Συμβούλιο της Αριστεράς: Ένα ιρανικό πείραμα
Siyavash Shahabi
ΠΗΓΗ: https://firenexttime.net
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
Στις 10 Ιανουαρίου 2026, στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, μια σειρά από ιρανικά μαρξιστικά κόμματα και οργανώσεις διοργανώνουν ένα συνέδριο που συγκαλείται από το «Συμβούλιο Συνεργασίας Αριστερών και Κομμουνιστικών Δυνάμεων» – μια συμμαχία που σήμερα αποτελεί ένα από τα λίγα σταθερά πλαίσια συνεργασίας μεταξύ τμημάτων της επαναστατικής αριστεράς στην εξορία. Το συμβούλιο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2018, μετά από μια κοινή διάσκεψη στην ίδια πόλη, μέσω μιας δήλωσης με τίτλο «Μια σοσιαλιστική εναλλακτική λύση είναι αναγκαία και εφικτή» – ένα κείμενο που καλούσε ρητά την επαναστατική ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας και την εγκαθίδρυση μιας σοσιαλιστικής τάξης στο Ιράν που θα βασίζεται σε συμβούλια.
Αυτή η διάσκεψη είναι κάτι περισσότερο από μια ακόμη εκδήλωση της διασποράς. Προσφέρει μια εικόνα της τρέχουσας κατάστασης ενός σημαντικού τμήματος της σοσιαλιστικής αριστεράς του Ιράν, της σχέσης της με τα κοινωνικά κινήματα στο εσωτερικό της χώρας και της προσπάθειάς της να οικοδομήσει ένα σοσιαλιστικό μπλοκ ενάντια σε ανταγωνιστικά δεξιά σχέδια: μοναρχικούς, φιλελεύθερους ρεπουμπλικάνους και «καμπιστικές» δυνάμεις που εξακολουθούν να υπερασπίζονται την Ισλαμική Δημοκρατία και τους περιφερειακούς συμμάχους της.
Το Ιράν μετά την «Ζίνα» και το πραγματικό βάρος της σοσιαλιστικής αφήγησης
Από τα τέλη της δεκαετίας του 2010 μέχρι σήμερα, η ιρανική πολιτική έχει διαμορφωθεί από επαναλαμβανόμενα κύματα μαζικών κινητοποιήσεων:
την εξέγερση του Δεκεμβρίου 2017-Ιανουαρίου 2018, τις αιματηρές διαμαρτυρίες του Νοεμβρίου 2019 και, στη συνέχεια, το πανεθνικό κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το φθινόπωρο του 2022. Παρά τη βίαιη καταστολή, και οι τρεις αυτές στιγμές μετέφεραν το ίδιο βασικό μήνυμα: η πλειοψηφία των διαδηλωτών/τρών δεν πιστεύει πλέον στη μεταρρύθμιση του ισλαμικού συστήματος, ούτε εμπιστεύεται τις δεξιές εναλλακτικές λύσεις που βασίζονται στην αποκατάσταση της μοναρχίας ή στη σύναψη συμφωνιών με τον μηχανισμό ασφαλείας.
Από κοινωνικοοικονομική άποψη, το Ιράν βρίσκεται σε μια διαρθρωτική κρίση λόγω των κυρώσεων και του ραντιέρικου καπιταλισμού (rent-based capitalism). Οι εκθέσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εργασία δείχνουν ότι μεταξύ 2024 και 2025 καταγράφηκαν σε ολόκληρη τη χώρα περισσότερες από 1.300 απεργίες, διαμαρτυρίες και συγκεντρώσεις εργαζομένων και επαγγελματιών, κατατάσσοντας το Ιράν μεταξύ των χωρών με τις πιο έντονες κινητοποιήσεις εργαζομένων στην περιοχή.
