Πανηγύρι ή "όπου γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη"...

Όπως παλιά...Και τα θυμόμαστε-ευτυχώς-κάποιοι τα παλιά...και μας αρέσουν....γιατί όλα είχαν ένα νόημα τότε,υπήρχε λόγος για όλα...μόνο σήμερα χάσαμε το νόημα και χάσαμε μαζί και τις τελετές,νομοτελειακά σχεδόν, αφού έμειναν άδειες σαν σπίτια ερειπωμένα χωρίς ζωή,που έχασαν τους ανθρώπους τους και μαζί το λόγο ύπαρξής τους...Τα πανηγύρια που γίνονταν γύρω από την εκκλησία του Αγίου ανήμερα ή την παραμονή της γιορτής του...

Τότε που όλο το χωριό περίμενε-μήνες πριν-την ημέρα εκείνη,τότε που οι γυναίκες έραβαν τα φορέματα της χρονιάς,που οι φούρνοι άναβαν και τα καζάνια στήνονταν,τότε που όλοι συγκεντρώνονταν για να παρακαλέσουν τον Άγιο αλλά και να συσφίξουν τις σχέσεις τους,που χόρευαν και τραγουδούσαν(το πανηγύρι του χωριού της μητέρας μου-ανήμερα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος-ήταν για μένα το γεγονός της χρονιάς)...Μου αρέσουν τα εόρτια πανηγύρια και ευτυχώς αρέσουν και σε πολλούς φίλους και συγγενείς....Έτσι και φέτος στο εκκλησάκι του εξαδέλφου μου-Γενέσιον της Θεοτόκου-όλοι συγκεντρωθήκαμε να παρακαλέσουμε την Παναγία και να ιδωθούμε....Το πανηγύρι άρχισε μέρες πριν-όταν... θυσιάστηκε μια προβατίνα(το παλιό "κουρμπάνι",ζώο δηλαδή που αφιερωνόταν στο Άγιο και φαγώνονταν σε κοινά τραπέζια αγάπης όλων των πανηγυριωτών),γδάρθηκε και κόπηκε σε μερίδες-και συνεχίστηκε το πρωί της ίδιας μέρας,όταν άναψε η φωτιά,στήθηκε το καζάνι και το κρέας άρχισε να σιγοβράζει...

...το καζάνι πολύ παλιό(ενθύμιο από τον στρατό,κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου,το άφησαν πάνω στη βιασύνη τους να φύγουν μετά από μια επίθεση των ανταρτών στο χωριό όπου είχαν κατασκηνώσει)και τρύπιο...μεταφέρθηκε στον τελευταίο γανωματή της περιοχής,κολλήθηκε και γανώθηκε...Το κρέας έβραζε αργά,πολλές ώρες και το ξάφρισμα συνεχές...

...όλοι επιστρατεύτηκαν...μικροί,μεγάλοι...με κουβεντούλα και γέλια η δουλειά γίνεται διασκέδαση(θυμήθηκα τα παλιά πανηγύρια στα ξωκκλήσια των χωριών,όπου κόσμος πολύς κατέφθανε,αρκετοί με τα πόδια-από το χωριό μου στην Κρήτη ξεκινούσαμε το βράδυ της προηγούμενης ημέρας ώστε να είμαστε το πρωί στο πανηγύρι του Μοναστηριού μιας γειτονικής περιοχής που η γιαγιά μου αλλά και όλο το χωριό πολύ το ευλαβούνταν-και μάλιστα ακολουθώντας "το πρωτόκολλο της εθιμοταξίας των παγγυριστάδων"(Κορδάτος)σύμφωνα με το οποίο"...μπροστά πήγαινε συνήθως "ο αφέντης"της κάθε φαμελιάς.Ακολουθούσε ξυπόλητη πολλές φορές και με τα παπούτσια παραμάσχαλα,για να μην τα χαλάσει,η μάνα.Κι από κοντά "π΄λαλούσε"πασίχαρη και με πανεύθυμα τιτιβίσματα η λιανομαρίδα"(Κ.Λιάπης) ...

...λιανομαρίδα είχαμε κι εμείς και μάλιστα άριστους βοηθούς...καθαρίστηκαν αυγά...

...και κρεμμύδια πολλά,πάρα πολλά...η συνταγή του φαγητού(από το Κεραμίδι Πηλίου,το φαγητό που φτιάχνουν εκεί στα πανηγύρια,κρέας με πλιγούρι)απαιτούσε τόσα κι άλλα τόσα...

...που τσιγαρίστηκαν με λίγο λάδι...

...μαζί με μπόλικη ντομάτα και τοματοπελτέ...

...κόπηκαν τυριά...

