείξει την διαφορετική νοηματοδότηση του όρου από τους αντιπάλους του, μεταθέτει το πρόβλημα στην απέναντι πλευρά: «Πρώτος του κακεντρεχούς επιθέτου δημιουργός ανεφάνη πάλιν αυτή των νεωτεριστών και καινοτόμων συμμορία». Ο Οικονόμος στον νοηματικό του κώδικα προσέδιδε χρονική σημασία στον όρο, ενώ οι αντίπαλοί του -κατά την δική του κατανόηση- ποιοτική και εθνική, με συγκεκριμένη στοχοθεσία: «ίνα χωρίσωσι παντοιοτρόπως την λαλουμένην των Ελλήνων διάλεκτον από της εκκλησιαστικής διαλέκτου» και να επιτύχουν τελικά την κατάργησή της.

Ο Βάμβας κατηγορούσε τον Οικονόμο, ότι «δεν θέλει να αναγινώσκωνται εις την Νεοελληνικήν γλώσσαν» οι Γραφές. Ο όρος, έτσι, αυτόματα προσέλαβε τρεις χρήσεις: νεοελληνική μετάφραση -νεοελληνική γλώσσα— νεοελληνική Εκκλησία, σε άμεση συνάφεια μεταξύ τους. Ο Οικονόμος, αποκρούοντας τον όρο, τον χαρακτηρίζει άγνωστο στην ελληνική γλώσσα. Συνδέει μάλιστα, την χρήση του με την θεωρία του Φαλμεράϋερ. Ο Βάμβας, αντίθετα, δεχόταν ότι ο όρος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, το υπαρκτό γλωσσικό πρόβλημα, και γι’ αυτό θεωρούσε την Μετάφραση αναγκαία. Για τον Οικονόμο όμως τέτοιο πρόβλημα δεν υφίστατο, στην ένταση τουλάχιστον, που νόμιζε ο Βάμβας.

Στο σημείο αυτό πρέπει να δηλωθεί η διαφορετική προοπτική των δύο κληρικών. Για τους έχοντες, υποτυπώδη έστω, σχολική παιδεία πρόβλημα οξύ στην προσέγγιση των Γραφών δεν υπήρχε (θέση του Οικονόμου). Ο Βάμβας όμως αναφερόταν στο ευρύ και απαίδευτο στρώμα του λαού. Λησμονούσε όμως, ότι βασικό πρόβλημα στην ανάγνωση των Γραφών δεν είναι η γλώσσα (τα «ρήματα»), αλλά τα «νοήματα», τα οποία χωρίς ερμηνευτικά σχόλια μένουν ακατανόητα ή παρανοούνται (θέση του Οικονόμου). Ας θυμηθούμε εδώ την καινοδιαθηκική ερμηνευτική αρχή: «αρά γε γινώσκεις α αναγινώσκεις;» (Πράξ. 8, 30). Διαπιστώνεται, συνεπώς, η διαμετρικά αντίθετη τοποθέτηση των δύο ανδρών.

3. Στην διαφορά της σύγχρονης γλώσσας από την αρχαία, έστω και την κοινή, τοποθετούσε ο Βάμβας την ανάγκη της Μεταφράσεως. Ο λαός, έλεγε, «έπαυσε να ομιλή την γλώσσαν των προγόνων του». Γιατί, λοιπόν, να «μένη στερημένος των ιερών Γραφών, δι’ έλλειψιν μεταφράσεως αυτών εις την σημερινή γλώσσαν;». Ο Οικονόμος αντέτασσε την δική του επιχειρηματολογία, στο πλαίσιο των δικών του προϋποθέσεων: «Οι Έλληνες υπάρχουσιν αείποτε Έλληνες, λαλούσι και πρεσβεύουσιν ορθόδοξα, ως μέλη αδιάσπαστα της μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας». Η ενότητα εθνικότητας, γλώσσας και πίστεως ήταν για τον Οικονόμο αναμφισβήτητη. Γι’ αυτό δεν ήθελε να δει την προϊούσα χαλάρωσή της. Έτσι, φθάνει στο αφοριστικό συμπέρασμα: «Όστις λέγει και φρονεί σπουδαίως γλώσσαν νεοελληνικήν, ο τοιούτος υβρίζει (εις) το έθνος των Ελλήνων».

Στις σχοινοτενείς, ως συνήθως, αναλύσεις του φαίνεται και ο τρόπος, με τον οποίο ερμηνεύει ο Οικονόμος τον νουν των αντιπάλων του. Στην χρήση του επιθέτου «νεοελληνικός» εκείνοι, δεν περιορίζονται στην χρονική του σημασία («Έλληνας ουχί νεωτέρους, ως προς τους πάλαι προγόνους αυτών, κατά χρόνον σημαινομένους»). Αυτή την χρήση δέχεται και αυτός. Ο Βάμβας και ο Φαρμακίδης, όμως, κατά τον Οικονόμον, εννοούν «πάντη νέους και καινοφανείς, νεωστί βλαστήσαντας και εξ υπαρχής αναφανέντας εις την Ελληνικήν γην». Κατά τον Οικονόμο, στον γλωσσικό κώδικα των αντιπάλων του οι σύγχρονοι Έλληνες ήσαν «νεοπολίται», ξένοι δηλαδή και διάφοροι προς τους αρχαίους. Ο Οικονόμος πιστεύει ότι οι σύγχρονοι Έλληνες είναι «γνήσιοι των πάλαι πατέρων αυτών απόγονοι κατ’ αδιάκοπον του γένους σειράν». Υπάρχει, δηλαδή, στον Ελληνισμό φυλετική και ιστορική συνέχεια, η δε γλώσσα των νεωτέρων (χρονικά) Ελλήνων «έστι και λέγεται και αυτή ελληνική», που σημαίνει ότι κοντά στην εθνική υπάρχει και γλωσσική συνέχεια. Από την «νεοελληνική γλώσσα» εύκολα γίνεται η μετάβαση σε «νεοελληνική Εκκλησία», που έχει ανάγκη αυτής της γλώσσας. Αυτό αποκρούει το γενικό -και αισιόδοξο- συμπέρασμα του Οικονόμου: «Όστις, λοιπόν, εισάγει νεοελ­ληνικήν γλώσσαν και φαντάζεται νεοελληνικήν Εκκλησίαν, εν σκότει διαπορεύεται και ιστόν αράχνης υφαίνει δειλαίως παραφρονών».

Ο Οικονόμος πίστευε ότι η εισαγωγή μιας νέας μορφής γλώσσας στην εκκλησιαστική χρήση θα είχε αναπόφευκτα συνέπειες και στην κατανόηση της Εκκλησίας. Κατ’ αυτόν ο λόγος περί «νεοελληνικής γλώσσης» επεκτεινόταν και στην αποδοχή «Νεοελληνικής Εκκλησίας», η οποία θα εκφραζόταν τελικά με την γλώσσα αυτή. Το σημαντικότερο δε, θεωρούσε ότι αυτή η πορεία ήταν προσχεδιασμένη. Μιλεί, έτσι, για «ονειροπολουμένην» νεοελληνικήν, ή μάλλον «διωρισμένην», δηλαδή σχεδιασμένη «νεόμορφον Ελ­ληνικήν Εκκλησίαν». Αποκαλείται «νεόμορφος» ως σχετιζόμενη με τους «Αναμορφωτές» (Reformatores), τις καλβινικές ομάδες των μισσιοναρίων, που άρδευαν τον ιστορικό ελληνικό χώρο με τις ετεροδιδασκαλίες τους. Ο Οικονόμος θεωρούσε την «νεόμορφον Εκ­κλησίαν» πραγματοποιήσιμη, διότι μαζί με την γλώσσα απηλείτο και η παραδοσιακή λατρεία, η εσωτερική ζωή της Εκκλησίας. Με τη νέα Μετάφραση, το κύριο όργανο της «καινοτομίας», ραδιουργείται κατ’ αυτόν και η είσοδος στην Εκκλησία «νέων εις την χυδαίαν γλώσσαν προσευχών». Η πεποίθησή του δε αυτή ερειδόταν στην απροκάλυπτη προπαγάνδιση όλων αυτών από τους δυτικούς μισσιοναρίους.

Στην εικονική έκρηξη του Βάμβα: «Ποίοι διδάσκουν τα περί της Νεοελληνικής Εκκλησίας;», ο Οικονόμος απαντά: «Οι λεγόμενοι ιεραπόστολοι και οι τούτων συνεργοί», οι Έλληνες δηλαδή ομοϊδεάτες τους, όπως ο Βάμβας. «Νεοελληνική» είναι η «ραδιουργουμένη» Εκκλησία ως «διαφθειρομένη υπό των ψευδαποστόλων ελληνική Εκκλησία». Ήταν γνωστός, άλλωστε, ο σκοπός των δρώντων στην Ελλάδα μισσιοναρίων. Τα τεκμήρια, που προσάγει ο Οικονόμος, για μας σήμερα είναι αδιάψευστα: Το βιβλίο λ.χ. «Παλαιονομία» του Τιμοθέου (Ατιμοθέου κατά τον Οικονόμο) Κληροφίλου και στην πραγματικότητα του S.S. Wilson, που αναφέρεται ρητά στην αναμόρφωση της ορθόδοξης λατρείας ή τα κηρύγματα του αμερικανού Βούργες (Bourgues), που μιλούσε για «εντελή» μεταρρύθμιση της ελλαδικής Εκκλησίας μετά το πραξικοπηματικό αυτοκέφαλο του 1833. Ο Οικονόμος θαρραλέα κατακρίνει την σχέση των «καινοτόμων» με τον Κοραή και τα κηρύγματά του: «Έχοντες ως νέον ευαγγέλιον τα περί μεταρρυθμίσεως της Εκκλησίας ανόσια και κακόδοξα του Κοραή γνωματεύματα, εξ ων υμίν εν τοις πλείστοις η μεγάλη σοφία, μαθητεύετε τους Ορθοδόξους Έλληνας όλα τα λουθηροκαλβινικά φρονήματα». Και αυτό είναι ορθότατο. Με τις κινήσεις των ευρωπαϊστών ή εκσυγχρονιστών της τότε εποχής επιβαλλόταν, τελικά, ο Προτεσταντισμός, ως νοοτροπία και πρακτικές, η πλήρης δηλαδή αποσύνθεση της εκκλησιαστικής παραδόσεως και η πρόσδεση στο άρμα της Ευρώπης.