Διάφορα τμήματα της εργατικής τάξης και των φτωχών – από τους εργάτες των βιομηχανιών πετρελαίου, φυσικού αερίου και χάλυβα έως τους δασκάλους, τους συνταξιούχους, τις νοσοκόμες και το προσωπικό των νοσοκομείων – έχουν βγει επανειλημμένα στους δρόμους τα τελευταία χρόνια. Στην ετήσια έκθεσή της για το 1402 (στμ: Ιρανικό ημερολογιακό έτος 1402: Μάρτιος 2023 έως Μάρτιος 2024), το δημοσιογραφικό ίδρυμα Radio Zamaneh αποκαλεί τους εργάτες «σταθερό πυλώνα της αντίστασης και της διαμαρτυρίας», δείχνοντας ότι μεγάλο μέρος αυτών των κινητοποιήσεων αφορά τους απλήρωτους μισθούς, την εργασιακή ασφάλεια και το δικαίωμα στην ανεξάρτητη οργάνωση.
Παράλληλα, το γυναικείο κίνημα – ειδικά μετά τη δολοφονία της Ζίνα (Mahsa Amini) από το κράτος – έχει μεταμορφώσει την εικόνα των δρόμων του Ιράν. Η de facto κατάργηση του νόμου για την υποχρεωτική χρήση του χιτζάμπ σε πολλές πόλεις δεν είναι αποτέλεσμα επίσημης νομικής μεταρρύθμισης, αλλά της καθημερινής αντίστασης εκατομμυρίων γυναικών και νέων ανδρών. Αυτή η αντίσταση δεν αφορά «απλώς» τον πολιτισμό ή τον τρόπο ζωής· είναι μια άμεση απόρριψη της θρησκευτικής εξουσίας που επικεντρώνεται στη σωματική εμφάνιση και μια επίθεση σε έναν από τους βασικούς πυλώνες του καθεστώτος.
Μέσα στις φυλακές, οι πολιτικοί κρατούμενοι προώθησαν επίσης μια νέα μορφή αντίστασης μέσω της εκστρατείας «Τρίτες ενάντια στις εκτελέσεις» – εβδομαδιαίες απεργίες πείνας σε δεκάδες φυλακές – η οποία μέχρι το φθινόπωρο του 2025 είχε φτάσει τις 90 εβδομάδες και τουλάχιστον 54 εγκαταστάσεις.
Στο Κουρδιστάν, η συγχώνευση ενός εθνικού κινήματος με μια σοσιαλιστική παράδοση έχει βαθιές ρίζες. Τα τελευταία χρόνια, το «Συμβούλιο Συνεργασίας Αριστερών και Κομμουνιστικών Δυνάμεων στο Κουρδιστάν» και οι συμμαχικές οργανώσεις έχουν βοηθήσει επανειλημμένα στην κήρυξη γενικών απεργιών ενάντια στις εκτελέσεις και την καταστολή. Τον Ιούνιο του 2025, πραγματοποίησαν επίσης την τρίτη τους διάσκεψη στη Στοκχόλμη.
Σε όλα αυτά τα μέτωπα, η επίδραση του σοσιαλιστικού λόγου είναι ορατή: στις ριζοσπαστικές δηλώσεις των εργατών στο Haft-Tappeh και στο Ahvaz Steel, στις δηλώσεις των εκπαιδευτικών και των συνταξιούχων, στα αντικαπιταλιστικά συνθήματα κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Ζίνα, και στην επιμονή του κινήματος κατά των εκτελέσεων να θεωρεί τη «ζωή» όχι ως επιστροφή στην κανονικότητα, αλλά ως απαίτηση για ίσες συνθήκες διαβίωσης. Πολλά από αυτά τα κείμενα αντλούν τη γλώσσα και τον ορίζοντά τους από την κομμουνιστική παράδοση, ακόμη και όταν οι συγγραφείς τους δεν είναι μέλη κανενός επίσημου αριστερού κόμματος.