...φρέσκες μυζήθρες...

...κι όταν το κρέας έβρασε,ρίξαμε τα κρεμμύδια με τη ντομάτα,μαζί και το πλιγούρι φουσκωμένο στο νερό από την προηγούμενη μέρα...

...δύσκολο το ανακάτεμα...σε όλη τη διάρκεια του μαγειρέματος(κολλάει εύκολα)αλλά και πολλοί οι βοηθοί...

...δύσκολη και η μεταφορά...

...επιτυχής τελικά...

...έτοιμο και το εκκλησάκι...περιμένει...

...όπως και η αυλή...τους πανηγυριστές...

...κατανυκτικό κάτω από το φως των κεριών...

...απλή και απέρριτη η τελετή,καλλίφωνοι  οι ψαλτάδες και όλοι βοηθοί....

...η Παναγία να μας σκεπάζει σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς...

...μοιράστηκε ο άρτος...εόρτιος...

...αλλά και το φαγητό...εόρτιο κι αυτό...

...νόστιμο ήταν...αλλά μπορεί και να μας φάνηκε έτσι...μπορεί να ήταν η χαρά που βρισκόμασταν με φίλους,γείτονες και συγγενείς,που ξεφύγαμε από την "τραχιά και ρουτινιάρικη ζωή μας και νιώσαμε τη χαρά της κοινωνικής συναναστροφής,την ανθρώπινη ζεστασιά"... που το έκανε εορταστικό...

...να είμαστε όλοι καλά...και του χρόνου,σε πείσμα όλων των....εξουσιών του κόσμου...να ξαναγιορτάσουμε,να πανηγυρίσουμε...να συγχρωτιστούμε...να ξαναγίνουμε κοινωνία....Είθε...

 

Σπερνά ...των Αγίων Πάντων...

  Eίναι ορθόδοξη παράδοση να γιορτάζουν οι εκκλησίες την παραμονή της εορτής των Αγίων στο όνομα των οποίων τιμώνται,τελώντας τον Εσπερινό...Έτσι και στο σπίτι μας, σήμερα γιορτάζουμε,αφού ο άντρας μου έχει φτιάξει,εδώ και χρόνια, στην είσοδο του κτήματος ένα μικρό προσκυνητάρι αφιερωμένο στους Αγίους Πάντες...Σήμερα, εορτάζουμε, όσους αγίασε το Άγιο Πνεύμα, τους Προπάτορες και Πατριάρχες, τους Προφήτες και ιερούς Αποστόλους, τους Μάρτυρες και τους Ιεράρχες, τους Ιερομάρτυρες και Οσιομάρτυρες, τους Όσιους και Δίκαιους και όλες γενικά τις άγιες Γυναίκες και τους υπόλοιπους ανώνυμους Αγίους...

Τηρώντας λοιπόν την παράδοση-όπως κάθε χρόνο-τελέσαμε και φέτος τον Εσπερινό με την ελπίδα πως οι Άγιοι Πάντες θα μας λυπηθούν και θα μας βοηθήσουν στα τόσα προβλήματα προσωπικά και εθνικά που μας ταλανίζουν...Η όλη διαδικασία άρχισε και φέτος από νωρίς,με το καθάρισμα και τον ευπρεπισμό του μικρού ναΐσκου,που μου θυμίζει τα εξωκλήσια των χωριών,εκείνα που, όταν ήμασταν μικροί, πηγαίναμε με τη μητέρα μου και "ανοίγαμε" όταν γιόρταζε ο Άγιός τους...Ξεχορταριάσαμε,ασβεστώσαμε,σκουπίσαμε,καθαρίσαμε τις εικόνες και τα καντήλια, θυμιατίσαμε και βάλαμε τα εόρτια κεντήματα ώστε να είναι φανερό πως ο ναός γιορτάζει... Ετοιμάσαμε επίσης τους άρτους για την αρτοκλασία αφού απαραίτητη είναι κι αυτή κατά τον Εσπερινό.Η αρτοκλασία είναι αγιαστική πράξη και τελετή ευλογίας των βασικών προϊόντων της γης(σίτου,οίνου και ελαίου)σε ανάμνηση της ευλογίας των πέντε άρτων από τον Χριστό.Οι πιστοί προσφέρουν τα δώρα τους στον εορταζόμενο Άγιο και στο Χριστό και η Εκκλησία Του τα ευλογεί και εύχεται για την πλούσια καρποφορία τους στους εορτάζοντες και σ' όλο τον κόσμο....

