Farooq Tariq
Οι επιθέσεις στα σύνορα Πακιστάν-Ιράν: μια ιστορική προοπτική
Μετά την αεροπορική επιδρομή της πακιστανικής πολεμικής αεροπορίας στις 18 Ιανουαρίου μέσα σε πόλη που βρίσκεται εντός των συνόρων με το Ιράν, από την οποία σκοτώθηκαν τουλάχιστον 9 άτομα, σε αντίποινα για την επίθεση με πυραύλους στις 16 Ιανουαρίου στην πόλη του Μπαλουχιστάν εντός των συνόρων του Πακιστάν, από την οποία σκοτώθηκαν μεταξύ άλλων δύο παιδιά, οι κυβερνήσεις του Πακιστάν και του Ιράν συμφώνησαν να αποκλιμακώσουν την απειλή πολέμου και να αποκαταστήσουν μια πλήρη διπλωματική σχέση.
Προς το παρόν, υπάρχει πλήρης ηρεμία στις 20 Ιανουαρίου, καθώς και οι δύο χώρες φαίνεται να παίρνουν εκδίκηση από τους «εχθρούς» τους που βρίσκουν καταφύγιο στην άλλη χώρα. Και οι δύο έχουν καταφέρει να σκοτώσουν κάποιους από αυτούς που ισχυρίζονται ότι είναι τρομοκρατικές ομάδες, του Τζάις αλ-Αντλ (στρατός της δικαιοσύνης) στο Πακιστάν και των αυτονομιστών Μπαλούχων στο Ιράν.
Το Ιράν ισχυρίστηκε ότι στόχευσε δύο βάσεις της ένοπλης ομάδας Τζάις αλ-Άντλ στο Πακιστάν. Η ομάδα είχε αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση σε αστυνομικό τμήμα της ιρανικής πόλης Ρασκ στη νότια συνοριακή επαρχία Σιστάν-Μπαλουχιστάν, κατά την οποία σκοτώθηκαν 11 Ιρανοί υπάλληλοι ασφαλείας. Η επίθεση καταδικάστηκε από το Πακιστάν.
Όποιος κι αν επιτίθεται στον άλλον, ο λαός των Μπαλούχων είναι ο στόχος και των δύο πλευρών. Κάποιοι πολεμούν τις «πακιστανικές θηριωδίες» και άλλοι την ιρανική αποικιοκρατική κατοχή μέρους του Μπαλουχιστάν. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, το δυτικό Μπαλουχιστάν χαρίστηκε στο Ιράν από τον βρετανικό ιμπεριαλισμό.
Η πακιστανική επίθεση σε «στρατόπεδα αυτονομιστών του Μπαλουχιστάν» στο Ιράν πραγματοποιήθηκε την ώρα που πολλές εκατοντάδες ακτιβιστές των Μπαλούχων έχουν κατασκηνώσει στο Ισλαμαμπάντ για να αναζητήσουν τους αγνοούμενους ακτιβιστές των Μπαλούχων και να σταματήσουν τις εξωδικαστικές εκτελέσεις. Ήρθαν στο Ισλαμαμπάντ από την περιοχή Τουρμπάτ του Μπαλουχιστάν σε μια μεγάλη πορεία που τράβηξε την προσοχή πολλών διεθνώς.
Η κλιμάκωση της συνοριακής έντασης που μετατρέπεται σε πυραυλικές επιθέσεις στο εσωτερικό του Πακιστάν και του Ιράν πρέπει να εξεταστεί στο φόντο της γενοκτονίας των Παλαιστινίων από το Ισραήλ. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που υπήρξε αεροπορική επιδρομή και πυραυλική επίθεση από το Πακιστάν εντός του Ιράν. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός θα ήταν πολύ ευχαριστημένος αν το Ιράν ήταν απασχολημένο με την άμυνα από τις επιθέσεις του Πακιστάν αντί να βοηθά τους Παλαιστίνιους αν και κυρίως μέσω πληρεξουσίων οργανώσεων.
Υπάρχει μια μακρά ιστορία συγκρούσεων μεταξύ των δύο χωρών. Υπήρξε ανταρτοπόλεμος στο Μπαλουχιστάν κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Μπούτο. Ξεκίνησε μετά την ανατροπή της εκλεγμένης επαρχιακής κυβέρνησης του Εθνικού Κόμματος Αουάμι (National Awami Party / NAP) που αντιπολιτευόταν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Λαϊκού Κόμματος του Πακιστάν του Μπούτο με την υποκίνηση του Σάχη του Ιράν το 1973. Πολλοί νέοι Μπαλούχοι πήγαν στα βουνά για να αντισταθούν και πολλοί μετανάστευσαν στο Αφγανιστάν και το Ιράν.
Κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας, το Ιράν προσπάθησε να φέρει άλλες φυλές στη γειτονική επαρχία Σεστάν-Μπαλουχιστάν για να μετατρέψει την πλειοψηφία των Μπαλούχων σε μειονότητα, όπως έκανε το Ισραήλ με τους Παλαιστίνιους.
Ο Σάχης του Ιράν ήταν τρομοκρατημένος με την αυξανόμενη αντίσταση των Μπαλούχων στο εσωτερικό του Ιράν, ζήτησε από τον Ζουλφικάρ Αλί Μπούτο να αναλάβει δράση κατά της επαρχιακής κυβέρνησης του ΝΑΡ. Ο Μπούτο το έκανε αυτό βάναυσα για να συντρίψει την αντίσταση των Μπαλούχων με τη βοήθεια της επιχείρησης του στρατού στο εσωτερικό του Μπαλουχιστάν. Ο Σάχης του Ιράν φοβόταν το γεγονός ότι αν το ανατολικό Μπαλουχιστάν ανεξαρτητοποιηθεί, το δυτικό Μπαλουχιστάν εντός της ιρανικής επικράτειας θα γινόταν μέρος του. Από τότε οι Μπαλούχοι στοχοποιήθηκαν και από τις δύο πλευρές, αλλά η αντίσταση με πολλές μορφές συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Και οι δύο χώρες κατηγορούν η μία την άλλη για την υπόθαλψη «τρομοκρατών» στις χώρες τους, τις θρησκευτικές ομάδες στο Πακιστάν και τις εθνικιστικές ομάδες στο Ιράν.
Εάν ο πόλεμος κλιμακωθεί, κάτι που δεν φαίνεται να συμβαίνει προς το παρόν, θα προκαλέσει ζημιά στις οικονομίες των δύο χωρών σε βαθμό που δεν έχει ξαναγίνει ποτέ. Οι προμήθειες πετρελαίου στο Πακιστάν μπορεί να πληγούν σκληρά από τους Ιρανούς. Το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών θα σταματούσε. Ήδη το Ιράν επωφελείται από το «λαθρεμπόριο» ασυσκεύαστου ιρανικού πετρελαίου στο Πακιστάν επί του παρόντος.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι εμπορικές δραστηριότητες μεταξύ Πακιστάν και Ιράν συνεχίστηκαν κανονικά, καθώς και οι δύο χώρες διατήρησαν όλα τα σημεία διέλευσης ανοιχτά, παρά την παραβίαση του εναέριου χώρου από τις ιρανικές δυνάμεις και το επακόλουθο αντίποινα των πακιστανικών δυνάμεων. Οι εμπορικές δραστηριότητες συνεχίζονται κατά μήκος των συνοριακών πόλεων, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Ταφτάν, Γκουαντέρ, Κετς, Παντζγκόρ και Ουασούκ.
Νωρίτερα, τον Αύγουστο του 2023, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών συναντήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ για να διαμορφώσουν ένα πενταετές εμπορικό σχέδιο με στόχο την επίτευξη εμπορικού στόχου ύψους 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η απειλή ενός ολοκληρωτικού πολέμου έχει ξεπεραστεί προς το παρόν, όπως φαίνεται, καθώς τόσο οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν όσο και του Πακιστάν μίλησαν μεταξύ τους και υπογράμμισαν τις «αδελφικές» σχέσεις. Πρόκειται απλώς για ένα μεσοδιάστημα μεταξύ των δύο λεγόμενων αδελφών ισλαμικών χωρών, οι οποίες περιμένουν μια καλύτερη στιγμή για να ξαναχτυπήσουν μόλις κλιμακωθεί η εσωτερική τους κρίση.
Το κίνημα των γυναικών κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν τα τελευταία χρόνια και η μακρά πορεία των Μπαλούχων ακτιβιστών στο Πακιστάν αποτελούν την πραγματική ελπίδα για τα προοδευτικά κινήματα και στις δύο χώρες και διεθνώς. Οι απαγωγές και οι δολοφονίες Μπαλούχων τόσο από την πακιστανική όσο και από την ιρανική κυβέρνηση πρέπει να σταματήσουν.
Μετάφραση: elaliberta.gr
Farooq Tariq, “Pakistan Iran border attacks: in historic perspectives”, Asia Europe Peoples Forum, 20 Ιανουαρίου 2024, στο Europe Solidaire Sans Frontières, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article69432. Αναδημοσίευση: International Viewpoint, 20 Ιανουαρίου 2024, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article8388.
Farooq Tariq, « Attaques à la frontière entre le Pakistan et l’Iran : une mise en perspectives historiques », Forum populaire Asie-Europe, 20 Ιανουαρίου 2024, στο Europe Solidaire Sans Frontières, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article69433.