Για τους μη Ιρανούς αναγνώστες, είναι σημαντικό να καταλάβουν ότι αυτή η «κοινωνική αριστερά» – ένα χαλαρό δίκτυο ριζοσπαστών ακτιβιστών σε κινήματα εργατών, γυναικών, φοιτητών και μειονοτήτων – είναι πολύ ευρύτερη από τα επίσημα κόμματα. Ταυτόχρονα, τα κόμματα εξακολουθούν να λειτουργούν ως σημαντικά κανάλια για την παραγωγή ανάλυσης και πολιτικής οργάνωσης. Το «Συμβούλιο Συνεργασίας Αριστερών και Κομμουνιστικών Δυνάμεων» είναι μια προσπάθεια να φέρει πιο κοντά αυτά τα δύο επίπεδα – το κόμμα και το κίνημα.
Τι είναι το Συμβούλιο και από πού προήλθε;
Το «Συμβούλιο για τη Συνεργασία των Αριστερών και Κομμουνιστικών Δυνάμεων» ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2018 μέσω μιας διάσκεψης στη Στοκχόλμη. Έξι μαρξιστικές τάσεις – η Κομμουνιστική Ενότητα Φανταϊάν, το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράν, το Εργατικό-Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράν-Χεκματιστές, ο Δρόμος της Εργατικής Οργάνωσης, η Οργάνωση Μειοψηφίας Φανταϊάν και ο «Πυρήνας Μειοψηφίας» – εξέδωσαν κοινή δήλωση με τίτλο «Μια σοσιαλιστική εναλλακτική λύση είναι αναγκαία και εφικτή».
Το κείμενο αυτό, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση της συνεργασίας του συμβουλίου, στηρίζεται σε διάφορα βασικά σημεία:
- Ο ορισμός της Ισλαμικής Δημοκρατίας ως καπιταλιστικού, θεοκρατικού και καταπιεστικού καθεστώτος που πρέπει να ανατραπεί μέσω μιας κοινωνικής επανάστασης.
- Η επιμονή στην κατάργηση όλων των αστικών δομών εξουσίας – από τους Φρουρούς της Επανάστασης έως τον θεοκρατικό μηχανισμό και την κρατική γραφειοκρατία – αντί της απλής αλλαγής της κυβέρνησης στο πλαίσιο του ισχύοντος συντάγματος.
- Υποστήριξη της άμεσης ανάληψης της εξουσίας από την εργατική τάξη μέσω συμβουλίων, γενικών συνελεύσεων και εκλεγμένων οργάνων στους χώρους εργασίας και τις γειτονιές ως βάση μιας σοσιαλιστικής εξουσίας.
Σχεδιάζοντας μια σαφή γραμμή ενάντια σε οποιαδήποτε «εναλλακτική λύση από πάνω προς τα κάτω» – από κυβερνήσεις σε εξορία έως δυτικά think tanks – που σχεδιάζουν το μέλλον του Ιράν σε βάρος των εργαζομένων και των φτωχών.
Όσον αφορά την πολιτική ιστορία του Ιράν, το συμβούλιο προσπαθεί να αναβιώσει τμήματα της κομμουνιστικής κληρονομιάς των δεκαετιών του 1960 και 1970 – από τους αντάρτες Fedai έως την Komala και διάφορες «εργατικές-κομμουνιστικές» τάσεις – με μια νέα μορφή. Τα περισσότερα από τα μέλη του λειτουργούν πλέον από την εξορία, αλλά εξακολουθούν να διατηρούν δίκτυα υποστηρικτών και βετεράνων στελεχών στο Ιράν, ιδιαίτερα στο Κουρδιστάν, σε τμήματα του εργατικού κινήματος και μεταξύ των ριζοσπαστών διανοουμένων.
