Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Για την Καχυποψία ενός άλλοθι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Για την Καχυποψία ενός άλλοθι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

12 Δεκεμβρίου 2012

Poems selected from "The suspiciousness of an alibi" (2010)




Poems selected 
and translated from the Greek 
by Yiannis Goumas


Self-knowledge

                                           How much longer will you poets stay awake?
                                                    Were you to spend a thousand evenings
                                                     and yet another thousand starlit nights
                                             you’ll always have in you what grieves you:
                                                                                                empty glasses
                                                       and fingers scratched by cruel verses.
                                      Your distant lands will always be built on myth
                                           and prayers will lie in ambush for yesterday
                                                                         hanging on their shoulders
                                                                the saviours’ lovely arrow cases.

                                                                                  And who am I to talk?
                                                                        A faceless usher of dreams. 


By birth

Rough chest- thorns have grown
inside the shirt
the skin is copper-coloured
and the ribs are dry walls in barren fields.
His mind was ruined in this place
and the province
a merciless, loveless mother of a thousand and one deaths
and secret ledgers under the bridal bedclothes
turns the key
locking her lads out of the house.
He walked alone for long
alone he dug the earth till his nails
bled
but never did he breathe the clear sky
and the “being” of this world
like a castaway by birth
abandoned by roads and sweaty distances
he keeps on twisting and turning
in the grave dug by our stubbornness.

His mind was ruined
in his chest thorns have grown.    


Colchis

We set out in the world
each one looking for what‘s in store for him.
You say it’s in the war that you look for a kiss
and I tell you it’s the thousand years
that I’m drunk on a wooden mast
a wet rag, eyes dried northwards
hands clutching the rope of a subterranean truth
that I may seek a footprint of yours.
Poor writings of another parody. 
We set out in the world
looking for discoloured railings
and the ghosts of a youth and a sullen spring
brows puckered up and loving
stray dogs basement bums
who never rested on spread out arms
what our need begets
and what only time can offer.

We set out in the world
each one getting what he deserves
and Colchis is taking years to appear.


Plural

Vivid are the colours hanging on walls
familiar scenes of past decades
oozing tobacco smoke
of incessant tight-mouthed puffing
and compulsive looks
eyes that have forsaken their morning star
and meet in low dim lights.
Friends as always the unfamiliar habitués
who keep on introducing themselves when they are short of drinks
hands extended
friends who always part a couple of hours before dawn
on the dirty steps of some memory.
Vivid are the colours hanging on walls
girls worn out
with serving coloured water all night long
in glasses cracked by endless clinking
changing names on chafed lips
now wipe our life like wiping a table;
on their hands the lines of battle
and the cloth wet with hidden memories.

Vivid are the colours
and like our years they hang shyly on verses.          


Paranoia

I am looking forward to a paranoia
ignoring what the big shots have to say.
Verses residing in our bodies
have fractured our joints
and draw blood from the unsealed veins.
That’s why I am looking forward
to opening a way with the sword of love affairs
and a lasting wish given on first of April
wholesale
or a bit from your own grim fall
as a land barren from origin
never fortunate to suffer unjust slavery.
Tyrannically I look forward
¾ are you at least listening to me? ¾
and I’m relieved by the downfall of certain young hopefuls 
unlined palms dig things to come
and pull down from scratch the ages’ truths
as if souls never sweat
or are in the habit of fasting love underground.

So I am looking forward
and though I possess a book of paranoias
I know that tomorrow the litany will end
and everyone will be interred looking at their watches.


Time remains the same

Fooled by time
and the deep cuts of a myrrh-bearing spring
we walk up the stairs.
On our shoulders
pallid mourning and assortments of cheap
bygone tears
and questions left unanswered by human eyes.
In our hands
oars fastened with shrouds of Columbus’ galley
that someone else had first sailed her to the west
in his heart hanging
a load of curses by an enslaved, total generation.
At our feet
drag years in chains
scraped and trampled on a thousand times
begging like old women for some nostalgia
before passing away
clinging to the faded footprints.

How many more stairs remain?
How many years?
Well, either here or in Hades
time remains the same.


Cello

I want a cello to be playing for me as I pass away
and a moon that knows how to pace
and in addition
a maestro to put an end to what begins
and show me at last
a few of the end’s tools
something of what in life I avoid.  


Like a wrong story

The young who grew into men just now
have for a haunt the haunt of old timers
they sit quietly at the bar
and order their mirror on the rocks;
good old symbolisms bygone jokes
and casual music for dried up tastes.
They roll the years without filter
and for paper they wrap indispensable poems
changing their rhymes and their “don’ts”.
They look suspiciously
they have their fishhook lying by the door
fully aware who’s coming and who’s waylaying.
From an early age they had read the story
lots of waste and no answer.
When will a breath soothe their bodies?
They write with earth and erase with rain
they are soaked working their papers by hand
but the pencil tireless on a straight course
for us an unruly plough
disciplined to them.

The young who grew into men just now
roll the years without filter
and look at us suspiciously like a wrong story.


