Διαδηλωτές υψώνουν σημαίες της Παλαιστίνης και της Συριακής Επανάστασης σε διαδήλωση υπέρ της Παλαιστίνης, στο Ίντλιμπ της Συρίας, στις 18 Οκτωβρίου 2023 (Rami Alsayed/NurPhoto μέσω Reuters)

Michael Karadjis

Η μαζική επίθεση του Ισραήλ στην ελεύθερη Συρία: Ιστορικό και κίνητρα

Δεν άργησε να συμβεί: από τη στιγμή που το καθεστώς Άσαντ κατέρρευσε και οι αντάρτες μπήκαν στη Δαμασκό, άρχισε η μαζική χερσαία και αεροπορική επίθεση του Ισραήλ. Όσο όλες αυτές οι αποθήκες όπλων, τα στρατιωτικά αεροδρόμια, τα κέντρα πληροφοριών, τα κέντρα επιστημονικών ερευνών, οι αεροπορικές βάσεις, τα συστήματα αεράμυνας, οι εγκαταστάσεις κατασκευής πυρομαχικών, τα «μικρά αποθέματα χημικών όπλων»^[1] και ολόκληρη η ναυτική δύναμη της Συρίας βρίσκονταν με ασφάλεια στα χέρια του καθεστώτος Άσαντ, το Ισραήλ δεν τα άγγιξε ποτέ. Όπως το θέτει ο Σύριος επαναστάτης σχολιαστής Ραμί, το Ισραήλ «γνώριζε τη θέση τους όλο αυτό το διάστημα, αλλά ένιωθε ασφαλές γνωρίζοντας ότι βρίσκονταν στα χέρια του Άσαντ, ο οποίος τα χρησιμοποιεί αποκλειστικά εναντίον των Σύριων»^[2], και σίγουρα ποτέ εναντίον του Ισραήλ. «Τώρα που οι Ελεύθεροι Σύριοι έχουν τον έλεγχο, το Ισραήλ πανικοβάλλεται και αρχίζει να τους βομβαρδίζει όλους», προκειμένου να αποτρέψει, όπως έχουν δηλώσει αμέτρητοι Ισραηλινοί ηγέτες, να πέσουν αυτά τα όπλα στα χέρια των πρώην ανταρτών, τους οποίους Ισραηλινοί ηγέτες έχουν χαρακτηρίσει ως «εχθρική οντότητα».

Σύμφωνα με τον Ben Caspit που γράφει για το al-Monitor, από τότε που οι αντάρτες πήραν τον έλεγχο της Συρίας, «το Ισραήλ λέει ότι έχει επιτεθεί σε περίπου 500 στόχους του καθεστώτος, έχει ρίξει 1.800 βόμβες ακριβείας, έχει καταστρέψει περίπου τη μισή πολεμική αεροπορία του Άσαντ, μεγάλο μέρος των αρμάτων μάχης και των δυνατοτήτων εκτόξευσης πυραύλων του καθεστώτος, το 80% των συστημάτων αεράμυνας, όλα τα εκρηκτικά UAV και το 90% των συστημάτων ραντάρ του, καθώς και τα χημικά όπλα που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Συρία»^[3]. Το όργανο παρακολούθησης πληροφοριών ανοικτού κώδικα OSINTdefender ισχυρίζεται ότι οι IDF έχουν εξουδετερώσει περίπου το 70-80% του στρατιωτικού δυναμικού της Συρίας^[4], οι τοποθεσίες περιλαμβάνουν «αντιαεροπορικές συστοιχίες, αεροδρόμια της συριακής πολεμικής αεροπορίας, ναυτικές βάσεις και δεκάδες εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων στη Δαμασκό, Χομς, Ταρτούς, Λατάκια και Παλμύρα», με αποτέλεσμα την καταστροφή «Τακτικών Βαλλιστικών Πυραύλων Scud, Πυραύλων Κρουζ, Πυραύλων Επιφανείας-Θαλάσσης, Πυραύλων Επιφανείας-Αέρα και Επιφανείας-Επιφανείας, UAVs, Μαχητικών Αεροσκαφών, Επιθετικών Ελικοπτέρων, Πλοίων, Ραντάρ, Τεθωρακισμένων, Υπόστεγων Αεροσκαφών και άλλων.»

«Ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν τα κτίρια των μυστικών υπηρεσιών και των τελωνείων στη συριακή πρωτεύουσα, τη Δαμασκό»^[5]. Τα κτίρια των μυστικών υπηρεσιών; Αναρωτιέμαι τι συμφωνίες μεταξύ του Ισραήλ και του καθεστώτος Άσαντ δεν ήθελαν να βρεθούν εκεί; Το ξεπούλημα του Γκολάν, ίσως; Τις συμφωνίες μεταξύ του Ισραήλ και του καθεστώτος Άσαντ^[6] για τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ εναντίον στόχων του Ιράν και της Χεζμπολλάχ; Πράγματι, υπάρχει ο φόβος ότι το Ισραήλ μπορεί να καταστρέφει στοιχεία εναντίον του Άσαντ, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις νέες αρχές για να απαγγείλουν κατηγορίες εναντίον του στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Στη συνέχεια, το Ισραήλ προχώρησε αμέσως στην πλήρη καταστροφή του πολεμικού στόλου της Συρίας^[7], κάτω από τη μύτη των αεροπορικών και ναυτικών βάσεων της Ρωσίας που εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ταρτούς και τη Λατάκεια. Τα μαζικά πλήγματα που εξαπέλυσε το Ισραήλ στην Ταρτούς στις 15 Δεκεμβρίου χαρακτηρίστηκαν από το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τα «πιο βίαια πλήγματα» στην περιοχή από το 2012. Μια γιγαντιαία πύρινη σφαίρα από σύννεφο σαν μανιτάρι ανατινάχθηκε πάνω από την περιοχή, «η έκρηξη ήταν τόσο ισχυρή που μετρήθηκε ως σεισμός μεγέθους 3,1 βαθμών στον σεισμικό ανιχνευτή»^[8].

Το Ισραήλ επεκτείνεται στο Γκολάν

Το Ισραήλ έχει επίσης εισβάλει βαθύτερα στην ελεγχόμενη από τη Συρία πλευρά του Γκολάν για να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας» (για την ήδη 57χρονη κατοχή του Γκολάν) εναντίον των συριακών ανταρτικών δυνάμεων. Αν και δεν είναι σαφής η ακριβής έκταση του εδάφους που έχει καταληφθεί, αυτός ο χάρτης από τους New York Times δείχνει τα εδάφη που κατέχουν οι IDF από τις 13 Δεκεμβρίου^[9].

Είναι σαφές ότι το Ισραήλ σκοπεύει να κρατήσει μεγάλο μέρος των νέων εδαφών που έχει κατακτήσει. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε ότι οι IDF θα παραμείνουν στη «συριακή πλευρά» του όρους Ερμών «κατά τους επόμενους χειμερινούς μήνες, καθώς το Ισραήλ στοχεύει να αποτρέψει το ενδεχόμενο να πέσει η συνοριακή περιοχή σε λάθος χέρια»^[10]. Για το Ισραήλ, μια «προσωρινή» παραμονή σημαίνει παραδοσιακά για πάντα, όπως συμβαίνει με το κύριο τμήμα των συριακών Υψιπέδων του Γκολάν, το οποίο το Ισραήλ κατέκτησε το 1967 και προσάρτησε παράνομα το 1981. Σύμφωνα με τον Ben Caspit που γράφει για το al-Monitor, μια ανώτερη ισραηλινή στρατιωτική πηγή δήλωσε ότι τα ισραηλινά στρατεύματα «δεν θα υποχωρήσουν μέχρι να απομακρυνθεί η απειλή για τα σύνορα του Ισραήλ, κάτι που μπορεί να πάρει “από τέσσερις ημέρες έως τέσσερα χρόνια”»^[11].

Σύμφωνα με τον Muntasir Abou Nabout του Al Jazeera, οι Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) κατέστρεψαν επίσης δρόμους, γραμμές ηλεκτροδότησης και δίκτυα ύδρευσης στην επαρχία Κουνέιτρα (η ελεγχόμενη από τη Συρία πλευρά του Γκολάν), όταν οι άνθρωποι αρνήθηκαν να εκκενώσουν την περιοχή. «Τα ισραηλινά τανκς σταθμεύουν πλέον σε πόλεις και χωριά στη νοτιοδυτική Συρία, καθώς ο ισραηλινός στρατός επέκτεινε την κατοχή των συριακών υψωμάτων του Γκολάν»^[12].

Στα χωριά της περιοχής αλ-Ραφίντ της Κουνέιτρα, το Ισραήλ έκοψε το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα για να πιέσει τους κατοίκους να φύγουν, αλλά αυτοί αρνήθηκαν και απαίτησαν να τους παραδοθούν όλα τα όπλα^[13]. Σύμφωνα με έναν ντόπιο που έδωσε συνέντευξη στον Aymenn Jawad Al-Tamimi, «κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο στόχος τους, αλλά σίγουρα έχουν δημιουργήσει έναν νέο εχθρό στο μέλλον για τους ίδιους». Ο ντόπιος υποστήριξε επίσης ότι «απομάκρυναν [οι IDF] τους κατοίκους του χωριού Ρασμ αλ-Ραουάντι κάτω από απειλές και εμπόδισαν όσους έφυγαν από το χωριό αλ-Χαμιντίγια να επιστρέψουν».

Οι IDF εισέβαλαν επίσης στην επαρχία Νταράα^[14], στρατεύματα που αναπτύχθηκαν στο χωριό Μα’άρια στη λεκάνη Αλ Γιαρμούκ, «περιπολώντας και πραγματοποιώντας έρευνες σε ορισμένους κατοίκους». Προσπάθησαν επίσης να εισέλθουν στο χωριό Αμπντίν, «αλλά οι κάτοικοι τους αντιμετώπισαν και τους εμπόδισαν να μπουν στο χωριό».

Εν τω μεταξύ, η ισραηλινή κυβέρνηση «ενέκρινε ομόφωνα» ένα σχέδιο για τον διπλασιασμό του πληθυσμού των 31.000 ισραηλινών εποίκων στα ίδια τα Υψίπεδα του Γκολάν^[15]. Όταν το Ισραήλ κατέλαβε το έδαφος το 1967, περίπου 130.000 Σύριοι εκδιώχθηκαν^[16], αλλά περίπου 20.000 Σύριοι Δρούζοι εξακολουθούν να παραμένουν ανάμεσα στους εποίκους και αρνούνται σταθερά την ισραηλινή υπηκοότητα^[17]. Ωστόσο, τώρα το Ισραήλ προσπαθεί να υποκινήσει τον αυτονομισμό μεταξύ των Σύριων Δρούζων στην περιοχή Χαντέρ του Γκολάν, ισχυριζόμενο ότι θέλουν να ενταχθούν στο Ισραήλ^[18] από φόβο για τις νέες συριακές αρχές, παρά την εκτεταμένη συμμετοχή των Δρούζων στην κύρια περιοχή τους, τη Σουουέιντα, και τις ηγεσίες τους στην επανάσταση.

Ο Αραβικός Σύνδεσμος καταδικάζει, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν το Ισραήλ

Στις 13 Δεκεμβρίου, ο Αραβικός Σύνδεσμος καταδίκασε έντονα αυτή την ισραηλινή επίθεση^[19], και ξεχωριστά η Τουρκία, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και τα ΗΑΕ εξέδωσαν σκληρές ανακοινώσεις.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ΗΠΑ υποστήριξαν την επιθετικότητα του Ισραήλ, με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας Σάλιβαν να ισχυρίζεται ότι «αυτό που κάνει το Ισραήλ είναι να προσπαθεί να εντοπίσει πιθανές απειλές, τόσο συμβατικές όσο και όπλα μαζικής καταστροφής, που θα μπορούσαν να απειλήσουν το Ισραήλ και, ειλικρινά, να απειλήσουν και άλλους, και να εξουδετερώσει αυτές τις απειλές»^[20], καθώς το Ισραήλ καταστρέφει σχεδόν ολόκληρο το συριακό οπλοστάσιο με τα όπλα που του προμηθεύουν οι ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ υποστήριξαν επίσης την επέκταση του Ισραήλ στο συριακό Γκολάν, με τον εκπρόσωπο του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών Μάθιου Μίλερ να εξηγεί ότι η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ «δημιούργησε ένα δυνητικό κενό που θα μπορούσε να είχε καλυφθεί από τρομοκρατικές οργανώσεις που απειλούν το Ισραήλ». Βέβαια, τόνισε ότι η παραμονή του Ισραήλ θα έπρεπε να είναι «προσωρινή», αλλά ο κόσμος γνωρίζει ότι τα λόγια των ΗΠΑ δεν σημαίνουν τίποτα σε σχέση με τις πράξεις του Ισραήλ – πράγματι, η κατοχή του υπόλοιπου Γκολάν από το Ισραήλ το 1967 υποτίθεται ότι ήταν επίσης προσωρινή.