Το 2023 η σύνθεση του συμβουλίου άλλαξε με την είσοδο της «Σοσιαλιστικής Ενότητας των Εργατών» – μιας ομάδας με ρίζες στην εργατική-κομμουνιστική παράδοση, η οποία από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 έχει εμφανιστεί ως ένα ανεξάρτητο ρεύμα που τονίζει τους οργανικούς δεσμούς με την εργατική τάξη και την ανάγκη για μια «σοσιαλιστική εναλλακτική λύση».
Τα τελευταία επτά χρόνια, οι δραστηριότητες του συμβουλίου περιλαμβάνουν:
- Την έκδοση δεκάδων κοινών δηλώσεων για εργατικές απεργίες και διαμαρτυρίες, κύματα εκτελέσεων, την εξέγερση της Ζίνα, την καταστολή στο Κουρδιστάν, ακόμη και τις σφαγές στο Σουδάν – χρησιμοποιώντας μια σαφή σοσιαλιστική, αντικαπιταλιστική και αντιιμπεριαλιστική γλώσσα και τονίζοντας την διεθνιστική αλληλεγγύη.
- Την οργάνωση δημόσιων και διαδικτυακών σεμιναρίων και συναντήσεων, συμπεριλαμβανομένων εκδηλώσεων για την Πρωτομαγιά και την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στη Στοκχόλμη και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, με τη συμμετοχή ανεξάρτητων ακτιβιστών και εκπροσώπων κοινωνικών κινημάτων.
- Την δημιουργία και λειτουργία του «Alternative Council TV» – ενός κοινού δορυφορικού και διαδικτυακού καναλιού που μεταδίδεται μέσω του Yahsat και εκπέμπει τακτικά προγράμματα για την πολιτική κατάσταση στο Ιράν, τις εργατικές διαμαρτυρίες και τη μαρξιστική ανάλυση.
Για πολλούς ιρανούς αριστερούς ακτιβιστές, η σημασία αυτού του συμβουλίου δεν έγκειται μόνο στον αριθμό των μελών του ή στην οργανωτική του εμβέλεια. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι, σε αντίθεση με πολλά εγχειρήματα «αριστερής ενότητας» των τελευταίων δύο δεκαετιών, αυτή η συνεργασία – παρά τις σοβαρές θεωρητικές και ιστορικές διαφορές μεταξύ των μελών της – έχει επιβιώσει και αναπτυχθεί αντί να καταρρεύσει μετά από μια συνέντευξη τύπου για φωτογραφίες.
Το Συμβούλιο και τα Κοινωνικά Κινήματα
Το εισαγωγικό κείμενο που ανακοινώνει τη διάσκεψη της Στοκχόλμης υπογραμμίζει την ανάπτυξη του αριστερού λόγου στα κοινωνικά κινήματα του Ιράν και υποστηρίζει ότι η κατάρρευση του ρεφορμισμού και τμημάτων της δεξιάς αντιπολίτευσης έχει αντικειμενικά ωθήσει τμήματα της κοινωνίας προς τα αριστερά.
Αν διαβάσουμε αυτό το κείμενο παράλληλα με τα διαθέσιμα στοιχεία, προκύπτει μια πιο σύνθετη εικόνα:
- Στο επίπεδο των αιτημάτων, πολλοί βασικοί στόχοι των σημερινών κινημάτων – κατάργηση της θανατικής ποινής, δικαίωμα στην ανεξάρτητη οργάνωση, δωρεάν εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη, ισότητα των φύλων και κατάργηση της υποχρεωτικής χρήσης χιτζάμπ – έχουν από καιρό διατυπωθεί στα μίνιμουμ προγράμματα των αριστερών κομμάτων και ρευμάτων.
- Στο επίπεδο των μορφών αγώνα, η χρήση γενικών συνελεύσεων, πολυήμερων απεργιών, δικτύων αλληλεγγύης μεταξύ των εργαζομένων και των οικογενειών τους, καθώς και ο κεντρικός ρόλος των γυναικών στην πρώτη γραμμή της δράσης, αντανακλούν σαφώς τις διεθνείς εργατικές και σοσιαλιστικές παραδόσεις.
