Διαδηλωτές που διαδήλωναν στις 15/3/2025 στο Νουούκ κρατώντας πλακάτ με συνθήματα όπως «Δεν είμαστε προς πώληση!». Φωτογραφία: Christian Klindt Soelbeck/REUTERS
Υπερασπιζόμαστε την Γροιλανδία από την εισβολή των ΗΠΑ - χωρίς αυταπάτες για το Βασίλειο της Δανίας και την ΕΕ
Από το SAP (Δανία)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:https://www.elaliberta.gr
ΠΗΓΗ:https://internationalviewpoint.org
Το καθεστώς Τραμπ επιμένει στην σκληρή επίθεση για την ιμπεριαλιστική κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Έχουν χρησιμοποιηθεί όλα τα μέσα: πολιτικές, οικονομικές και ακόμη και στρατιωτικές απειλές. Σε αυτή την κατάσταση, η Αυτοδιοίκηση της Γροιλανδίας, ένα ενωμένο Inatsisartut[1], έχει επιλέξει, όπως είναι κατανοητό, να αναζητήσει καταφύγιο σε μια τακτική συμμαχία με την πρώην αποικιακή δύναμη (Δανία), την ΕΕ και τις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ. Στην καλύτερη περίπτωση, αυτή η συμμαχία μπορεί να σταματήσει τα σχέδια του Τραμπ να κατακτήσει επίσημα τη Γροιλανδία εδώ και τώρα. Ωστόσο, ούτε η Δανία ούτε η ΕΕ είναι αξιόπιστοι υπερασπιστές του δικαιώματος του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση – το αντίθετο μάλιστα!
Η μαζική λαϊκή υποστήριξη, μεταξύ άλλων, στις διαδηλώσεις κατά των κατακτητικών σχεδίων του Τραμπ έχει εστιάσει πολύ σαφώς στο δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση. Και αυτό είναι καλός λόγος για να πανηγυρίσουμε! Ακόμη και η πρωθυπουργός, τους τελευταίους μήνες, μαζί με τους ηγέτες της Αυτοδιοίκησης, επέλεξε να εστιάσει σε αυτό το θέμα. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να εμπιστευόμαστε την κυβέρνηση της Δανίας και τους άλλους εταίρους της συμμαχίας ή να εξωραΐζουμε τα κίνητρά τους.
Όπως περιγράψαμε σε ένα σχόλιο πριν από περίπου ένα χρόνο [1], οι σχέσεις της Δανίας με τη Γροιλανδία συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται και να υποκινούνται από ιμπεριαλιστικά συμφέροντα – πρώτα και κύρια, ίσως, το συμφέρον της διατήρησης της γεωπολιτικής σημασίας της Δανίας. Αυτό συμβαίνει παρά την περιορισμένη αυτοδιοίκηση για την οποία πάλεψαν οι Γροιλανδοί.
Οι εξυπηρετικοί εταίροι της ΕΕ έχουν επίσης αποκαλύψει κατά καιρούς το αναμφισβήτητα βαθύ ενδιαφέρον της ΕΕ για τους πόρους του υπεδάφους της Γροιλανδίας, καθώς και για τη στρατηγικά σημαντική θέση της χώρας σε σχέση με την άμυνα της Ευρώπης.
Να σταματήσουμε την υποκρισία
Για τους αληθινούς φίλους της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας – και κυρίως για τους ίδιους τους Γροιλανδούς – ήταν δύσκολο να ακούνε τις τελευταίες εβδομάδες ολόκληρο το πολιτικό σύστημα της Δανίας να επαινεί το δικαίωμα των Γροιλανδών να αποφασίζουν για τη χώρα τους, τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών κ.λπ. Σαν να είναι και να ήταν πάντοτε αυτή η βάση του «Βασιλείου», όπως περιγράφεται τόσο όμορφα. Η υποκρισία φαίνεται κραυγαλέα όταν αυτό το παραμύθι συγκρίνεται με την αποικιακή ιστορία της Δανίας και της Γροιλανδίας. Και με τη συνεχιζόμενη ιμπεριαλιστική κυριαρχία της Δανίας, ακόμη και μετά τη συμφωνία για αυτοδιοίκηση.