Parenthesis

My withered loves
smell of sulphur, their breaths of alcohol.
Boats made fast on the pier of a day
awake with a start
and faded by the midday sun
like a book I laid aside years ago  
and remember but little now
sighing deeply and rubbing my eyes.
My withered loves
wear gowns and stiletto heels
throw their want on their shoulder and look at me puzzled
oiling their warped rifle
loaded long ago
and levelled, ironically, at their own breast.

My withered loves
have been hanging around for years now
and pass their life like an open parenthesis.


Carré Fix

A birch tree is leaning northward
for years now dressed in black
her hair down to her waist
a girl withered in strange ideals
now pains memories
and sings men’s verses to herself:
our father who art in heaven hallowed be thy name.
She smokes, not a filter tip, in anticipation of the livings’ resurrection
and with her breath she censes the earth’s bones
as in the past fate censed her.
Time is ground in her headaches
and flows from her eyes
like the spring Aphrodite washed her body.

A birch tree stands in the north
her hair, yellowed foliage
offered without resistance
to the mortal tends of a so-called autumn. 


Accidental

Dust falls from on high
and here are we vexed about the future.
How can the soul rejoice after so much salt;
She drinks at night
and smokes sick verses at dawn
she sports gold-embroidered stoles
given by a slender hand
and lies to rest as the sun looks at her
as the sun makes her hair blond
and devoutly scalds her blood.

Dust falls from on high
and here words refuse to meet.    


Apology

Zincs are playing music
this rainy all-night do.
A bunch of keys is up to Salome’s tricks
waiting for our head to lean on the empty plate.
No, I mutter sotto voce
I’m not the one who beat the sun hollow
or he who is beating the tambourine.


Sanctum 

Take hold of this stone
open your hand and like a flash throw it in this sanctum
named sea.
Afterwards with silence grazing the lips
grab at the wave
and drag it out to drain
till you find the poems I used
to find you
to be able to look for you in this very death.


Now

It took me years to realize
that the line was cut deep into the rock
and what pours out and roars is neither voice nor breath.
Years later did I realize
that glances tauten and spread day by day
leaving bare-breasted in the wind what hands build
and abandon like ships in full sail      
what the muses sung melodiously under the willow tree.

Now as I watch you setting sail it occurs to me
that the port sustains yet another aspect
another look
which masses of azure seaweed cover with their beauty.      


Laconic

I got lost in corridors and passages
in the empty wakefulness of this barren age
and for years I hear how spectres weep
that we keep afloat in absent poems.


Memory’s earthenware jug

Hidden in memory’s jug
and soaked in blood and wine
I saw time’s unbroken stone
a hope’s last lamp
for struggles left incomplete
leaving behind an empty moon.

Loners multiplied in basements
for years angels hid the cause
they dug deep to raise the gallows
oldsters and babies turned to dust
trees renounced their fruit
and pains ceased without childbirth.

Fires were lit in all squares
all the dead were proclaimed saints
they rinsed sins with water
they wore tinplate panoplies
they put secret love affairs to the sword
threw irons and concrete in agonies.

Others petrified and didn’t participate.
Can you shut sorrow in a drawer?
Paper and stone, poems apart
from the folly poets didn’t have
in songs another sort of famine
a part of our life they didn’t have.

Hidden in memory’s jug
I seek the water’s inebriety
time isn’t defined with grace.
Did the hands of Achilles or Paris
bury the dead sun-god
with the shield upright on the grass?      

13 Απριλίου 2012

Η καχυποψία ενός άλλοθι στη Σαλαμίνα



Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε 
στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής 
τού Χρήστου Α. Μιχαήλ 
με τίτλο “Η καχυποψία ενός άλλοθι” 
που θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα “Δημήτρης Μπόγρης” 
του Δημαρχείου Σαλαμίνας 
την Κυριακή (του Θωμά) 22 Απριλίου, ώρα 11:00 πμ.

Για το βιβλίο και τον συγγραφέα θα μιλήσουν:
-Μαρία Παλέρμου (φιλόλογος- ιστορικός)
-Βασιλική Πέτσα (συγγραφέας- υπ. διδάκτωρ λογοτεχνίας)

Θα τραγουδήσουν: 
ο Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης και η Μαρία Παπαγεωργίου. 

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ 
***

Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ο Χρήστος Α. Μιχαήλ μας παρουσιάζει μια σειρά από ποιήματα χωρίς ηλικία, συνοδευόμενα από σκίτσα της Παναγιώτας Τσιμπαλίδη. Αποστάγματα νύχτας και ημέρας, ζωή καταχρασμένη σαν ελπίδα, έρωτες που δεν χώρεσαν στις λέξεις, θεωρίες που έμειναν θεωρίες, ρολόγια που δεν πρόλαβαν, απολογίες και τοκισμένα ψυχικά χρέη, τραγούδια που κι έγιναν ασπίδα και συνείδηση. Τριάντα ποιήματα σε ελεύθερο στίχο και εννέα έμμετρα, δοσμένα με την καχυποψία μιας πένας που δικάζει τα ίδια της τα άλλοθι.  