Εν τω μεταξύ, στις 9 Δεκεμβρίου, την ώρα που η ισραηλινή επίθεση κορυφωνόταν, αναφέρθηκε ότι η Ρωσία, καθώς αποσύρθηκε από το νότο, παρέδωσε στο Ισραήλ δύο εγκαταστάσεις^[21] στη Νταράα και ένα παρατηρητήριο στο όρος Τελ Αλ Χάρα. Καθώς οι ρωσικές δυνάμεις εδρεύουν στην περιοχή του Γκολάν από το 2018, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας Πούτιν-Τραμπ-Νετανιάχου-Άσαντ για να κρατήσουν μακριά τόσο τους Σύριους αντάρτες όσο και τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ιράν –για να προστατεύσουν ταυτόχρονα τόσο το καθεστώς Άσαντ όσο και την ισραηλινή κατοχή– αυτή η ιστορία ακούγεται πιθανή.

Οι Ισραηλινοί ηγέτες αιτιολογούν την επιθετικότητά τους

Καθώς η επανάσταση κατέλαβε τη Δαμασκό και ο Άσαντ έφυγε νωρίς το πρωί της 8ης Δεκεμβρίου, ο αρχηγός των IDF Χέρτσι Χαλεβί ανακοίνωσε την έναρξη «πολεμικών επιχειρήσεων» στη Συρία, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ πολεμά πλέον σε ένα «τέταρτο μέτωπο» στη Συρία^[22], εκτός από τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη και το Λίβανο. Η μαζική επίθεση του Ισραήλ στη Συρία είχε αρχίσει. Στις 9 Οκτωβρίου, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Γισραέλ Κατς «ανακοίνωσε ότι είχε δώσει εντολή στο στρατό να δημιουργήσει μια “ζώνη ασφαλείας” στη συριακή πλευρά», απαλλαγμένη από όπλα και «τρομοκρατικές» υποδομές^[23], όπως είπε.

Τα περισσότερα μιμίδια δεν προχώρησαν πέρα από την ισραηλινή προπαγάνδα, όπως ο ισχυρισμός του Νετανιάχου ότι τα γεγονότα αυτά είναι «άμεσο αποτέλεσμα» της στρατιωτικής εκστρατείας του Ισραήλ κατά του Ιράν και της Χεζμπολλάχ και ο ισχυρισμός του ότι «αυτή είναι μια ιστορική μέρα στην ιστορία της Μέσης Ανατολής». Βέβαια, ποιος δεν θα ήθελε να προσποιηθεί χαρά και να προσπαθήσει να πάρει τα εύσημα για την κατάρρευση ενός τόσο τερατώδους καθεστώτος. Πιο σημαντικό όμως ήταν αυτό που είπε επίσης ο Νετανιάχου: «Δώσαμε στον ισραηλινό στρατό την εντολή να καταλάβει αυτές τις θέσεις για να διασφαλίσουμε ότι καμία εχθρική δύναμη δεν θα εγκατασταθεί ακριβώς δίπλα στα σύνορα του Ισραήλ»^[24]. Στις 15 Δεκεμβρίου, ο Νετανιάχου συνέχισε με τον ισχυρισμό ότι οι ενέργειες του Ισραήλ στη Συρία αποσκοπούσαν στο να «αναχαιτίσουν τις πιθανές απειλές από τη Συρία και να αποτρέψουν την κατάληψη θέσεων κοντά στα σύνορά μας από τρομοκρατικά στοιχεία»^[25].

Ο Κατς επανέλαβε επίσης τις θέσεις του, δηλώνοντας στις 15 Δεκεμβρίου ότι «οι άμεσοι κίνδυνοι για τη χώρα δεν έχουν εξαφανιστεί και οι πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία αυξάνουν την ένταση της απειλής^[26], παρά το γεγονός ότι οι ηγέτες των ανταρτών προσπαθούν να παρουσιάσουν μια επίφαση μετριοπάθειας». Στις 18 Δεκεμβρίου, η αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Σαρρέν Χασκέλ, περιέγραψε την HTS ως «λύκους με προβιά προβάτου»^[27] και δήλωσε ότι «δεν πρόκειται να ξεγελαστούμε από τα ωραία λόγια», υποστηρίζοντας ότι «αυτές οι ομάδες ανταρτών είναι στην πραγματικότητα τρομοκρατικές ομάδες» και συνέχισε να υπενθυμίζει τις προηγούμενες διασυνδέσεις του Τζολάνι με την Αλ-Κάιντα.

Ο υπουργός Διασποράς των Λικουντιστών Αμαχάι Τσίκλι τοποθετήθηκε πιο ανοιχτά, δηλώνοντας ότι «τα γεγονότα στη Συρία δεν είναι καθόλου αιτία για πανηγυρισμούς^[28]. Παρά την μετονομασία της Χαγιάτ Ταχρίρ ασ-Σαμ και του ηγέτη της Άχμεντ αλ-Σάραα, η ουσία είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της Συρίας βρίσκεται πλέον υπό τον έλεγχο των παρακλαδιών της αλ-Κάιντα και του Ντά’ες. Τα καλά νέα είναι η ενίσχυση των Κούρδων και η επέκταση του ελέγχου τους στα βορειοανατολικά της χώρας (περιοχή Ντέιρ εζ-Ζορ). Επιχειρησιακά, το Ισραήλ πρέπει να αναβαθμίσει τον έλεγχό του στα υψώματα του Ερμών ... δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους τζιχαντιστές να εγκατασταθούν κοντά στους εποικισμούς μας».

Ο ισραηλινοί υπολογισμοί τις ημέρες πριν από την πτώση

Όλα αυτά είχαν ήδη συζητηθεί στις αβέβαιες ημέρες μεταξύ της πρώτης επίθεσης που κατέλαβε το Χαλέπι και της κατάρρευσης του καθεστώτος δέκα ημέρες αργότερα. Όπως θα δούμε, οι Ισραηλινοί ηγέτες δεν ήταν ακριβώς «ενθουσιασμένοι», όπως ισχυρίστηκε ένα κάπως ατυχές άρθρο του Juan Cole.

Το Ισραήλ υποστήριζε πάντα το καθεστώς Άσαντ εναντίον της αντιπολίτευσης (βλ. επόμενη ενότητα)∙ αυτό το τοποθετούσε στην ίδια πλευρά με τον Ιρανό εχθρό του, με τη διαφορά ότι προτιμούσε το καθεστώς χωρίς το Ιράν – εξ ου και η ισχυρή δεκαετής συνεργασία του Ισραήλ με τη Ρωσία, αρχής γενομένης από την επέμβαση του 2015 για τη διάσωση του Άσαντ∙ έκτοτε, η συμφωνία Ισραήλ-Ρωσίας επιτρέπει στο Ισραήλ να βομβαρδίζει κατά βούληση στόχους του Ιράν και της Χεζμπολλάχ οπουδήποτε στη Συρία, και το παγκόσμιας κλάσης ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400 να μην το αγγίζει. Αλλά το Ισραήλ άφηνε πάντα ανέπαφη την πολεμική μηχανή του Άσαντ.

Κατά τη διάρκεια του καταστροφικού πολέμου του Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολλάχ στο Λίβανο, το καθεστώς Άσαντ δεν έκανε τίποτα για να βοηθήσει το σύμμαχό του^[29] τη στιγμή της υπαρξιακής του ανάγκης, έκλεισε μάλιστα τα γραφεία στρατολόγησης της Χεζμπολλάχ, απαγόρευσε στους Σύριους πολίτες να πολεμούν στο εξωτερικό^[30], απαγόρευσε στην παραδοσιακά συνδεδεμένη με το Ιράν Τέταρτη Μεραρχία να μεταφέρει όπλα ή να παρέχει καταλύματα στη Χεζμπολλάχ ή στις ιρανικές δυνάμεις^[31], κατέσχεσε τις αποθήκες πυρομαχικών της Χεζμπολλάχ στην αγροτική Δαμασκό^[32]. Το καθεστώς χρειάστηκε μάλιστα 48 ώρες για να σχολιάσει τη δολοφονία του Νασράλα από το Ισραήλ^[33]. Από την αρχή της γενοκτονίας της Γάζας, το καθεστώς Άσαντ αρνήθηκε να ανοίξει μέτωπο στο Γκολάν, όπως έκανε η Χεζμπολλάχ στο νότιο Λίβανο, όπως έχει σημειωθεί ευρέως σε πολλές αναφορές^[34]∙ το συριακό καθεστώς, σύμφωνα με το λιβανέζικο al-Modon, έδωσε εντολή στις δυνάμεις του στο Γκολάν «να μην εμπλακούν σε οποιεσδήποτε εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένης της ρίψης σφαιρών ή οβίδων προς το Ισραήλ»^[35]. Παλαιστίνιοι συνελήφθησαν επειδή επιχείρησαν να πραγματοποιήσουν συγκεντρώσεις αλληλεγγύης για τη Γάζα^[36].

Δεδομένου ότι το Ισραήλ είχε μόλις περάσει από έναν πόλεμο με τη Χεζμπολλάχ, μπορούσε να δει την ευκαιρία που παρουσιάστηκε από την προδοσία του Άσαντ για να πιέσει τον Άσαντ για περισσότερα, δηλαδή να διακόψει εντελώς τις ιρανικές μεταφορές όπλων στο Λίβανο. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Μόσχα τον Νοέμβριο, ο υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων του Νετανιάχου, Ρον Ντέρμερ, είπε στους Ρώσους οικοδεσπότες του ότι το Ισραήλ θα πρότεινε στις ΗΠΑ να άρουν ή να παγώσουν τις κυρώσεις κατά του καθεστώτος Άσαντ^[37] σε αντάλλαγμα για οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια να αποτραπεί η ροή όπλων προς τη Χεζμπολλάχ (μάλιστα αυτό δείχνει πόσο έξω από την πραγματικότητα είναι οι θεωρίες συνωμοσίας που ισχυρίζονται, με μηδενικά στοιχεία, ότι το Ισραήλ ήταν με κάποιο τρόπο «πίσω» από την επίθεση της HTS που οδήγησε στην πτώση του Άσαντ, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό).

Ως εκ τούτου, αιφνιδιασμένο, όπως και όλοι οι άλλοι, από τις γρήγορες επιτυχίες της συριακής επανάστασης, το Ισραήλ είχε την τάση να υιοθετήσει μια άποψη που χτυπούσε και προς τις δυο πλευρές, δηλαδή να μην υποστηρίζει τον Άσαντ, προκειμένου να πιέσει το καθεστώς του για περισσότερα τη στιγμή της αδυναμίας του, προειδοποιώντας παράλληλα για τους κινδύνους από την άλλη πλευρά. Η άποψη του ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ που εκφράστηκε στις 3 Δεκεμβρίου ότι «το Ισραήλ δεν διαλέγει στρατόπεδο», καθώς «δεν υπάρχει καλή πλευρά εκεί», ήταν ίσως πιο κοντά στην κυρίαρχη ισραηλινή άποψη. Ο Σάαρ δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ θα πρέπει να «διερευνήσει τρόπους για να αυξήσει τη συνεργασία» με τους Κούρδους, «πρέπει να επικεντρωθούμε στα συμφέροντά τους»^[38].

Στις 29 Νοεμβρίου, ο Νετανιάχου πραγματοποίησε διαβουλεύσεις ασφαλείας με τους επικεφαλής της «άμυνας». Του είπαν ότι οι δυνάμεις της Χεζμπολλάχ θα μετατοπιστούν τώρα πιθανότατα στη Συρία, «προκειμένου να υπερασπιστούν το καθεστώς Άσαντ», κάτι που, όπως εκτίμησαν, θα «ενίσχυε την πιθανότητα να διατηρηθεί η εκεχειρία Ισραήλ-Λιβάνου», κάνοντας τις εξελίξεις αυτές να «φαίνονται θετικές» βραχυπρόθεσμα, αλλά «η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ θα δημιουργούσε πιθανότατα χάος στο οποίο θα αναπτύσσονταν στρατιωτικές απειλές κατά του Ισραήλ»^[39]. Το πρώτο σημείο, ότι τα πλήγματα που δέχεται το καθεστώς Άσαντ «αναγκάζει όλα τα μέλη του άξονα να επικεντρωθούν σε ένα άλλο πεδίο δράσης που δεν είναι το Ισραήλ»^[40], θεωρείται επίσης κάτι «σαφές θετικό για το Ισραήλ» από τον Ναντάβ Πόλακ, πρώην αξιωματούχο των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών στο Πανεπιστήμιο Ράιχμαν στο Ισραήλ. Με άλλα λόγια, και οι δύο πηγές υποδηλώνουν ότι το Ισραήλ είδε το γεγονός ότι το Ιράν και η Χεζμπολλάχ βρίσκονται στη Συρία, πολεμώντας για τον Άσαντ, ως «θετικό», επειδή έτσι δεν επικεντρώνονται στο Ισραήλ.

Όσον αφορά το δεύτερο σημείο, τις «στρατιωτικές απειλές» που μπορεί να προκύψουν, το Channel 12, αναφέρει ότι στη συνάντηση εκφράστηκαν επίσης ανησυχίες ότι οι «στρατηγικές δυνατότητες» του καθεστώτος Άσαντ, συμπεριλαμβανομένων «των υπολειμμάτων των χημικών όπλων [του]», θα μπορούσαν να πέσουν στα χέρια των τζιχαντιστών, οπότε οι IDF «λέγεται ότι προετοιμάζονται για ένα σενάριο όπου το Ισραήλ θα πρέπει να δράσει», δηλαδή να καταστρέψει αυτό το οπλισμό πριν πέσει στα χέρια των ανταρτών, κάτι που φυσικά συνέβη ακριβώς.

Ορισμένοι επιφανείς δεξιοί Ισραηλινοί εκπρόσωποι ή κατάσκοποι ασφαλείας εξέφρασαν πιο έντονα την άποψη ότι πρέπει να υποστηριχθεί ο Άσαντ. Για παράδειγμα, στις 29 Νοεμβρίου, ο Δρ Γιαρόν Φρίντμαν του Πανεπιστημίου της Χάιφα έγραψε ένα άρθρο στη Maariv υποστηρίζοντας ότι η HTS «ελέγχει την εσωτερική τρομοκρατία σε ολόκληρη την επαρχία του Ίντλιμπ» και «όπως και η Χαμάς», λαμβάνει υποστήριξη από την Τουρκία και το Κατάρ. Επισημαίνει ότι «η αντιπολίτευση αποτελείται κυρίως από φανατικούς σουνίτες από το ρεύμα των σαλαφιστών τζιχαντιστών» που «μοιάζουν με τους τρομοκράτες της Χαμάς». Τονίζει ότι ενώ «ο Άσαντ απέχει πολύ από το να είναι φίλος του Ισραήλ ... είναι ο παλιός και γνώριμος εχθρός», υπό τον οποίο «η Συρία δεν έχει διεξάγει πόλεμο εναντίον του Ισραήλ για περισσότερα από πενήντα χρόνια», ενώ «ο Μπασάρ αλ-Άσαντ δεν έχει κουνήσει ούτε το δάχτυλο υπέρ της Χαμάς ή της Χεζμπολλάχ από την αρχή του πολέμου στη Γάζα»^[41]. Ως εκ τούτου, «η ισλαμική αντιπολίτευση που στοχεύει να μετατρέψει τη Συρία σε κέντρο παγκόσμιας τζιχάντ είναι ένας πολύ πιο επικίνδυνος εχθρός. Η επιλογή μιας Συρίας υπό την εξουσία του Άσαντ υπό την αιγίδα της Ρωσίας εξακολουθεί να είναι η λιγότερο κακή από την άποψη του Ισραήλ».

Ο Ελιγιάχου Γιοσιάν, πρώην αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών της διαβόητης Μονάδας 8200 του Ισραήλ –που θεωρείται ύποπτος ότι βρίσκεται πίσω από τη μαζική κυβερνοτρομοκρατική επίθεση του Ισραήλ σε βομβητές μελών της Χεζμπολλάχ, που εξεράγησαν στα πρόσωπα και τα χέρια των ανθρώπων– εξήγησε στις 5 Δεκεμβρίου: «Προσωπικά, υποστηρίζω την εξουσία του Άσαντ, επειδή είναι ένας αδύναμος εχθρός και ένας αδύναμος εχθρός εξυπηρετεί τα συμφέροντά μας. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ποιος θα έρθει μετά την πτώση του Άσαντ». Σημείωσε ότι το Ισραήλ μπορεί να επιτίθεται στη Συρία «κάθε τόσο σε συντονισμό με τη Ρωσία και χωρίς καμία απειλή». Ως εκ τούτου «πρέπει να υποστηρίξουμε την ύπαρξη του Άσαντ»^[42].

Μια πιθανότητα που συζητήθηκε ήταν να εισβάλει το Ισραήλ και να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας»^[43] στη νότια Συρία, εάν το καθεστώς κατέρρεε ή ήταν κοντά στην κατάρρευση.

Η άποψη αυτή διατυπώθηκε με σθένος από τον αντισυνταγματάρχη Αμίτ Γιαγκούρ, έναν άλλο πρώην ανώτερο αξιωματικό των μυστικών υπηρεσιών (ο οποίος είχε προηγουμένως ζητήσει από το Ισραήλ να «διώξει το Ιράν από τη Συρία»^[44]). Στις 6 Δεκεμβρίου, υποστήριξε ότι αυτό που είχαν επιτύχει οι αντάρτες αποτελούσε «τεκτονική κατάρρευση της συμφωνίας Σάικς-Πικό, μια σημαντική κατάρρευση των θεμελίων της παλαιάς τάξης πραγμάτων» και, ως εκ τούτου, «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει μια ζώνη ασφαλείας ανάμεσα σε εμάς και τους σουνίτες». Αυτή η ζώνη ασφαλείας «θα μπορούσε να είναι πλήρως φυλασσόμενη από αξιωματικούς των IDF», το οποίο όμως ήταν «λιγότερο ρεαλιστικό», ή «φυλασσόμενη από δυνάμεις του καθεστώτος του Άσαντ»^[45], το οποίο προφανώς θεώρησε πιο ρεαλιστικό, «ώστε να μην καταλήξουμε σε κοινά σύνορα με αυτούς τους τύπους», κάνοντας αναφορά στην 7η Οκτωβρίου.

Δεν είχαν όλοι οι σιωνιστές σχολιαστές αυτές τις απόψεις. Ο Εγιάλ Ζίσσερ του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, εξήγησε ότι υπάρχουν τώρα φωνές που αμφισβητούν την «παραδοσιακή ισραηλινή προσέγγιση της προτίμησης του Άσαντ – του διαβόλου που ξέρουμε»^[46], με σκοπό να δοθεί ένα χτύπημα στο Ιράν με την απαλλαγή από το καθεστώς Άσαντ. Στην πραγματικότητα, ένα από τα προβλήματα για το Ισραήλ ήταν το ίδιο πρόβλημα για τη Ρωσία και το Ιράν – αν ο δυνάστης στον οποίο βασίζεσαι επί δεκαετίες για να εξυπηρετεί τα ποικίλα και ακόμη και αντικρουόμενα συμφέροντά σου δεν μπορεί πλέον να διατηρήσει αυτή τη «σταθερότητα», αλλά αντίθετα, ο οίκος του καταρρέει σαν τραπουλόχαρτο, τότε η συνέχιση της υποστήριξης δεν θα ήταν απλώς μια κακή επένδυση, αλλά θα ήταν εντελώς άσκοπη.

Υπό αυτό το πρίσμα, αυτό που είναι εντυπωσιακό σε όλες αυτές τις απόψεις που εκφράστηκαν παραπάνω –ακόμη και λίγες ημέρες πριν από την κατάρρευση του καθεστώτος– είναι το πόσο εξαιρετικά μη ρεαλιστικές ήταν∙ όλοι έμοιαζαν να φαντάζονται ότι ο Άσαντ είχε ακόμη μια ευκαιρία! Τέτοια τύφλωση σε τόσο προχωρημένη ημερομηνία υποδηλώνει εσκεμμένη συμπεριφορά, δηλαδή, το Ισραήλ είχε επενδύσει τόσο πολύ στην επιβίωση του καθεστώτος που ήταν αδύνατο να φανταστεί ότι δεν θα ήταν εκεί, έστω και αν διοικούσε μόνο τη ζώνη ασφαλείας! Πράγματι, ακόμη και ο Ζίσσερ σημειώνει για την κίνηση ορισμένων σιωνιστών να αποδεχτούν την πτώση του Άσαντ ως ήττα του Ιράν: «Προς το παρόν τουλάχιστον, η ισραηλινή ηγεσία δεν εξετάζει ένα τέτοιο ενδεχόμενο»^[47].

Ιστορικό υπόβαθρο: Το Ισραήλ και η συριακή επανάσταση 2011-2018

Όποιος μπερδεύεται σχετικά με αυτό δεν θα έπρεπε. Εάν κάποιος έχει εκτεθεί είτε στην προπαγάνδα των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης είτε στην προπαγάνδα των καμπιστών που παρουσιάζουν το Ισραήλ και το καθεστώς Άσαντ ως εχθρούς, η παρακάτω τεκμηρίωση θα καταδείξει ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της συριακής σύγκρουσης, οι Ισραηλινοί ηγέτες (πολιτικοί, στρατιωτικοί και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών) και οι δεξαμενές σκέψης εξέφραζαν συνεχώς την προτίμησή τους για την επικράτηση του καθεστώτος Άσαντ έναντι των αντιπάλων του και εκτιμούσαν ιδιαίτερα τις δεκαετίες μη αντίστασης του Άσαντ στο κατεχόμενο συνοριακό Γκολάν^[48].

Αυτό φυσικά τους κάνει φίλους, αλλά η «σύγκρουση» μεταξύ του Ισραήλ και της Συρίας είναι πολύ απλή: Το Ισραήλ κατέλαβε το Γκολάν της Συρίας το 1967 και αρνήθηκε σταθερά να διαπραγματευτεί ποτέ την επιστροφή του. Αυτό δεν είναι θέμα του Άσαντ, είναι θέμα της Συρίας, η αντιπολίτευση έχει κάνει συνεχείς δηλώσεις για το δικαίωμα της Συρίας να χρησιμοποιήσει όλα τα νόμιμα μέσα για να ανακτήσει το Γκολάν^[49]. Όταν ρωτήθηκε αν θα ακολουθήσει τους στενούς του Άραβες συμμάχους –Αίγυπτο, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Ιορδανία– στη σύναψη σχέσεων με το Ισραήλ, η απάντηση του Άσαντ ανέφερε μόνο το Γκολάν, αποφεύγοντας να αναφερθεί στην «αντίσταση» ή την Παλαιστίνη: «Η θέση μας ήταν πολύ σαφής από την αρχή των ειρηνευτικών συνομιλιών τη δεκαετία του 1990 ... Μπορούμε να δημιουργήσουμε κανονικές σχέσεις με το Ισραήλ μόνο όταν ανακτήσουμε τα εδάφη μας ... Επομένως, αυτό είναι δυνατό όταν το Ισραήλ είναι έτοιμο, αλλά δεν είναι και δεν ήταν ποτέ έτοιμο ... Επομένως, θεωρητικά ναι, αλλά πρακτικά, μέχρι στιγμής η απάντηση είναι όχι»^[50]. Ο Άσαντ, με άλλα λόγια, ήθελε να γίνει Σαντάτ, αλλά το Ισραήλ δεν τον άφησε.

Το 2012:

Ο επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ, υποστράτηγος Αβίβ Κοτσάβι, «προειδοποίησε ότι το “ριζοσπαστικό Ισλάμ” κερδίζει έδαφος στη Συρία, λέγοντας ότι η χώρα υφίσταται μια διαδικασία “ιρακινοποίησης”, με μαχητικές και φυλετικές φατρίες να ελέγχουν διάφορα τμήματα της χώρας», και ισχυρίστηκε ότι υπάρχει «συνεχής ροή ακτιβιστών της Αλ Κάιντα και της παγκόσμιας τζιχάντ στη Συρία»^[51]. Είπε ότι με την αποδυνάμωση του καθεστώτος Άσαντ, «τα Υψίπεδα του Γκολάν θα μπορούσαν να γίνουν πεδίο δράσης κατά του Ισραήλ, παρόμοια με την κατάσταση στο Σινά, ως αποτέλεσμα του αυξανόμενου κινήματος τζιχάντ στη Συρία».

Το 2013:

Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα υψώσει έναν νέο φράχτη ασφαλείας κατά μήκος της γραμμής εκεχειρίας με τη Συρία, διότι «Ξέρουμε ότι στην άλλη πλευρά των συνόρων μας με τη Συρία σήμερα, ο συριακός στρατός έχει απομακρυνθεί και έχουν εισχωρήσει οι δυνάμεις της παγκόσμιας τζιχάντ». «Επομένως, πρέπει να προστατεύσουμε αυτά τα σύνορα από διεισδύσεις και τρομοκρατία, όπως κάνουμε με επιτυχία κατά μήκος των συνόρων του Σινά»^[52].

Σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του BBC, ο Νετανιάχου χαρακτήρισε τις ομάδες των Σύριων ανταρτών ως «τους χειρότερους ισλαμιστές ριζοσπάστες στον κόσμο... Έτσι, προφανώς ανησυχούμε ότι όπλα που είναι καινοτόμα, που μπορούν να αλλάξουν την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, θα πέσουν στα χέρια αυτών των τρομοκρατών»^[53], είπε.

«Ο αρχηγός του στρατιωτικού επιτελείου του Ισραήλ προειδοποίησε ότι ορισμένες από τις δυνάμεις των ανταρτών που προσπαθούν να ανατρέψουν τον Σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ μπορεί σύντομα να στρέψουν την προσοχή τους προς το νότο και να επιτεθούν σε ισραηλινούς εποικισμούς στα Υψίπεδα του Γκολάν. Βλέπουμε τρομοκρατικές οργανώσεις που αποκτούν όλο και περισσότερα ερείσματα στην περιοχή και πολεμούν κατά του Άσαντ»^[54], δήλωσε ο αντιστράτηγος Μπένι Γκαντζ σε συνέδριο στην Χερτσλίγια, βόρεια του Τελ Αβίβ. «Μαντεύετε κάτι; Εμείς θα είμαστε οι επόμενοι στη σειρά».

Το Ισραήλ «ανησυχεί επίσης ότι όποιος βγει νικητής στον εμφύλιο πόλεμο θα είναι ένας πολύ πιο επικίνδυνος αντίπαλος»^[55] από ό,τι ήταν ποτέ ο Άσαντ. «Ο στρατός προβλέπει ότι όλα αυτά (τα επί 40 χρόνια ειρηνικά σύνορα) θα αλλάξουν σύντομα, ενώ προετοιμάζεται για το χειρότερο». Η περιοχή κοντά στο κατεχόμενο Γκολάν έχει γίνει «μια τεράστια ακυβέρνητη περιοχή και μέσα σε μια ακυβέρνητη περιοχή πολλοί, πολλοί παράγοντες θέλουν να είναι μέσα και θέλουν να παίξουν τον δικό τους ρόλο και να εργαστούν για τα δικά τους συμφέροντα», δήλωσε ο Γκαλ Χιρς, έφεδρος ισραηλινός ταξίαρχος, υποστηρίζοντας ότι η Συρία έχει γίνει πλέον «μια μεγάλη απειλή για το Ισραήλ» τα τελευταία δύο χρόνια.

«Ο άνθρωπος του Ισραήλ στη Δαμασκό – Γιατί η Ιερουσαλήμ δεν θέλει να πέσει το καθεστώς Άσαντ» – τίτλος στο Foreign Affairs (10 Μαΐου 2013)^[56], άρθρο του Εφραΐμ Χαλεβί, ο οποίος υπηρέτησε ως επικεφαλής της Μοσάντ από το 1998 έως το 2002.

Ο στρατηγικός αναλυτής του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας Αμός Γκιλάντ υπογράμμισε ότι ενώ το Ισραήλ «είναι έτοιμο να καταφύγει στη βία για να αποτρέψει να φτάσουν προηγμένα συριακά όπλα στη Χεζμπολλάχ ή στους τζιχαντιστές αντάρτες», το Ισραήλ δεν ενδιαφέρεται να επιτεθεί στα χημικά όπλα της Συρίας επί του παρόντος, διότι «τα καλά νέα είναι ότι αυτά βρίσκονται υπό πλήρη έλεγχο (της συριακής κυβέρνησης)»^[57].

[Σχόλιο: όπως βλέπουμε, η ισραηλινή άποψη ότι τα χημικά όπλα δεν αποτελούσαν πρόβλημα στα χέρια του Άσαντ, αλλά πρέπει να καταστραφούν αν πέσει, που τίθεται σε ισχύ τώρα, πάει πολύ πίσω].

Στις αρχές του 2015:

Ο Νταν Χαλούτς, πρώην αρχηγός του επιτελείου των IDF, υποστήριξε ότι ο Άσαντ ήταν η λιγότερο επιβλαβής επιλογή στη Συρία, οπότε οι δυτικές δυνάμεις και το Ισραήλ «θα πρέπει να ενισχύσουν τη σταθερότητα του συριακού καθεστώτος απέναντι στους αντιπάλους του». Το να επιτραπεί η πτώση του Άσαντ θα ήταν «το πιο κατάφωρο λάθος».

Το 2015 (λίγο πριν από τη ρωσική επέμβαση για τη διάσωση του Άσαντ, την οποία υποστήριξε το Ισραήλ):

Ο εκπρόσωπος των IDF Αλόν Μπεν-Νταβίντ δήλωσε ότι «Οι ισραηλινές στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες επιβεβαιώνουν ότι η ικανότητα της λιβανέζικης Χεζμπολλάχ και της ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς να προστατεύσουν το συριακό καθεστώς έχει μειωθεί δραματικά, καθιστώντας την ισραηλινή στρατιωτική διοίκηση πιο προσεκτική για μια ξαφνική πτώση του συριακού καθεστώτος που θα επιτρέψει σε μάχιμες τζιχαντιστικές ομάδες να κυριαρχήσουν κοντά στα ισραηλινά σύνορα», ως εκ τούτου, οι στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών «εργάζονται για την προετοιμασία ενός καταλόγου στόχων που είναι πιθανό να πληγούν στο εσωτερικό της Συρίας, μετά από μια πιθανή πτώση του καθεστώτος Άσαντ.»^[58]

[Δύο σημεία: πρώτον, είναι σαφές ότι αυτός ο «κατάλογος στόχων» είναι χρήσιμος τώρα που έχει επέλθει «η πτώση του καθεστώτος Άσαντ»· δεύτερον, αυτό υποδηλώνει επίσης ότι το Ισραήλ δεν ήταν αντίθετο με την παρουσία του Ιράν και της Χεζμπολλάχ στη Συρία, εφόσον αυτοί απλώς υπερασπίζονταν τον Άσαντ και δεν μετέφεραν πυραύλους στο Λίβανο].

Το 2015 (μετά την έναρξη της ρωσικής επέμβασης):

Την ώρα που το Ισραήλ ετοιμάζεται για την πρώτη συνάντηση συντονισμού με τη Ρωσία σχετικά με την κοινή τους παρέμβαση στη Συρία, ισραηλινές στρατιωτικές πηγές επιβεβαίωσαν την ύπαρξη συναίνεσης στους κύκλους λήψης αποφάσεων του Τελ Αβίβ σχετικά με τη σημασία της διατήρησης του καθεστώτος Άσαντ^[59]. Ο σχολιαστής στρατιωτικών θεμάτων Αλόν Μπεν-Νταβίντ ανέφερε μια πηγή εντός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου Στρατού ότι «η καλύτερη επιλογή για το Ισραήλ θα ήταν να παραμείνει το καθεστώς Άσαντ και να συνεχιστούν οι εσωτερικές συγκρούσεις για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα». Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Maariv, η στρατιωτική πηγή επεσήμανε ότι η διατήρηση του καθεστώτος Άσαντ, το οποίο απολαμβάνει διεθνούς αναγνώρισης, απαλλάσσει το Ισραήλ από το βάρος της άμεσης επέμβασης και της βαθιάς εμπλοκής στον συνεχιζόμενο πόλεμο. Σημείωσε ότι το Ισραήλ συμφωνεί τόσο με τη Ρωσία όσο και με το Ιράν στο θέμα αυτό.

Το Ισραήλ θα παράσχει στη Ρωσία πληροφορίες σχετικά με τοποθεσίες της αντιπολίτευσης στη Συρία για να διευκολύνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Μόσχας, μετέδωσε το Channel 2TV, σημειώνοντας ότι αντιπροσωπεία αξιωματούχων του ρωσικού στρατού θα φτάσει στο Ισραήλ για να συντονίσει τη στρατιωτική συνεργασία^[60].

Το 2017:

Η δεξαμενή σκέψης «Begin-Sadat Centre» δημοσίευσε ένα άρθρο στο οποίο υποστήριζε ότι καθώς το Ισραήλ είναι «περικυκλωμένο από εχθρούς», «χρειάζεται αυτοί οι εχθροί να διοικούνται από ισχυρούς, σταθερούς ηγέτες που θα ελέγχουν τους στρατούς τους και θα αποτρέπουν τόσο τα πυρά όσο και τις διεισδύσεις στο ισραηλινό έδαφος», σημειώνοντας ότι και οι δύο Άσαντ είχαν πάντα επιτελέσει αυτόν τον ρόλο. Το γεγονός ότι «η Συρία δεν είναι πλέον σε θέση να λειτουργήσει ως κυρίαρχο κράτος ... είναι κακό για το Ισραήλ» και ως εκ τούτου «ένας ισχυρός Σύριος πρόεδρος με σταθερό έλεγχο του κράτους αποτελεί ζωτικό συμφέρον για το Ισραήλ. Δεδομένων των ισλαμιστικών εναλλακτικών λύσεων απέναντι στην εξουσία του, μπορεί ενδεχομένως οι γείτονες της Συρίας, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, να νοιώσουν αυτή την έλλειψή του, καθώς η Συρία γρήγορα λιβανοποιείται»^[61].

Το 2018 (καθώς το καθεστώς Άσαντ ανακατέλαβε από τους αντάρτες τον νότο μέχρι τα «σύνορα» του Γκολάν με το Ισραήλ, με την υποστήριξη του Τραμπ, του Πούτιν και του Νετανιάχου):

Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Μεΐρ Μπεν Σαμπάτ, δήλωσε στις αρχές Ιουνίου ότι το Ισραήλ δεν έχει κανένα πρόβλημα με την παραμονή του Άσαντ στην εξουσία^[62], αρκεί να φύγουν οι Ιρανοί∙ το μέλος της Κνεσέτ, Εγιάλ Μπεν Ρεουβέν, τόνισε ότι η σταθερότητα του καθεστώτος Άσαντ είναι «καθαρά ισραηλινό συμφέρον»^[63]. Ένας άλλος Ισραηλινός πολιτικός δήλωσε στην τηλεόραση Al-Hurra ότι «δεν υπάρχει καμία εχθρότητα ούτε διαφωνία ανάμεσα σε εμάς και τον Μπασάρ αλ-Άσαντ ... προστατεύει τα συμφέροντα του Ισραήλ ... Τώρα θα επιστρέψουμε στην κατάσταση όπως ήταν πριν από την επανάσταση»^[64].

Ο Νετανιάχου, για να μην μείνει πίσω, δήλωσε: «Δεν είχαμε κανένα πρόβλημα με το καθεστώς Άσαντ, επί 40 χρόνια δεν έπεσε ούτε μία σφαίρα στα Υψίπεδα του Γκολάν».^[65]

Σε περίπτωση που αυτό δεν είχε γίνει ακόμη αρκετά σαφές, σε συνάντηση που είχε τον Ιούλιο με τον Αμερικανό ομόλογό του, ο αρχηγός του ισραηλινού επιτελείου αντιστράτηγος Γκαντί Άιζενκοτ τόνισε ότι το Ισραήλ θα επιτρέψει «μόνο» στις δυνάμεις του καθεστώτος Άσαντ να καταλάβουν τα «σύνορα» του Γκολάν.^[66]

Αφού επισήμανε ότι «το συριακό μέτωπο θα είναι πιο ήρεμο με την επιστροφή της διακυβέρνησης Άσαντ», ο φασίστας Λίμπερμαν τόνισε ότι «το Ισραήλ προτιμά να δει τη Συρία να επιστρέφει στην κατάσταση πριν από τον εμφύλιο πόλεμο, με την κεντρική διακυβέρνηση υπό την ηγεσία του Άσαντ». Επιπλέον, σημείωσε ότι «δεν αποκλείουμε τίποτα» όσον αφορά το ενδεχόμενο το Ισραήλ και το καθεστώς Άσαντ να δημιουργήσουν «κάποιου είδους σχέση».

Είναι σαφές από αυτή τη σύνοψη ότι η επίθεση του Ισραήλ σήμερα μόλις ανατράπηκε ο Άσαντ είχε σχεδιαστεί εδώ και χρόνια για μια τέτοια ακριβώς στιγμή, ακριβώς επειδή το Ισραήλ ήθελε να διατηρηθεί η κυριαρχία του Άσαντ.

Η καταδίκη του Ισραήλ από τη Συρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ – και οι ισχυρισμοί ότι η Συρία «πολεμάει το Ισραήλ»

Σε κοινή επιστολή προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με ημερομηνία 9 Δεκεμβρίου, η νέα συριακή κυβέρνηση δήλωσε ότι «καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο αυτή την ισραηλινή επίθεση, η οποία αποτελεί σοβαρή παραβίαση της Συμφωνίας Αποχώρησης του 1974 ... Αποτελεί επίσης παραβίαση της κυριαρχίας της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, της ενότητας και της ακεραιότητας των εδαφών της και έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές και τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου και τις Αποφάσεις 242, 338 και 497 του Συμβουλίου Ασφαλείας»^[67]. Στη συνέχεια, η επιστολή «ανανεώνει την έκκλησή της προς τα Ηνωμένα Έθνη και το Συμβούλιο Ασφαλείας να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να λάβουν αποφασιστικά μέτρα για να υποχρεώσουν το Ισραήλ να σταματήσει αμέσως τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του στο συριακό έδαφος, να διασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθούν και να αποχωρήσει αμέσως».

Έχει γίνει πολύς λόγος για το γεγονός ότι, ενώ η νέα κυβέρνηση καταδίκασε την ισραηλινή επίθεση στον ΟΗΕ, κατά τα άλλα δεν υπήρξε ιδιαίτερα εκδηλωτική. Υπάρχουν επίσης κυριολεκτικά βουνά παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε ανούσια μιμίδια και φωτογραφίες με φότοσοπ, που ισχυρίζονται ότι η νέα κυβέρνηση θέλει να «κάνει ειρήνη» με το Ισραήλ και ούτω καθεξής^[68]. Πολλοί πολεμιστές του πληκτρολογίου που αγαπούν τον Άσαντ καταδικάζουν τη νέα κυβέρνηση επειδή δεν «πολέμησε» την ισραηλινή επίθεση.

Μετά από 50 χρόνια που το καθεστώς Άσαντ δεν έριξε ποτέ ούτε έναν πυροβολισμό πέρα από τη διαχωριστική γραμμή του Γκολάν, αυτοί οι ήρωες καταδικάζουν τώρα μια κυβέρνηση επειδή δεν «πολέμησε το Ισραήλ» στις 10 ημέρες που βρίσκεται στην εξουσία.

Θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει ότι το πρώτο πράγμα που έκανε το Ισραήλ ήταν να καταστρέψει ολόκληρο το στρατιωτικό οπλοστάσιο της Συρίας πριν μπορέσει να κάνει οτιδήποτε, ένα στρατιωτικό οπλοστάσιο που ο Άσαντ δεν χρησιμοποίησε ούτε μια φορά εναντίον του καθεστώτος κατοχής. Προφανώς περιμένουν από τη Συρία να πολεμήσει τη γειτονική γενοκτονική στρατιωτική δύναμη, τα πολεμικά αεροπλάνα και τους πυραύλους της, με ξύλα και πέτρες.

Όπως το έθεσε ο Τζολάνι, απολύτως λογικά, «η γενική εξουθένωση στη Συρία μετά από χρόνια πολέμου και συγκρούσεων δεν μας επιτρέπει να μπούμε σε νέες συγκρούσεις»^[69]. Αυτό δεν αποτελεί έκκληση για μια συνθήκη «ειρήνης» με την κατοχή, αλλά μια διαπίστωση γεγονότων. Ο συριακός λαός μόλις βγήκε από έναν 14χρονο πόλεμο εναντίον του δικού του γενοκτονικού καθεστώτος, του καθεστώτος της Σεντνάγια-Αουσβιτς, αλλά αυτοί οι δυτικοί ήρωες του πληκτρολογίου πιστεύουν τώρα ότι ο μόνος τρόπος με τον οποίο η νέα συριακή κυβέρνηση μπορεί να τους αποδείξει το σθένος της (αφού αυτό είναι το σημαντικό) είναι να βυθιστεί σε πόλεμο με ένα άλλο γενοκτονικό καθεστώς.

Αυτό που θα μπορούσαν επίσης να σκεφτούν είναι ότι ενώ η Ρωσία είναι αυτή που βομβαρδίζει τον συριακό λαό εδώ και μια δεκαετία, η νέα ηγεσία ήρθε σε συμφωνία με τη Ρωσία ότι μπορεί να κρατήσει τη ναυτική της βάση στην Ταρτούς προς το παρόν, με τη δέσμευση ότι δεν θα επιτρέψει να δεχθεί επίθεση! Κι αυτό επειδή δεν θέλουν να συγκρουστούν ούτε με αυτή την πυρηνικά εξοπλισμένη γενοκτονική δύναμη. Αυτό έρχεται μετά τα ανοίγματα της HTS προς τη Ρωσία στις αρχές της επίθεσης, όταν δήλωσε ότι «η συριακή επανάσταση δεν ήταν ποτέ εναντίον κανενός κράτους ή λαού, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας», καλώντας τη Ρωσία «να μην συνδέσει τα συμφέροντα [της] με το καθεστώς Άσαντ ή το πρόσωπο του Μπασάρ, αλλά μάλλον με τον συριακό λαό στην ιστορία, τον πολιτισμό και το μέλλον του», καθώς «θεωρούμε [τη Ρωσία] έναν πιθανό εταίρο στην οικοδόμηση ενός λαμπρού μέλλοντος για την ελεύθερη Συρία»^[70]. Η κυβέρνηση έχει επίσης έρθει σε άμεση επαφή με το Ιράν, υποσχόμενη να προστατεύσει τα σιιτικά ιερά, αλλά και να δώσει ασφαλή διέλευση στις αποχωρούσες ιρανικές δυνάμεις, παρά τα χρόνια εγκλήματά τους στη Συρία.

Αν μη τι άλλο, η δήλωση του Τζολάνι ότι η Συρία δεν είναι σε θέση να εισέλθει σε μια νέα σύγκρουση μόλις τώρα λόγω εξουθένωσης θα μπορούσε κάλλιστα να ερμηνευθεί από το Ισραήλ ως μεσοπρόθεσμη απειλή. Οι δηλώσεις των Ισραηλινών ηγετών που δικαιολογούν την επιθετικότητά τους υποδηλώνουν ότι έτσι τη βλέπουν. Αυτή τη στιγμή, το σημαντικό είναι να σταματήσει η ισραηλινή επιθετικότητα, η καταστροφή και η κατοχή, και το να φλυαρεί κανείς με τζιχαντιστικά συνθήματα, όταν οι ισραηλινοί ηγέτες και πολλοί παγκόσμιοι ηγέτες και τα μέσα ενημέρωσης υπενθυμίζουν συνεχώς σε όλον τον κόσμο τους συνδέσμους της HTS με την «Αλ-Κάιντα» στο μακρινό παρελθόν, θα ήταν εξαιρετικά ανόητο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ισραήλ θα προτιμούσε να το έκαναν, ώστε να μπορέσει στη συνέχεια να βομβαρδίσει τη Δαμασκό και να λάβει συγχαρητήρια από τον άκριτο υποστηρικτή του, τις ΗΠΑ.

Για ένα ολόκληρο χρόνο, μετά τις 7 Οκτωβρίου, το καθεστώς Άσαντ και η Ρωσία βομβάρδιζαν τον απελευθερωμένο θύλακα του Ίντλιμπ, όπου κυβερνούσε η HTS, κάτω από την κάλυψη της Γάζας. Όλο αυτό το διάστημα, ο κόσμος στο Ίντλιμπ και σε άλλες περιοχές που ελέγχονται από την αντιπολίτευση ήταν στους δρόμους και διαδήλωνε την υποστήριξή του στη Γάζα, ενώ βομβαρδιζόταν^[71]. Οι κατηγορίες εναντίον της HTS ειδικότερα έχουν ακόμη λιγότερο νόημα, δεδομένης της ισχυρής υποστήριξής της προς τη Χαμάς και την 7η Οκτωβρίου, καλώς ή κακώς. Ο Τζολάνι έχει επίσης βιντεοσκοπηθεί να καυχιέται ότι «μετά τη Δαμασκό έρχεται η Ιερουσαλήμ»^[72], αλλά φυσικά αυτού του είδους η ρητορική, που θυμίζει τόσο πολύ την παρόμοια ιρανική ρητορική, θα πρέπει να εκλαμβάνεται μεταφορικά. Ναι, κάθε νέο καθεστώς μπορεί να ξεπουληθεί –δεν υπάρχουν εγγυήσεις για τίποτα– αλλά αν το κάνει, θα βρεθεί αντιμέτωπο με έναν συριακό πληθυσμό που στη συντριπτική του πλειοψηφία είναι φιλοπαλαιστίνιος, και δεν έχει νόημα να κάνουμε τώρα άσκοπες εικασίες.

Αντίθετα, όταν ο Τζολάνι λέει ότι η εστίαση αυτή τη στιγμή είναι στη σταθεροποίηση της κατάστασης στη Συρία, αυτό είναι απολύτως λογικό. Μια διασπασμένη Συρία, που θα καταστρέφεται ακόμη περισσότερο από ανοησίες, δεν θα έχει καμία δυνατότητα να βοηθήσει τους Παλαιστίνιους ή να αναζωογονήσει τη θέση της στον αραβικό κόσμο. Το πιο σημαντικό είναι ότι αυτή είναι μια πολύ κρίσιμη και επικίνδυνη στιγμή για τη συριακή επανάσταση, όπου ένα λάθος βήμα μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες.

Με τη Ρωσία να έχει διακόψει τις προμήθειες σιταριού, η Συρία αναζητά τρόφιμα∙ η αναζήτηση κυριολεκτικά εκατοντάδων χιλιάδων αγνοουμένων συνεχίζεται ακόμη, με τις πιο φρικτές ανακαλύψεις να γίνονται σε σφαγεία όπως η Σεντνάγια∙ ο κόσμος πρέπει να αντιμετωπίσει τη ζοφερή πραγματικότητα ότι οι περισσότεροι δεν θα βρεθούν ζωντανοί, καθώς ανακαλύπτονται τεράστιοι ομαδικοί τάφοι, εκατοντάδες από τους απελευθερωμένους έχουν χάσει τη μνήμη και το μυαλό τους∙ έπρεπε να αποκατασταθούν οι βασικές υπηρεσίες∙ υπάρχει βιασύνη για να διατηρηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες από τις μυστικές υπηρεσίες, πριν κλαπούν από πλιατσικολόγους ή καταστραφούν από ισραηλινές βόμβες∙ η μαζική επιστροφή εκατομμυρίων Σύριων έχει αρχίσει. Αυτό είναι το σημαντικό∙ αυτό είναι που προσπαθεί να διαταράξει το Ισραήλ με την επιθετικότητά του.

Ο τρόπος με τον οποίο η επανάσταση με επικεφαλής τη σουνιτική πλειονότητα έκανε ανοίγματα προς τους χριστιανούς, τους σιίτες, τους αλαουίτες, τους Δρούζους και τους Κούρδους ήταν μέχρι σήμερα εξαιρετικός και αποτέλεσε το κλειδί για την επιτυχία της επανάστασης. Η κύρια διαχωριστική γραμμή επί του παρόντος βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα, το οποίο ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τις υπό κουρδική ηγεσία Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF). Δύο πράγματα συμβαίνουν. Από τη μία πλευρά, ορισμένες από τις περιοχές με αραβική πλειοψηφία εντός του αυτόνομου κρατιδίου που διοικείται από τις SDF έχουν εξεγερθεί κατά των SDF και έχουν ενταχθεί στο κύριο σώμα της συριακής διακυβέρνησης, ιδίως στη Ντέιρ εζ-Ζόρ και τη Ράκα. Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία, μέσω του πληρεξουσίου του SNA, επιτίθεται επίσης σε κουρδικές περιοχές με στόχο να καταστρέψει την κουρδική αυτοδιοίκηση∙ ενώ η Μανμπίτζ, την οποία πήραν από τις SDF μέσω μιας συμφωνίας που διαπραγματεύτηκαν οι ΗΠΑ, είναι μια πόλη με αραβική πλειοψηφία, απειλούν τώρα να προχωρήσουν στο εμβληματικό κουρδικό Κομπάνι. Μέχρι σήμερα, η HTS είχε πολύ καλύτερη προσέγγιση στο κουρδικό ζήτημα και στις σχέσεις με τις SDF από ό,τι η Τουρκία και ο SNA, αλλά το μέλλον είναι αβέβαιο.

Αυτό το τουρκοκουρδικό ζήτημα δεν μπορεί να εξεταστεί σε αυτό το άρθρο, αλλά ο τρόπος με τον οποίο το αντιμετωπίζει η κυβέρνηση είναι κρίσιμος για την επανάσταση. Το Ισραήλ βλέπει τη διαίρεση ως ένα μέσο εισόδου, ενώ η ισραηλινή προπαγάνδα προβάλλει τους Δρούζους και τους Κούρδους ως τους φυσικούς συμμάχους του Ισραήλ^[73]. Όπως φαίνεται σε ορισμένες από τις παραπάνω δηλώσεις ισραηλινών ηγετών όπως ο Αμαχάι Τσίκλι και ο Γκιντεόν Σάαρ^[74], η υποστήριξη των «Κούρδων» προβάλλεται ως βασικό γεωπολιτικό συμφέρον του Ισραήλ∙ εν τω μεταξύ, το Ισραήλ προσπαθεί να πείσει τους Δρούζους στο Γκολάν να ενταχθούν στο Ισραήλ^[75]. Υπάρχουν ακόμη και φαντασιώσεις για ένα «δρουζικό κράτος» στη νότια Σουουέιντα και ένα κουρδικό κράτος στα ανατολικά, που θα σχηματίσει μια γέφυρα με το ιρακινό Κουρδιστάν, με έναν αγωγό πετρελαίου που θα τους ενώνει με το Ισραήλ∙ «με την αξιοποίηση των δεσμών με τους Δρούζους της Συρίας και την προώθηση της συνεργασίας με τους Κούρδους συμμάχους του Ισραήλ, τα θεμέλια αυτού του διαδρόμου μπορούν να αρχίσουν να παίρνουν μορφή»^[76], υποστηρίζει η Jerusalem Post. Τόσο η βασική ηγεσία των Δρούζων στη Σουουέιντα –βασικό μέρος της επανάστασης– όσο και η πνευματική ηγεσία των Δρούζων στο ίδιο το Χαντέρ^[77], μαζί με την κουρδική ηγεσία των SDF, απορρίπτουν πλήρως τέτοιες ιδέες. Αλλά αυτό δείχνει πώς μια μεγαλύτερη επίθεση των Τούρκων και του SNA στους Κούρδους ή οποιοδήποτε λάθος βήμα της HTS απέναντι σε θρησκευτικές μειονότητες, όπως οι Δρούζοι, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τους εχθρούς της Συρίας.

Τα συμφέροντα του Ισραήλ

Αυτό το παράδειγμα υποδηλώνει ένα σημαντικό ισραηλινό συμφέρον: τη χρησιμοποίηση της αστάθειας και της στιγμής αδυναμίας μιας επανάστασης για την αρπαγή γης –δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε γιατί το μόνιμο σχέδιο «Μεγάλο Ισραήλ» επιδιώκει κάτι τέτοιο– και την επέκταση της ηγεμονίας του σε ένα κομμάτι της αραβικής περιοχής μέσω «μειονοτήτων». Ωστόσο, αυτή η εκμετάλλευση των μειονοτικών ζητημάτων δεν αφορά μόνο την ενίσχυση της επιρροής του, αλλά αποτελεί και μέσο υπονόμευσης της επανάστασης. Δεν υπάρχει κανένα μυστήριο σχετικά με το ότι το Ισραήλ θέλει να το κάνει αυτό: γενοκτονικά αποικιοκρατικά καθεστώτα εποίκων όπως το Ισραήλ –όπως και άλλα ιμπεριαλιστικά κράτη– μισούν τις λαϊκές επαναστάσεις, ειδικά στον αραβικό κόσμο. Όχι μόνο το Ισραήλ είχε μια καλή σχέση συνεργασίας με το καθεστώς Άσαντ, όπως αποδείχθηκε παραπάνω, αλλά γενικότερα η από κοινού ύπαρξη του απαρτχάιντ του Ισραήλ και των αραβικών δικτατοριών ήταν πάντα συμβιωτική.

Πολλοί «αριστεροί» απολογητές του Άσαντ, οι οποίοι ντρέπονται που το Ισραήλ επιτέθηκε μόνο μετά την πτώση του Άσαντ, προσπαθούν να σώσουν τα προσχήματα λέγοντας «βλέπετε, η πτώση του Άσαντ κάνει τη Συρία αδύναμη και το Ισραήλ μπορεί να κάνει ό,τι θέλει». Ας το σκεφτούμε αυτό για μια στιγμή: είναι ένα επιχείρημα ότι οι λαοί δεν πρέπει να ανατρέπουν δικτάτορες, ακόμη και γενοκτόνους, γιατί όταν κάνεις επανάσταση δέχεσαι επίθεση από ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ή άλλα ισχυρά αντιδραστικά κράτη. Ίσως οι Ρώσοι δεν θα έπρεπε να κάνουν επανάσταση επειδή η Ρωσία έχασε πρώτα προσωρινά ένα μεγάλο κομμάτι εδάφους από τον εισβάλλοντα γερμανικό στρατό με το Μπρεστ-Λιτόφσκ, και στη συνέχεια έπρεπε να αντιμετωπίσει άλλους 20 περίπου δυτικούς στρατούς εισβολής. Το επιχείρημα είναι γελοίο και αντεπαναστατικό.

Ας δούμε τρεις παραμέτρους που κάνουν το Ισραήλ να φοβάται τη συριακή επανάσταση.

1. Ανησυχία για τους «τζιχαντιστές» και τους «τρομοκράτες

Η πρώτη, η πιο επιφανειακή, είναι αυτή που προωθούν οι Ισραηλινοί ηγέτες, και είναι πιο χρήσιμη για μαζική κατανάλωση: όπως φαίνεται σε τόσα πολλά από τα παραπάνω αποσπάσματα, το Ισραήλ δεν θέλει οι «τρομοκράτες» ή οι «τζιχαντιστές» να πάρουν στα χέρια τους όπλα που προηγουμένως βρίσκονταν με ασφάλεια στα χέρια του καθεστώτος Άσαντ, επειδή μπορεί να τα χρησιμοποιήσουν για να εξαπολύσουν επιθέσεις «κατά του Ισραήλ» (ή μάλλον κατά του κατεχόμενου Γκολάν). Αυτό δεν μπορεί να απορριφθεί εκ των προτέρων. Σε άμεσο επίπεδο, το Ισραήλ θα είχε έναν τέτοιο φόβο, ειδικά σε περιόδους «χάους», όταν μια νέα κυβέρνηση δεν έχει σαφή έλεγχο όλων των ενόπλων δυνάμεων κ.λπ.

Αλλά οποιεσδήποτε τέτοιες επιθέσεις δεν θα βοηθούσαν καθόλου τη Συρία, πόσο μάλλον την Παλαιστίνη, όποιες κι αν είναι οι ψευδαισθήσεις ορισμένων κύκλων. Αντίθετα, θα ήταν απλώς νερό στο μύλο της σιωνιστικής προπαγάνδας ότι «δέχεται επίθεση από τρομοκράτες» και θα επέτρεπε στο Ισραήλ να καταστρέψει ολόκληρη τη Συρία, με την πλήρη υποστήριξη των ΗΠΑ. Όποια και αν είναι η ρητορική της HTS στο παρελθόν, το γεγονός ότι έχει δεσμευτεί να μην το κάνει αυτό είναι απολύτως λογικό, ειδικά στις σημερινές συνθήκες, και αποδυναμώνει πολιτικά τα επιχειρήματα του Ισραήλ.

2. Απειλή εξάπλωσης της εξέγερσης μέσω του περιφερειακού σουνιτικού ισλαμιστικού λαϊκισμού

Η δεύτερη παράμετρος είναι η περιφερειακή σουνιτική «ισλαμιστική» διάσταση, που δεν σημαίνει φανατικό «τζιχαντισμό», αλλά περισσότερο τις λαϊκίστικες συνδέσεις τύπου Μουσουλμανικής Αδελφότητας (ΜΑ) μεταξύ των ακτιβιστών στις χώρες με σουνιτική πλειοψηφία, τη Συρία, την Ιορδανία, την Αίγυπτο, την Παλαιστίνη και τον Κόλπο. Η αισθητή «άμβλυνση» της HTS την τοποθετεί περισσότερο σε αυτό το στρατόπεδο παρά σε οτιδήποτε σχετίζεται με τις μακρινές παρελθοντικές συνδέσεις της με την Αλ-Κάιντα. Η υποστήριξη που παρείχε η Χαμάς – η παλαιστινιακή ΜΑ – στη συριακή επανάσταση τόσο το 2011-2018 όσο και τώρα απορρέει αρκετά οργανικά από αυτές τις συνδέσεις, όπως και η υποστήριξη που παρέχεται στη Γάζα από την HTS και άλλες συριακές επαναστατικές ομάδες και ένα χρόνο διαδηλώσεων στο Ίντλιμπ και το βόρειο Χαλέπι. Η ΜΑ υπήρξε σημαντική δύναμη της αντιπολίτευσης στην Ιορδανία, την Αίγυπτο και αλλού, και στην Ιορδανία ειδικότερα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση κατά της συνεργασίας του ιορδανικού καθεστώτος με το Ισραήλ.

Με απλά λόγια, μια λαϊκή επανάσταση σε μια αραβική χώρα μπορεί να αποτελέσει πολύ καλό παράδειγμα για τους λαούς που υποφέρουν κάτω από την εξουσία άλλων Αράβων δικτατόρων, των οποίων οι σχέσεις με το Ισραήλ είναι πιο ανοιχτές από αυτές που είχε το Ισραήλ με τον Άσαντ, και αυτές οι θρησκευτικοπολιτικές συνδέσεις μπορεί να διευκολύνουν κάτι τέτοιο. Το γεγονός ότι οι χώρες της «Συμφωνίας Αβραάμ» (με την ευρύτερη έννοια, όλες όσες είχαν σχέσεις με το Ισραήλ) και οι χώρες της «Συμφωνίας Άσαντ» ήταν οι ίδιες –Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Ιορδανία κ.λπ., με τη Σαουδική Αραβία να τις υποστηρίζει αλλά να είναι πιο επιφυλακτική και στις δύο περιπτώσεις– μπορεί να κατανοηθεί καλύτερα ως μια συμμαχία για την αντεπανάσταση γενικά και μια συμμαχία κατά της ΜΑ ειδικότερα. Η ανατροπή των καθεστώτων της Ιορδανίας ή της Αιγύπτου ειδικότερα θα αποτελούσε τεράστια ώθηση για τον παλαιστινιακό αγώνα.

Υπό αυτό το πρίσμα, διαβάζουμε ότι ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Ισραήλ (Σιν Μπετ) Ρονέν Μπαρ και ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Στρατιωτικών Πληροφοριών των IDF υποστράτηγος Σλόμι Μπίντερ επισκέφθηκαν την Ιορδανία στις 13 Δεκεμβρίου για να συναντηθούν με τον υποστράτηγο Άχμαντ Χούσνι, διευθυντή του Γενικού Τμήματος Πληροφοριών της Ιορδανίας, «εν μέσω ανησυχιών ότι οι αναταραχές στη Συρία θα μπορούσαν να μεταφερθούν στο Χασεμιτικό Βασίλειο»^[78]. Σύμφωνα με το Jewish News Syndicate, «η Ιερουσαλήμ ανησυχεί ότι η ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ από τις συριακές παρατάξεις των ανταρτών, συμπεριλαμβανομένων τρομοκρατικών στοιχείων υπό την ηγεσία της σουνιτικής ισλαμιστικής ομάδας Χαγιάτ Ταχρίρ ασ-Σαμ, θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την Ιορδανία ... Οι συνομιλίες γίνονται με φόντο τους φόβους στην Ιερουσαλήμ ότι εξτρεμιστικές ομάδες στην Ιορδανία θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να επαναλάβουν την ταχεία εκδίωξη του Μπασάρ Άσαντ, επιχειρώντας να απομακρύνουν τον βασιλιά Αμπντάλλα Β΄ από την εξουσία»^[79].

Σύμφωνα με την Jerusalem Post, «Άραβες διπλωμάτες έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία για ένα πιθανό “φαινόμενο ντόμινο” στην περιοχή. ... Ένας Άραβας διπλωμάτης από την περιοχή δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι οι αρχές της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και των γειτονικών κρατών παρακολουθούν στενά τη Συρία. Υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι η συριακή εξέγερση θα μπορούσε να εμπνεύσει ισλαμιστικά κινήματα αλλού»^[80]. Εν τω μεταξύ, ο Ανουάρ Γκαργκάς, σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δήλωσε ότι «η φύση των νέων δυνάμεων, η σύνδεση με τη [Μουσουλμανική] Αδελφότητα, η σύνδεση με την Αλ-Κάιντα, νομίζω ότι όλα αυτά είναι ενδείξεις που προκαλούν μεγάλη ανησυχία»^[81].

Υπό αυτό το πρίσμα, η κυβέρνηση Μπάιντεν μόλις ζήτησε από το Ισραήλ να εγκρίνει την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς τις δυνάμεις ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής για μια μεγάλη επιχείρηση που διεξάγουν για να ανακτήσουν τον έλεγχο της Τζενίν στη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με το Axios, η Παλαιστινιακή Αρχή «ξεκίνησε την επιχείρηση από φόβο ότι ισλαμιστές μαχητές –που ενθαρρύνθηκαν μετά την ανάληψη του ελέγχου της Συρίας από ένοπλους αντάρτες– θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να ανατρέψουν την Παλαιστινιακή Αρχή»^[82]. Ένας Παλαιστίνιος αξιωματούχος δήλωσε: «Ήταν μια επίδραση της Συρίας. Ο Αμπάς και η ομάδα του ανησυχούσαν ότι αυτό που συνέβη στο Χαλέπι και τη Δαμασκό θα εμπνεύσει παλαιστινιακές ισλαμιστικές ομάδες», υποστηρίζοντας επίσης ότι η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Σαουδική Αραβία υποστηρίζουν την επιχείρηση στην Τζενίν για να αποτρέψουν μια «κατάληψη της ΠΑ στα πρότυπα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας ή μια υποστηριζόμενη από το Ιράν».

Σε αυτό το στάδιο δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό αυτοί οι «φόβοι» θα επαληθευτούν, αλλά αυτές οι κινήσεις, οι επισκέψεις, οι συνομιλίες και οι δηλώσεις υποδηλώνουν ότι υπάρχει ανησυχία στους κόλπους των ντόπιων κυρίαρχων τάξεων.

3. Πιο επικίνδυνη είναι η απειλή μιας δημοκρατικής, μη θρησκευτικής επανάστασης για το σιωνιστικό σχέδιο

Η τρίτη και πιο θεμελιώδης παράμετρος σχετίζεται, για άλλη μια φορά, με την εξάπλωση της επανάστασης, αλλά όχι ειδικά με τη σύνδεση των σουνιτών «ισλαμιστών». Αντιθέτως, ο βαθμός στον οποίο η συριακή επανάσταση μπορεί να διατηρήσει το σημερινό λαϊκό, δημοκρατικό και μη θρησκευτικό δυναμικό της θα μπορούσε να έχει εντυπωσιακές επιπτώσεις στην περιοχή – συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. Ήταν αντιφατικό το γεγονός ότι μια πρώην σουνιτική τζιχαντιστική οργάνωση όπως η HTS θα πρωτοστατούσε στην προσέγγιση των χριστιανών, των σιιτών, των αλαουιτών, των Δρούζων και των Κούρδων, ωστόσο αυτό συνέβη. Και ενώ η πλήρης κατάρρευση του καθεστώτος ήταν το κύριο μυστικό για την ταχεία επιτυχία της επανάστασης, το άλλο κρίσιμο συστατικό ήταν ακριβώς αυτό το μη θρησκευτικό στοιχείο∙ η εκτροπή στον θρησκευτικό σεχταρισμό, που σκόπιμα καλλιεργήθηκε από το καθεστώς Άσαντ, ήταν μια κρίσιμη αιτία της αποτυχίας την προηγούμενη φορά.

Η αλαζονεία του Ισραήλ ότι είναι «η μόνη δημοκρατία στην περιοχή», ενώ είναι προφανής ανοησία σε σχέση με τον υποδουλωμένο παλαιστινιακό πληθυσμό του, έχει κάποια αλήθεια όσον αφορά τον ισραηλινό πληθυσμό. Με το να μπορούν να δείχνουν τις απαίσιες δικτατορίες στον αραβικό και γειτονικό μουσουλμανικό κόσμο, οι Ισραηλινοί ηγέτες προωθούν την ιδέα ότι οι αντι-ισραηλινές τους ατζέντες είναι έργο κακών τυράννων που θέλουν να διώξουν τους Εβραίους. Το γεγονός ότι πολλές από αυτές διοικούνται επίσης σε σεχταριστική βάση –συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που είναι δημοκρατικές όπως ο Λίβανος– αντανακλά και χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει περαιτέρω το ρατσιστικό, σεχταριστικό σύστημα του Ισραήλ.

Η Αραβική Άνοιξη ήταν η πρώτη προσπάθεια δημοκρατικής επανάστασης σε ολόκληρη την περιοχή, η οποία όμως καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό. Το 2019 υπήρξε ένας δεύτερος γύρος, στο Ιράκ, τον Λίβανο, το Σουδάν και την Αλγερία. Αυτό που ήταν πολύ έντονο ειδικά στις τρεις πρώτες ήταν το ειδικά αντι-σεχταριστικό τους περιεχόμενο. Τόσο στο Ιράκ όσο και στο Λίβανο, τα κινήματα κατά της σεχταριστικής κυριαρχίας καταπνίγηκαν, στο Ιράκ με βίαιο τρόπο από την σιιτική πολιτοφυλακή του «άξονα της αντίστασης» με κόστος εκατοντάδων ζωών, ενώ στο Λίβανο η Χεζμπολλάχ χρησιμοποίησε επίσης βία κατά του κινήματος, διασώζοντας έτσι την κυριαρχία όλων των σεχταριστικών ελίτ∙ στο Σουδάν το δημοκρατικό άνοιγμα ανατράπηκε από το στρατό∙ λίγα χρόνια αργότερα, είδαμε επίσης το ιρανικό καθεστώς να συντρίβει το δικό του κίνημα «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία». Όλα αυτά έκαναν την περιοχή ασφαλέστερη για το ρατσιστικό, σεχταριστικό σχέδιο του Ισραήλ.

Αντίθετα, η νίκη των δημοκρατικών, μη θρησκευτικών δυνάμεων στο Λίβανο, το Ιράκ, το Ιράν, το Σουδάν και αλλού θα αποτελούσε πολύ μεγαλύτερη πολιτική πρόκληση για το Σιωνισμό από ό,τι τα σκληρά, αλλά κούφια λόγια των άθλιων καθεστώτων, τα οποία απλώς διευκολύνουν τη σιωνιστική ιδεολογία της πολιορκίας.

Η συριακή επανάσταση μπορεί ενδεχομένως να αγωνιστεί για να διατηρήσει την πορεία της∙ ο κινητοποιημένος επαναστατικός συριακός πληθυσμός θα πρέπει να καταπολεμήσει με νύχια και με δόντια όλες τις προσπάθειες περιορισμού του δημοκρατικού χώρου ή ανακίνησης του σεχταρισμού. Αλλά αν ο αγώνας τους πετύχει, μια δημοκρατική, μη σεχταριστική Συρία θα μπορούσε επίσης να έχει ένα συγκλονιστικό περιφερειακό αντίκτυπο.

Το Ισραήλ προσπαθεί με κάθε τρόπο να διασφαλίσει ότι δεν θα τα καταφέρει.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Michael Karadjis, “Israel’s massive attack on free Syria: Background and motivations”, Their Anti-imperialism and Ours, 19 Δεκεμβρίου 2024, https://theirantiimperialismandours.com/2024/12/19/israels-massive-attack-on-free-syria-background-and-motivations/.

Σημειώσεις

^[1] Ronen BergmanAaron BoxermanMatthew Mpoke Bigg and Ephrat Livni, “Israeli Ground Forces Cross into Syria, Officials Say”, The New York Times, 8 Δεκεμβρίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/israel-demilitarized-zone-syria.html?smid=url-share&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR3sMOZrx3qDnt5MGQ_VrmwFy_VQK99nYArmhBEskZyTtESsZl5oOOge6OE_aem_A8sSyDxJOeQgYuY6R2Guhw.

^[2] Rami, “Israel bombing Assad’s weapon stashes, …”, X, 9 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/RamiSafadi93/status/1865895314755887369.

^[3] “Israel builds flexible presence in Syria as window opens to strike Iran”, Al-Monitor, 14 Δεκεμβρίου 2024, https://www.al-monitor.com/originals/2024/12/israel-builds-flexible-presence-syria-window-opens-strike-iran?utm_medium=email&utm_campaign=Week%20in%20Review%2012-15-2024&utm_content=Week%20in%20Review%2012-15-2024+CID_9aa769285974076db5b256ef5f622420&utm_source=campmgr&utm_term=See%20the%20story%20here.

^[4] OSINTdefender, “In the last 72-Hours, the Israel Defense Force …”, X, 11 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/sentdefender/status/1866700884048220559.

^[5] DOAM, “Israeli warplanes bombed …”, X, 8 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/doamuslims/status/1865788197076189189.

^[6] Hassan Hassan, Michael Weiss, “Inside Israel’s Shadow War Against Iran in Syria”, New Lines Magazine, 16 Δεκεμβρίου 2024, https://newlinesmag.com/reportage/inside-israels-shadow-war-against-iran-in-syria/?mc_cid=0a97280a3a&mc_eid=7fab87c57e.

^[7] Tayfun Ozberk, “Israeli Navy destroys Syrian Fleet in Latakia”, NavalNews, 10 Δεκεμβρίου 2024, https://www.navalnews.com/naval-news/2024/12/israeli-navy-destroys-syrian-fleet-in-latakia/.

^[8] Abhinav Singh, “Impact Of Israel’s Heaviest Bomb Strikes In Syria Registered On Richter Scale: Report”, World News, 16 Δεκεμβρίου 2024, https://www.ndtv.com/world-news/impact-of-israels-heaviest-bomb-strikes-in-syria-registered-on-richter-scale-report-7260501.

^[9] The New York Times, “Israel’s Advances Into the Syrian Buffer Zone”, Facebook, 12 δεκεμβρίου 2024, https://www.facebook.com/nytimes/photos/israeli-forces-will-stay-in-syrian-territory-they-seized-following-the-toppling-/971969871452143/.

^[10] Emanuel Fabian, “Katz says IDF troops will stay atop Syrian side of Mount Hermon during winter months”, The Times of Israel, 13 Δεκεμβρίου 2024, https://www.timesofisrael.com/katz-says-idf-troops-will-stay-atop-syrian-side-of-mount-hermon-during-winter-months/.