Ανήμερα του Σαββάτου(η γιορτή "πέφτει" πάντα Κυριακή,αυτή μετά του Αγίου Πνεύματος), ετοιμάσαμε τα σπερνά...Ονομάστηκαν έτσι μάλλον από το ότι μοιράζονταν στους πιστούς μετά τον Εσπερινό, από το ναό που γιόρταζε...Γίνονται με τον ίδιο τρόπο όπως και τα κόλλυβα(συνταγή για κόλλυβα εδώ:http://vasanakia.blogspot.gr/2012/02/blog-post_19.html),μόνο που δεν βάζουμε μαϊντανό και επίσης φροντίζουμε να είναι πιο χαρούμενα,εόρτια,προσθέτοντας χρωματιστά κουφετάκια(εγώ δεν βάζω γιατί η γιορτή πέφτει καλοκαίρι και με τη ζέστη τα σοκολατένια κουφετάκια λιώνουν) και στολίζοντας ανάλογα...Η διαφορά των φετινών σπερνών από τα κόλλυβα που θα βρείτε στη συνταγή, βρίσκεται αρχικά στην ποσότητά τους(τα σπερνά γίνονται περισσότερα γιατί μοιράζονται σε όσους παρακολουθήσουν τον εσπερινό)...

...περισσότεροι και οι καρποί που το  συνοδεύουν...

 ...λίγη ζάχαρη παραπάνω μέσα στο στάρι...

 ...και τρίμμα πορτοκαλιού αντί για ρόδι(δεν είναι η εποχή του)...

 ...χρειάζεται ένας δίσκος μεγάλος,τον οποίο στρώνουμε με λαδόκολα...

 ...πάνω του ρίχνουμε τα σπερνά...

 ...τα στρώνουμε καλά...

...και αφού ρίξουμε-όπως και στα κόλυβα-τριμμένο στραγάλι και ζάχαρη άχνη και τα στρώσουμε καλά...

 ...αρχίζουμε το στόλισμα...Χρησιμοποιούμε ό,τι υλικό είναι πρόσφορο,όπως σταφίδες...

 ...ξηρούς καρπούς...

 ...αλλά και χρωματιστή ζάχαρη,ώστε να γίνει εόρτιο...

Το στόλισμα της εικόνας του τιμώμενου Αγίου είναι παράδοση τουλάχιστον στα μέρη μας...

Έτσι και φέτος μας αξίωσε ο Θεός να μαζευτούμε και να συμπροσευχηθούμε στους Αγίους Πάντες,να ζητήσουμε φώτιση και κουράγιο να αντέξουμε...Αξιωθήκαμε να βρεθούμε και μεταξύ μας,φίλοι,γείτονες,συγγενείς...Μακάρι και του χρόνου...

Εύχομαι σε όλους οι Άγιοι Πάντες να μας δώσουν υγεία,νου και δύναμη να ξεπεράσουμε τους δύσκολους καιρούς και να βγούμε από τις άσχημες συγκυρίες σοφότεροι,ωριμότεροι...Είθε...

ἈπολυτίκιονἮχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον λόγον.
(Ποίημα Κυρίλλου πατριάρχου Κων/πόλεως)
Τῶν ἁγίων Πάντων οἶκος ὁ πάνσεπτος, οὐρανὸς ὥς τις ἄλλος ἀστράπτει αἴθριος, ἐν μέσῳ ἔχων τὸν Χριστόν, ὥς περ ἥλιον λαμπρόν, τὴν παρθένον Μαριάμ, σελήνην ὡς πλησιφαῆ, καὶ κύκλῳ καθάπερ ἄστρα, χορούς τε πάντων ἁγίων, ἀεὶ πρεσβεύοντας σωθῆναι ἡμᾶς.

Αβγά βαμμένα...όπως παλιά...

Είναι αλήθεια πως τη μητέρα μου την έβλεπα κάθε Πάσχα να βάφει τα αυγά με τις...παραδοσιακές βαφές Ανατολή...Και όταν μεγάλωσα συχνά τη ρωτούσα να μάθω με τι τα έβαφαν παλιότερα...Μου έλεγε "με κρεμμυδόφλουδα",χωρίς όμως να δείχνει πως έτρεφε εκτίμηση για τον συγκεκριμένο τρόπο...Κάτι όμως το γεγονός πως τα περισσότερα αυγά τα πετούσαμε- αφού η βαφή ή περνούσε στο εσωτερικό του αυγού κατά τη βαφή ή έβαφαν τα χέρια μας στην προσπάθεια να  καθαρίσουμε το αυγό- λίγο η αγάπη μου στο απλό με έκαναν να επιμείνω και να μάθω τελικά να βάφω όπως παλιά...Από τότε δεν ξαναέβαψα με χημικές βαφές...Όχι μονο για λόγους υγείας,αυτάρκειας ή οικονομίας,αλλά κυρίως για το αισθητικό αποτέλεσμα...