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Γεννήθηκε στη Σαλαμίνα, τελείωσε το σχολείο στη Λεμεσό και σπούδασε Χρηματοοικονομική και Τραπεζική Διοικητική στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Έχει συνεργαστεί ως δημοσιογράφος επί μουσικών και πολιτιστικών θεμάτων με διάφορα περιοδικά, έντυπα (Δίφωνο, Όασις, Ως3, Culture, Μετρονόμος, Γεωτρόπιο της Ελευθεροτυπίας κ.α) και διαδικτυακά (Difono.gr, Poiein.gr, MusicPaper.gr, MusicHeaven,gr κ.α). Τα τελευταία χρόνια ζει, παρατηρεί και γράφει σε μια διαδρομή μεταξύ Αθηνών και Σαλαμίνας. 


Facebook Event: 

Περισσότερα: 


21 Μαρτίου 2012

Ταυτότητα ποιητής



Ένα παιχνιδιάρικο ερωτηματολόγιο 
εν είδει ψυχαναλυτικού εργαλείου
υπό τον ψυχίατρο και ποιητή Σωτήρη Παστάκα.


1. Γράφετε μόνο ξύπνιος;
- Ξάγρυπνος και νυσταγμένος.


2. Αν είστε εξαρτημένος από την ποίηση, γιατί δεν παίρνετε μεθαδόνη;
- Εξαρτημένος είσαι όταν θέλεις πάσει θυσία να απαλλαγείς από κάτι αλλά δεν μπορείς. Η αλήθεια είναι ότι δεν θέλω να απαλλαγώ. Όχι ακόμα.


3. Αισθάνεστε ποιητής μόνο όταν γράφετε;

- Δεν θα έλεγα ότι αισθάνομαι ποιητής, παρά μόνο όταν απειλούμαι από γραφικούς και ποιητές.


4. Γράφετε και αποτυχημένα ποιήματα ή τα δημοσιεύετε μόνο;

- Η αποτυχία είναι το προσωπικό μου άνω φράγμα.


5. Το ποίημα φέρνει στο μυαλό σας α) τα πόδια μιας γυναίκας; β) ένα
ηλιοβασίλεμα;  γ) ένα θεσπέσιο γεύμα;

- Μάλλον το αντίστροφο συμβαίνει: ένα ποίημα για την κάθε περίπτωση.


6. Οι λέξεις είναι απαραίτητες σε ένα ποίημα; Και αν ναι, έχετε λίστα με
ποιητικές λέξεις που πρέπει να αποφύγετε;

- Απαγορεύεται το απαγορεύεται, αλλά κανείς δεν το τηρεί: καθένας έχει τα προσωπικά του ταμπού.


7. Την ποιητική σας ταυτότητα την πήρατε από μόνος σας ή σας την έδωσε
η συντεχνία;
- Προσπαθεί η συντεχνία, αλλά καταφέρνω και αμύνομαι (ακόμα). Εξάλλου πάντα έκανα κακές δημόσιες σχέσεις για τα μέτρα των ποιητών.


8.Αν τα κακά ποιήματα των φίλων σας κάνουν καλύτερους ποιητές, οι
κακές κριτικές σας ωθούν στο καλύτερο;

- Στο σοφότερο.


9. Γράφετε από ανάγκη ή από συνήθεια;

- Από άποψη.


10. Πιστεύετε στη μούσα; Αν ναι, πια είναι η δική σας;

- Η μούσα μου είναι μισότρελη, δεν θέλετε παρτίδες μαζί της.


11. Σας έχει επισκεφθεί η έμπνευση τώρα τελευταία και πότε ήταν η
τελευταία φορά που σας κορόιδεψε;

- Πλήρης αναξιόπιστη η έμπνευση, αλλά μαζί με τη δουλειά και το “γαμώτο” είναι τα μόνα εργαλεία που διαθέτουμε απέναντι σε εκείνο που μας ροκανίζει εσωτερικά.


12. Ποιος ήταν ο τίτλος του πρώτου σας ποιήματος και για ποιο πράγμα
μιλούσατε;
- “Ώρες”. Σκέτη αποτυχία, αλλά το διασκέδασα με την ψυχή μου.

13. Είστε ερωτευμένος αυτόν τον καιρό;


- Ανήκω στο ζωδιακό κύκλο των Διδύμων. Τα συμπεράσματα δικά σας.



14. Πως αισθάνεστε όταν σας αποκαλούν ποιητή;

- Αγχώνομαι.


15. Σας ώθησε κάτι ώστε να ασχοληθείτε με την ποίηση ή ήταν δική σας
απόφαση;
- Η στέρηση της έκφρασης και το απότομο ξεκλείδωμα της πόρτας.


16. Πιστεύετε ότι για να είναι κάποιος ποιητής πρέπει να έχει κάποιο χάρισμα
ή απλώς πολλά ελαττώματα;

- Πρέπει να έχει το χάρισμα να κεφαλαιοποιεί τα ελαττώματά του.


17. Στη ζωή σας έχετε αφοσιωθεί μόνο στην ποίηση ή έχετε και κάποια
κατοικίδια ή ακριβά αυτοκίνητα ή ερωμένες.
- Όσες φορές στη ζωή μου αφοσιώθηκα σε κάτι, αυτό ήταν γένους θηλυκού.


18. Γράφετε καθαρά μόνο δικές σας σκέψεις ή κλέβετε και τις σκέψεις
άλλων ατόμων;
- Η παρθενογένεση σταμάτησε στον Χριστό. Προσωπικά παρατηρώ, σκέφτομαι και γράφω.


19. Πιστεύετε ότι υπάρχουν ταμπού στην ποίηση;

- Η αυτολογοκρισία είναι καρκίνος αλλά και γεγονός.


20. Ποιος πιστεύετε πως είναι ο χειρότερος χαρακτηρισμός για έναν ποιητή;

- Στρατευμένος;


21. Πως ορίζεται η ποίηση;

- Αν καταφέρουμε στ’ αλήθεια να ορίσουμε την ποίηση, την πατήσαμε.



*Πρώτη δημοσίευση www.poiein.gr

14 Δεκεμβρίου 2011

Κείμενο της Βασιλικής Πέτσα για την Καχυποψία ενός άλλοθι




«Εκεί που σμίγουν τα βουνά με το μελτέμι / Κι αγκαλιάζεται η βροχή με τα καυτά μας ρούχα/ Εκεί εγεννήθη μια νυχτιά η δίψα για τις λέξεις»...

Ξεκινώ την παρουσίαση με αυτούς τους στίχους από το ποίημα «Αγέρι πρώτο», γιατί θεωρώ ότι συμπυκνώνουν τα βασικά χαρακτηριστικά της ποίησης του Χρήστου Μιχαήλ και ορίζουν τους άξονες ανάλυσης στους οποίους θα κινηθώ.

Μια μικρή εισαγωγή πρώτα, όχι μόνο αποθησαυριστική, ούτε ως τέχνασμα για να σας τραβήξω το ενδιαφέρον: Τον Χρήστο τον γνώρισα το 2007, σε ένα meeting του περιοδικού στο οποίο γράφαμε μαζί τότε, εκείνος στη στήλη των blogs και της μουσικής, κι εγώ της λογοτεχνίας. Ευχάριστο παιδί και –αυτό που μου έκανε εντύπωση- ιδιαίτερα έξυπνος και ώριμος. Κρατήσαμε επικοινωνία, όπως οφείλουν τα συγγενή πνεύματα, και μια μέρα που βαριόμουν στη δουλειά, googlara το όνομά του στο ίντερνετ. Εμφανίζονται μπροστά μου σελίδες ποίησης με δικές τους δημιουργίες, του τηλεφωνώ, τον βρίζω που δεν μου έχει πει κάτι, κομπιάζει, σαν να ντρέπεται. Δεν τον πιέζω άλλο. Ένα χρόνο μετά, παρακολουθούμε μια θεατρική παράσταση, ψάχνω το πορτοφόλι του και ανακαλύπτω μια διπλωμένη σελίδα. Ένεκα της γυναικείας περιέργειας, το ανοίγω, φυσικά, το διαβάζω, και μου λέει ότι δεν ήταν δικό του. Ήταν. Δύο χρόνια μετά, πάνω σε έναν καφέ, δειλά, μου δίνει ένα χειρόγραφο. Δικό μου λέει –θα βγει. Είναι περήφανος, αλλά δείχνει φοβισμένος.

Καχυποψία, άλλοθι, μυστικοπάθεια, ενδείξεις μιας ερμητικής εσωτερικότητας και ο Χρήστος που μεγαλώνει γράφοντας. Και γράφοντας καλά, για να τον καθησυχάσουμε και λίγο. Μια ποιητική συλλογή που –κατά τη γνώμη μου- ανιχνεύει μια πορεία αυτοσυνειδησιακή προς την ωριμότητα. Αλλά και την έκθεση. Την προβολή. Ποιητική και προσωπική. Ένα άνοιγμα προς τα έξω και μια καταβύθιση προς τα μέσα. Μια ποίηση μαθητείας στην ζωή και στην τέχνη. Μια διαδρομή που δεν προχωρά ευθύγραμμα, αλλά αμφιταλαντεύεται, παλινδρομεί, καθηλώνεται, μεταπηδά. Όπως οφείλουν –και είναι- όλα τα περάσματα. Γράφοντας, αποκρυσταλλώνει σε λέξεις εμπειρίες και ζει μέσα από το πρίσμα μιας σκληρά ρεαλιστικής ποιητικής ματιάς. Είχαμε συζητήσει αν πρέπει στο βιογραφικό του να μπει η φράση «δεν είναι ποιητής». Του είχα πει ότι μου φαίνεται «δήθεν» μια τέτοια δήλωση και αχρείαστα μετριοπαθής. Ίσως, όμως, να ήθελε με αυτόν τον τρόπο να δηλώσει ότι πρωτίστως δεν είναι ποιητής και ότι άλλα στοιχεία ορίζουν την προσωπική του ταυτότητα, ότι δεν «είναι» κανείς ποιητής» -γιατί το «είναι» αφορά μια καθήλωση, ένα παγιωμένη κατάσταση- αλλά «γίνεται». Τα ποιήματά του είναι ρευστά, οι ποιητικές διαθέσεις εναλλασσόμενες και ο ίδιος σε εκκρεμότητα, ακροβατώντας στο μεταίχμιο αντιφατικών πλαισίων που αγωνίζονται να ενταχθούν σε μια διαλεκτική.

