Παρασκευή, 14 Μαρτίου 2025 22:55

Μύθοι για την Ουκρανία - Μύθος 6: Οι συμφωνίες του Μινσκ προσέφεραν μια δίκαιη διέξοδο, η Ρωσία ήθελε να τις εφαρμόσει, αλλά η Ουκρανική κυβέρνηση αρνήθηκε

Μύθοι για την Ουκρανία - Μύθος 6: Οι συμφωνίες του Μινσκ προσέφεραν μια δίκαιη διέξοδο από την κρίση, η Ρωσία ήθελε να τις εφαρμόσει, αλλά η Ουκρανική κυβέρνηση αρνήθηκε να τις εφαρμόσει, ενθαρρυμένη από τις ΗΠΑ.

του Michael Karadjis

ΠΗΓΗ: https://theirantiimperialismandours.com/

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr

Αυτοί οι ισχυρισμοί είναι εντελώς φανταστικοί, όπως θα αποδειχθεί, αλλά εγείρουν επίσης μια σειρά από επιμέρους ζητήματα: πρώτον, υπήρχαν δύο συμφωνίες του Μινσκ, οπότε τι συνέβη στην πρώτη; Ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της συμφωνίας Μινσκ ΙΙ; Πώς επιβλήθηκε στην Ουκρανία; Και ποια είναι τα στοιχεία ότι η Ουκρανία ήταν αυτή που εμπόδισε την εφαρμογή της;

Μετά τους πρώτους μήνες ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ της Ουκρανικής κυβέρνησης και της υποστηριζόμενης από τη Ρωσία πολιτοφυλακής στο Ντονμπάς στα μέσα του 2014, η πρώτη συμφωνία του Μινσκ υπεγράφη μεταξύ της Ουκρανίας, της Ρωσίας και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), καθώς και από τους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία χουντικούς ηγέτες που είχαν καταλάβει την εξουσία σε τμήματα των περιφερειών (επαρχιών) Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, στις 5 Σεπτεμβρίου 2014.

Οι κύριες ρυθμίσεις αφορούσαν

- άμεση κατάπαυση του πυρός υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ,

- «αποκέντρωση της εξουσίας», μεταξύ άλλων μέσω της υιοθέτησης του ουκρανικού νόμου ««Σχετικά με το προσωρινό πλαίσιο Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε συγκεκριμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ»

- τη μόνιμη παρακολούθηση των ουκρανορωσικών συνόρων από τον ΟΑΣΕ,

- την απελευθέρωση όλων των ομήρων και των παράνομα κρατουμένων προσώπων,

- νόμο που εμποδίζει τη δίωξη και την τιμωρία ατόμων που σχετίζονται με τη σύγκρουση,

- πρόωρες τοπικές εκλογές σύμφωνα με τον ουκρανικό νόμο «Σχετικά με το προσωρινό πλαίσιο Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε συγκεκριμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ» και

- την αποχώρηση «των παράνομων ένοπλων ομάδων και του στρατιωτικού εξοπλισμού καθώς και των μαχητών και μισθοφόρων από το έδαφος της Ουκρανίας».

Η Ουκρανική κυβέρνηση εκπλήρωσε αμέσως τη δική της πλευρά της συμφωνίας, υιοθετώντας στις 16 Σεπτεμβρίου τον «Νόμο για το ειδικό καθεστώς της τοπικής αυτοδιοίκησης σε ορισμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ» [1]. Σύμφωνα με το νόμο αυτό, το ειδικό αυτό καθεστώς αυτοδιοίκησης θα είχε τεθεί σε εφαρμογή στις περιοχές του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ που ελέγχονταν από τους αυτονομιστές κατά τη στιγμή της κατάπαυσης του πυρός. Ο νόμος προέβλεπε την ελευθερία χρήσης οποιασδήποτε γλώσσας και τη διασυνοριακή συνεργασία με τη Ρωσία. Οι τοπικές εκλογές είχαν προγραμματιστεί για την περιοχή τον Δεκέμβριο.

Ωστόσο, το Πρωτόκολλο Μινσκ Ι παραβιάστηκε σχεδόν αμέσως με μαζικό τρόπο από τη ρωσικά καθοδηγούμενη «αυτονομιστική» πολιτοφυλακή, η οποία εξαπέλυσε επίθεση με στόχο την κατάληψη του αεροδρομίου του Ντονέτσκ, το οποίο βρισκόταν στο ελεγχόμενο από την κυβέρνηση τμήμα του Ντονέτσκ κατά τη στιγμή της κατάπαυσης του πυρός. Αυτό οδήγησε σε μια 5μηνη μάχη στην οποία η πλευρά που εξαπέλυσε την επίθεση παραβίαζε ανοιχτά το Πρωτόκολλο (Μινσκ Ι), και καθώς επρόκειτο για μάχη για τον έλεγχο των υποδομών και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να δικαιολογηθεί ως μάχη για την προστασία υποθετικά απειλούμενων φιλορωσικών κοινοτήτων. Επιπλέον, παραβίασαν το Πρωτόκολλο του Μινσκ με τη διεξαγωγή των δικών τους «εκλογών» τον Νοέμβριο χωρίς να εφαρμοστεί ο νέος ουκρανικός νόμος για το ειδικό καθεστώς των εδαφών, υπό ρωσική στρατιωτική κατοχή και χωρίς να τηρηθούν οι υπόλοιπες διατάξεις του Μινσκ (π.χ. αποχώρηση των παράνομων ένοπλων ομάδων, παρακολούθηση των συνόρων από τον ΟΑΣΕ κ.λπ.). Τον Ιανουάριο, οι αυτονομιστές πήραν τον έλεγχο του αεροδρομίου, ενώ εξαπέλυσαν επιθέσεις και σε άλλες περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, όπως η Μαριούπολη, το Ντεμπάλτσεβε και το Κρεματόρσκ, σκοτώνοντας δεκάδες αμάχους.