Άλλωστε, δεν γίνονταν αυτά για πρώτη φορά. Ο Οικονόμος υπενθυμίζει την ανάλογη διαδικασία επί Πατριάρχου Κυρίλλου Λουκάρεως (17ος αι.). Και τότε οι «Αναμορφωταί» ανέμεναν την «εκ της χυδαίας των Γραφών μεταφράσεως... αναμόρφρωσιν της Ορθοδόξου Εκκλησίας». Απλή σύμπτωση; Τον 16ον αι. μεταφράστηκε στα ελληνικά και το προτεσταντικό «Ευχολόγιον ή τυπικόν της Λειτουργίας». Το ίδιο όμως βασικό για την λατρεία βιβλίο μετατυπώθηκε και τον 19ον αι., «επιδιορθωθέν και επεξεργασθέν προς το ελληνικώτερον» από τον Βάμβα! Στην «νεόμορφον Εκκλησίαν», κατά τον Οικονόμον, απέβλεπαν και όλες οι προτεσταντικές στην Ελλάδα εκδόσεις, με την καταβλασφήμηση των θείων μυστηρίων και τελετών της Ορθοδόξου Εκκλησίας, την σποράν των «ζιζα­νίων της κακοδοξίας» και την διαστροφή ή αθέτηση των ορθοδόξων δογμάτων. Ακόμη και νέα μουσικά, προτεσταντικής συλλήψεως, βιβλία τυπώνονταν για την αλλαγή και αυτών των «ακουσμάτων» της ορθόδοξης λατρείας. Σήμερα, άλλωστε, είναι πλέον βέβαιο, ότι «κύριος σκοπός της προτεσταντικής ιεραποστολής» ήταν «η μεταρρύθμισις της εν Ελλάδι Εκκλησίας βάσει των αρχών της μεταρρυθμίσεως», «ο εκπροτεσταντισμός» της, που συμβάδιζε με τον εξευρωπαϊσμό.
Ένα ακόμη σημείο των εύστοχων επισημάνσεων του Οικονόμου πρέπει να υπογραμμισθεί. Αρχή της Βιβλικής Εταιρείας ήταν «το ασχολίαστον και καθαρόν» κείμενο των Γραφών σ’ όλες τις μεταφράσεις. Για τους Ορθοδόξους όμως αυτό σήμαινε, κατά τον Οικονόμο, την αποβολή «του κύρους της ερμηνείας των θείων Πατέρων, καθώς οι Αναμορφωταί παραγγέλλουσι». Απώτερος δε στόχος ήταν «η διάκρισις του εκκλησιαστικού χριστιανισμού από του χριστιανισμού των Γραφών». Αυτό άλλωστε, είχε συμβεί στην προτεσταντική μεταρρύθμιση. Στην σημερινή θεολογική γλώσσα, θα λέγαμε, διάκριση του Χριστού της Γραφής από τον Χριστό της Εκκλησίας, κύριο πρόβλημα της προτεσταντικής θεολογίας τον 20ο αι. Είναι δυνατόν όμως να υπάρξει Ορθοδοξία χωρίς αγίους Πατέρες και την αυθεντία της αγιοπνευματικής εμπειρίας τους; Με την μετάφραση, συνεπώς, και τα παρεπόμενά της ανοιγόταν ο δρόμος προς μία «μεταρρυθμισμένη» Νεοελληνική Εκκλησία.

4. Ο Φαρμακίδης διατεινόταν ότι τα περί νεομόρφου Εκκλησίας ήσαν «φαντασία και δημιούργημα» του Οικονόμου, τον οποίο χαρακτηρίζει «τρελό». Ο Οικονόμος «έπλασε -γράφει- και νεόμορφον ή νεο­ελληνικήν Εκκλησίαν εν Ελλάδι παρ’ Ελλήνων ραδιουργουμένην». Ο Βάμβας, εξ άλλου, κατηγορούσε τον Οικονόμο ότι «εκφοβίζει τους Έλληνας με το πλαστόν φόβητρον της Νεοελληνικής Εκκλησίας». Οι φόβοι του Οικονόμου δεν ήσαν, δηλαδή, παρά τεχνητή κινδυνολογία.

Προκλητική ήταν οπωσδήποτε και η θέση του Βάμβα ότι «η μετάφρασις των ιερών Γραφών... εμπορεί να λέγεται ότι έγεινεν διά την νεοελληνικήν Εκ­κλησίαν, όχι την δεδουλωμένην, αλλά την ελευθέραν». Μολονότι ο Βάμβας ορθά δίνει εδώ χρονική σημασία στον όρο «νεοελληνική», εκτοξεύει βαρύτατο υπαινιγμό κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ανανεώνοντας την κοραϊκή αντιπάθεια απέναντί του. Όλοι οι Κοραϊστές και συνάμα ευρωπαϊστές ταύτιζαν το Οικουμενικό Πατριαρχείο με το καθεστώς της Οθωμανοκρατίας.

Ο Οικονόμος όμως με ευστροφία ξεσκεπάζει τον αντίπαλό του, τονίζοντας την προτεσταντίζουσα σκέψη του: Για «εύρεσιν της αρχαίας Εκκλησίας -απαντά- καυχώνται και οι Προτεστάνται». Ο δε «θεοσεβής και φιλόχριστος διδάσκαλος Βάμβας ποίαν αρχαίαν Εκκλησίαν ζητεί και ποίαν νεωτέραν βλέπει εις την ενότητα της Μιας, Αγίας και υποδουλωμένης Εκκλησίας;».

Ο Οικονόμος βρίσκει περαιτέρω την ευκαιρία να αποκαλύψει και το υπόβαθρο της σκέψης των αντιπάλων του. Η προσδοκία και ραδιουργία «νεομόρφου» Εκκλησίας γίνεται, διότι «παντοιοτρόπως» «σπουδάζουν απορρήξαι τον μεταξύ της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και της εν τω Κράτει των Ελλήνων Ορθοδόξου θυγατρός αυτής πνευματικόν και αδιάρρηκτον σύνδεσμον». Η Μ. Εκκλησία κατηγορείται από αυτούς ως «ξένη» και «ασύμφυλος». Το τραγικό είναι ότι τότε το οικουμενικό Πατριαρχείο υποστηριζόταν από τους παραδοσιακούς διά την έμμονή του στην πατερική παράδοση. σήμερα το υποστηρίζουν ένθερμα οι υπονομευτές της παραδόσεως!

Υπήρχε όμως και κάτι βαρύτερο. Η αποστρεφομένη τον Οικονόμο ομάδα διέδιδε ότι ο Οικονόμος εργαζόταν για την επανυπαγωγή της «αυτοκέφαλης» Εκκλησίας της ελευθέρας Ελλάδος στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο Οικονόμος αποκρούει με αποτροπιασμό την σπερμολογία αυτή. Δεν διστάζει δε να χρησιμοποιήσει καυστική γλώσσα, αντεπιτιθέμενος και αποκαλύπτοντας τους αληθινούς σκοπούς και διαθέσεις των αντιπάλων του: «Αλλά τούτο προς υμάς αφόρητον φαίνεται και πικρόν, διότι θέλετε την Εκκλησίαν της Ελλάδος απεσχισμένην από της αγίας αυτής Μητρός, άσχετον προς τας λοιπάς αυτονόμους Εκκλησίας των Ορθοδόξων, ανάδελφον, αυθέκαστον, μεμονωμένην, έρημον πάσης προστασίας πνευματικής και επομένως ευάλωτον και ευχείρωτον εις τους καταθλίβοντας αυτήν πολεμίους της ευσεβείας και τόπον επιτήδειον εις κατασκευήν της ονειροπολουμένης Νεοελληνικής Εκκλησίας».

Η σημαντικότερη δε καινοτομία δεν ήταν άλλη από την αποξένωσή της από τα στοιχεία εκείνα, που την κρατούν ενωμένη με την αποστολική και πατερική Ορθοδοξία, ώστε να καταστεί πραγματικά «νεόμορφος» και «νεοελληνική». Σ’ αυτή την διαδικασία, ακριβώς μετείχαν ενσυνείδητα, κυριαρχούμενοι από το πνεύμα του εξευρωπαϊσμού ως δήθεν προόδου, ο Φαρμακίδης και ο Βάμβας. Δίκαια, λοιπόν, τους ερω­τά: «Ταύτα δε ποιούντες ραδιουργείτε Νεοελληνικήν Εκκλησίαν ή ου;».

5. Συμπερασματικά: Η περί «Νεοελληνικής Εκκλησίας» διένεξη τον 19ο αι. επιβεβαιώνει, από την πλευρά της, την ύπαρξη δύο κόσμων στα σπλάγχνα του Ελληνισμού, το ασύμπτωτο μεταξύ τους και γι’ αυτό την αναπόφευκτη σύγκρουσή τους. Είναι η κορύφωση του ιδεολογικού διχασμού, που αρχίζει μετά το σχίσμα (1054) και κυρίως μετά την Σύνοδο της Φλωρεντίας (1439) και οδήγησε στη διαμόρφωση μιας ανατολικής και μιας δυτικής παρατάξεως. Οι πρωταγωνιστές των δύο μετώπων, των οποίων την σκέψη προσεγγίσαμε παραπάνω, με την σφοδρότητα, αλλά και απολυτότητά τους, φανερώνουν την ουσιαστική αποστασιοποίησή τους. Ανήκουν, όπως και οι ομόφρονές τους, σε δύο Ελληνισμούς, που δεν είναι πια δυνατόν να συνυπάρξουν.

Ο Κωνσταντίνος Οικονόμος κατηγορείτο ως υπερβολικός και φαντασιόπληκτος. Είχε όμως συλλάβει σε μεγάλο βάθος τα τεκταινόμενα εις βάρος της ελληνορθοδόξου παραδόσεως, μέσα στο νεωτεριστικό παραλήρημα των υπονομευτών της. Επισημάνσεις του Οικονόμου, αναπόδεικτες τότε, σήμερα επιβεβαιώνονται, διότι ο αντίκτυπος των τότε γεγονότων φθάνει μέχρι τις ημέρες μας, όπως αποδεικνύει λ.χ. η εξέλιξη και κατάληξη του γλωσσικού ζητήματος και στο χώρο της Εκκλησίας. Η προσπάθεια, στις τελευταίες δεκαετίες, της εισαγωγής μεταφράσεων στην λατρεία μας είναι επανέκφραση του πνεύματος του Φαρμακίδη και των συνεργών του.

Η σημερινή Ελλάδα κυοφορήθηκε από κάθε πλευρά τον 19ο (κυρίως) αιώνα. Η μανία του εκσυγχρονισμού και εξευρωπαϊσμού συνδέθηκε με την αποσύνδεση από την ελληνορθόδοξη παράδοση και όλα τα συστατικά της. Οι ευρωπαϊστές μας εύστοχα αντελήφθησαν ότι ο εξευρωπαϊσμός είναι ανεπίτευκτος χωρίς τον εκλατινισμό και εκπροτεσταντισμό της Εκκλησίας. Αυτό γνωρίζουν πολύ καλά και οι σημερινοί καινοτόμοι.
(2010)
"ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ, ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ”
ΠΡΩΤΟΠΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ»
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης, Ισχύουν αι συνοδικαί αποφάσεις;

πηγή: Ορθόδοξος Τύπος, 22/4/2011

ΙΣΧΥΟΥΝ ΑΙ ΣΥΝΟΔΙΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ;

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Διονυσίου Τάτση

ΠΟΛΛΕΣ εἶναι οἱ ἀδυναμίες τῆς Διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας, παρόλο, πού καυχῶνται οἱ ἀρχιερεῖς ὅτι στήν Ἐκκλησία ὑπάρχει τό συνοδικό σύστημα καί δέν ἀποφασίζει μόνος του ὁ Ἀρχιεπίσκοπος. Τά διάφορα προβλήματα, ὑποστηρίζουν, ἐπιλύονται μέ συνοδικές ἀποφάσεις κατά τόν ὀρθότερο τρόπο. Θεωρητικά πάντα, γιατί στήν πράξη τά προβλήματα δέν ἐπιλύονται. Παραμένουν, παρά τις ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου.

Ἀναφέρω ἐνδεικτικά τό πρόβλημα, πού ἐμφανίστηκε σέ δύο Μητροπόλεις (Πρεβέζης καί Δημητριάδος) καί ἔχει σχέση μέ τή μετάφραση τῶν λειτουργικῶν κειμένων...Ἡ Ἐκκλησία ἀπεφάσισε ὅτι δέν μπορεῖ ὁ κάθε Μητροπολίτης νά αὐθαιρετεῖ στά τῆς λατρείας καί νά ἀκολουθεῖ τή δική του γραμμή, πιστεύοντας ὅτι ἔτσι θα προσελκύσει τούς ἀνθρώπους, ἰδίως τούς νέους, στούς ἱ. Ναούς καί μέ τήν κατανόηση τῶν μεταφρασμένων κειμένων καί ὕμνων θά ὁδηγηθοῦν στήν πνευματική ζωή. Οἱ ἰσχυρισμοί αὐτοί, καί πολλοί ἄλλοι, εἶναι ἀβάσιμοι καί ἡ ἔμπνευσή τους δέν εἶναι ἐξ ἀγαθοῦ πνεύματος. Εἶναι ἐνδιαφέρον ἕνα σχετικό περιστατικό. Ἔγινε λοιπόν πέρυσι συζήτηση στή Ἱ. Σύνοδο γιά τό θέμα τῆς μετάφρασης τῶν λειτουργικῶν κειμένων, μετά ἀπό σωρεία διαμαρτυριῶν. Παρουσιάστηκε στή Ἱ. Σύνοδο καί ὁ Μητροπολίτης Πρεβέζης, παρατύπως βέβαια, ἀφοῦ δέν ἦταν συνοδικός, καί προσπάθησε νά πείσει τήν Ἱ. Σύνοδο γιά τήν ὀρθότητα τῆς νεωτερικῆς καί ἀντιπαραδοσιακῆς του γραμμῆς, πού ἀκολουθεῖ στή Μητρόπολή του. Πολυλόγησε ἐπί δίωρον ἐπί ματαίῳ. Ἡ Ἱ. Σύνοδος ἀπεφάσισε ὅτι δεν ἐπιτρέπεται ὁ κάθε Μητροπολίτης νά μεταφράζει τά λειτουργικά κείμενα. Καί τό ἀποτέλεσμα ποιό ἦταν; Τί ἔγινε. Ἐπείσθη ὁ Μητροπολίτης; Συμμορφώθηκε; Ὄχι! Κανένας ἐξάλλου δέν πίστευε ὅτι θά γίνει κάτι τέτοιο. Ἀντίθετα, βρέθηκαν ἀρκετοί πού εἶπαν ὅτι ἡ ἀπόφαση τῆς Ἱ. Συνόδου ἦταν ὑπέρ τῆς μετάφρασης τῶν λειτουργικῶν κειμένων!

Ἔτσι ἔκλεισε τό θέμα γιά τήν Ἱερά Σύνοδο καί οἱ συγκεκριμένοι Μητροπολῖτες συνεχίζουν τή βεβήλωση τῆς θείας Λατρείας. Μάλιστα μερικοί συνεργάτες τους ἔχουν μεγαλύτερο ζῆλο καί ἐνῶ εἶναι ἐκλεκτοί κατά τά ἄλλα ἱερομόναχοι καί ἐξυπηρετοῦν ἐνορίες ὡς τακτικοί ἐφημέριοι, κλέπτονται ἐκ δεξιῶν καί σκανδαλίζουν τούς πιστούς ὄχι μόνο τῆς περιοχῆς τους ἀλλά καί εὐρύτερα. Και νά σκεφτεῖ κανείς ὅτι γι᾽ αὐτούς τούς Μητροπολῖτες καί γιά τους κληρικούς παλαιότερα εἶχαν διατυπωθεῖ ἐγκωμιαστικοί λόγοι και προβάλλονταν ὡς παραδείγματα πρός μίμησιν!

Πρέπει πρῶτοι οἱ Μητροπολῖτες νά τηροῦν τίς ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Γιατί συμβαίνει συχνά αὐτό πού πρόσφατα περιέγραψε στή Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας ὁ Μητροπολίτης Σισανίου κ. Παῦλος: «Μιλήσαμε πολλές φορές γιά τά κανονικά μας δικαιώματα, σπάνια ὅμως γιά τίς κανονικές μας εὐθύνες. Συνερχόμεθα σε Συνόδους, ἀλλά θεωροῦμε ὅτι οἱ Συνοδικέςἀποφάσεις σταματοῦν στά ὅρια τῶν Μητροπόλεών μας. Ἀλλά τότε γιατί συνερχόμεθα;».

Ολοκληρώθηκε συνέδριο της Μητροπόλεως Λαγκαδά για την Ορθόδοξη Λατρεία

πηγή: Ι.Μητρόπολη Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης

Με κάθε επισημότητα πραγματοποιήθηκε το Α’ Ιερατικό-Θεολογικό Συνέδριο με θέμα την Ορθόδοξη Λατρεία (Προβλήματα και Σύγχρονοι Προβληματισμοί) στο Πολυδύναμο Πνευματικό Κέντρο «Η Αγία Κυράννα», υπό την αιγίδα του Μητροπολίτη Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης κ.κ. Ιωάννης.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με Θεία Λειτουργία στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίας Παρασκευής- Λαγκαδά, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ.κ. Ιωάννου. Εν συνεχεία, ακολούθησε η έναρξη των εργασιών του συνεδρίου, στο Πολυδύναμο Πνευματικό Κέντρο «Η Αγία Κυράννα», με εναρκτικό χαιρετισμό που απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, εμπνευστής και οργανωτής της εκδηλώσεως...

Πρόεδρος του πρώτου μέρους της συνεδρίας ήταν ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Θεόδωρος Γιάγκου ενώ το επιστημονικό τμήμα των εισηγήσεων άνοιξε ο αναπληρωτής καθηγητής της Θεολογικής σχολής κ. Παναγιώτης Σκαλτσής με θέμα «Πνευματική Ζωή και Θεία Λατρεία».Ακολούθησε η εισήγηση του επίκουρου καθηγητού της Θεολογικής σχολής Πανοσιολογιώτατου Αρχιμανδρίτου π. Νικοδήμου Σκρέττα με θέμα «Ιδιάζοντα στοιχεία των ακολουθιών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής» με την οποία έκλεισε ο πρώτος κύκλος των εργασιών του συνεδρίου.