- Στο επίπεδο της πολιτικής γλώσσας, οι διακηρύξεις σε καμπάνιες όπως «Τρίτες ενάντια στις εκτελέσεις» ή οι αγώνες των εργατών της ζαχαροβιομηχανίας Haft-Tappeh χρησιμοποιούν συχνά έννοιες όπως «εργατική τάξη», «δομική διαφθορά του καπιταλισμού», «ιδιωτικοποίηση» και «λεηλασία των δημόσιων πόρων» με τρόπο που αντλεί άμεσα από το λεξιλόγιο της αριστεράς.
Αλλά τίποτα από αυτά δεν σημαίνει αυτόματα ότι η οργανωμένη αριστερά – συμπεριλαμβανομένων των δυνάμεων που είναι μέλη του συμβουλίου – έχει επιτύχει πολιτική ηγεμονία μέσα σε αυτά τα κινήματα. Υπάρχουν τουλάχιστον τρεις σοβαροί περιορισμοί:
- Γεωγραφική απόσταση και απόσταση ασφαλείας: Τα περισσότερα στελέχη του κόμματος ζουν στην εξορία. Η δημιουργία ανοιχτών, συγκροτημένων δεσμών με ακτιβιστές στο εσωτερικό του Ιράν είναι εξαιρετικά επίπονη από την άποψη της καταστολής, καθώς το κράτος χαρακτηρίζει συστηματικά κάθε τέτοια σύνδεση ως «συνεργασία με ομάδες ανατροπής».
- Κατακερματισμός της κοινωνικής αριστεράς: Πολλοί ριζοσπάστες ακτιβιστές στο εσωτερικό αποφεύγουν σκόπιμα τις επίσημες σχέσεις με τα παραδοσιακά κόμματα, εν μέρει λόγω της τραυματικής καταστολής της δεκαετίας του 1980 και εν μέρει λόγω της δυσπιστίας τους απέναντι στις εξόριστες κομματικές δομές. Συχνά χρησιμοποιούν σοσιαλιστική ρητορική, αλλά δεν θεωρούν τους εαυτούς τους μέρος της «κομματικής αριστεράς».
- Ανταγωνισμός με δύο είδη Δεξιάς: Από τη μία πλευρά, μοναρχικές και φιλελεύθερες-δημοκρατικές ομάδες της αντιπολίτευσης με σημαντικούς οικονομικούς πόρους και μέσα ενημέρωσης στη Δύση. Από την άλλη, τμήματα αυτού που μερικές φορές αποκαλείται «Άξονας της Αντίστασης της Αριστεράς» στο Ιράν, τα οποία, στο όνομα του αντιιμπεριαλισμού, υπερασπίζονται αποτελεσματικά τις περιφερειακές πολιτικές της Ισλαμικής Δημοκρατίας και, στην καλύτερη περίπτωση, παρέμειναν σιωπηλά κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Ζίνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το συμβούλιο προσπάθησε να γεφυρώσει μερικά από αυτά τα κενά μέσω ορισμένων τακτικών:
- Κοινή παρουσία στα μέσα ενημέρωσης μέσω του Alternative Council TV και προγραμμάτων όπως συζητήσεις με θέμα «Τα καθήκοντα και η θέση των αριστερών δυνάμεων στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση», τα οποία εστιάζουν ρητά στη σχέση της αριστεράς με τα εργατικά, γυναικεία και φοιτητικά κινήματα.
- Κοινές δηλώσεις σε κρίσιμες στιγμές, για παράδειγμα για την υποστήριξη των πανεθνικών εργατικών απεργιών, την υπεράσπιση των εργαζομένων που αντιμετωπίζουν εκτέλεση και την αλληλεγγύη προς τις εκστρατείες μέσα στις φυλακές. Αυτά τα κείμενα στοχεύουν να απηχούν τη γλώσσα και τα αιτήματα των ίδιων των κινημάτων, αντί να τα ανάγουν όλα σε γενικά συνθήματα.
- Περιφερειακή συνεργασία, όπως η συνεργασία με αριστερές δυνάμεις στο ιρανικό Κουρδιστάν για την κήρυξη γενικών απεργιών κατά των εκτελέσεων – μια προσπάθεια που δημιουργεί μια συγκεκριμένη «διαπεριφερειακή» δυναμική εντός των συνόρων του Ιράν, συνδέοντας την πανεθνική εξέγερση με το κουρδικό εθνικό-κοινωνικό κίνημα.
Παρόλα αυτά, οι εσωτερικές εκτιμήσεις του συμβουλίου αναγνωρίζουν ότι ο αντίκτυπός του στη συνολική πολιτική ισορροπία δεν είναι ακόμη ανάλογος με το επίπεδο της κρίσης που αντιμετωπίζει το καθεστώς ή το βάθος της λαϊκής αναταραχής. Υποστηρίζουν ότι είναι απαραίτητη τόσο η «ποιοτική» (στρατηγική και χάραξη πολιτικής) όσο και η «ποσοτική» (επέκταση των δικτύων ακτιβιστών και της εμβέλειας του κοινού) ανάπτυξη.
Από τις Διακηρύξεις σε έναν Πραγματικό Οδικό Χάρτη;
Η διάσκεψη που έχει προγραμματιστεί για τις 10 Ιανουαρίου 2026 στη Στοκχόλμη έχει έναν τίτλο που αποτελείται από τρία μέρη: «Οι μεταβαλλόμενες πολιτικές συνθήκες, τα κοινωνικά κινήματα και η θέση και ο ρόλος της Αριστεράς».
Για έναν μη Ιρανό αναγνώστη, ο τίτλος αυτός εγείρει τρία κεντρικά ερωτήματα που πιθανόν θα καθορίσουν τις συζητήσεις της διάσκεψης:
Ποιες ακριβώς είναι αυτές οι «μεταβαλλόμενες πολιτικές συνθήκες»;
Η Ισλαμική Δημοκρατία αντιμετωπίζει μια πολυεπίπεδη κρίση στην οικονομία, την οικολογία και τη νομιμότητα, ενώ προσπαθεί να εξασφαλίσει την επιβίωσή της μέσω εντατικοποιημένης καταστολής, νέων κυμάτων ιδιωτικοποιήσεων και επιθετικής περιφερειακής πολιτικής. Ταυτόχρονα, οι δεξιές δυνάμεις της αντιπολίτευσης – και πάνω απ' όλα το μοναρχικό ρεύμα – προσπαθούν να παρουσιάσουν τον εαυτό τους, μέσω πιέσεων στις δυτικές πρωτεύουσες και τα mainstream μέσα ενημέρωσης, ως τη «φυσική εναλλακτική λύση» για το μέλλον του Ιράν. Η ιρανική αριστερά αντιτάσσει ότι χωρίς ριζοσπαστικά μέτρα στους τομείς της ιδιοκτησίας, της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους, καμία μετάβαση από την κρίση δεν θα είναι σταθερή.
Ποιος είναι ο ρόλος των κοινωνικών κινημάτων και πώς πρέπει να εκπροσωπείται η αριστερά σε αυτά;
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ακόμη και κατά τις πιο σκληρές φάσεις της καταστολής μετά την εξέγερση της Ζίνα, οι εργατικές, κλαδικές και τοπικές διαμαρτυρίες συνεχίστηκαν – από απεργίες στον τομέα του πετρελαίου, των πετροχημικών και του χάλυβα έως επαναλαμβανόμενες κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών και νοσηλευτών.