Έτσι και σήμερα,Μ.Πέμπτη,και τηρώντας το έθιμο ξυπνήσαμε -η κόρη μου κι εγώ-πολύ νωρίς και,αφού διώξαμε τους...άντρες για τραγούδι στρωθήκαμε στη δουλειά...

Τα αυγουλάκια μας-από τις δικές μας κότες-τα είχαμε βγάλει αποβραδίς από το ψυγείο ώστε να πάρουν τη θερμοκρασία του δωματίου...

...κι έτσι τα καθαρίσαμε εξωτερικά με ένα πανάκι βουτηγμένο στο ξύδι...

...ανάμεσα στα αυγά και το "πετροκοτίσιο" του Ανδρέα που δε νικιέται με τίποτα(οι πετρόκοτες ή κοκράνες είναι πολύ όμορφες κότες και με ξεχωριστό κακάρισμα)...Μας άφησε αυστηρότατες οδηγίες να το προσέξουμε ιδιαίτερα...

...κι όταν όλα ήταν έτοιμα...

...και η κόρη μου μάζεψε από τον κήπο ένα σωρό μικρά φυλλαράκια κατάλληλα για το στόλισμα...

...βάλαμε σε κάθε αυγό ένα φυλλαράκι...

...το τυλίξαμε  σφιχτά-προσοχή να μη σπάσει-με ένα κομμάτι από παλιό καλσόν και το δέσαμε με μια κλωστούλα...

...και κάναμε το ίδιο σε όλα τα αυγά που τα θέλαμε "κεντημένα"...

...ύστερα τα αραδιάσαμε σε μια κατσαρόλα...

...ρίξαμε αρκετό νερό ώστε να τα σκεπάζει καλά(και 1-2 δάχτυλα παραπάνω)...

...και ένα φλυτζανάκι του καφέ ξύδι...

...και από πάνω ρίξαμε φλούδια από κρεμμύδια(τις εξωτερικές φλούδες).Δεν χρειάζονται πολλά(10-12 φλούδια από μεγάλα κρεμμύδια)...

...τα βάλαμε στη φωτιά και τα αφήσαμε να βράσουν τουλάχιστον 20 λεπτά από τότε που άρχισε ο βρασμός(ειδικά στην αρχή η φωτιά να είναι χαμηλή ώστε να μη σπάσουν τα αυγά)...

...και ενώ η πρώτη δόση έβραζε,η κόρη μου έκανε τα πειράματά της...

...αφού βουτούσε το αυγό σε νερό,το τύλιγε με κλωστές φλος σε διάφορα χρώματα...

...τα έβαζε σε αλουμινόχαρτο...

...τα τύλιγε και τα αράδιαζε σε κατσαρολίτσα...

...και αφού έβαλε σκέτο νερό τα άφησε να βράσουν σε σιγανή φωτιά.Όμως δεν σταμάτησε εκεί...Ήθελε να δοκιμάσει και με φύλλα παπαρούνας...Σε μπρίκι,λοιπόν,έβαλε αυγά,νερό,λίγο ξύδι και τα κόκκινα πέταλα από μερικές παπαρούνες και τα έβαλε να βράσουν επίσης σε σιγανή φωτιά...

...εν τω μεταξύ έβρασαν τα αυγά με τα φλούδια των κρεμμυδιών,τα βγάλαμε,τα ανοίξαμε...

...ανοίξαμε και τα βαμμένα με τις κλωστές φλος...

...τα αραδιάσαμε σε πετσέτα να στεγνώσουν...

...κι όταν στέγνωσαν τα "περάσαμε" με πανί βουτηγμένο στο λάδι ώστε να γυαλίσουν...

...και έτοιμα...

 

 ...το γκρι της πιο πάνω φωτογραφίας είναι το βαμμένο με τις παπαρούνες...

...το ίδιο και το μπλε της παραπάνω φωτογραφίας,μόνο που έμεινε περισσότερο στο παπαρουνόζουμο..Δοκιμάστε να βάψετε έτσι τα αυγά σας,γιατί τα πλεονεκτήματα είναι πολλά...Αρχικά το κάθε αυγό είναι ξεχωριστό,το χρώμα τους μοναδικό(μπορείτε να πετύχετε και πιο σκούρο χρώμα αν τα αφήσετε περισσότερο στο κρεμμυδόζουμο),οι κατσαρόλες σας δεν θα αχρηστευθούν και θα είστε ήσυχοι ότι το "τρώτε και δεν σας τρώει" αφού είναι τόσο υγιεινό όσο και το άβαφο...

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ...