Το πηγάδι

Το θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια, ένα περιέργο μαρμάρινο πηγάδι πλαισιωμένο από δυό χτιστές κολώνες. Δίπλα στον αμαξιτό δρόμο προς το Ηραίον περνάει απαρατήρητο σχεδόν από όλους.


Το χαρακτηριστικό του που εμένα μου κέντριζε τη φαντασία ήταν τα βαθιά αυλάκια χαραγμένα στο μάρμαρο από τα σχοινιά που οι άνθρωποι εκατοντάδες;χιλιάδες; χρόνια τραβούσαν με δύναμη για να ανεβάσουν στη επιφάνεια το πολύτιμο νερό.



Είναι παρατημένο και απ όσο μπορώ να θυμάμαι έχει φθαρεί αρκετά από τις καιρικές συνθήκες τα τελευταία χρόνια. Δε γνώριζω βεβαία τι θα μπορούσε να γίνει από την πλευρά της αρχαιολογικής έρευνας όμως λίγο ευπρεπισμός του χώρου και ίσως μια ταμπελίτσα για τους τουρίστες με κάποιες σχετικές πληροφορίες δεν θα΄ταν άσχημη ιδέα...


Υπάρχει και κάτι ακόμη : Το πηγάδι έπαψε να χρησιμοποιείται την κατοχή μετά από ένα σαμποτάζ της αντίστασης κατά των Γερμανών, έτσι λένε κάποιες φήμες που άκουσα από κάποιους παπούδες όταν ήμουνα μικρός. Μάλιστα ένας είχε πει πως ίσως εκεί μέσα να πέταξαν οι αντάρτες τους νεκρούς γερμανούς αξιωματικούς μετά το σαμποτάζ.
Δε γνωρίζω αν ιστορικά συνέβη κάτι παρόμοιο ώστε να δηκαιολογεί παρόμοιες φήμες.



Όπως και νάναι το πηγάδι αυτό αξίζει να προσεχτεί από τους υπεύθυνους λίγο παραπάνω.

Το κάστρο του Λυκούργου Λογοθέτη - εσωτερικά ΙI

Το κάστρο του Λυκούργου Λογοθέτη - εσωτερικά Ι

Ανακαινισμένη αίθουσα

Βυζαντινή επιγραφή

Αμφορείς διαφόρων εποχών

Χτιστός φούρνος και μπρούτζινα σκεύη

Πολεμίστρα

Κιονόκρανα

Στου Λυκούργου Λογοθέτη τα λημέρια

Το κάστρο του Λυκούργου Λογοθέτη, ηγέτη των Σαμίων κατά των Τούρκων στην Επανάσταση του 1821, κατασκευάστηκε σε υπολείμματα αρχαιολογικών κτισμάτων, για τις ανάγκες της Επανάστασης και στέγασε το στρατηγείο των Σαμίων, στην προσπάθεια αποτίναξης του τουρκικού ζυγού.

Έχει μήκος 400 μέτρα, χτίστηκε το 1824 με τη συνδρομή όλων των Σαμίων για την άμυνα κατά του Οθωμανικού στόλου. Δίπλα στο Κάστρο, είναι χτισμένος ο μεγαλοπρεπής ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου ημέρα κατά την οποία το 1824 σώθηκε η Σάμος από την ορμή των Τούρκων.

Σήμερα το κάστρο λειτουργεί σαν μουσείο μετά από μια περιπετειώδη ανακαίνιση διάρκειας 10 χρόνων.

Σε επόμενη ανάρτηση θα σας ξεναγήσω στο εσωτερικό του μουσείου που είναι πραγματικά ένας θαυμάσια ανακαινισμένο μνημείο.


Και κάτι ακόμα προς τον νυν Δήμαρχο : Κύριε Γεωργιάδη η σκεπή φτιάχτηκε; Στα μέσα του Οκτώβρη έτρεχε νερό της βροχής πάνω στο πανάκριβο ξύλινο πάτωμα, υποθέτω πως το ξέρετε. Αν όχι βιαστείτε λίγο, ίσως προλάβετε μέχρι το τέλος της χρονιάς....

Φωτογραφία του κάστρου το 1904 . Από το μπλογκ Samosold

Λυκούργος Λογοθέτης

Αρχηγός της σαμιακής επανάστασης του 1821. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γεώργιος Παπλωματάς. Ο Λογοθέτης Λυκούργος έμεινε στην ιστορία με το ψευδώνυμο που απέκτησε αργότερα, ως μέλος επαναστατικής οργάνωσης, της Φιλικής Εταιρείας, η οποία προετοίμασε την επανάσταση κατά της οθωμανικής κυριαρχίας. Γεννήθηκε στο Καρλόβασι το 1772. Το όνομά του ήταν Γεώργιος Παπλωματάς. Έμαθε τα πρώτα γράμματα στην Πορφυριάδα. Συνέχισε τις σπουδές του στην Κωνσταντινούπολη, στη σχολή Κουρού Τσεσμέ, όπου διδάχτηκε Λογική και Φιλοσοφία από τον Ευγένιο Βούλγαρη. Εργάστηκε ως γραμματέας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και μετά στη Βλαχία κοντά στον ηγεμόνα Κων/νο Υψηλάντη.
Εκεί διορίστηκε από τον ηγεμόνα Αλέξανδρο Σούτσο θησαυροφύλακας και απέκτησε τον τίτλο του Λογοθέτη. Στο Βουκουρέστι πήρε μαθήματα ιατρικής και φαρμακευτικής και έμαθε λατινικά και ιταλικά. Όταν επέστρεψε στην Πόλη αναμίχθηκε στη διαμάχη Καρμανιόλων – Καλλικαντζάρων, των δυο παρατάξεων της Σάμου που διαγωνίζονταν για την κατάκτηση της προυχοντικής εξουσίας στο νησί, παίρνοντας το μέρος των πρώτων. Οι δεύτεροι τον συκοφάντησαν και πέτυχαν να καταδικαστεί από τις τουρκικές αρχές και να εξοριστεί στο Άγιον Όρος. Το 1810 του δόθηκε χάρη και γύρισε στη Σάμο.

Ηραίο Σάμου - Ναός της Ήρας

Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO

Στο Ηραίο της Σάμου βρίσκονται και τα ερείπια του ομώνυμου ναού της αρχαιότητας, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στην Ήρα.
Χαρακτηριστική εικόνα από το Ηραίο είναι η μια μοναδική κολώνα που παραμένει όρθια.

Η περιοχή του Ηραίου ήταν αρχαιότατος τόπος θρησκευτικής λατρείας, κάτι που φαίνεται από το γεγονός ότι στην περιοχή υπάρχουν ερείπια από τουλάχιστον 4 ναούς (Εκατόμπεδος Α' - 8ος αιώνας π.Χ., Εκατόμπεδος Β' - 7ος αιώνας π.Χ., ο ναός των Ροίκου και Θεοδώρου - 6ος αιώνας π.Χ., ο ναός με τη μορφή που σώζεται σήμερα - της εποχής του τυράννου Πολυκράτη 538-522 π.Χ., ναοί ρωμαϊκών χρόνων).

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι το Ηραίο της Σάμου ήταν ο μεγαλύτερος ναός στην Ελλάδα. Είναι δίπτερος ιωνικού ρυθμού, με 155 γιγάντιες κολώνες.
Χαρακτηριστική για το επίπεδο της κατασκευής είναι η ύπαρξη δικτύου πήλινων αγωγών για την αποχέτευση των υδάτων της βροχής.

Από τα αναθήματα που έχουν βρεθεί και παρουσιάζονται στο μουσείο του Βαθέως, φαίνεται ότι η θρησκευτική επιρροή του ναού απλωνόταν σε όλη την Ελλάδα, τη Μικρά Ασία, μέχρι και την Αίγυπτο, συγκρίσιμη με την επιρροή του Μαντείου των Δελφών.