Ταυτόχρονα, οι γυναίκες και οι νέοι στους δρόμους και στα πανεπιστήμια συνεχίζουν να πληρώνουν το τίμημα της αντίστασης, αψηφώντας τον υποχρεωτικό νόμο για το χιτζάμπ και αντιμετωπίζοντας τις δυνάμεις ασφαλείας στους πανεπιστημιακούς χώρους. Για τη διάσκεψη της Στοκχόλμης, το βασικό ερώτημα είναι: πώς μπορούν αυτές οι διαφορετικές γραμμές αγώνα – ταξικές, έμφυλες, εθνοτικές και γενεαλογικές – να συνυφανθούν συνειδητά με τρόπους που να υπερβαίνουν τις περιστασιακές διαμαρτυρίες και να πάρουν μορφή συμβουλίων, εθνικών οργανώσεων και ενός πολιτικού κόμματος της εργατικής τάξης;
Ποιος είναι ο συγκεκριμένος ρόλος του ίδιου του συμβουλίου και των συμμάχων του;
Τα κείμενα που συνοδεύουν τη διάσκεψη προτείνουν διάφορες πρακτικές κατευθύνσεις:
Επέκταση της συνεργασίας μεταξύ των μελών και ενός ευρύτερου φάσματος ανεξάρτητων αριστερών ακτιβιστών.
Δημιουργία σταθερών δεσμών με συμβούλια και επιτροπές αλληλεγγύης σε διάφορες χώρες που έχουν σχηματιστεί γύρω από αγώνες σχετικούς με το Ιράν.
Αναβάθμιση των υφιστάμενων μέσων ενημέρωσης – από το Alternative Council TV έως ιστοσελίδες και κοινωνικά δίκτυα – ώστε να μην περιορίζονται στην ενημέρωση, αλλά να δημιουργούν χώρο για στρατηγικό διάλογο μεταξύ ακτιβιστών εντός και εκτός της χώρας.
Ταυτόχρονα, η είσοδος της Socialist Workers’ Unity στο συμβούλιο – μιας ομάδας των οποίων οι δηλώσεις τονίζουν την ανάγκη «να αναδειχθεί ο ιρανικός σοσιαλισμός ως υποψήφιος για την εξουσία» – έχει δημιουργήσει προσδοκίες ότι η διάσκεψη της Στοκχόλμης θα προχωρήσει πέρα από γενικές διακηρύξεις και θα καταλήξει σε έναν πιο συγκεκριμένο οδικό χάρτη: για παράδειγμα, σχετικά με τον τρόπο δημιουργίας ενός εθνικού συντονισμού των εργαζομένων, τον τρόπο πρακτικής υποστήριξης των απεργιών και τον τρόπο με τον οποίο οι σοσιαλιστές θα μπορούσαν να παρέμβουν σε περίπτωση κατάρρευσης ή μετάβασης της εξουσίας.
Γιατί αυτή η διάσκεψη είναι σημαντική
Από έξω, η «ιρανική αντιπολίτευση» συχνά περιορίζεται σε πιο ορατές δεξιές προσωπικότητες – μοναρχικούς και ομάδες πίεσης με καλές διασυνδέσεις στις δυτικές πρωτεύουσες. Όμως, όποιος προσπαθεί να κατανοήσει την πραγματική κοινωνική δυναμική του Ιράν θα παρερμηνεύσει την κατάσταση αν αγνοήσει το σοσιαλιστικό μπλοκ που έχει σχηματιστεί γύρω από το Συμβούλιο Συνεργασίας, ακόμα κι αν αυτό το μπλοκ είναι ακόμα λιγότερο ορατό στα mainstream μέσα ενημέρωσης και τους θεσμούς.