Είναι επίσης εξωφρενικό το γεγονός ότι η Δανία, η Αγγλία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες και άλλα κράτη υπερασπίζονται τώρα τον σεβασμό της «διεθνούς νομικής τάξης». Και ισχυρίζονται ότι «εμείς στη Δύση» την προστατεύουμε από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Για παράδειγμα, ορισμένες από αυτές τις χώρες – μεταξύ των οποίων και η Δανία – συμμετείχαν με ενθουσιασμό στη «συμμαχία των προθύμων» (υπό την ηγεσία των ΗΠΑ), η οποία, χωρίς ενδοιασμούς ως προς το διεθνές δίκαιο, παραβίασε την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία του Αφγανιστάν – και, πόλλες από αυτές, αργότερα και του Ιράκ!
Πρέπει η αριστερά – από σεβασμό προς την τακτική συμμαχία κατά των ΗΠΑ – να αγνοήσει εντελώς αυτή την υποκρισία; Πρέπει να προσποιηθούμε ότι συμμεριζόμαστε πλήρως αυτή την άποψη του «Βασιλείου» – και, για την ακρίβεια, των «φίλων μας στην ΕΕ»; Αυτό είναι κατά κύριο λόγο η επιλογή της Κόκκινο-Πράσινης Συμμαχίας.
Και αυτό είναι λάθος!
Πρώτον, επειδή ξαφνικά εμφανιζόμαστε ως ευρωκεντρικοί υποκριτές που κλείνουμε τα μάτια μπροστά στον δυτικό (συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού και του δανικού) αποικιοκρατισμό και ιμπεριαλισμό, τόσο ιστορικά όσο και σήμερα. Αυτό προφανώς και δικαιολογημένα θα περιπλέξει τη διεθνιστική συνεργασία μας που βασίζεται στην αλληλεγγύη και ξεπερνά τα σύνορα. Θα επιβαρύνει επίσης τις σχέσεις μας με τους Γροιλανδούς και άλλες εθνοτικές μειονότητες στη Δανία και τη Γροιλανδία, οι οποίοι συνήθως έχουν ήδη οδυνηρή επίγνωση αυτής της υποκρισίας.
Καμία ειδυλλιακή εικόνα για τη Δανία και την ΕΕ
Δεύτερον, να θέσει τις βάσεις για τη συνέχιση του αγώνα για το πραγματικό δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση. Ένας αγώνας που – ανεξάρτητα από το αν ο Τραμπ και οι ΗΠΑ εγκαταλείψουν την επίσημη κατάκτηση, και ακόμη και ανεξάρτητα από τον Τραμπ και τις ΗΠΑ συνολικά – θα είναι απαραίτητος.
Αν δεν καταφέρει ο Τραμπ να ολοκληρώσει τα σχέδιά του και, ταυτόχρονα, να διαλύσει εντελώς την οικονομική και στρατιωτική ιμπεριαλιστική συμμαχία πέρα από τον Ατλαντικό, η Δανική κυβέρνηση και η ΕΕ θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του μέλλοντος της αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας – τόσο όσον αφορά τον στρατιωτικό εξοπλισμό όσο και την εκμετάλλευση των υπογείων πόρων της Γροιλανδίας.
Για αυτόν τον λόγο και μόνο, θα ήταν κατακριτέο να συμβάλλουμε στην ψευδαίσθηση ότι οι Γροιλανδοί μπορούν να εμπιστευτούν τις κυβερνήσεις της Δανίας και της ΕΕ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο στόχος αυτών των δυνάμεων θα είναι να βρουν μια λύση που θα εξυπηρετεί πρωτίστως τα δικά τους ιμπεριαλιστικά συμφέροντα στο υπέδαφος της Γροιλανδίας και τον στρατιωτικό έλεγχο της Αρκτικής. Όχι την αυτοδιοίκηση των Γροιλανδών, οι οποίοι αντιστέκονται σθεναρά τόσο στον αγώνα εξοπλισμών στην Αρκτική όσο και στην εξόρυξη ορυκτών που είναι επικίνδυνη για το περιβάλλον.
Όχι στην κούρσα των εξοπλισμών στην Αρκτική
Η διαρκής κούρσα εξοπλισμών στην Αρκτική αποτελεί απειλή τόσο για την ασφάλεια των κατοίκων της Γροιλανδίας όσο και για την παγκόσμια ειρήνη και πρέπει να σταματήσει!
Μπορεί να φαινόταν πολύ λογικό να σταλούν (περισσότεροι) Δανοί στρατιώτες για να «φυλάξουν συμβολικά τη Γροιλανδία από μια στρατιωτική κατάληψη από τις ΗΠΑ» – αν το ήθελε η Αυτοδιοίκηση της Γροιλανδίας, και ακόμη και το αριστερό κόμμα IA[2].
Προφανώς το έκαναν – και, όπως φαίνεται, όλοι είναι ενθουσιασμένοι με το γεγονός ότι, αντίθετα, ένα μεγάλο σώμα ευρωπαϊκών στρατευμάτων του ΝΑΤΟ θα έρθει στη Γροιλανδία και στα γύρω ύδατα. Ο ενθουσιασμός της Κόκκινο-Πράσινης Συμμαχίας οφειλόταν στην τεράστια «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για την κυριαρχία της Γροιλανδίας». Αυτή η οπτική γωνία τονίστηκε επίσης έντονα από πολλούς δημοσιογράφους.
ΑΛΛΑ: Επισήμως, η μεγάλη ανάπτυξη στρατευμάτων παρουσιάζεται ως κάτι εντελώς διαφορετικό από την προστασία της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, δηλαδή ως προστασία της Γροιλανδίας, του ΝΑΤΟ και, σε μεγάλο βαθμό, των ΗΠΑ από τη Ρωσία και την Κίνα. Με άλλα λόγια, ως μια προσπάθεια να αποδειχθεί αυτό που έχουν ήδη δηλώσει η Δανία και άλλοι, δηλαδή ότι το Δανικό Βασίλειο εκπληρώνει πρόθυμα όλα τα όνειρα του Τραμπ για τρελή στρατιωτική ενίσχυση – οπότε δεν χρειάζεται να καταλάβει καθόλου τη Γροιλανδία!
Είναι σαφές ότι η ενέργεια αυτή εξυπηρετεί και τους δύο σκοπούς – και ότι, ως εκ τούτου, αποτελεί έξυπνη κίνηση αν κάποιος θέλει να πείσει τις ΗΠΑ ότι μια στρατιωτική κατάληψη θα ήταν πολύ δύσκολη και δαπανηρή – και ότι τα πιο τρελά όνειρα των ΗΠΑ για τον εξοπλισμό της Γροιλανδίας και της Αρκτικής θα πραγματοποιηθούν με χαρά και ενθουσιασμό από τη Δανία, με την υποστήριξη των άλλων ευρωπαϊκών χωρών του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, εδώ είναι που η αλυσίδα σπάει για ένα κόμμα όπως η Κόκκινο-Πράσινη Συμμαχία. Ή μάλλον: θα έπρεπε να είχε σπάσει.
Είμαστε σθεναρά αντίθετοι στο να εξοπλίζονται τα ιμπεριαλιστικά μπλοκ για να πολεμήσουν μεταξύ τους. Γι' αυτό αγωνιζόμαστε επίσης για μια αποστρατιωτικοποιημένη Αρκτική, για αμοιβαίο αφοπλισμό – και, συνεπώς, ενάντια στην προφανή ενίσχυση του αγώνα των εξοπλισμών που αντιπροσωπεύει και η πρόσφατη κλιμάκωση του ΝΑΤΟ γύρω από τη Γροιλανδία.
Δεν είναι υπεράσπιση ούτε των Γροιλανδών ούτε της παγκόσμιας ειρήνης
Τα κοινά σχέδια εξοπλισμών της Δανίας, του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ σχετικά με τη Γροιλανδία έχουν ελάχιστη σχέση με την άμυνα της Γροιλανδίας και απολύτως καμία σχέση με την προστασία του πληθυσμού της Γροιλανδίας.
Για παράδειγμα, η παρακολούθηση και η καταπολέμηση των ρωσικών υποβρυχίων στα ύδατα γύρω από τη Γροιλανδία, που μπορεί να αποτρέψει τα ρωσικά υποβρύχια από το να πλησιάσουν και να απειλήσουν τις ΗΠΑ, και η κατασκευή μιας αντιπυραυλικής ασπίδας πάνω από τη Γροιλανδία («Golden Dome») για την προστασία των ΗΠΑ από ρωσικούς πυραύλους, δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση «αμυντική προστασία» του Βασιλείου. Αυτός ο εξοπλισμός στην Αρκτική θα κάνει μάλλον τη Γροιλανδία και τους Γροιλανδούς έναν σίγουρο πρώτο στόχο σε περίπτωση πολέμου.
Τι σημαίνει για την παγκόσμια ειρήνη το γεγονός ότι ένας «Χρυσός Θόλος» καταφέρνει να προστατεύσει την πιο επιθετική ιμπεριαλιστική δύναμη της εποχής μας, τις Ηνωμένες Πολιτείες, από οποιαδήποτε αντίποινα σε περίπτωση που ξεκινήσουν τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο; Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ένας πρόεδρος όπως ο Τραμπ, σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης με τη Ρωσία/Κίνα, να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία και να βυθίσει τον κόσμο σε έναν πυρηνικό πόλεμο. Και μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι ο «Χρυσός Θόλος» αποτελεί «εθνικό συμφέρον ασφάλειας» των ΗΠΑ, το οποίο απαιτεί την κατάκτηση της Γροιλανδίας.
Να σεβαστούμε την αγάπη των Γροιλανδών για τη φύση
Παρά την οικονομική πίεση, η Αυτοδιοίκηση της Γροιλανδίας έχει σε αρκετές περιπτώσεις αντισταθεί σθεναρά όταν άπληστες εταιρείες διαφόρων εθνικοτήτων είχαν σχέδια για την εξόρυξη πρώτων υλών από το υπέδαφος της Γροιλανδίας, με καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένα από τα πιο λογικά επιχειρήματα για την επιθυμία του Τραμπ να αποκτήσει συνολική επίσημη εξουσία επί της Γροιλανδίας είναι ακριβώς η άρση όλων των εμποδίων – όπως η περιβαλλοντική νομοθεσία – για την εκμετάλλευση των πρώτων υλών της Γροιλανδίας από αμερικανικές εταιρείες μακροπρόθεσμα. Επομένως, υπάρχει επίσης λόγος να φοβόμαστε ότι μέρος μιας διαπραγματευόμενης λύσης μπορεί να περιλαμβάνει δυσάρεστες παραχωρήσεις και σε αυτό το μέτωπο. Ανεξάρτητα από το αν ο Τραμπ έχει ήδη συζητήσει αυτό το θέμα με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ ή όχι... Και υπάρχει λόγος να φοβόμαστε ότι η Δανία/η ΕΕ θα ενδιαφέρονται περισσότερο να πάρουν ένα κομμάτι από την πίτα παρά να εξασφαλίσουν το βέτο των Γροιλανδών.
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν αρκεί η διατήρηση του δικαιώματος των Γροιλανδών να αποφασίζουν για τη νομοθεσία σχετικά με το περιβάλλον κ.λπ. Πρέπει επίσης να διασφαλιστεί για τη Γροιλανδία μια οικονομία που δεν θα τους αναγκάζει να θυσιάσουν τις προσπάθειές τους για τη διατήρηση της φύσης λόγω οικονομικών πιέσεων.
Η πραγματική αυτοδιοίκηση της Γροιλανδίας απαιτεί οικονομική ανεξαρτησία. Επί του παρόντος, η οικονομία αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ανάληψη νέων καθηκόντων από την Αυτοδιοίκηση. Πρώτη προϋπόθεση πρέπει να είναι η αύξηση της συνολικής επιχορήγησης – και η κατάργηση των όρων που την συνοδεύουν, ώστε να συνεχίσει να καταβάλλεται και σε μια ανεξάρτητη Γροιλανδία. Μια προφανής επιπλέον προϋπόθεση είναι η «αποζημίωση για την αποικιακή εποχή» από τη Δανία, ώστε η Αυτοδιοίκηση να μπορεί να επενδύσει σε μεγάλο βαθμό σε βιώσιμη, δημόσια και ελεγχόμενη από το δημόσιο ανάπτυξη επιχειρήσεων, η οποία μπορεί να δημιουργήσει μια σταθερή οικονομική βάση για μια αυτοχρηματοδοτούμενη, ανεξάρτητη Γροιλανδία.
Ο αγώνας δεν έχει τελειώσει
Είναι σαφές ότι αυτή τη στιγμή το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα όσο το δυνατόν ισχυρότερο μέτωπο ενάντια στις απειλές του Τραμπ, για τον σεβασμό των συνόρων της Γροιλανδίας και του δικαιώματος του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
Και, φυσικά, εναπόκειται εξ ολοκλήρου στους Γροιλανδούς να αποφασίσουν τι είναι τελικά διατεθειμένοι να αποδεχθούν εδώ και τώρα, προκειμένου να επιτύχουν μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων, σε μια κατάσταση όπου αντιμετωπίζουν συντριπτικές απειλές από τις ΗΠΑ – και ψευδείς υποσχέσεις από όλες τις πλευρές.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εμείς, συμπεριλαμβανομένης της Κόκκινο-Πράσινης Συμμαχίας, πρέπει να επικροτούμε μια «λύση» που ουσιαστικά εδραιώνει τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα – είτε αυτά των ΗΠΑ, είτε αυτά της Δανίας και της ΕΕ.
Η Κόκκινο-Πράσινη Συμμαχία πρέπει να είναι σαφής από την αρχή σχετικά με τα προβλήματα μιας «επιτυχημένης λύσης μέσω διαπραγματεύσεων», μιας «συμφωνίας» με τον Τραμπ που δεν επηρεάζει την κυριαρχία του Βασιλείου, αλλά συνεπάγεται μια καταστροφική κούρσα εξοπλισμών στην Αρκτική, αυξημένες ευκαιρίες για ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας και de facto δέσιμο της Γροιλανδίας στο λεγόμενο Βασίλειο.
Ο αγώνας για την πραγματική ανεξαρτησία της Γροιλανδίας και ενάντια στις περιβαλλοντικές καταστροφές και τους παράλογους εξοπλισμούς συνεχίζεται – υπό ελαφρώς διαφορετικές συνθήκες, αλλά ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του διαρκούς εξοπλιστικού αγώνα. Θα είναι απαραίτητο να διατηρηθεί η εντυπωσιακή λαϊκή υποστήριξη στα αιτήματα των Γροιλανδών για αυτοδιάθεση – και στα πρόσθετα αιτήματα που μπορούν να κάνουν την αυτοδιάθεση πραγματικότητα. Το πιο σημαντικό καθήκον μας είναι να οικοδομήσουμε λαϊκή, αντιιμπεριαλιστική αλληλεγγύη και να συγκεντρώσουμε υποστήριξη για αυτά τα αιτήματα στη Δανία – και στις άλλες ιμπεριαλιστικές χώρες.
Ενάντια στην ιμπεριαλιστική λεηλασία των Ηνωμένων Πολιτειών - Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην ανεξαρτησία.
- Τερματισμός της συμφωνίας για τις βάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
- Τερματισμός των αγορών αμερικάνικων όπλων από τη Δανία και την Ευρώπη.
- Οικονομικές κυρώσεις της ΕΕ κατά των ΗΠΑ.
Η Δανία πρέπει να εξασφαλίσει τις οικονομικές συνθήκες για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας.
- Αύξηση και άνευ όρων συνέχιση των συνολικών επιχορηγήσεων - και αποζημίωση για την αποικιοκρατία, τις οποίες η χώρα μπορεί να χρησιμοποιήσει για βιώσιμες επενδύσεις σε μια ανεξάρτητη οικονομία.
Όχι στην εκμετάλλευση και την καταστροφή του περιβάλλοντος, όχι στον ιμπεριαλισμό μέσω οικονομικών συμβάσεων.
- Πρέπει να διασφαλιστεί στους Γροιλανδούς ο πλήρης δημοκρατικός έλεγχος του υπεδάφους της χώρας.
Όχι στον εξοπλισμό της Αρκτικής.
- Οι Γροιλανδοί πρέπει να έχουν το δικαίωμα να απαγορεύουν/απορρίπτουν όλες τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη χώρα και στα ύδατά τους.
Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026
Το SAP (Socialistisk Arbejderparti) είναι το δανέζικο τμήμα της Τέταρτης Διεθνούς. Συμμετέχει στην Κόκκινο-Πράσινη Συμμαχία. Ιδρύθηκε το 1980 ως συνέχεια της Revolutionære Socialisters Forbund (RSF) - Ένωσης Επαναστατικών Σοσιαλιστών.
https://internationalviewpoint.org
Σημείωσεις:
[1] Το Γροιλανδικό Κοινοβούλιο: https://en.wikipedia.org/wiki/Inatsisartut
[2] Inuit Ataqatigiit: https://en.wikipedia.org/wiki/Inuit_Ataqatigiit