Αντιφάσεις, λοιπόν, παντού. Στον τόπο και στον χρόνο, για αρχή. Κύμματα, βροχή, ματωμένα κλίματα, φλέβες, μια εικονοποιεία δυνατή, μια μάχη προς την ποιητική δημιουργία, που αντιπαρατίθεται στα αγκάθια, στις ξερολιθιές, σε άγονα χωράφια, σε «κλειδωμένα δωμάτια», σε «έναν νου που ρήμαξε σ’ ετούτη τη γωνιά» της καθημερινότητας. Η ποίηση αναδεικνύεται όχι σε έναν τόπο ειδυλλιακό, ούτε σε καταφύγιο μια ιδεαλιστικής ευδαιμονίας, αλλά σε μια κινούμενη άμμο όπου περιπλανάται κανείς με πυρετώδη παλμό και πυρέσσοντα μάτια και ίσως η έμφαση να βρίσκεται σε αυτήν ακριβώς την περιπλάνηση, στην κίνηση, έναντι στη στασιμότητα της πραγματικής ζωής. «Τα πάντα ρει», βεβαίως, τα ταξίδια στην Κολχίδα και τα χέρια που είναι «κουπιά δεμένα με ξάρτια απ΄ του Κολόμβου τη γαλέρα» το δηλώνουν εμφατικά, όμως, από την άλλη, «εμείς μένουμε εδώ» κι ενώ «ποθούμε έναν ορίζοντα γεμάτο ακρογιαλιές», «στέκουμε μεθώντας πάνω στους τόπους που μεθύσανε οι σοφοί», αδύναμοι να προχωρήσουμε. Ένας Οδυσσέας δεμένος ο ίδιος στο κατάρτι, νιώθοντας ότι δεν έφυγε ποτέ από την Ιθάκη, αφού και οι άγονοι τόποι που είδε, οι αγκαλιές που γνώρισε και κλείσανε πια, του σκότωσαν όχι μόνο τη χαρά της περιπλάνησης, αλλά και τη νοσταλγία της επιστροφής.

Στάση και κίνηση, λοιπόν, σε τόπους άλλοτε έρημους σαν σεληνιακά τοπία και άλλοτε με οργιώδη ζωτικότητα σαν δάση του Αμαζονίου. Χωρίς πυξίδα, και αν έχει κανείς, ας δώσει και σε μας. Γιατί, όπως γράφει ο Χρήστος, «δύο βήματα κουτσά - στραβά· δύο στίχοι η ζωή μου». Ένα βήμα μπρος, ένα βήμα πίσω, σαν εκκρεμές και σαν ταλάντωση, γύρω από έναν ξεκρέμαστο εαυτό, που αντί να ακολουθεί τον οριζόντιο άξονα της εξέλιξης, σκάβει εν αγνοία του καθέτως. Και ο χρόνος, στο μεταξύ, να κυλά. Βράδια αλλεπάλληλα και απαράλλαχτα με ποτό, «μύρισε καλοκαίρι» και περιμένουμε «ώσπου να βγει πάνω από τη γη η δροσερή πανσέληνος του Αυγούστου», όμως «αλλάζει ο κόσμος κι εμείς γερνάμε αγκαλιά με τα ρολόγια», «κι είναι σου λέω εγώ τα χίλια χρόνια που είμαι πιωμένος πάνω στο ξύλινο κατάρτι». Αντιδιαστολή προσωπικού και αντικειμενικού χρόνου, με τη σχετικότητα της στιγμής να είναι απούσα και την κυκλικότητα των εποχών να μην κατορθώνει να αγγίζει την ατάραχη επιφάνεια ενός χρόνου αμετακίνητου. Είναι, ίσως, μια ασφάλεια ο χρόνος που παγώνει; Είναι περίεργες οι εμμονές με το χτες, ειδικά για έναν τόσο νέο άνθρωπο, δεν λέω ποιητή, θα με μαλώσει. Μιλά –ήδη- για «πένθη χλωμά», για «ένα παλτό ξεχασμένο αιώνες από τα μάτια της ζωής», γράφει «η σκόνη πέφτει απ’ τα ψηλά κι εδώ μας τυραννάνε για το μέλλον». Και είναι αυτή η σκόνη, όπως εξηγεί στο ποίημα «Ελάχιστο», «τριμμένα πάθη» που «πότισαν τον παλιό μας καναπέ».

Ε, ναι, λοιπόν. Πάθη. Όχι με την επικαιρότητα ενός παρόντος ή την προσμονή μιας ουτοπίας. Πάθη σβηστά, αγάπες μαραμένες που, “μυρίζουν θειάφι κι αλκοόλ από την ανάσα», πόθοι που γίνονται έρωτες και εμμονές που γίνονται αγάπες, όμως οι έρωτες αποδεικνύονται βρικόλακες που επιστρέφουν σαν απωθημένα, που αναγκάζουν να «βάζει κανείς τελείες», να ρίχνει κανείς «λίγο κρασί στα μάτια» μιας παλιάς αιθέριες αγαπημένης. Να προχωρά. Άλλη μια διαδρομή, άλλο ένα πέρασμα. Γιατί όπως λέει και το τραγούδι, «όποιος δεν χάσει στα χαρτιά και στην αγάπη, δεν έχει μάθει τη ζωή». Να προχωρά, λοιπόν, όχι όμως και να ξεχνάει. Γιατί, «σαν παρένθεση ανοιχτή περνάνε τη ζωή τους», χωρίς τέλος, γιατί μετά, πώς θα γράφονταν ποιήματα, αν όχι με ανοιχτές πληγές, αν όχι με το ασυμφιλίωτο της απώλειας που υποδηλώνει η μελαγχολία; Ούτε ο έρωτας λύτρωση, λοιπόν; Τότε τι;

Όχι, πάντως, τα ιδανικά. Αυτά, όπως δηλώνει, είναι κλεμμένα. Από τα περάσματα που κάνει ο Χρήστος Μιχαήλ, από την εναλλαγή προσώπων και προσωπείων, του εγώ, το εσύ, είναι το «εμείς» που πάσχει πρώτα απ’ όλα. Όχι ποιητικά. Και είναι εκεί ακριβώς που μένει μετέωρη η αποκρυστάλλωση μιας κοινωνικής ταυτότητας, όπως θα απαιτούσε μια ποίηση, ας το πούμε έτσι, μαθητείας. Μιλά για μια «αλύτρωτη γενιά και πλήρη», μιλά για «χρόνια που εκλιπαρούν σαν γριές για λίγη νοσταλγία», μιλά για «μέρες καθάριες και ηθικές» που «μελέτησαν το αύριο και χτίζουν για το αύριο τη ζωή τους». Και η νέα γενιά; Η γενιά του Χρήστου και η δική μου; «Κρυμμένη μες στης μνήμης το πιθάρι», όπως γράφει, με αγωνίες πάνω στις οποίες «ρίξαν σίδερα και μπετό», μια γενιά που ασφυκτιά στα αδιέξοδα και στα λάθη παλιότερων, που δεν χωρά στο μέλλον που της έχουν τάξει. Θα ήταν εύκολο να μιλήσει κανείς –πάλι- για την ήττα της αριστεράς, και ίσως σε αυτή την απαισιοδοξία να μπορούσε κανείς να εντοπίσει κανείς τον απόηχο της μελαγχολίας και εκλεκτικές συγγένειες με την γραφή της «ποίησης της ήττας», όμως δεν πρόκειται αυτή τη φορά για αγώνες άκαρπους, αλλά ακριβώς για την έλλειψη αυτών και κυρίως για τη χρεωκοπία ιδανικών που θα λειτουργούσαν ως οδοδείκτης σε μια πορεία απόκτησης πολιτικής συνείδησης. Μια γενιά που δεν έχει τα απαιτούμενα «γιατί» για να θυσιαστεί, μια γενιά, όπως δηλώνει, «επί πιοτού κρεμάμενη».

Αν όμως η ζωή απογοητεύει, αν τα πιστεύω ξεφτίσανε, αν οι έρωτες πλανεύουν, υπάρχει πάντα η τέχνη. Η ποίηση, εν προκειμένω. Στα 39 αυτά ποιήματα, έμμετρα και ελευθερόστιχα, δεν κατατίθεται η ψυχή, στους σκληρούς αυτούς καιρούς άλλωστε η μεταφυσική δεν έχει θέση, παρά μόνο σαν ένα άκαρπο «σώσον ημών», αλλά ουρλιάζει το σώμα, που ακόμα πονά και ακόμα επιθυμεί. Το σώμα που αναπνέει. Και κάπως έτσι μεγαλώνει κανείς. 

«Ανηφορίζοντας τη σκάλα», όπως σοφά διαβάζουμε, «ξεγελασμένοι από το χρόνο και απ’ τις βαθιές χαραγματιές μια μυροφόρου άνοιξης». Μέλος και επίσημα πλέον της νέας ποιητικής γενιάς που κατορθώνει σιγά σιγά να εγχαράσσει το δικό της στίγμα με όρους πολυφωνικότητας, ο Χρήστος Μιχαήλ, παραφράζοντας δύο του στίχους, μπορεί να ζει σε λάθος εποχή, δεν σπαταλά όμως τα χρόνια του. Και σίγουρα όχι το δικό μας χρόνο, όλων όσοι βρισκόμαστε απόψε εδώ.


*Διαβάστηκε στην δεύτερη παρουσίαση του βιβλίου 
που έγινε στην Πάτρα στις 6 Μαΐου 2011.

11 Δεκεμβρίου 2011

Κείμενο του Σπύρου Αραβανή για την Καχυποψία ενός άλλοθι




Θα ξεκινήσω από τον τίτλο του βιβλίου: «Η καχυποψία ενός άλλοθι». Ας δούμε μια ανάγνωσή του. Η καχυποψία του να είσαι ποιητής ενός άλλοθι του να είσαι νέος. Άρα ο Χρήστος Μιχαήλ από τον τίτλο κιόλας καλείται να αντιμετωπίσει δυο δαίμονες που αλληλοσφάζονται. Το καχύποπτο της ποίησης και το άλλοθι της νεότητάς του. Έχει λοιπόν να αναμετρηθεί και με τα δύο. Να πείσει δηλαδή το αναγνωστικό κοινό κατ’ αρχήν οτι το να είσαι ποιητής, δεν θα κολλήσω δίπλα σε αυτό την ανούσια φράση «στις μέρες μας», το να είσαι ποιητής, λοιπόν, σκέτο, σημαίνει πως μπορεί να περάσεις από το «εκφράζομαι» (πήξαμε από αυτό) στο «εκφράζω». Σε αυτό το ζητούμενο τα ίδια ποιήματά του Μιχαήλ δίνουν τις πρώτες απαντήσεις. Ο λόγος του ενώ σε ένα πρώτο επίπεδο φαίνεται προσωπικός εσωκλείει τις αλήθειες μας. «Και τι είμαι εγώ για να σας μιλώ; Ένας απρόσκλητος κλητήρας των ονείρων» γράφει στο ποίημα «Αυτογνωσία» και ακούγεται το ίδιο πανανθρώπινος με το ξεκάθαρου νοήματος «Ξεγελασμένοι από το χρόνο/ κι απ’ τις βαθιές χαραγματιές μιας μυοφόρου άνοιξης ανηφορίζουμε τη σκάλα». Ο λόγος του λυρικός χρησιμοποιεί ως στιχουργικά βέλη πολλά από τα στοιχεία που οι σύγχρονοι επαΐοντες της ποίησης αποκηρύσσουν ως ξεπερασμένα. Μηβάζετε επίθετα στο λόγο σας, λένε. Ο Μιχαήλ οικοδομεί το λόγο του με αυτά. Από τα πιο κοινόχρηστα μέχρι τα πιο λογοτεχνικά κλείνει τα αυτιά του στις κριτικές σειρήνες και στους λεξιλογικούς περιορισμούς του twitter και μιλά τη γλώσσα που τον εκφράζει. Τη γλώσσα που έμαθε μέσα από τους ποιητές που αγαπά, την ποιητική μετρική του Μάνου Ελευθερίου, το ακαριαίο του Άλκη Αλκαίου, την ατμόσφαιρα του Κώστα Καρυωτάκη, την μελαγχολία του Θάνου Ανεστόπουλο από τα πάλαι ποτέ Διάφανα Κρίνα και άλλων. Οι επιρροές του ξεκάθαρες, λοιπόν,. όσο ξεκάθαρη είναι και η ανάγκη του να αποτίσει έμμεσα και άμεσα φόρο τιμής σε ανθρώπους που του φανέρωσαν τον κόσμο της ποίησης. Γιατί δεν ανοίγουν οι νέοι λογαριασμοί αν δεν κλείσουν οι παλιοί. Και ο Μιχαήλ σοφά αφήνει να φανεί η ευγνωμοσύνη του σε αυτούς που του έμαθαν την αλφαβήτα της σκέψης, κάτι που πιθανόν οι επίσημοι δάσκαλοί του δεν του έμαθαν ποτέ. Είμαι σίγουρος οτι στο επόμενο βιβλίο του θα ξεπεράσει αυτό το αναγκαστικό στάδιο, θα έρθει πιο κοντά στην ιδιοφωνία του, θα αρχίσει να σκοτώνει τους λογοτεχνικούς πατέρες του κατά το κοινώς λεγόμενο, θα αρχίσει δηλαδή να αφαιρεί συνειδητά.