Μερικά σημεία είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τους μη Ιρανούς παρατηρητές:
Σε αντίθεση με ορισμένα τμήματα της «παγκόσμιας αριστεράς» που, στο όνομα του αντιιμπεριαλισμού, καταλήγουν να υπερασπίζονται την Ισλαμική Δημοκρατία και τους περιφερειακούς συμμάχους της, αυτές οι δυνάμεις τραβούν μια γραμμή τόσο ενάντια στον παγκόσμιο καπιταλισμό όσο και ενάντια στην ισλαμιστική δομή εξουσίας στο Ιράν. Με άλλα λόγια, είναι ταυτόχρονα αντιιμπεριαλιστικές και αντιθεοκρατικές.
Αντιμετωπίζουν τις πολιτικές ελευθερίες – κατάργηση της θανατικής ποινής, ισότητα των φύλων, ελευθερία έκφρασης και συνάθροισης – όχι ως «δευτερεύοντα ζητήματα» που πρέπει να αναβληθούν μέχρι να επιλυθεί κάποιο γεωπολιτικό ζήτημα, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος του ίδιου του σοσιαλιστικού εγχειρήματος.
Στα κείμενα και στα μέσα ενημέρωσης τους, επιμένουν επανειλημμένα ότι χωρίς μια οργανωμένη εργατική τάξη και χωρίς την οργανική σύνδεσή της με τα κινήματα των γυναικών, των φοιτητών και των εθνοτικών μειονοτήτων, δεν είναι δυνατή μια βιώσιμη μετάβαση στην ελευθερία και την ισότητα – ένα μάθημα που αντλούν από την αποτυχία της επανάστασης του 1979 και από τρεις δεκαετίες ρεφορμιστικών πειραμάτων.
Υπό αυτό το πρίσμα, η διάσκεψη της Στοκχόλμης το 2026 μπορεί να θεωρηθεί ως ένα σημαντικό πεδίο δοκιμής για την ικανότητα της ιρανικής σοσιαλιστικής αριστεράς να απαντήσει σε ερωτήματα που ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα του Ιράν: Πώς μπορεί να οικοδομηθεί μια σοσιαλιστική εναλλακτική λύση κατά τη μετάβαση από ένα αυταρχικό καθεστώς, χωρίς να πέσει κανείς στην παγίδα των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων ή της θρησκευτικής αντίδρασης;
Ποιοι μηχανισμοί μπορούν να διασφαλίσουν ότι τα συμβούλια, οι συνελεύσεις και οι μαζικές οργανώσεις των εργαζομένων και των απλών ανθρώπων δεν θα παραγκωνιστούν μετά την πτώση ενός καθεστώτος και δεν θα αντικατασταθούν απλώς από τις ελίτ των κομμάτων και τους τεχνοκράτες;
Και πώς μπορούν ο σοσιαλισμός, η ριζοσπαστική κοσμικότητα και η ισότητα των φύλων να συνυφανθούν με τρόπο που να μπορεί πραγματικά να κερδίσει την ηγεμονία σε μια κοινωνία όπως η ιρανική – νεανική, αστική και εθνοτικά πολυποίκιλη;
Το «Συμβούλιο Συνεργασίας Αριστερών και Κομμουνιστικών Δυνάμεων» ισχυρίζεται ότι η απάντησή του βρίσκεται στη στρατηγική της «εργατικής επανάστασης, της εξουσίας των συμβουλίων και της σοσιαλιστικής εναλλακτικής λύσης». Το κατά πόσο η διάσκεψη της Στοκχόλμης μπορεί να μετατρέψει αυτή τη στρατηγική από συνθήματα σε ένα συγκεκριμένο, εφαρμόσιμο πρόγραμμα που θα βρει απήχηση σε μια νέα γενιά ακτιβιστών εντός και εκτός του Ιράν είναι ένα ερώτημα που αξίζει να παρακολουθήσουμε – όχι μόνο για όσους ενδιαφέρονται για το μέλλον του Ιράν, αλλά και για όσους σκέφτονται σοβαρά το μέλλον
https://firenexttime.net/council-of-the-left-an-iranian-experiment/