Επομένως, δεν υπάρχει καμία ασάφεια όσον αφορά το Μινσκ Ι: Η Ουκρανία εκπλήρωσε τις πολιτικές απαιτήσεις, αλλά η ρωσικής προέλευσης πολιτοφυλακή παραβίασε μαζικά τόσο τις πολιτικές όσο και κυρίως τις στρατιωτικές συμφωνίες.

Με μεγάλη υποστήριξη από την άμεση επέμβαση των ρωσικών δυνάμεων, οι αυτονομιστές και η Ρωσία κατάφεραν να επιβάλουν στην Ουκρανία μια νέα συμφωνία του Μινσκ, το Μινσκ ΙΙ. Το Μινσκ ΙΙ, με τη μεσολάβηση της Γαλλίας και της Γερμανίας, υπογράφηκε στις 12 Φεβρουαρίου από τη Ρωσία, την Ουκρανία, τον ΟΑΣΕ και τους αυτονομιστές ηγέτες.

Και πάλι, παραβιάστηκε αμέσως από τη ρωσικά καθοδηγούμενη πολιτοφυλακή, η οποία συνέχισε την επίθεσή της στο Ντεμπάλτσεβε, δηλώνοντας μονομερώς ότι βρίσκεται εκτός της συμφωνίας! [2] Εκατοντάδες Ουκρανοί στρατιώτες είχαν οχυρωθεί και πολιορκηθεί στην πόλη για εβδομάδες. Έπεσε στα χέρια των αυτονομιστών στις 18 Φεβρουαρίου, μια εβδομάδα μετά τη συμφωνία.

Ήταν το Μινσκ ΙΙ μια καλή συμφωνία για την Ουκρανία; Λοιπόν, το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι επιβλήθηκε στην Ουκρανία με στρατιωτική βία, δεδομένης της μεγάλης κλίμακας και σχετικά ανοιχτής επέμβασης των ρωσικών δυνάμεων (σε αντίθεση με τις υποστηριζόμενες από τη Ρωσία δυνάμεις και τον ρωσικό βαρύ οπλισμό) στη δεύτερη φάση του πολέμου στο Ντονμπάς. Επομένως, ο τρόπος με τον οποίο η Ουκρανία «συμφώνησε» σε αυτό ήταν μια πράξη διεθνούς αδικίας, ιμπεριαλιστικής επιβολής, οπότε όσοι κατηγορούν την Ουκρανία ότι δεν το εφάρμοσε, στην πραγματικότητα συντάσσονται με τον ιμπεριαλιστικό εκφοβισμό.

Τούτου λεχθέντος, ήταν το Μινσκ ΙΙ τόσο πολύ χειρότερο από το Μινσκ Ι για την Ουκρανία, και ήταν μια έντιμη και δίκαιη συμφωνία ούτως ή άλλως, παρά τον τρόπο με τον οποίο επιβλήθηκε; Ας δούμε και πάλι τα κύρια σημεία της συμφωνίας Μινσκ ΙΙ:

-1, 2, 3 κατάπαυση του πυρός, απόσυρση των βαρέων όπλων και από τα δύο μέρη σε ίσες αποστάσεις, ζώνες ασφαλείας για τα βαρέα όπλα, παρακολούθηση και επαλήθευση από τον ΟΑΣΕ.

-4 Την πρώτη ημέρα μετά την αποχώρηση, να ξεκινήσει διάλογος για τις διαδικασίες διεξαγωγής τοπικών εκλογών σύμφωνα με την ουκρανική νομοθεσία και τον νόμο της Ουκρανίας «Για ένα προσωρινό καθεστώς τοπικής αυτοδιοίκησης σε μεμονωμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ» ... το αργότερο εντός 30 ημερών από την ημερομηνία υπογραφής του παρόντος εγγράφου, να εκδοθεί ψήφισμα της Verkhovna Rada (κοινοβούλιο) της Ουκρανίας με τον προσδιορισμό της περιοχής που υπόκειται στο ειδικό καθεστώς σύμφωνα με τον νόμο της Ουκρανίας «Περί προσωρινού καθεστώτος τοπικής αυτοδιοίκησης σε ορισμένες περιοχές των περιφερειών του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ» με βάση τη γραμμή που καθορίζεται σε μνημόνιο του Μινσκ της 19ης Σεπτεμβρίου 2014

-5, 6 Χάρη και αμνηστία, νόμος που απαγορεύει τη δίωξη και την τιμωρία σε σχέση με τη σύγκρουση, απελευθέρωση και ανταλλαγή ομήρων και παράνομα κρατουμένων προσώπων

-9 Αποκατάσταση του πλήρους ελέγχου των κρατικών συνόρων της Ουκρανίας από την κυβέρνηση της Ουκρανίας σε ολόκληρη την περιοχή της σύγκρουσης, η οποία θα πρέπει να αρχίσει την πρώτη ημέρα μετά τις τοπικές εκλογές και να ολοκληρωθεί μετά από μια συνολική πολιτική διευθέτηση (τοπικές εκλογές σε μεμονωμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ βάσει του νόμου της Ουκρανίας και συνταγματική μεταρρύθμιση) έως το τέλος του 2015, υπό την προϋπόθεση της εφαρμογής της παραγράφου 11.

-10 Η απόσυρση όλων των ξένων ενόπλων δυνάμεων, του στρατιωτικού εξοπλισμού, καθώς και των μισθοφόρων από το έδαφος της Ουκρανίας υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ. Αφοπλισμός όλων των παράνομων ομάδων.

-11 Διενέργεια συνταγματικής μεταρρύθμισης στην Ουκρανία, με το νέο σύνταγμα να τίθεται σε ισχύ έως το τέλος του 2015, προβλέποντας την αποκέντρωση ως βασικό στοιχείο (λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά των επιμέρους περιοχών των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, συμφωνημένα με τους εκπροσώπους των περιοχών αυτών), καθώς και την υιοθέτηση της μόνιμης νομοθεσίας για το ειδικό καθεστώς των επιμέρους περιοχών των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ.