Μέρος του συμπλέγματος του ναού είναι και η Ιερά οδός, στρωμένη με πέτρα, η οποία οδηγούσε στην πρωτεύουσα της Σάμου (το σημερινό Πυθαγόρειο).

Βιβλιογραφία
Helmut Kyrieleis: Führer durch das Heraion von Samos, Athen 1981

O μεγάλος βωμός

ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ - Τα μάρμαρα μας

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, γνωστά και ως Ελγίνεια Μάρμαρα, είναι μεγάλη συλλογή από μαρμάρινα γλυπτά που μεταφέρθηκαν στην Βρετανία το 1806 από τον Τόμας Μπρους, Ζ' Κόμη του Έλγιν, πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1799 μέχρι το 1803. Εκμεταλλευόμενος την Οθωμανική ηγεμονία στην ελληνική επικράτεια, κατάφερε και απέκτησε φιρμάνι από τον Οθωμανό Σουλτάνο για την αποκαθήλωσή τους από τον Παρθενώνα με σκοπό την μέτρηση και την αποτύπωσή τους σε σχέδια, και στη συνέχεια προχώρησε στην αφαίρεση και φυγάδευσή τους. Τα γλυπτά αυτά αποθηκεύτηκαν στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου το 1816 και το 1936 τοποθετήθηκαν στην έκθεση Duveen που δημιουργήθηκε για αυτό το σκοπό. Εδώ και δεκαετίες έχουν λάβει χώρα πολλές προσπάθειες γιά την επιστροφή και επανένωση των γλυπτών, με σημαντικότερο το αίτημα που ανέπτυξε κατά τη δεκαετία του '80 ως Υπουργός Πολιτισμού η Μελίνα Μερκούρη.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Βρετανικό Μουσείο τον Απρίλιο του 2007, αναφέρεται ότι δεν προτίθεται να παραχωρήσει την κυριότητα των Γλυπτών του Παρθενώνα σε ελληνικό μουσείο[1]. Νεότερη ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου (2009) ανέφερε πως, με την ευκαιρία των εγκαινίων του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, θα ήταν διατεθειμένο να δανείσει τα Ελγίνεια, αρκεί η Ελληνική Κυβέρνηση να αναγνωρίσει το δικαίωμα ιδιοκτησίας τους στο Μουσείο. Η Ελληνική Κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση.

Η εν λόγω συλλογή γλυπτών περιλαμβάνει μερικά από τα γλυπτά των αετωμάτων, των μετοπών που απεικονίζουν μάχες μεταξύ των Λαπίθων και των Κενταύρων, αλλά και της Ζωφόρου του Παρθενώνα που κοσμούσε το ανώτερο τμήμα των τοίχων του σηκού του ναού σε όλο τους το μήκος. Ως εκ τούτου, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 1/2 από ό,τι απομένει από τη γλυπτική διακόσμηση του Παρθενώνα που διασώθηκε: 75 μέτρα από τα αρχικά 160 μέτρα, 15 από τις 92 μετόπες, 17 τμηματικές φιγούρες από τα αετώματα, όπως επίσης και άλλα τμήματα της αρχιτεκτονικής. Τα αποκτήματα του Έλγιν περιλαμβάνουν ακόμη αντικείμενα από άλλα κτίρια της Αθηναϊκής Ακρόπολης: το Ερέχθειο, που μεταβλήθηκε σε ερείπιο κατά τον ελληνικό αγώνα της Ανεξαρτησίας (1821-33), τα Προπύλαια και τον Ναό της Αθηνάς Νίκης. Ο λόρδος Έλγιν πήρε περίπου τα μισά από τα γλυπτά του Παρθενώνα και από τα υπόλοιπα δημιουργήθηκαν εκμαγεία σε γύψο. Στη συλλογή των μαρμάρων δόθηκε το όνομα του λόρδου Έλγιν.

•Κείμενα : Βικιπαίδεια; Φωτος Νικη/Νικος