Στο δεύτερο μέρος, προήδρευσε ο αναπληρωτής καθηγητής της Θεολογικής σχολής κ. Παναγιώτης Σκαλτσής ενώ τον κύκλο των εισηγήσεων άνοιξε ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Θεόδωρος Γιάγκου με θέμα «Κανόνες και Θεία Λατρεία». Ακολούθησε η εισήγηση του Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου π. Χρυσοστόμου Νάσση, λέκτορος της Θεολογικής Σχολής με θέμα «περί των Ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδος» ενώ ο κύκλος των εργασιών έκλεισε με την εισήγηση του λέκτορος της Θεολογικής Σχολής κ. Τρύφωνος Τσομπάνη με θέμα «η τέχνη της λατρείας ή η λατρεία της τέχνης».

Μετά το πέρας των εργασιών του συνεδρίου ακολούθησε συζήτηση με ερωτήσεις, που απηύθηνε το κοινό προς τους ομιλητές του συνεδρίου, σχετικές με τα θέματα τα οποία εκείνοι κάλυψαν, ενώ την εκδήλωση έκλεισε με τον ληκτικό του χαιρετισμό ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης κ.κ. Ιωάννης.

Πρωτοπρ. Θεόδωρος Ζήσης, Οι Πατέρες της Εκκλησίας και η σημασία τους

Η ομιλία του Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση πραγματοποιήθηκε στη "Σχολή Γονέων" του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κατερίνης την Δευτέρα 28 Μαρτίου 2011. Στην ομιλία ο π. Θεόδωρος αναφέρεται στην αξία της πατερικής Θεολογίας, το ζήτημα της μετάφρασης των λειτουργικών κειμένων, στο ποιος και τι είναι Εκκλησία, στην Κάρτα του Πολίτη αλλά και στην "μεταπατερική θεολογία".

Μοναχός Μωυσής, Μία απάντησις εις την Ακαδημίαν Θεολογικών Σπουδών Βόλου

πηγή: Ορθόδοξος Τύπος, 11/3/2011

ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΟΛΟΥ

Τοῦ Μοναχοῦ Μωυσέως Ἁγιορείτου

H ΑΚΑΔΗΜΙΑ Θεολογικῶν Σπουδῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδoς, σὲ ἀπάντησή της σὲ πρόσφατα δημοσιεύματα, σχετικὰ μὲ ἀρνητικὲς κριτικὲς σὲ συνέδριά της, ὡς ἄλλος ἀρχάγγελος φωνάζει: «Στῶμεν καλῶς…»! Μήπως πρὸς τὴν Ἀκαδημία θὰ ἔπρεπε ν᾽ ἀπευθυνθεῖ ἡ προσταγὴ αὐτή;

Ἡ δεκάχρονη παρουσία τῆς Ἀκαδημίας ἔχει δημιουργήσει ἀρκετὰ προβλήματα καὶ σχετικὰ σχόλια.Ὡς ἀναφέρει, δὲν διεκδικεῖ κανένα ἀλάθητο—ἂν ἦταν ποτὲ δυνατόν;— ἀλλὰ ἐνίοτε φέρεται διὰ τῶν ἐκπροσώπων της καὶ τῶν δηλώσεών τους νὰ τὸ κατέχει. Ἐπειδὴ καὶ ἡ ταπεινότητά μου παρακινήθηκε νὰ γράψει κάτι γιὰ τὸ ἐπίμαχο συνέδριο τῆς «μεταπατερικῆς θεολογίας», ἀναγκάζεται νὰ καταθέσει λόγο ταπεινό, ἐγκάρδιο, μὲ πόνο ψυχῆς καὶ ἂς χαρακτηρισθεῖ «δημοσιογραφικός», «κατηχητικός», ἢ καὶ «ζηλωτικός».... Ἀσφαλῶς καὶ βεβαίως δὲν ἔχουμε ἀπολύτως τίποτε μὲ τὸ πρόσωπο τοῦ οἰκείου Ἐπισκόπου, μὲ τὸν ὁποῖο γνωριζόμεθα ἀπὸ ἐτῶν, καὶ πολλὲς φορὲς συζητήσαμε καὶ μάλιστα μὲ σεβασμὸ ἐκφράσαμε ἐντελῶς ἀντίθετες ἀπόψεις μας, μίλησα στὴν ἐπαρχία του ἀρκετές φορές, ἀλλὰ καὶ σ᾽ ἐκπομπές του στὸ ραδιόφωνο καὶ τὴν τηλεόραση. Νομίζουμε ὅμως ὅτι φέρει εὐθύνη γιὰ τοὺς ὁμιλητὲς καὶ τὶς ἀπόψεις τους, ποὺ προσκαλοῦνται στὴν Ἀκαδημία. Τί θὰ μποροῦσε νὰ προσφέρει στοὺς Ὀρθοδόξους μία ἐπισκοπίνα ἀγγλικανίδα; Ὅπως ὑπάρχει ἐλευθερία λόγου στὴν Ἀκαδημία, ὑπάρχει ἐλευθερία καὶ γιὰ κρίσεις. Ἢ ὄχι; Ἐμεῖς οὔτε κακόβουλοι, οὔτε κακοπροαίρετοι, οὔτε ἀνώνυμοι, οὔτε ὄψιμοι ὑπερασπιστὲς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀλήθειας, οὔτε συκοφάντες, οὔτε τρομοκράτες, οὔτε φονταμενταλιστές εἴμεθα. Κληρικοὶ καὶ μάλιστα Ἱεράρχες, θεολόγοι καὶ ἁπλοὶ ἄνθρωποι δὲν μποροῦν νὰ ἔχουν μία διαφορετικὴ γνώμη; Γιατὶ νὰ χάνεται τόσος χρόνος σὲ ἀναζητήσεις, ἀναθεωρήσεις, νεολογισμούς, παρατηρήσεις, παραδοσιοφοβίες, γκρίνιες καὶ φλυαρίες; Δὲν ὑπάρχουν τόσα οὐσιαστικά, ζωντανά, σημαντικὰ θέματα ὀρθοδόξου οἰκοδομῆς, πλούσιου ἁγιοπατερικοῦ λόγου καὶ τρέχουμε στοὺς κυρίους καὶ τὶς κυρίες τῆς Δύσης καὶ τῆς Ἀνατολῆς, γιὰ νὰ μὴ μᾶς ποῦν ὅτι εἴμαστε κλεισμένοι στὸ καβούκι μας;

Τώρα δίνεται ἄλλη ἐξήγηση στὸ ὅρο «μεταπατερικὴ» θεολογία. Ἡ Θεολογία μας πάντα εἶναι μόνο μία• ἡ Ὀρθόδοξη, τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τῶν Ἁγίων Πατέρων καὶ τῶν Ἱερῶν Συνόδων. Δὲν ὑπάρχει προπατερικὴ καὶ μεταπατερικὴ θεολογία. Μὴ παίζουμε μὲ τὶς λέξεις σὲ μία συνεχῆ εὐσεβῆ φλυαρία. Δὲν ὑπάρχει κριτικὴ καὶ ἐπιστημονικὴ ἀνάγνωση τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀλλὰ ταπεινὴ μελέτη, ἐντρύφηση καὶ σπουδή. Ὁ χρόνος εἶναι πολύτιμος κι ἂς μὴ σπαταλᾶται σὲ μωρὲς συζητήσεις καὶ κενολογίες. Αὐτὸ ἔλειπε τάχα νὰ κριθεῖ στὸ ὡς ἄνω συνέδριο καὶ τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως! Ὁ ἐκκλησιαστικὸς τρόπος τοῦ θεολογεῖν εἶναι στὴν ἄσκηση, τὴ νήψη, τὴν προσευχή, τὴ μελέτη, τὴν κάθαρση καὶ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τὰ ὀρθόδοξα δόγματα ἔχουν ἄριστα διατυπωθεῖ, σαφῶς ἐκφρασθεῖ καὶ δὲν χρειάζονται οὔτε ἐπιδέχονται καμίας νέας ἐπανερμηνείας. Ἡ παράδοση εἶναι ὅτι λέει καὶ ὁ σοφὸς π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ καὶ ἄλλοι ὁμόφρονές του. Δὲν εἴμεθα παραδοσιόπληκτοι, ρωμαντικοὶ καὶ ἀφελεῖς, οὔτε φοβόμαστε τὴ συντηρητικότητα. Φοβόμαστε τὸν παράξενο μοντερνισμό, τὸν περίεργο ὀρθολογισμὸ καὶ τὴ μετ᾽ ἐπάρσεως πρωτοτυπία. Ἡ εὐλάβεια, ἡ εὐσέβεια, ἡ ἁπλότητα, τὸ ἀρχαῖο ἦθος δυστυχῶς θεωροῦνται ἀπὸ τοὺς μεγάλους θεολόγους τῶν Ἀκαδημιῶν νοσηροὶ συναισθηματισμοί, ὑποκειμενικὲς ἀκρότητες, δημοσιογραφικὸ ἐπίπεδο καὶ ἄκρατος ζηλωτισμός. (Ἀπόπειρες λαθεμένης κριτικῆς προσέγγισης τῶν Ἁγίων Πατέρων μας, μᾶς ἔδωσαν βιβλία ὡς τοῦ Ἀρχιμ. Ἰωάννου Ἀρσενιάδη πρόσφατα).

Ἦταν λάθος ἡ πλατύτερη διάδοση κι ἐκλαΐκευση τῶν Πατέρων καὶ ἀποτελεῖ «συρμὸ» καὶ «κατεστημένο»; Μὰ τὶ ἄλλο ἀκόμη θ᾽ ἀκούσουμε; Κάθε συντηρητικὸς εἶναι φονταμενταλιστής; Κάθε πατριώτης ρατσιστής; Μποροῦν νὰ θεολογοῦν μόνο οἱ μοντέρνοι, οἱ προοδευτικοὶ καὶ οἱ οἰκουμενιστές; Ποιὸς εἶπε πὼς μόνο ὁ γραπτὸς λόγος κρίνεται καὶ ὄχι ὁ προφορικός; Μακάρι τὰ προφορικὰ λάθη νὰ τυπωθοῦν διορθωμένα στὰ πρακτικὰ τοῦ συνεδρίου. Εἴμεθα ὁλόψυχα ὑπὲρ τῆς οἰκουμενικότητος τῆς Ὀρθοδοξίας. Συμφωνοῦμε μὲ τὴν καταδίκη τοῦ ἐθνοφυλετισμοῦ. Τ᾽ ὅτι ὁ οἰκουμενισμὸς εἶναι παναίρεση τὸ εἶπε ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς.

Παρελθόν, παρὸν καὶ μέλλον μέσα στὴ θεία Λειτουργία εἶναι ἕνα. Ποτὲ τὸ ἕνα δὲν λειτουργεῖ σὲ βάρος τοῦ ἄλλου. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν ἔχει ἀνάγκη ἀναγεννήσεως, ἀλλὰ κυρίως οἱ ἐκπρόσωποί της. Τοὺς Πατέρες δὲν τοὺς προδίδει ὅποιος τοὺς μελετᾶ καὶ ἀκολουθεῖ, ἀλλὰ ὅποιος τοὺς διορθώνει καὶ παρερμηνεύει κατὰ τὸ δοκοῦν. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν ἦταν οὔτε εἶναι κατὰ τῶν διαλόγων. Σημασία ὅμως μεγάλη ἔχει τὸ πῶς γίνονται. Μὴ ἡ ἀγάπη εἶναι σὲ βάρος τῆς ἀλήθειας. Νὰ συζητήσουμε, λένε, αὐτὰ ποὺ μᾶς ἑνώνουν καὶ ὄχι αὐτά, ποὺ μᾶς χωρίζουν. Πρὸς τί; Γιὰ νὰ ταξιδεύουν, καὶ νὰ κουβεντιάζουν ἀτελείωτα; Δὲν νομίζω ὅτι εἶπε κανεὶς ὅτι πρόκειται γιὰ προδοσία τῆς πίστεως, ἀλλὰ γιὰ νὰ εἴμεθα σοβαροὶ καὶ εἰλικρινεῖς,ποιὸ εἶναι τὸ οὐσιαστικὸ κέρδος μετὰ τόσων δεκαετιῶν διαλόγους; Μπορεῖ κανεὶς ν᾽ ἀναφέρει πλῆθος χωρίων ἀποστολικῶν, ἁγιογραφικῶν καὶ ἁγιοπατερικῶν, ποὺ μιλοῦν αὐστηρότατα γιὰ παραίτηση μετὰ ἀπὸ κάθε πρώτη καὶ δεύτερη νουθεσία καὶ ἀποφυγὴ στοὺς ἀμετάπιστους αἱρετικοὺς καὶ αὐτοῦ τοῦ χαιρετισμοῦ. Οἱ ἱεροπρεπεῖς Κολλυβάδες καὶ μάλιστα οἱ Ἅγιοι Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης καὶ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος ἔχουν ἐντελῶς ἀντίθετες ἀπόψεις ἀπὸ αὐτές, ποὺ ἀναφέρονται σὲ συμπροσευχὲς καὶ δόση ἀντιδώρου. Δὲν πιστεύω ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ τῶν Ἁγίων μας, ὡς καὶ τῶν ἁγίων Νεκταρίου Πενταπόλεως καὶ Ἰουστίνου Πόποβιτς, ὅτι εἶναι «ἀθεολόγητες κορῶνες». Ὅτι οἱ μακαριστοὶ Γέροντες Ἱερώνυμος Σιμωνοπετρίτης, Φιλόθεος Ζερβάκος, Γαβριὴλ καὶ Θεόκλητος Διονυσιάτες, Παΐσιος Ἁγιορείτης, Ἐφραίμ Κατουνακιώτης καὶ ἄλλοι πολλοὶ εἶναι «φωνασκοῦσες καὶ θορυβώδεις ζηλωτικὲς μειοψηφίες». Ὅλοι οἱ Ἁγιορεῖτες εἶναι ἀντιοικουμενιστές. Ἡ Ὀρθοδοξία στὴ Δύση δὲν ἔγινε γνωστὴ ἀπὸ τὸ «Παγκόσμιο Συμβούλιο Ἐκκλησιῶν» ἀλλὰ ἀπὸ ἱερὲς μορφὲς τῶν μεγάλων Ρώσων Θεολόγων τῆς διασπορᾶς• τοῦ Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ, τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Μαξίμοβιτς, τοῦ π. Νικολάου Πεκατώρου, τοῦ π. Σεραφεὶμ Ρόουζ, τοῦ π. Πλακίδα Ντεσιλὲ στὴ Γαλλία καὶ τοῦ π. Ἐφραίμ Φιλοθεΐτου στὴν Ἀμερική. Ὁ π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ ἔλεγε πὼς πηγαίνουμε στοὺς διαλόγους ὡς ἱεραπόστολοι τῆς μόνης Ἀλήθειας. Τὸ αὐτὸ ἔλεγε καὶ ὁ μεγάλος θεολόγος μας π. Ἰωάννης Ρωμανίδης.

Προσπαθοῦμε κι ἐμεῖς νὰ κατανοήσουμε, γιατὶ ἡ Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπουδῶν νὰ μὴ στραφεῖ σὲ τόσα πολλὰ ἄλλα θέματα, ποὺ τόσο μεγάλη ἀνάγκη ἔχει ὁ τόπος, οἱ καιροί, οἱ πιστοί, οἱ ἀναζητητὲς τοῦ γνήσιου, τοῦ ἀτόφιου, τοῦ ἀληθινοῦ, τοῦ ὡραίου, τοῦ ἱεροῦ, τοῦ ὀρθοδόξου. Τὴν Ἐκκλησία δὲν τὴ σώζει καὶ διορθώνει οὔτε ἡ Ἀκαδημία τοῦ Βόλου οὔτε κανένας φιλόδοξος σωτήρας. Τὴν Ἐκκλησία διατηρεῖ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ποὺ εἶναι ὁ Λυτρωτὴς καὶ Σωτήρας τοῦ σύμπαντος κόσμου. Γίναμε κι ἐμεῖς οἱ μικροί, κατὰ τὴν ὄχι καὶ τόσο ψύχραιμη ἀπάντηση τῆς Ἀκαδημίας, ἀνόητοι καὶ ἀφήσαμε «τὸν κανόνα τῆς νήψης, τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς προσευχῆς, γινόμενοι πιὸ κοσμικοὶ καὶ ἀπὸ τοὺς κοσμικούς, ποὺ παραδόθηκαν στὴν τύρβη καὶ τὶς μέριμνες τοῦ αἰῶνος τούτου, “ὑπερασπιζόμενοι, ὑποτίθεται, τὴν Ὀρθοδοξία” , ἢ ποὺ ὑπέκυψαν στὸ δέλεαρ τῆς δημοσιογραφικῆς καὶ πολεμικῆς γραφῆς». Ἂν χειροκροτούσαμε σὲ ὅλα τὴν Ἀκαδημία, θὰ εἴμασταν τότε καλοὶ καὶ ἀληθινοὶ μοναχοί; Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς εἶπε: «Τὸ κακὸ θὰ ἔλθει ἀπὸ τοὺς γραμματισμένους». Φυσικὰ οὐδόλως συμφωνοῦμε μὲ ὅσους ὑβρίζουν. Ἀπτόητα μπορεῖ νὰ συνεχίζει ἡ Ἀκαδημία τὴν πορεία καὶ τὸ ἔργο της. Ἂς μὴ φοβᾶται κι ἐνοχλεῖται ἀπὸ τὶς ἀντιδράσεις. Ἀφοῦ ἔχει ἤρεμη συνείδηση ὅτι πράττει ἀγαθά, ἂς μὴ χρησιμοποιεῖ ἐκφράσεις, ποὺ δὲν θέλει νὰ τῆς ἀποδίδουν. Ἐμεῖς, δὲν κάνουμε «ἱεροεξαταστικοῦ τύπου ἐπιθέσεις καὶ συκοφαντίες», ἀλλὰ ταπεινὰ προσυπογράφουμε τὸν λογισμό μας, παρακαλώντας θερμὰ γιὰ ἀναθεώρηση κάποιων θέσεων, ποὺ ἀντιβαίνουν στὴν παράδοση τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας, τῆς θείας λατρείας καὶ τῆς ζωῆς τῶν πιστῶν, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ πρέπει νὰ σκανδαλίζουμε. Μπορεῖ νὰ εἶναι συντηρητικοί, ἀντιοικουμενιστές, ὄχι σπουδαῖοι θεολόγοι, ἀλλὰ εἶναι ἄνθρωποι πιστοί, ἀδελφοὶ ἐλάχιστοι, πρόσωπα ἱερά. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μὲ τὴν παραδοσιακὴ καὶ διακριτικὴ στάση της δὲν περιθωριοποιήθηκε ἐπὶ τόσους αἰῶνες. Νομίζετε ὅτι μὲ τὶς ἀλλαγές, τὶς καινοτομίες, τὶς ἐκπτώσεις, τὶς συντομεύσεις, τὶς ἁπλοποιήσεις, τὶς μεταφράσεις καὶ ἁπλουστεύσεις θὰ κυριαρχήσετε στὸν 21ο αἰώνα; Καταργήθηκαν τὰ ἰδιόρρυθμα Μοναστήρια καὶ ἔγιναν ὅλα κοινόβια, ὁ κόσμος τρέχει στὶς Ἱερὲς Μονές, στὶς ἀγρυπνίες, στὸ Ἅγιον Ὄρος, στοὺς Γέροντες. Ὑπάρχει φιλομόναχο καὶ φιλασκητικὸ πνεῦμα στὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ. Μίλησα μὲ παιδιὰ στὰ σχολεῖα καὶ μοῦ εἶπαν ὅτι θέλουν ἱερεῖς καλούς, παραδοσιακούς, ἁγίους, νὰ μυρίζουν λιβάνι καὶ ὄχι κολώνια. Ὁ Ἑλληνισμὸς δὲν θὰ συρρικνωθεῖ μὲ τὴν ἁγιότητα, ποὺ τελικὰ εἶναι τὸ μόνο ζητούμενο. Ἔχουμε ἀνάγκη μεγάλη ἀπὸ Ἁγίους. Γράφοντας τὰ παραπάνω δὲν τὰ βάζουμε μὲ κανένα προσωπικά. Γιατὶ ἄλλωστε; Δὲν συμφωνοῦμε μὲ ὁρισμένες ἰδέες καὶ δὲν νομίζουμε ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ τὸ καταθέσουμε. Εἴμεθα ὑπὲρ τοῦ διαλόγου. Ὁ διάλογος ἐπιτέλους ν᾽ ἀρχίσει μὲ τὸν Θεό, τὸν ἑαυτό μας καὶ τὸν ἐγγὺς πλησίον, ἀποφεύγοντας τὰ φοβερὰ ἄκρα τοῦ οἰκουμενισμοῦ καὶ τοῦ ζηλωτισμοῦ κατὰ τὸν π. Ἐπιφάνιο Θεοδωρόπουλο.

Οι «αετονύχηδες μάγοι» των μεταφράσεων και αγιότητα στην …στιγμή

πηγή: Χριστιανική Βιβλιογραφία

Νέο, σημερινὸ “χτύπημα” ἀπὸ γραφίδα ὑπὲρ τῶν μεταφράσεων τῶν λειτουργικῶν κειμένων (βλ. σχετ. amen.gr):

«Μεγάλο μέρος τῆς θείας λατρείας: ἀκατανόητες λέξεις καὶ μαγικὴ σκέψη (…) Οἱ ἱερεῖς τῶν πρωτόγονων φυλῶν ἀλλὰ καὶ διάφοροι σύγχρονοι ἀγύρτες, ἀετονύχηδες “μάγοι” στηρίζουν τὴν ὑποτιθέμενη δύναμή τους (καὶ τὰ κέρδη τους) σὲ αὐτὴ τὴν ὑποτιθέμενη ὑπερφυσικὴ δύναμη τοῦ ἤχου ἢ τῆς μορφῆς κάποιων ἰδιαίτερων λέξεων. Πείθουν τοὺς εὔπιστους πὼς ἀρκεῖ νὰ προφέρουν ἢ νὰ γράψουν κάποιες μυστικὲς λέξεις καὶ αὐτομάτως ἀόρατες ὑπάρξεις ὑποκύπτουν στὴ δύναμη τῶν λέξεων καὶ τοὺς ὑπηρετοῦν».

. Αὐτὰ γράφει ἡ γραφίδα ποὺ ὑπερμαχεῖ τῶν “μεταφράσεων”.... Καὶ ἐμμέσως πλὴν σαφῶς ἀφήνει εὐδιάκριτο τὸν ὑπαινιγμὸ ὅτι ἡ Λατρεία τῆς (ἑλληνόφωνης) Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εἶναι “μαγική” καὶ τὴν νέμονται «ἀγύρτες μάγοι». Μάλιστα, «ἀγύρτες μάγοι»! Αὐτὸ τὸ ἦθος ἐδίδαξαν στὴν γραφίδα οἱ ἀετονύχηδες τῆς αὐθαιρεσίας καὶ οἱ «ἀγιατολάχ» τῆς καινοτομίας καὶ φυσικὰ αὐτὰ τὰ προχειρολογήματα ἀντιγράφει ἡ γραφίδα. Μ᾽ αὐτὴ τὴν ὡς ράκος ἀποκαθημένης φλυαρία τὴν ἐξόπλισαν, γιὰ νὰ παπαγαλίζει μονότονα καὶ πληκτικὰ τὰ ἴδια νερουλιασμένα ἀναμασήματα, καὶ νὰ συκοφαντεῖ μὲ ἰταμὸ τρόπο τὴν ἁγία μας λειτουργικὴ (ἐκκλησιαστικὴ) γλῶσσα καὶ τοὺς διακόνους της, ὅτι τάχα χρησιμοποιώντας «ἰδιαίτερες λέξεις μὲ ὑπερφυσικὴ δύναμη» ἐξαναγκάζουν «αὐτομάτως κάποιες ἀόρατες ὑπάρξεις» γιὰ νὰ ἐκτελοῦν τὶς ἐντολές τους. Σὲ τέτοια εὐτέλεια δὲν ἀνιχνεύεται ποτὲ οὔτε ἐλάχιστο ἴχνος αὐτοσεβασμοῦ.

Καὶ συνεχίζει ἡ γραφίδα μεταξὺ ἄλλων:

«Ἐἀν βρισκόμαστε στὸν καιρὸ τῆς εἰκονομαχίας, τὸ Πνεῦμα θὰ φώτιζε τὸν Παλαμᾶ καὶ θὰ μπορούσαμε νὰ τὸν ἀκούσουμε νὰ μᾶς ψιθυρίζει: Δὲν τιμοῦμε τὸ ξύλο καὶ τὰ χρώματα, τιμοῦμε τὸ ἱερὸ πρόσωπο ποὺ ἀπεικονίζεται σὲ μίαν εἰκόνα. Δὲν τιμοῦμε τὶς λέξεις, τὸν συνδυασμὸ ἤχων ἢ γραπτῶν σημείων, ἀλλὰ τὸ ἱερὸ νόημα ποὺ εἰκονίζουν. Δὲν τιμοῦμε τὸ σημεῖο, ἀλλὰ τὸ σημαινόμενο. Ἡ εἰκόνα ἔχει παιδαγωγικὴ καὶ φιλάνθρωπη δράση, κάνοντας ὁρατὸ τὸ ἀόρατο γιὰ τὴν ἀδύναμη ἀνθρώπινη φύση καὶ τὸν νοῦ. Καταδέχεται νὰ μεταφράσει τὸ πνευματικὸ φῶς σὲ φωτοστέφανο γύρω ἀπὸ τὸ κεφάλι Ἑνός Ἁγίου ἢ μίας Ἁγίας, γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ τὸ κατανοήσει καὶ ὁ πιὸ ἁπλὸς καὶ ἀθῶος πιστός, ἀκόμα καὶ τὸ βρέφος, τὸ παιδὶ ἡ τὸ νήπιο, ἀκόμα καὶ ὁ νεοεισερχόμενος στὴν ἐκκλησία.Ἔτσι ἡ ἁγιότητα γίνεται σχῆμα καὶ χρῶμα κατανοητὸ στὴν στιγμὴ ἀπὸ τὸν καθένα καὶ τὴν καθεμιά.»
. Πρῶτον: «Ἐὰν βρισκόμασταν στὸν καιρὸ τῆς εἰκονομαχίας, τὸ Πνεῦμα θὰ φώτιζε» νὰ … μὴ βιαζόμαστε, γιατὶ ὁ Παλαμᾶς ἀκόμα δὲν εἶχε προφθάσει νὰ γεννηθεῖ ! (καὶ συνεπῶς νὰ θεολογήσει) καὶ τὸ Πνεῦμα θὰ μᾶς ὑπεδείκνυε νὰ ἀπευθυνθοῦμε στὸν Δαμασκηνὸ ἢ τὸν Στουδίτη, πρὸς ἐπίλυσιν τῶν ἀποριῶν μας!

. Ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ μᾶς φώτιζε νὰ ἀκολουθοῦμε τὴν πατερικὴ θεολογικὴ διατύπωση καὶ «συνδυασμὸ ἤχων» περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ νὰ ἀναφερόμαστε στοὺς Ἁγίους καὶ νὰ τοὺς τιμᾶμε μὲ τὸν σεβαστικὸ ὀρθόδοξο τρόπο: «Ἅγιος Γρηγόριος» Παλαμᾶς καὶ «Ἅγιος Ἰωάννης» Δαμασκηνὸς, κι ὄχι «μὲ συνδυασμὸ ἤχων καὶ λέξεων» ποὺ φανερώνουν ἐπηρμένη ἀκαδημαϊκὴ ἐξοικείωση, ὡσὰν ὁ «Παλαμᾶς» νὰ εἶναι τὸ “παιδὶ γιὰ τὰ θελήματα”.

. Δεύτερον: Ἀφοῦ δὲν τιμᾶμε τὸν «ἦχο» ἀλλὰ τὸ «ἱερὸ νόημα» (!!!sic) τότε π.χ. ἀντὶ γιὰ τὸν «ἦχο» “Χριστὸς” μποροῦμε κάλλιστα νὰ χρησιμοποιοῦμε τὸν «ἦχο» “Ἀλλάχ”. Ἀντὶ γιὰ τὸν «ἦχο» “Θεοτόκος” μποροῦμε νὰ χρησιμοποιοῦμε τὸν «ἦχο» “Χριστοτόκος” ἢ προσφυέστερα “Νότρ Ντάμ”. Κι ἀντὶ γιὰ τὸν «ἦχο» Ἐκκλησία μποροῦμε νὰ χρησιμοποιοῦμε τὸν «ἦχο» “Συναγωγή”. Τὸ περιεχόμενο «ἱερὸ» νόημα εἶναι τὸ ἴδιο!

. Τρίτον: ἀφοῦ τιμᾶμε «τὸ ἱερὸ πρόσωπο ποὺ ἀπεικονίζεται σὲ μίαν εἰκόνα», τότε νὰ προβοῦμε ἀνενδοίαστα στὴν “μετάφραση” τῆς Παναγίας Πορταΐτισσας τῶν Ἰβήρων ἐπιζωγραφίζοντάς την γιὰ νὰ γίνει μοντέρνα καὶ καθαρὴ εἰκόνα ποὺ νὰ φαίνεται «στὴν στιγμή». Κι ἀκόμα καλύτερα νὰ βάλουμε ἕνα ἁγιογράφο νὰ ζωγραφήσει τὴν εἰκόνα τῆς ἑορτῆς τῶν Βαΐων μὲ τὸν Χριστὸ νὰ κάθεται πάνω σὲ ἕνα μηχανάκι φορώντας ἕνα παντελόνι τζήν! Αὐτὴ θὰ ἦταν ἡ πιὸ συνεπὴς μετάφραση, τελείως κατανοητὴ καὶ ἀπὸ τοὺς πιὸ ἁπλοὺς καὶ «ἀθώους» (;), ποὺ δὲν γνωρίζουν …ἀρχαιολογία!

. Τέταρτον: Μία Εἰκὼν δὲν ἔχει ποτὲ δράση. Ἔχει πάντοτε Χάρη. Καὶ ἐντελῶς συμπτωματικῶς οἱ διαφορετικοὶ αὐτοὶ «ἦχοι» (δράση καὶ Χάρη) σημαίνουν τελείως διαφορετικὲς πραγματικότητες.

. Πέμπτον: «ἀκόμα καὶ τὸ βρέφος». Ἰδοὺ ἡ νοησιαρχία σὲ ὅλη της τὴν μεγαλειώδη ἐκδίπλωση: Θὰ μεταφρασθεῖ ἡ Λατρεία, γιὰ νὰ τὴν «καταλαβαίνουν» τὰ βρέφη! Ἔ, λοιπόν, δὲν μᾶς ἔφτανε ὁ ὀχετὸς τῆς προπαγάνδας ἀπὸ τὴν πολιτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου, προσετέθη τώρα καὶ ὁ χείμαρρος τῆς …μωρολογίας!

. Ἕκτον: «Ἔτσι ἡ ἁγιότητα γίνεται σχῆμα καὶ χρῶμα κατανοητὸ στὴν στιγμὴ». Αὐτὸ ἦταν πραγματικὰ ἡ χαριστική βολή. Ἡ ἁγιότητα γίνεται σχῆμα (sic) κατανοητὸ στὴν στιγμὴ. Mὲ τὴν “εἰκόνα” λοιπὸν ἡ Ἁγιότητα (σημ.: ὄχι τὸ συγκεκριμένο πρόσωπο τοῦ Ἁγίου !) γίνεται ὄχι μόνο «κατανοητή» (ναί, διαβάζετε σωστά, ἡ ἁγιότητα γίνεται ΚΑΤΑΝΟΗΤΗ!), ἀλλὰ πολὺ περισσότερο ὅλη αὐτὴ ἡ κατανόηση τῆς ἁγιότητας ἐπιτελεῖται ΣΤΗΝ ΣΤΙΓΜΗ, δηλ. …fast track ! Ἔχουμε πλέον ἀπογειωθεῖ καὶ κινούμαστε σὲ ὑπερβατικοὺς κόσμους, ὅπου τὰ σχόλια παρακμάζουν!

. Πάντως ἡ ἐν λόγῳ γραφὶς κάνει μιὰ ὄντως ἐμπνευσμένη ἀναδίπλωση, πρὶν ὁλοκληρώσει τὸ σύρσιμό της ἐπὶ τοῦ χάρτου, καὶ γεμίζει τὸν ἀναγνώστη μὲ ἐλπιδοφόρο μήνυμα: «Ὁ τυφλὸς τοῦ Εὐαγγελίου ἀκούει κάτι μεσ᾽ στὸ σκοτάδι του καὶ νιώθει καθαρὰ πὼς εἶναι σημάδι ἔλευσης τοῦ Χριστοῦ».

. Πραγματικά, βουτηγμένοι μέσα στὸ σκοτάδι τῆς συγχύσεως καὶ τῆς ἀκατανόητης ἀσυνεννοησίας θὰ ἦταν λυτρωτικὸ νὰ νιώθαμε καθαρά ἕνα σημάδι, ἐμεῖς οἱ τυφλοί, κάποιο χτύπο στὴν καρδιά καὶ τὴν εὐκταία Του Φωνή ὅτι ἦρθε!

Λ. Α. Ι.

Ηλίας Μπάκος, Η Θεία Ευχαριστία και ο λόγος του Θεού (και περί «λειτουργικής αναγέννησης»)

πηγή: Ορθόδοξος Τύπος, 4/3/2011

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΚΑΙ Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

ὑπερφυής τροφή τῆς ψυχῆς

Τοῦ κ.Ἠλία Δ. Μπάκου

Δρ. Θεολογίας–Φιλολόγου

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στόν “Κατηχητικό Λόγο” του, πού ἀναγινώσκεται κατά τή θεία Λειτουργία τῆς Ἀναστάσεως πρό τῆς μεταδόσεως τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας, καλεῖ ὅλους τούς πιστούς καί παρακολουθοῦντας τή θ.Λειτουργία τῆς Ἀναστάσεως νά συμμετάσχουν στό μυστήριο τῆς θείας Κοινωνίας. «Ἡ τράπεζα γέμει, τρυφήσατε πάντες. Ὁ μόσχος πολύς, μηδείς ἐξέλθῃ πεινῶν. Πάντες ἀπολαύετε τοῦ συμποσίου τῆς πίστεως. Πάντες ἀπολαύσατε τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος». Πρόκειται γιά τήν τράπεζα τῆς θείας Εὐχαριστίας, στην ὁποία προτίθεται σέ μᾶς τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ σαρκωθέντος, ἀναστάντος καί ἀναληφθέντος εἰς οὐρανούς Θεανθρώπου Ἰησοῦ, καί ὁ ὁποῖος «πάλιν ἐρχόμενος μετά δοξης κρίναι ζῶντας καί νεκρούς». Προσφέρεται ὡς μυστηριώδης τροφή και ἀτίμητος θυσία γιά την ἁγία καί αἰωνία ζωή, γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου...Αὐτή εἶναι ἡ μία Τράπεζα, ἡ ὁποία «γέμει» καί προσκαλοῦνται «νά τρυφήσουν οἱ πάντες». Ἐπειδή τό μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας εἶναι περισσότερο γνωστό θά ἀναφερθοῦμε ἀναλυτικώτερα στό μυστήριο τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ.

Ὅμως γιά νά γίνουμε κλητοί «τοῦ συμποσίου τῆς πίστεως» και νά ἀπολαύσουμε «τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος» ὀφείλουμε νά περάσουμε πρῶτα ἀπό τήν ἄλλη Τράπεζα τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ. Ἀπό τήν τράπεζα τοῦ λόγου Του καί τῶν ρημάτων Του, γιά τά ὁποῖα μᾶς διαβεβαίωσε ὁ Ἴδιος ὅτι «τά ρήματα ἅ ἐγώ λαλῶ ὑμῖν, πνεῦμά ἐστι και ζωή ἐστι». (Ἰω. στ´ 63). (=καί τά λόγια, τά ὁποῖα ἐγώ σᾶς λέγω, ἐπειδή εἶναι λόγια Θεοῦ, ἔχουν μέσα των πνεῦμα καί δι᾽ αὐτό μεταδίδουν ζωή, Π. Τρεμπέλας). «Τό πνεῦμα ἐνοικεῖ ἐν αὐτοῖς (τοῖς ρήμασι, τοῖς λόγοις) καί μεταδίδεται δι᾽ αὐτῶν. Δι᾽ αὐτό δέ καί μεταδίδουσι ζωήν». Δηλαδή ὅπως ὁ Χριστός εἶναι ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, ἔτσι καί οἱ λόγοι τοῦ Χριστοῦ, πού ἀπορρέουν–προέρχονται ἀπό τον Χριστό μεταδίδουν τήν ζωοποιό Του δύναμη.

Ἀναλυτικώτερα, ὅπως στήν Παλαιά Διαθήκη ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι καί περίβλημα δυνάμεως, πού μεταδίδει στόν ἄνθρωπο, πρός τον ὁποῖον ἀπευθύνεται, καί ἐνέργεια Πνεύματος τοῦ Θεοῦ, τοιουτοτρόπως καί οἱ λόγοι τοῦ Ἰησοῦ δεν εἶναι μόνον ἡ ἔκφραση τῶν σκέψεών Του ἀλλά καί ἡ ἐκπόρευση τῆς ἐνεργοῦ καί ζωοποιοῦ δυνάμεώς Του. Οἱ λόγοι τοῦ σαρκωθέντος Λόγου τοῦ Θεοῦ, οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται στήν Καινή Διαθήκη ἐνέχουν δημιουργική δύναμη και ἐνέργεια ἀναγεννητική, μέ τήν ὁποία ὅσοι πιστεύουν καί ἔχουν μέσα τους τό λόγο τοῦ Θεοῦ ἀναγεννῶνται πνευματικά. Μέ τό θεῖο λόγο ὁ Χριστός γνωστοποιεῖ, σέ ὅσους σκανδαλίζονται καί ἐκλαμβάνουν ὡς σκληρόν τον λόγο του, ὅτι ἀντιθέτως οἱ λόγοι του εἶναι πηγή ζωῆς, (Ἰωαν. στ´ 63). «Πολλοί οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπον• σκληρός ἐστιν οὗτος ὁ λόγος• τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; εἰδώς δέ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσι περί τούτου οἱ μαθηταί αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς• τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; (Ἰωαν. στ´ 60–61). Ἀξίζει νά παρατηρήσουμε ὅτι ὁ σκανδαλισμός αὐτός, δεν ὀφείλεται στήν ἀκαταληψία, στο ἀκατανόητο τῶν λόγων τοῦ Χριστοῦ, στή γλώσσα, ἀλλά στήν ἔλλειψη πίστεως. Καί μεταξύ τῶν ὀνομαζομένων Χριστιανῶν ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀλιγόπιστοι ἤ καί ἄπιστοι, «εἰσίν ἐξ ὑμῶν τινές οἵ οὐ πιστεύουσιν» ἀπαντᾶ σε ὅλους αὐτούς ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς (Ἰω. στ´ 63). Ὁ ἱ. Αὐγουστῖνος παρητηρεῖ ὅτι «δέν εἶπεν “ὁ Ἰησοῦς” ὑπάρχουσί τινες οἵτινες δέν ἐννοοῦσιν, ἀλλά “εἰσί τινες οἱ μή πιστεύοντες”. Δέν ἐννοοῦσιν λοιπόν, διότι δέν πιστεύουν».

Συμπερασματικά, μποροῦμε νά ποῦμε, ὅτι ἀπιστία εἶναι ἐκείνη, πού ἐμποδίζει τήν κατανόηση τῶν θείων λόγων καί ὄχι ἡ σκληρότητα ἤ τό ἀκατάληπτο τῆς χριστιανικῆς ὁρολογίας καί διδασκαλίας• ἡ βασική αἰτία τοῦ ὅποιου σκανδαλισμοῦ ἤ ἀκαταληψίας τοῦ ἱεροῦ λόγου ὀφείλεται κατά κανόνα στήν ἀποστασία τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τά «ρήματα ζωῆς» τοῦ Εὐαγγελίου και τῶν Ἁγ. Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς διαβεβαιώνει κατηγορηματικά ὅτι: «Ὁ λόγος γάρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μέν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δε σωζομένοις ἡμῖν Θεοῦ δύναμίς ἐστιν» (Α´ Κορ. α´ 18). Κατά συνέπεια ὁ πανάγαθος τριαδικός Θεός παρεσκεύασε για τή σωτηρία μας δύο τράπεζες, την τράπεζα τοῦ Σώματος καί Αἵματός Του καί τήν τράπεζα τοῦ θείου λόγου, οἱ ὁποῖες ἐκτρέφουν τίς ψυχές μας. Καί ὅπως προετοιμαζόμαστε γιά τή θεία Εὐχαριστία καί λαμβάνουμε κάθε μέριμνα κατά τη στιγμή τῆς θείας Μεταλήψεως να μή ἐκπέσει ἀπό τά χείλη μας ἔστω καί ἐλάχιστος μαργαρίτης ἀπό το ἄχραντο Σῶμα τοῦ Κυρίου, τήν ἴδια ἀκριβῶς μέριμνα καί προσοχή πρέπει νά ἔχουμε, λέγει ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος, γιά νά μή ἐξέλθει ἀπό τά χείλη μας λόγος ἀσύμβατος πρός τόν θεῖον λόγον, οὔτε κατά «μίαν κεραίαν» (Λουκ. 16, 17), οὔτε νά ἐκπέσει ἀπό τίς καρδιές μας «ἰῶτα ἕν» (Λουκ. 16, 17): «εὐκοπώτερον δέ ἐστι τόν οὐρανόν καί την γῆν παρελθεῖν ἤ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν» (Λουκ. 16, 17), και «ἕως ἄν παρέλθῃ ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ, ἰῶτα ἕν ἤ μία κεραία οὐ μή παρέλθῃ ἀπό τοῦ νόμου ἕως ἄν πάντα γένηται
» (Ματθ. 5,18). «Ἐξηράνθη ὁ χόρτος καί τό ἄνθος αὐτοῦ ἐξέπεσε, τό δέ ρῆμα Κυρίου μένει εἰς τόν αἰῶνα» (Α´. Πέτρου, α´ 24–25).Ὅλα παρέρχονται, ὅμως ὁ λόγος τοῦ Κυρίου μένει εἰς τόν αἰώνα καί ἡ ζωή, στήν ὁποίαν μᾶς ἀναγεννᾶ εἶναι ζωή αἰώνιος. Κατά συνέπεια, πῶς εἶναι δυνατόν ἀπό τά χείλη μας, ἀπό τήν καρδιά μας ἀπό τό νοῦ μας νά ἐξέλθουν λόγοι καί σκέψεις ἀσύμβατοι μέ τήν ἀλήθεια τῆς θείας Ἀποκαλύψεως ἤ ἀπό τή γραφίδα μας λόγοι, πού δέν συνάδουν μέ τό Εὐαγγέλιο τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ και τή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας Του;

Γι᾽ αὐτό, ἄλλωστε, ὁ αὐθεντικός και ἀποκαλυπτικὸς λόγος τοῦ Θεοῦ μεταφερόμενος ἀπό τήν πρωτότυπη γλώσσα τῆς ἀποκαλυπτικῆς διατυπώσεώς του σέ ἄλλη γλώσσα

ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ἀλλοιώσεώς του. Ἑπομένως, κάθε μετάφραση - μεταφορά ἀπό τό πρωτότυπο σε ἄλλο γλωσσικό ἰδίωμα ἤ σέ ἄλλη γλώσσα εἶναι ἐνδεχόμενο νά ἀπομειώσει, νά ἀδικήσει τό ὅλον τῆς θείας Ἀποκαλύψεως τοῦ πρωτοτύπου. Γι᾽ αὐτό πάντοτε θά πρέπει να ἔχουμε παράλληλα, ἄμεση ἀναφορά στό πρωτότυπο. Κλείνουμε τό σημείωμά αὐτό με τήν ἀνακεφαλαιωτική παρατήρηση: τό χριστεπώνυμον πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἐπανευαγγελισμό και ὄχι ἀπό μεταγλώττιση τοῦ Εὐαγγελίου καί τῶν λειτουργικῶν κειμένων, ἀπό κατ᾽ εὐφημισμό «λειτουργική ἀναγέννηση» χωρίς «ρήματα ζωῆς» αἰωνίου. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἁγίασαν τή ζωή τους καί τό λόγο τῆς πίστεως καί ἡ λειτουργική δημιουργία τους εἶναι ἀπόρροια τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἁγιότητος. Καί σέ καμιά περίπτωση δεν εἶναι δοκιμιακά κείμενα ἤ ἀδολεσχία ὀρθολογιζόντων, ὅπως συμβαίνει στήν ἐποχή μας.

Καί ἄς ἔχουμε ὅλοι μας κατά νοῦν καί πρό ὀφθαλμῶν τή ρήση τοῦΜεγάλου Βασιλείου: «οἱ ἐπιμένοντες τῇ πωρώσει τῆς πατρικῆς μιαιφονίας κληρονόμοι ὑπάρχουσι» και οἱ ὁποῖοι κατά τη φωνή τοῦ Ζιγαβηνοῦ «οὐ μόνον καθ᾽ ἑαυτῶν ἀλλά καί κατά τῶν τέκνων αὐτῶν ἕλκουσι τήν ἀράν». Διότι οἱ ἴδιοι ἀνέλαβαν τήν εὐθύνη τῆς αἰώνιας ἀρᾶς: «τό αἷμα Αὐτοῦ ἐφ᾽ ἡμᾶς και ἐπί τά τέκνα ἡμῶν», (Ματθ. κζ´ 25). Οἱ Ἰουδαῖοι δέν θά παύσουν νά καταπολεμοῦν τό Εὐαγγέλιον καί την Ὀρθοδοξίαν (τό Βυζάντιον), διότι τό μέν Εὐαγγέλιον καταγράφει το ἔγκλημα τῶν Ἰουδαίων μέ τή Σταύρωση τοῦ Χριστοῦ, καί ἡ Ὀρθοδοξία ἀναδεικνύει συνεχῶς τό ἔγκλημα αὐτό μέ τή Λειτουργική της ζωή: μέ τά Εὐαγγελικά καί Ἀποστολικά ἀναγνώσματα, μέ τούς λειτουργικούς ὕμνους τῆς Παρακλητικῆς, τοῦ Τριωδίου, τοῦ Πεντηκοσταρίου καί τῶν Μηναίων, ἀλλά και μέ τούς λόγους τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾽ αὐτό οἱ ὕμνοι τοῦὌρθρου τῶν Κυριακῶν, καί ἡ ὑμνογραφία τῆς Εἰκονομαχίας ἀποτελοῦν κάρφος στόν ὀφθαλμό τῶν Ἰουδαίων.

Ἑπομένως ἡ παράλειψη τοῦ Ὄρθρου, ὁ ἐξωβελισμός τῶν ἑορτῶν, οἱ γλωσσικές μεταφράσεις τῶν λειτουργικῶν κειμένων μειώνουν ἀσφαλῶς τό κῦρος και τη δυναμική τῆς Ὀρθοδοξίας καί σιγά–σιγά ὅλα αὐτά ὁδηγοῦν στην περιθωριοποίηση καί ἀποξένωση ἀπό τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾽ αὐτό καί οἱ πολέμιοι τῆς Πίστεως ἐπιμένουν ἔμμονα καί ἐργάζονται μεθοδικά εἰς βάρος τῆς πίστεως και τῆς Ὀρθοδόξου Χριστιανικῆς Λατρείας. Ἐάν ὅμως ἐμεῖς μετέχουμε και στίς δύο τράπεζες: τῆς θείας Εὐχαριστίας καί τοῦ θείου λόγου με ἀκρίβεια λόγου καί ζωῆς εἰς μάτην αὐτοί κοπιάζουν.