-12 Βάσει του νόμου της Ουκρανίας «Για το προσωρινό καθεστώς της τοπικής αυτοδιοίκησης σε μεμονωμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ», τα ζητήματα σχετικά με τις τοπικές εκλογές θα συζητηθούν και θα συμφωνηθούν με τις μεμονωμένες περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ στο πλαίσιο της τριμερούς ομάδας επαφής. Οι εκλογές θα διεξαχθούν σύμφωνα με τα σχετικά πρότυπα του ΟΑΣΕ με την παρακολούθηση από τον ΟΔΔΥΕ του ΟΑΣΕ.

Το Μινσκ ΙΙ φαίνεται πιο ολοκληρωμένο από το Μινσκ Ι, αλλά από ορισμένες απόψεις μπορεί να θεωρηθεί πιο δυσμενές για την Ουκρανία.  Άλλωστε, η Ρωσία και οι εντολοδόχοι της δεν συνέχισαν τον πόλεμο για άλλους 6 μήνες χωρίς όφελος. Επιπλέον, υπάρχει αναμφισβήτητα σύγχυση στο χρονοδιάγραμμα, γεγονός που επέτρεψε και στις δύο πλευρές να καθυστερήσουν. Θεωρείται γενικά ότι η Ουκρανία καθυστέρησε στις πολιτικές πτυχές του Μινσκ, ενώ η Ρωσία και οι πληρεξούσιοι καθυστέρησαν στις πτυχές στρατιωτικής ασφάλειας.

Για παράδειγμα, ενώ η Ουκρανία είχε ήδη συμφωνήσει με τις διατάξεις περί ειδικού καθεστώτος στο Μινσκ Ι και είχε ψηφίσει αμέσως τη σχετική νομοθεσία-και πάλι, μετά το Μινσκ ΙΙ, η Ράντα (κοινοβούλιο) ψήφισε τους νόμους περί «ειδικού καθεστώτος» για το Ντονμπάς [3], το Μινσκ ΙΙ προχωράει παραπέρα, δίνοντας εντολή στην Ουκρανία να θέσει σε ισχύ ένα «νέο σύνταγμα», με «την αποκέντρωση ως βασικό στοιχείο». Όπως είναι κατανοητό, οι Ουκρανοί μπορεί κάλλιστα να αναρωτηθούν γιατί η Ρωσία, μέσω στρατιωτικής επέμβασης στο εσωτερικό της Ουκρανίας, έχει το δικαίωμα να επιβάλει ένα «νέο σύνταγμα» ειδικού χαρακτήρα στην Ουκρανία στο σύνολό της, σε σύγκριση με τις διατάξεις που έχουν ήδη συμφωνηθεί σχετικά με το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ.

Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν στείλει στρατεύματα στο ρωσικό έδαφος για να «βοηθήσουν» τους Τσετσένους κατά τη διάρκεια της μαύρης σφαγής του Πούτιν στην Τσετσενία το 1999-2001, και στη συνέχεια υποχρέωναν τη Ρωσία να υπογράψει μια συμφωνία «Μινσκ» σύμφωνα με την οποία, όχι μόνο η Τσετσενία θα είχε ειδικό καθεστώς, αλλά η Ρωσία θα έπρεπε να γράψει ένα εντελώς νέο σύνταγμα βασισμένο στην «αποκέντρωση» ολόκληρης της ρωσικής επικράτειας, αναρωτιέμαι πόσοι από τους σημερινούς «αριστερούς» απολογητές του Πούτιν θα απαιτούσαν από τη Ρωσία να «υπογράψει το Μινσκ, τον μοναδικό δρόμο προς την ειρήνη», και θα επαινούσαν τις ΗΠΑ για την επιθυμία τους για ειρήνη;

Επιπλέον, το Μινσκ ΙΙ αναφέρει ότι η Ουκρανία μπορεί να ανακτήσει τον έλεγχο των κυρίαρχων συνόρων της μόνο μετά τη διεξαγωγή των τοπικών εκλογών στο Ντονμπάς, και μπορεί να ολοκληρωθεί μόνο αφού τεθεί σε ισχύ αυτό το επιβαλλόμενο «νέο σύνταγμα». Στο Μινσκ Ι δεν υπάρχει τίποτα τόσο κατηγορηματικό όσο αυτό.

Ωστόσο, το Μινσκ ΙΙ λέει επίσης ότι όλες οι ξένες ένοπλες δυνάμεις, ο στρατιωτικός εξοπλισμός και οι μισθοφόροι πρέπει να εγκαταλείψουν την Ουκρανία «υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ» και ότι όλες οι «παράνομες ομάδες» πρέπει να αφοπλιστούν. Ωστόσο, αυτό προφανώς δεν συνέβη ποτέ. Σίγουρα δεν συνέβη ποτέ «υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ», επειδή ο ΟΑΣΕ συνεχώς ανέφερε όλα αυτά τα χρόνια πριν αποδείξεις για την είσοδο ρωσικών στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.

Πράγματι, σε αυτό το σημείο, θα πρέπει μάλλον να καταρρίψουμε αυτόν τον συγκεκριμένο επιμέρους μύθο, διότι κάθε λογικός άνθρωπος θα πρέπει να παραδεχθεί ότι η Ουκρανία δεν θα μπορούσε να προβεί σε πράξεις «αυτοδιοίκησης σε τοπικό επίπεδο» σε μια περιοχή που κατέχεται από τον στρατό μιας εχθρικής γειτονικής υπερδύναμης- ωστόσο η Ρωσία αρνείται ότι τα στρατεύματά της βρίσκονταν εκεί.

Επιμέρους μύθος: Δεν υπήρχαν ρωσικά στρατεύματα στην Ουκρανία μεταξύ της εκεχειρίας του 2015 και της εισβολής του 2022

Ο ΟΑΣΕ είχε γίνει αρκετά ξεκάθαρος σχετικά με τα στοιχεία του για την είσοδο ρωσικών στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία μέχρι το 2016 [4]. Μέχρι το τέλος εκείνου του έτους, η Αποστολή Παρατηρητών του ΟΑΣΕ είχε παρατηρήσει «περισσότερα από 30.000 άτομα με στρατιωτική ενδυμασία να περνούν μόνο στα δύο σημεία ελέγχου στα οποία έχει πρόσβαση [5]. ... Είκοσι ένστολοι διέσχισαν τα σύνορα με ένα μόνο λεωφορείο με φιμέ τζάμια στα μέσα Οκτωβρίου, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Αποστολής Παρατηρητών. ... Σε τουλάχιστον 27 διαφορετικές περιπτώσεις, η Αποστολή Παρατηρητών ανέφερε ότι είδε νεκροφόρα οχήματα να επιστρέφουν στη Ρωσία με μια πινακίδα που έγραφε «Cargo 200» ή «200», ένας γνωστός κωδικός για τα θύματα του ρωσικού στρατού.

... στις 10 Ιουνίου [η Αποστολή] παρακολούθησε την εκταφή ενός στρατιώτη με ρωσική στρατιωτική στολή. ... Στις 17 Οκτωβρίου, στο συνοριακό σημείο διέλευσης Uspenka, η SMM είδε ένα μαύρο μίνι βαν με φιμέ τζάμια και μαύρες στρατιωτικές πινακίδες να εισέρχεται στην αυτονομιστικά ελεγχόμενη Ουκρανία από τη Ρωσία, με δύο άνδρες με στρατιωτική ενδυμασία στο εσωτερικό του». Το 2018 ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος του ΟΑΣΕ κατέγραψε ακόμη και πλάνα από ρωσικά στρατιωτικά οχήματα που περνούσαν στην Ουκρανία [6].

Πράγματι, τα στοιχεία είναι απλά συντριπτικά. Για παράδειγμα, ο Πολ Γκρέγκορι γράφει ότι από τον Σεπτέμβριο του 2016, η οργάνωση Cargo 200 είχε δημοσιεύσει «ονόματα, φωτογραφίες, διευθύνσεις και στρατιωτικά αρχεία» 167 στρατιωτών που «σκοτώθηκαν», 187 «αγνοουμένων», 305 μισθοφόρων που «σκοτώθηκαν» και 796 «αγνοουμένων» [7]. Αλλά αυτά είναι πιθανότατα υποεκτιμήσεις, καθώς, για παράδειγμα, συνεχίζει, η Επιτροπή Μητέρων [Ρώσων] Στρατιωτών «συγκεντρώνει πληροφορίες από τις οικογένειες που θρηνούν για να καταλήξει σε αριθμούς απωλειών έως και 3.500 KIA [killed in action]» μέχρι το 2016 [8]. Η Επιτροπή (Μητέρων) χαρακτηρίστηκε «ξένος πράκτορας» από το ρωσικό Υπουργείο Δικαιοσύνης.  Επιπλέον, «νεαροί Ρώσοι στρατιώτες στην Ουκρανία δημοσιεύουν συστηματικά φωτογραφίες τους στο vKontakte (ρωσική εκδοχή του Facebook) στην Ουκρανία και προσδιορίζουν τη μονάδα τους» [9].

Το Bellingcat κατέρριψε περαιτέρω τον μύθο [10] αποδεικνύοντας ότι «χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες έχουν βραβευτεί με τις υψηλότερες τιμές της Ρωσικής Ομοσπονδίας για γενναιότητα/διάκριση στη μάχη» [11], συγκεντρώνοντας εικόνες αυτών των μεταλλίων που οι στρατιώτες δημοσίευσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Η ανάλυση του Bellingcat μιλάει 4.300 μετάλλια «Για διάκριση στη μάχη» που απονεμήθηκαν μεταξύ της 11ης Ιουλίου 2014 και του Φεβρουαρίου 2016», αλλά αυτό είναι μόνο ένα από τα τέσσερα είδη μεταλλίων που απονεμήθηκαν.

Στην περίπτωση του Μινσκ ΙΙ, σε αντίθεση με το ζήτημα της ανάκτησης του ελέγχου των συνόρων της Ουκρανίας ως προς την αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων, μισθοφόρων, εξοπλισμού κ.λπ., δεν υπάρχει καμία προηγούμενη προϋπόθεση. Ως εκ τούτου, η Ουκρανία ερμηνεύει εύλογα αυτή την άρνηση της Ρωσίας και των πληρεξουσίων της να εφαρμόσουν αυτές τις προϋποθέσεις του Μινσκ ως λόγο να μην πραγματοποιηθούν οι τοπικές εκλογές, παρά το γεγονός ότι έχει ψηφίσει τη σχετική νομοθεσία. Διότι κανένα κυρίαρχο κράτος δεν θα ήταν διατεθειμένο να διεξάγει τοπικές εκλογές σε μια περιοχή της χώρας του υπό τον έλεγχο μιας εχθρικής ξένης στρατιωτικής δύναμης, η οποία ελέγχει και την τοπική πολιτοφυλακή που διοικεί την περιοχή.

russian troops and their war medals for fighting in ukraine 6

Ρώσοι στρατιώτες me τα μετάλλιά τους για τις μάχες στην Ουκρανία, από την Inform Napalm

(https://informnapalm.org/en/identified-servicemen-of-19th-mrb-awarded-for-fighting-in-ukraine/)

Επιπλέον, πώς ορίζουμε τις «παράνομες ομάδες», όπως περιγράφονται στο ίδιο άρθρο του Μινσκ ΙΙ; Για την ουκρανική κυβέρνηση, οι ρωσικές ένοπλες και χρηματοδοτούμενες και συχνά στελεχωμένες ένοπλες πολιτοφυλακές που ελέγχουν τα τμήματα του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ που δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχό της είναι «παράνομες ομάδες», αλλά προφανώς δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ως τέτοιες, κάτι που αποτελεί πρόβλημα του κειμένου. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Ουκρανία το χρησιμοποίησε αυτό ως πρόσχημα.

Το κείμενο αναφέρει επίσης ότι οι περιοχές στις οποίες θα εφαρμοστεί αυτό το «ειδικό καθεστώς» και συνεπώς οι τοπικές εκλογές θα αντιστοιχούν στις γραμμές κατάπαυσης του πυρός του Σεπτεμβρίου 2014, δηλαδή όταν υπογράφηκε το Μινσκ Ι. Αλλά τώρα οι Ρώσοι πληρεξούσιοι έλεγχαν περισσότερα εδάφη, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου, του Ντεμπάλτσεβε κ.λπ. Έτσι, ενώ το Μινσκ ΙΙ απαιτεί άμεση κατάπαυση του πυρός (πλέον αυτή αφορά στην πράξη τις γραμμές του Φεβρουαρίου 2015), οι γραμμές αυτές είναι πέρα από εκείνες του Σεπτεμβρίου 2014, στις οποίες πρέπει να καθοριστεί το ειδικό καθεστώς. Πώς λοιπόν η Ουκρανία θα πραγματοποιήσει τοπικές εκλογές όταν οι αυτονομιστές πολιτοφύλακες ελέγχουν περιοχές πέραν της περιοχής που έχει οριστεί;

Επιπλέον, το Μινσκ ΙΙ λέει ότι οι τοπικές εκλογές θα διεξαχθούν «υπό την παρακολούθηση του ΟΑΣΕ», αλλά δεν είναι σαφές πώς ο ΟΑΣΕ μπορεί να παρακολουθεί μια κατάσταση στην οποία ο ίδιος ο ΟΑΣΕ λέει ότι μια βασική διάταξη του Μινσκ, δηλαδή η αποχώρηση όλων των ξένων δυνάμεων και όπλων, δεν έχει πραγματοποιηθεί. Επιπλέον, δεν είναι σαφές πώς μπορεί η Ουκρανία να πραγματοποιήσει αυτές τις τοπικές εκλογές βάσει του νέου νόμου για το ειδικό καθεστώς, όπως απαιτείται από το Μινσκ ΙΙ, όταν τόσο η Ρωσία αφού και οι πληρεξούσιοι ηγέτες της στο Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ απέρριψαν αυτόν τον νέο νόμο [12]. Τέλος, μόλις δύο μήνες μετά την υπογραφή του Μινσκ ΙΙ, τα τμήματα του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ που βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο διεξήγαγαν ούτως ή άλλως τις δικές τους τοπικές «εκλογές», ούτε βάσει του νόμου της ουκρανικής κυβέρνησης ούτε με την παρακολούθηση του ΟΑΣΕ, παραβιάζοντας ευθέως το Μινσκ ΙΙ.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η Ουκρανία που δεν προχώρησε στην πολιτική διάσταση του Μινσκ (τοπικές εκλογές στο πλαίσιο της νομοθεσίας για το ειδικό καθεστώς της) είναι αναμφισβήτητα απολύτως δικαιολογημένη. Οι τοπικές εκλογές που θα πραγματοποιούνταν υπό αυτές τις συνθήκες θα είχαν ως αποτέλεσμα η Ρωσία να έχει ουσιαστικά μια μόνιμη θέση στο εσωτερικό της ουκρανικής πολιτείας. Ή, τουλάχιστον, ακόμη και αν κάποιος κατηγορήσει την Ουκρανία ότι δεν υλοποιεί το Μινσκ ΙΙ, θα πρέπει ταυτόχρονα να κατηγορήσει τη Ρωσία ότι επίσης δεν υλοποιεί το Μινσκ ΙΙ. Από την πλευρά της, η Ρωσία απλώς ισχυρίζεται ότι δεν έχει υπογράψει το Μινσκ ΙΙ και επομένως δεν δεσμεύεται από αυτό, ισχυριζόμενη ότι μόνο οι αυτονομιστές ηγέτες υπέγραψαν. Αλλά αυτό είναι απλώς ένα ψέμα: η υπογραφή του Ρώσου πρέσβη στην Ουκρανία, Μιχαήλ Ζουράμποφ, μπορεί να φανεί καθαρά στη συμφωνία του Μινσκ, και μάλιστα στη ρωσική εκδοχή της. Μπορείτε να δείτε την τελευταία σελίδα με τις υπογραφές [13].

Έτσι, ενώ και οι δύο πλευρές αναμφισβήτητα καθυστέρησαν, και, κατά την άποψή μου, η ουκρανική πλευρά δικαιολογημένα για τους παραπάνω λόγους, τι γίνεται με τους αντι-ουκρανούς ή φιλο-πουτινικούς γράφοντες που ισχυρίζονται είτε ότι ο Ζελένσκι ξεκίνησε με μια ειρηνευτική πλατφόρμα για την εφαρμογή του Μινσκ ΙΙ όταν εξελέγη το 2019, αλλά «έκανε πίσω» λόγω εκφοβισμού από την ουκρανική ακροδεξιά, είτε ότι, ακόμα πιο άκομψα, η Ουκρανία τελικά την «απέρριψε» (συχνά με την πολύ πικάντικη προσθήκη ότι η Ρωσία «ήθελε να την εφαρμόσει»);

Σύμφωνα με την πρώτη κατηγορία, μετά την εκλογή του το 2019 με βάση μια ειρηνευτική πλατφόρμα, ο Ζελένσκι υπέγραψε μια συμφωνία για αμοιβαία υποχώρηση των ενόπλων δυνάμεων προκειμένου να διευκολύνει τις συνθήκες για να προχωρήσει το Μινσκ (με βάση τη νέα φόρμουλα Σταϊνμάιερ, την οποία είχε υπογράψει ο Ζελένσκι) [14], αλλά όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με την άρνηση της ακροδεξιάς και του Συντάγματος Αζόφ να υποχωρήσει, όπως λέγεται, «έκανε πίσω».

Ωστόσο, στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο. Όπως εξηγεί ο Τάρας Μπίλους [15]:

«Υπήρχε μια συμφωνία [στα τέλη του 2019] ότι θα γινόταν αποχώρηση των στρατευμάτων σε τρία σημεία της γραμμής που ήταν τότε η γραμμή μεταξύ των ουκρανικών δυνάμεων και των ρωσικών/αποσχιστικών δυνάμεων στο Ντονμπάς. Στη συνέχεια, άνθρωποι από το περιβάλλον του κινήματος Αζόφ, και από το Κόμμα Εθνικού Σώματος, έστησαν μια καμπάνια εκεί, σε ένα από αυτά τα σημεία, παρουσιάζοντας αυτή την αποχώρηση σαν να αντιπροσώπευε κάποιο κέρδος για το Κρεμλίνο, σαν να καλούνταν μόνο τα ουκρανικά στρατεύματα να αποσυρθούν και να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους. Όμως δεν ήταν αυτό που απαιτούσε η απεμπλοκή- απαιτούσε και από τις δύο πλευρές να υποχωρήσουν. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η οποία ήταν τόσο κρίσιμη για τη Δεξιά, όπου προσπάθησαν να επιτύχουν τη μέγιστη δυνατή κινητοποίηση για αυτή τη δραστηριότητα, δεν κατάφεραν να επιβάλλουν την άποψή τους επειδή παρενέβη προσωπικά ο Ζελένσκι. Ταξίδεψε σε αυτή τη γραμμή δυνάμεων και ενεπλάκη σε έντονες συζητήσεις με ορισμένα μέλη του Αζόφ, και τελικά η Ουκρανία πραγματοποίησε όντως αυτή την αποχώρηση, η οποία ήταν προϋπόθεση για την επανάληψη της συνάντησης στο «σχήμα της Νορμανδίας» με τη Γαλλία και τη Γερμανία ως διαμεσολαβητές μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Έτσι, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση η δεξιά δεν μπόρεσε να εμποδίσει την κυβερνητική πολιτική».

Περιέργως, οι φιλο Πούτιν απόψεις προβάλλουν συχνά ένα βίντεο με τον Ζελένσκι να έρχεται αντιμέτωπος με τους ακροδεξιούς στις γραμμές απεμπλοκής ως απόδειξη ότι «υποχωρεί» και ότι οι ακροδεξιοί κάνουν κουμάντο στην Ουκρανία παρά το μικρό τους μέγεθος. Σε αυτό το βίντεο στο twitter [16], ο φιλο-Πούτιν κλόουν Ντένις Ρογκάτιουκ γράφει: «Ο μαχητής αρνείται [να καταθέσει τα όπλα]. Ο Ζελένσκι ΔΕΝ κάνει κουμάντο. Οι νεοναζί το κάνουν». Λέω περίεργα, επειδή το βίντεο δείχνει το εντελώς αντίθετο: δείχνει ότι ο Ζελένσκι υπερασπίζεται τη θέση του. Έκαναν πίσω- όπως εξηγεί ο Μπίλους, ο Ζελένσκι όντως πραγματοποίησε την αποχώρηση- και στις 19 Δεκεμβρίου, το ουκρανικό κοινοβούλιο παρέτεινε για άλλη μια φορά τη νομοθεσία για το ειδικό καθεστώς του Ντονμπάς για ένα ακόμη έτος [17].

Επιπλέον, αν ο Ζελένσκι είχε «υποχωρήσει» στην ακροδεξιά, και αντ' αυτού αποφάσιζε έναν «υποστηριζόμενο από το ΝΑΤΟ» πόλεμο για την ανάκτηση των ελεγχόμενων από τη Ρωσία περιοχών του Ντονμπάς, όπως λέει ο ισχυρισμός των tankie [18], τότε δεν θα είχαμε δει μια ανάκαμψη των μαχών; Κι όμως, όπως απέδειξα στον «Μύθο 5» μου, ο αριθμός των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στο μέτωπο του Ντονμπάς μειώθηκε αρκετά απότομα το 2019-2021 υπό τον Ζελένσκι (και φυσικά ήταν ήδη αρκετά μειωμένος το 2016-2018 σε σύγκριση με τον θερμό πόλεμο του 2014-15, όταν σημειώθηκαν σχεδόν όλοι οι 14.000 θάνατοι (συμπεριλαμβανομένων 3404 θανάτων αμάχων). Οι συνολικοί θάνατοι σε αυτή τη σύγκρουση μειώθηκαν σε 19 το 2019 (από 43 το 2018), στη συνέχεια 23 το 2020, 16 το 2021 (11 το πρώτο εξάμηνο και 5 το δεύτερο εξάμηνο) και μηδέν το 2022 πριν από την εισβολή - και όλα αυτά λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποστηριζόμενη από τη Ρωσία πλευρά είναι επίσης υπεύθυνη για αυτούς τους θανάτους και ότι περίπου οι μισοί από αυτούς τους αριθμούς προέρχονται από νάρκες και όχι από πυροβολισμούς και βομβαρδισμούς - τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Ζελένσκι υλοποίησε σε μεγάλο βαθμό το ειρηνευτικό του πρόγραμμα. Σίγουρα δεν υποδηλώνουν και πολλά για μια «υποστηριζόμενη από το ΝΑΤΟ επίθεση».

Όσον αφορά την τελευταία κατηγορία, ότι η Ουκρανία στην πραγματικότητα «εγκατέλειψε» ή «απέρριψε» τη συμφωνία του Μινσκ, δεν είναι σαφές αν όσοι διατυπώνουν αυτή την συνήθη κατηγορία λένε το ίδιο, ότι δηλαδή η Ουκρανία δεν έχει ακόμη εφαρμόσει ορισμένες διατάξεις της συμφωνίας, για τους λόγους που περιγράφηκαν παραπάνω, αλλά το λένε με πιο έντονο και ανέντιμο τρόπο, ή αν πραγματικά ισχυρίζονται ότι τελικά η Ουκρανία απαρνήθηκε επίσημα τη συμφωνία.

Δεδομένου ότι δεν θα ήθελα να κατηγορήσω τους απολογητές του Πούτιν για ανεντιμότητα, θα το διαβάσω έτσι ώστε να έχει την έννοια που πραγματικά σημαίνει.

Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να δώσουν την πηγή της δήλωσης της Ουκρανικής κυβέρνησης. Όποιος παρακολουθεί ή διαβάζει ειδήσεις, ίσως θυμάται ότι οι συζητήσεις στο πλαίσιο της «Νορμανδίας» (Normandy Format) [19] μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας, Γαλλίας και Γερμανίας είχαν συνεχιστεί μέχρι και την παραμονή της αναγνώρισης της «ανεξαρτησίας» των δύο «δημοκρατιών» που ήλεγχε η Ρωσία λίγες μέρες πριν την εισβολή. Ήταν συζητήσεις που βασίζονταν στην προσπάθεια διαπραγμάτευσης του Μινσκ ΙΙ.

Η ρωσική αναγνώριση και εισβολή έθαψε τις συμφωνίες. Έτσι, με την κυριολεκτική του σημασία, αυτή η συνεχιζόμενη κατηγορία είναι απλά ένα ψέμα.

Προκειμένου να φανεί λιγότερο ψεύτης, ο Ζακ Μποντ, ο πρώην στρατιωτικός αναλυτής του ΝΑΤΟ που μετατράπηκε σε τρολ του Πούτιν και τον οποίο επικαλέστηκε ευρέως η αριστερά των τανκς ( tankie left ) την εποχή της εισβολής, το έθεσε ως εξής: «Αλλά στις 11 Φεβρουαρίου, στο Βερολίνο, μετά από 9 ώρες εργασίας, η συνάντηση των πολιτικών συμβούλων των ηγετών του «σχήματος της Νορμανδίας» τελειώνει, χωρίς συγκεκριμένο αποτέλεσμα: οι Ουκρανοί εξακολουθούν και αρνούνται πάντα να εφαρμόσουν τις συμφωνίες του Μινσκ, προφανώς υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών» [20]. Ως «απόδειξη» για αυτόν τον ισχυρισμό, «παραθέτει» αυτό το άρθρο [21]. Αλλά φυσικά το άρθρο που «επικαλείται» δεν λέει κάτι τέτοιο. 

Αναφέρει: «Επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της Ουκρανίας για πολιτική και διπλωματική διευθέτηση των εν εξελίξει εντάσεων, ο κ. Γιέρμακ δήλωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για την εντατικοποίηση των εργασιών όλων των υφιστάμενων μορφών διαπραγμάτευσης προκειμένου να διευκολυνθεί η ειρηνευτική διαδικασία.»

Ο Μπούντ, με άλλα λόγια, απλά τα έβγαλε από το μυαλό του. Όσοι από εμάς το έχουμε συνηθίσει αυτό δεν εκπλήσσονται- όσοι δεν το έχουν συνηθίσει, προσπαθήστε να καταλάβετε ότι σχεδόν όλη η φιλοπουτινική προπαγάνδα είναι αυτού του επιπέδου.

Τέλος, αυτή η απλή περιγραφή της πραγματικότητας στο εσωτερικό των τμημάτων του Ντονμπάς που ανήκουν στη Ρωσία κατά τα έτη πριν από την εισβολή του 2022 θα πρέπει να αρκεί για να καταδείξει πόσο ολοκληρωμένα το Μινσκ ΙΙ είχε ήδη παραβιαστεί πλήρως στο πνεύμα και το γράμμα εκεί [22]:

«Οι “Λαϊκές Δημοκρατίες” υιοθέτησαν επίσης επισήμως συντάγματα που διεκδικούσαν κυριαρχία σε περιοχές υπό τον έλεγχο του Κιέβου - και πάλι κατά παράβαση του Μινσκ 2. Πάνω από 800.000 κάτοικοι των «Λαϊκών Δημοκρατιών» έλαβαν ρωσικά διαβατήρια, δηλαδή ρωσική υπηκοότητα. Τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης υιοθέτησαν τα προγράμματα σπουδών που χρησιμοποιούνται στη Ρωσία. Η ουκρανική γλώσσα έχει απαγορευτεί στα σχολεία. Εκτός από την αντικατάσταση των ουκρανικών τηλεοπτικών εκπομπών από κρατικά ελεγχόμενα ρωσικά τηλεοπτικά κανάλια, η εκδοχή του Κρεμλίνου για την επικαιρότητα (και την παγκόσμια ιστορία, με τη μορφή του «ρωσικού κόσμου») προωθείται από τα πρακτορεία της οργάνωσης Ρωσικό Κέντρο (που χρηματοδοτείται από το ρωσικό κράτος) και της Επιτροπής Ενσωμάτωσης Ρωσίας-Ντονμπάς (που επίσης χρηματοδοτείται από το ρωσικό κράτος). Τα ρωσικά πολιτικά κόμματα δραστηριοποιούνται πλέον στις «Λαϊκές Δημοκρατίες» και συμμετέχουν στις εκλογές εκεί, ιδίως το Κόμμα της Δίκαιης Ρωσίας, το Ρωσικό Κομμουνιστικό Κόμμα και το Κόμμα Ενωμένη Ρωσία του Πούτιν. Όσοι κάτοικοι των «Λαϊκών Δημοκρατιών» έχουν ρωσική υπηκοότητα συμμετέχουν επίσης στις ρωσικές εκλογές. Το Μινσκ 1 και το Μινσκ 2 έχουν πεθάνει».

https://theirantiimperialismandours.com/2023/09/13/ukraine-myth-series-myth-6-the-minsk-accords-offered-a-just-way-out-of-the-crisis-russia-wanted-to-implement-them-but-the-ukrainian-government-refused-to-implement-them-encouraged-by-the/#respond

 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

 

[1]  https://www.interpretermag.com/ukraine-liveblog-day-211-rada-ratifies-association-agreement-and-passes-donbass-special-status-bill/?fbclid=IwAR0KpwGvroHPLsvSi8KQ7-BOn9G91bzrKLD-92npC4nH5syUjJKA5WUmutg#4267