Λένε ακόμα «οτι είναι ξεπερασμένα τα ποιήματα με μέτρο». Ο Μιχαήλ γράφει και αρκετά έμμετρα ποιήματα όπως θα διαβάσετε στο βιβλίο. Μάλιστα, μόνο το ποίημα του «Χειμώνας» αριθμεί 15 ομοιοκατάληκτες τετράστιχες στροφές. Γράφει ακόμη και το πλέον δεσμευτικό και συνάμα εξαιρετικό χαϊκού: «Σκόνη πότισε ο παλιός μας καναπές, τριμμένα πάθη». Αλλά καταφέρνει στα έμμετρά του ποιήματα να εμφανίζεται περισσότερο ελευθερωμένος από ό,τι στον ελεύθερό του στίχο. Και στηρίζεται στις επίσης σήμερα αποκλεισμένες παρομοιώσεις χρησιμοποιώντας τις πολλές φορές ανατρεπτικά και στα λοιπά καλολογικά στοιχεία. Θα πει βέβαια κάποιος σωστά «επειδή χρησιμοποιεί τέτοιου είδους ποιητικά τεχνάσματα πάει να πει οτι είναι καλός ποιητής ή ότι οι σύγχρονοί του που δεν χρησιμοποιούν δεν είναι;». Όχι βέβαια. Δεν μίλησα για καλός ποιητής. Αυτό είναι υποκειμενικό. Μίλησα για καθαρός ποιητής. Που αδιαφορεί για τις τρέχουσες ποιητικές συνθήκες και αναμετράται με τις λέξεις του όπως φαντάζομαι θα αναμετριόταν με τη χρηματοοικονομική και τραπεζική διοικητική που σπούδασε. Ενώπιος ενωπίω. Απομονωμένος από τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης που συχνότατα εμφανίζεται –όπως και πολλοί από εμάς άλλωστε‐ και από τη δημοσιοσχετίστικη λογική που ελέω επαγγέλματός του (δημοσιογράφος σε μουσικά περιοδικά όπως το Δίφωνο, το Όασις, το musicheaven, το e‐ tetradio κ.ά.) έχει αναγκαστικά υιοθετήσει. Στα ποιήματά του αυτά δεν κυνηγά το add ή το like των φίλων του ούτε τη δημοσιογραφική είδηση. Κυνηγά το συναίσθημά του. Την σπίθα της έμπνευσής του. Τη λέξη του. Και αυτό είναι ένα σημείο που πραγματικά θέλω να τον συγχαρώ κρούοντας του παράλληλα δημόσια το κώδωνα του κινδύνου που αφορά και εμένα ως συνάδελφό του στη δημοσιογραφία αλλά και κοντινό στην ηλικία του. Χρήστο, τις εκπτώσεις, που φαίνεται οτι δεν έκανες στα ποιήματά σου μην τις δεχτείς ούτε στην επαγγελματική σου ζωή και στη μελλούμενη –εύχομαι‐ στιχουργική σου πορεία – καθώς θα πρέπει να το αποκαλύψω αυτό, γράφει και στίχους όπως θα διαπιστώσετε στη συνέχεια και μόνοι σας‐. Και το άλλοθι, για να περάσω, στο δεύτερο μισό του τίτλου του βιβλίου, το άλλοθι οτι είμαστε νέοι –συνεπώς μας συγχωρούνται τα λάθη και οι παρορμήσεις‐ μοιάζει με μια αλυσίδα από αυτές που σέρνουν στα πόδια τους οι κατάδικοι. Ο Μιχαήλ φαίνεται οτι μέχρι τώρα δεν επηρεάζεται από τη σκλαβιά αυτής της αλυσίδας –άλλωστε έχει κρύψει καλά τα 24 του χρόνια κάτω από το αραιό της κεφαλής του‐ αλλά εκμεταλλεύεται το πλεονέκτημα που αυτή προσφέρει. Να βαδίζει αργά και μεθοδικά για να μπορεί να προχωρήσει. Γιατί έτσι κυλούν και τα ποιήματά του. Με στέρεη πρόοδο. Θα ευχόμουν να κρατήσει αυτό το ρυθμό στις ανάσες του.

Το να είσαι ποιητής, τέλος, όμως σημαίνει και κάτι άλλο: οτι πρέπει και να πραγματώνεις αυτό που έγραφε στο περίφημο βιβλίο του «Ποιητική Τέχνη» ένας άλλος συνάδελφός του, πια και με τη βούλα, ο Νικολά Μπουαλώ ο οποίος σαν σήμερα, το 1636, γεννιόταν στο Παρίσι: «Να μην είναι οι στίχοι, έγραφε, η μόνη σας απασχόληση. Να φροντίζετε τους φίλους, να είστε άνθρωπος εμπιστοσύνης. Δεν αρκεί να είστε γοητευτικός και ευχάριστος σ’ ένα βιβλίο, πρέπει ακόμη να ξέρετε να συνομιλείτε και να φέρεστε». Σε αυτό το ζητούμενο την απάντηση μπορώ να τη δώσω ο ίδιος. Ισχύει. Ρητά και κατηγορηματικά δίχως περαιτέρω δακρύβρεχτες προσωπικές εξομολογήσεις και αποδεικτικά στοιχεία. Όσοι τον γνωρίζουν, γνωρίζουν. Χρήστο, δεν εύχομαι να είναι ευπώλητο το βιβλίο σου. Του εύχομαι να έχει καλούς αναγνώστες. Τα ποιητικά νιάτα σου αντρειώθηκαν. Για πάντα. Σας ευχαριστώ.

*Διαβάστηκε στην πρώτη παρουσίαση του βιβλίου 
στον Ιανό της οδού Σταδίου στη 01/11/2010. 
Δημοσιεύτηκε επίσης στο τεύχος #39 
του περιοδικού Μετρονόμος.

Camly - A Responsive Blogger Theme, Lets Take your blog to the next level.

This is an example of a Optin Form, you could edit this to put information about yourself.


This is an example of a Optin Form, you could edit this to put information about yourself or your site so readers know where you are coming from. Find out more...


Following are the some of the Advantages of Opt-in Form :-

  • Easy to Setup and use.
  • It Can Generate more email subscribers.
  • It’s beautiful on every screen size (try resizing your browser!)
Subscribe Via Email

Subscribe to our newsletter to get the latest updates to your inbox. ;-)

Your email address is safe with us!