Ukraine Liveblog Day 211: Rada Ratifies Association Agreement And Passes Donbass Special Status Bill

[2]  https://www.theguardian.com/world/2015/feb/14/ukraine-ceasefire-doubt-clashes-rebels-russia-rockets-shelling?fbclid=IwAR00NW6ewMJNyD1Jn8xRaasi96gI1Hi8yna3GNBqBhFF2mY-T0CFs0bDraU

Fears for Ukraine’s ceasefire as clashes with Russia-backed rebels intensify

[3]  https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-status-idUSKBN0MD1ZK20150317/?fbclid=IwAR0-3XpM34BvdzSuwqXuQJX3OIgmfXi-HgyOpaeor6a1IziZ0yLesxDOzPc

Ukraine parliament offers special status for rebel east, Russia criticizes

[4]  https://www.kyivpost.com/post/9223

OSCE ‘sees Russian soldiers, weapons in Ukraine for two years’

[5]  https://osce.usmission.gov/response-chief-observer-observer-mission-russian-border-checkpoints-gukovo-donetsk-statement-pc/?fbclid=IwAR0x5I5iDGKPAKO6eSVWsA6Ys5xYTH8dC19PiBnwAkgDW4dROHpoHA3_ciM

Response to Chief Observer of the Observer Mission at the Russian Border Checkpoints Gukovo and Donetsk

[6]  https://khpg.org/en/1534013815

OSCE catches Russia bringing war to Donbas by night

[7]  https://www.forbes.com/sites/paulroderickgregory/2016/09/06/russian-combat-medals-put-lie-to-putins-claim-of-no-russian-troops-in-ukraine/?fbclid=IwAR3WbqXn_bt5ZcuewLuQjOxWeZNHL9kpeZNTuCgpfAmxBVfdPMpUfdcERHI&sh=712764ab3809

Russian Combat Medals Put Lie To Putin's Claim Of No Russian Troops In Ukraine

[8]  https://www.interpretermag.com/3500-russian-soldiers-died-in-putins-war-in-ukraine-rights-activists-say/

3,500 Russian Soldiers Died in Putin’s War in Ukraine, Rights Activists Say

[9]  https://www.businessinsider.com/russian-soldiers-social-ukraine-2014-7

Without Realizing It, Russian Soldiers Are Proving Vladimir Putin Is Lying About Eastern Ukraine

[10] https://www.bellingcat.com/wp-content/uploads/2016/08/RussiasWarinUkraine_TheMedals_and_TreacherousNumbers-4.pdf

[11]  https://www.forbes.com/sites/paulroderickgregory/2016/09/06/russian-combat-medals-put-lie-to-putins-claim-of-no-russian-troops-in-ukraine/?fbclid=IwAR3WbqXn_bt5ZcuewLuQjOxWeZNHL9kpeZNTuCgpfAmxBVfdPMpUfdcERHI&sh=712764ab3809

[12]  https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-status-idUSKBN0MD1ZK20150317/?fbclid=IwAR3KDHLvkRTwyhrdM5d0z-xZLuKzaW6DdUBs-uC5IXzmHIpeJOD2MHn4njs

[13]  https://www.osce.org/files/f/documents/5/b/140221.pdf

[14]  https://www.rferl.org/a/what-is-the-steinmeier-formula-and-did-zelenskiy-just-capitulate-to-moscow-/30195593.html

Explainer: What Is The Steinmeier Formula -- And Did Zelenskiy Just Capitulate To Moscow?

[15]  https://newpol.org/the-far-right-in-ukraine/

The Far Right in Ukraine

[16]  https://x.com/DenisRogatyuk/status/1510419008457039874?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1510419008457039874%7Ctwgr%5E30d47a9d87711ffc5de8324aca2576e67c6d7b3d%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fscheerpost.com%2F2022%2F04%2F18%2Fsiding-with-ukraines-far-right-us-sabotaged-zelenskys-peace-mandate%2F

[17]  https://www.reuters.com/article/us-ukraine-parliament-idUSKBN1YG0VM/?fbclid=IwAR0Xz1Fj8DAVYSQRyvobbOoycrEUtDqHXKnoM7K49Zy6nLdWRb-cWm0olug

Ukraine extends 'special status' for conflict-hit regions

[18]  https://en.wikipedia.org/wiki/Tankie

Ο χαρακτηρισμός «Tankie» είναι ένας υποτιμητικός χαρακτηρισμός που χρησιμοποιείται γενικά για τους αριστερούς που υποστηρίζουν αυταρχικά καθεστώτα, ιδίως εκείνους που υποστηρίζουν πράξεις καταστολής από τέτοια καθεστώτα, τους συμμάχους τους, ή αρνούνται τα γεγονότα που συνέβησαν. Ο όρος προήλθε από την υποστήριξη της επέμβασης των ρώσικων τανκς για την καταστολή της επανάστασης στην Ουγγαρία το 1956.

[19]  https://en.wikipedia.org/wiki/Normandy_Format

[20]  https://scheerpost.com/2022/04/09/former-nato-military-analyst-blows-the-whistle-on-wests-ukraine-invasion-narrative/?fbclid=IwAR2Y-8-zP_H53F8-NhHwDxsJJ4xJXYV4GwyvbnKBsZJCKX4TSZn_D4f2gd8

Former NATO Military Analyst Blows the Whistle on West’s Ukraine Invasion Narrative

[21]  https://www.aa.com.tr/en/europe/normandy-format-talks-in-berlin-end-without-tangible-results/2499568#

Normandy format talks in Berlin end without tangible results. All parties reaffirm their willingness to continue negotiations, says Ukrainian presidency

[22]  https://shirazsocialism.wordpress.com/2022/03/16/the-minsk-deals-are-no-answer-and-have-already-died-many-times/?fbclid=IwAR00NW6ewMJNyD1Jn8xRaasi96gI1Hi8yna3GNBqBhFF2mY-T0CFs0bDraU

The Minsk deals are no answer – and have already died many times

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 28 Απριλίου 2026 23:59

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.