^[11] “Israel builds flexible presence in Syria as window opens to strike Iran”, Al-Monitor, 14 Δεκεμβρίου 2024, https://www.al-monitor.com/originals/2024/12/israel-builds-flexible-presence-syria-window-opens-strike-iran?utm_medium=email&utm_campaign=Week%20in%20Review%2012-15-2024&utm_content=Week%20in%20Review%2012-15-2024+CID_9aa769285974076db5b256ef5f622420&utm_source=campmgr&utm_term=See%20the%20story%20here.

^[12] “Israel intensifies Syria attacks, but HTS leader says doesn’t want conflict”, Al Jazeera, 15 Δεκεμβρίου 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/12/15/israel-intensifies-syria-attacks-but-hts-leader-says-doesnt-want-conflict?_gl=1*1izbkzo*_ga*WHA4MEdqMHJyUGZxMV9vSFlfZG5qLThMTTh1OWx3LVJjR2o1dlVKTVA4MEdCUEhoTGQ5YnRIMzI4eGtTTmJvYQ..*_ga_XN9JB9Q0M1*MTczNDM0ODIwNC41MS4xLjE3MzQzNDgyMDQuMC4wLjA.

^[13] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “Israel’s Incursion into Syria and the al-Rafid Area in al-Qunaytra: Interview”, 16 Δεκεμβρίου 2024, https://www.aymennaltamimi.com/p/israels-incursion-into-syria-and?utm_source=post-email-title&publication_id=465186&post_id=153224720&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=false&r=8ep9k&triedRedirect=true&utm_medium=email.

^[14] “Amid detonating minefield in western Al-Qunaitrah / Israeli forces advance into Daraa countryside near occupied Syrian Golan”, المرصد السوري لحقوق الإنسان / SOHR, 16 Δεκεμβρίου 2024, https://www.syriahr.com/en/351613/.

^[15] “Israel approves plan to surge settler population in occupied Golan Heights”, Al Jazeera, 15 Δεκεμβρίου 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/12/15/israel-approves-plan-to-surge-settler-population-in-occupied-golan-heights.

^[16] Tayseer Mara’i and Usama R. Halabi, “Life under Occupation in the Golan Heights”, Journal of Palestine Studies, τόμος 22, τεύχος 1, Φθινόπωρο, 1992, σσ. 78-93. https://www.jstor.org/stable/2537689.

^[17] Fadi Amun, “The Changing Face of the Golan: Record Number of Druze Requesting Israeli Citizenship”, Shomrim, 4 Σεπτεμβρίου 2022, https://www.shomrim.news/eng/druze-gloan.

^[18] “Fearing Islamist rebels, Syrian Druze village calls to be annexed to Israel, calling it the ‘lesser evil’”, The Times of Israel, 13 Δεκεμβρίου 2024, https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/fearing-islamist-rebels-syrian-druze-village-calls-to-be-annexed-to-israel-calling-it-the-lesser-evil/.

^[19] “Arab League condemns Israeli incursion into Syria, calls for UN Security Council action”, Arab News, 13 Δεκεμβρίου 2024, https://www.arabnews.com/node/2582965/middle-east.

^[20] Ethan Mayer-Rich, “Washington Policy Weekly: White House Endorses Israeli Attacks on Syria”, Arab Center Washington DC, 16 Δεκεμβρίου 2024, https://arabcenterdc.org/resource/washington-policy-weekly-white-house-endorses-israeli-attacks-on-syria/.

^[21] “Al Arabiya: Russia handed over facilities to Israel in the Golan Heights area”, EADaily, 9 Δεκεμβρίου 2024, https://eadaily.com/en/news/2024/12/09/al-arabiya-russia-handed-over-facilities-to-israel-in-the-golan-heights-area?fbclid=IwY2xjawHErG1leHRuA2FlbQIxMQABHc5_e1TeHjhLYhNfoL_OiKY5a6TVgYfqV7swoh_2WaUvPRWfob9KBbtnnw_aem_LtQ4V_P-UNpjNVqM3-wLjA.

^[22] “Halevi to Golani recruits: We are engaged on four fronts, we deployed to Syria last night”, Jerusalem Post, 8 Δεκεμβρίου 2024, https://www.jpost.com/breaking-news/article-832553.

^[23] ,9 Δεκεμβρίου 2024 , X , «التلفزيون العربي, « أعلن وزير الأمن الإسرائيلي

https://x.com/AlarabyTV/status/1866043914886509027

^[24] Ronen BergmanAaron BoxermanMatthew Mpoke Bigg and Ephrat Livni, “Israeli Ground Forces Cross into Syria, Officials Say”, The New York Times, 8 Δεκεμβρίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/israel-demilitarized-zone-syria.html?smid=url-share&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR3sMOZrx3qDnt5MGQ_VrmwFy_VQK99nYArmhBEskZyTtESsZl5oOOge6OE_aem_A8sSyDxJOeQgYuY6R2Guhw.

^[25] “Israel intensifies Syria attacks, but HTS leader says doesn’t want conflict”, Al Jazeera, 15 Δεκεμβρίου 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/12/15/israel-intensifies-syria-attacks-but-hts-leader-says-doesnt-want-conflict?_gl=1*1izbkzo*_ga*WHA4MEdqMHJyUGZxMV9vSFlfZG5qLThMTTh1OWx3LVJjR2o1dlVKTVA4MEdCUEhoTGQ5YnRIMzI4eGtTTmJvYQ..*_ga_XN9JB9Q0M1*MTczNDM0ODIwNC41MS4xLjE3MzQzNDgyMDQuMC4wLjA.

^[26] “Katz: Israel faces growing threat from Syria despite rebel leaders seeking to present semblance of moderation”, The Times of Israel, 15 Δεκεμβρίου 2024, https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/katz-israel-faces-growing-threat-from-syria-despite-rebel-leaders-pretending-to-be-moderate/.

^[27] “Israel’s Deputy Foreign Minister Haskel on New Syria Leadership”, Youtube, https://www.youtube.com/watch?v=gcshB94nPdA.

^[28] “Bashar al-Assad: The paper tiger ally in Lebanon war”, عنب بلدي/ Enab Baladi, 4 Οκτωβρίου 2024, https://english.enabbaladi.net/archives/2024/10/bashar-al-assad-the-paper-tiger-ally-in-lebanon-war/.

^[29] “Regime Avoiding War: Hezbollah Recruitment Office Closed”, The Syrian Observer, 1 Οκτωβρίου 2024, https://syrianobserver.com/syrian-actors/regime-avoiding-war-hezbollah-recruitment-office-closed.html.

^[30] “Regime Avoiding War: Hezbollah Recruitment Office Closed”, The Syrian Observer, 1 Οκτωβρίου 2024, https://syrianobserver.com/syrian-actors/regime-avoiding-war-hezbollah-recruitment-office-closed.html.

^[31] “Maher al-Assad’s Fourth Division Distances Itself from Hezbollah”, The Syrian Observer, 15 Οκτωβρίου 2024, https://syrianobserver.com/syrian-actors/maher-al-assads-fourth-division-distances-itself-from-hezbollah.html.

^[32] ,Youtube , « الجيش السوري يصادر مستودعي ذخيرة لحزب الله في ريف دمشق.. ما السبب؟ »

https://www.youtube.com/watch?v=h9mi_CAl30I.

^[33] Paul McLoughlin, “Syria Insight: Assad keeps his head down amid Gaza, Lebanon wars”, The New Arab, 17 Οκτωβρίου 2024, https://www.newarab.com/analysis/syria-insight-assad-keeps-his-head-down-amid-gaza-lebanon-wars.

^[34] “Assad’s Axis of Reluctance”, Levant24, 29 Σεπτεμβρίου 2024, https://levant24.com/articles/2024/09/assads-axis-of-reluctance/?fbclid=IwY2xjawFnkN9leHRuA2FlbQIxMQABHdKiXr7-AFdjSTGYtkcfRT3lX5eIEYt1Ku5P4MWjxbJ1eXUXZjX2pPAVzg_aem_jpjlGSL6xNCgqOqxYB4Y7g&sfnsn=mo. Hassan Hassan, “Assad’s Plan To Keep Syria Out of the War in Gaza”, New Lines Magazine, 27 Σεπτεμβρίου 2024, https://newlinesmag.com/argument/syria-assad-plan-to-keep-out-of-the-war-in-gaza/. “Bashar al-Assad: The paper tiger ally in Lebanon war”, ό.π.

^[35] “Syrian Regime Instructs its Forces: Don’t Fire Any Bullet Towards Israel”, The Syrian Observer, 16 Οκτωβρίου 2024, https://syrianobserver.com/foreign-actors/syrian-regime-instructs-its-forces-dont-fire-any-bullet-towards-israel.html.

^[36] “Military Security Arrests Three Palestinians for Organizing Solidarity Protest with Gaza”, The Syrian Observer, 8 Νοεμβρίου 2023, https://syrianobserver.com/foreign-actors/military-security-arrests-three-palestinians-for-organizing-solidarity-protest-with-gaza.html.

^[37] Lior Ben Ari, Itamar Eichner, “Israel proposes sanction relief for Assad to curb Hezbollah arms transfers, report says”, ynetnews, 19 Νοεμβρίου 2024, https://www.ynetnews.com/article/hjk3yyqmyg?fbclid=IwY2xjawGszfFleHRuA2FlbQIxMAABHStjrPKtV2KPNg_KfnTueMiG_ARE8KSFWbgLJapTEFKiELpr5xApaxwosA_aem_2pxc3IJt5cKP4esK4bgt5Q.

^[38] “Israeli Foreign Minister Determines Position on Syria Developments, Addresses Interests of Kurds”, The Syrian Observer, 3 Δεκεμβρίου 2024, https://syrianobserver.com/foreign-actors/israeli-foreign-minister-determines-position-on-syria-developments-addresses-interests-of-kurds.html.

^[39] “Rebels’ advances in Syria spell short-term benefits, potential trouble for Israel, intel chiefs said to tell PM”, The Times of Israel, 30 Νοεμβρίου 2024, https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/rebels-advances-in-syria-spell-short-term-benefits-potential-trouble-for-israel-intel-chiefs-said-to-tell-pm/?fbclid=IwY2xjawG4xAtleHRuA2FlbQIxMAABHal5wqifnn_-3xmjSk7gSE0Lpcq7JZ3D2YNqXK1ODIMKuX2uCTLuPLmvDg_aem_VR77js4VE9sWdQ3mZFDEDQ.

^[40] Yaroslav Trofimov, “Setbacks for Russia, Iran and Hezbollah Turn Into a Catastrophe for Syria’s Assad”, The Wall Street Journal, 30 Νοεμβρίου 2024, https://www.wsj.com/world/middle-east/setbacks-for-russia-iran-and-hezbollah-turn-into-a-catastrophe-for-syrias-assad-c3e693e8?st=j5TNkj&reflink=share_mobilewebshare.

^[41] Yaron Friedman, “The domino effect of Hezbollah’s weakening: Israel could face a new problem in the north”, Μaariv, 29 Νοεμβρίου 2024, https://www-maariv-co-il.translate.goog/journalists/opinions/article-1152235?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en. [Στα εβραϊκά:

ירון פרידמן "אפקט הדומינו של החלשת חיזבאללה: לישראל עלולה לצמוח בעיה חדשה בצפון ", מעריב

https://www.maariv.co.il/journalists/opinions/article-1152235].

^[42] Dilly Hussain, “We must support Assad …”, X, 5 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/DillyHussain88/status/1864608931227549909.

^[43] OSINTdefender, “Israeli Officials have reportedly told ...”, X, 5 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/sentdefender/status/1864731149349605688.

^[44] “Israel Must Drive Iran Out of Syria, Says Intel Officer”, Israel Radar, 3 Οκτωβρίου 2024, https://israelradar.com/israel-must-drive-iran-out-of-syria-says-intel-officer/.

^[45] Xumas, “FORMER SENIOR ISRAELI INTELLIGENCE OFFICER: …”, X, 5 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/xumas_iq/status/1864748561235108285.

^[46] “With eye on Iran, Israel wary of Syria rebels offensive, prefers Assad”, Al-Monitor, Δεκέμβριος 2024, https://www.al-monitor.com/originals/2024/12/eye-iran-israel-wary-syria-rebels-offensive-prefers-assad.

^[47] “With eye on Iran, Israel wary of Syria rebels offensive, prefers Assad”, ό.π.

^[48] Aron Heller, “Israel wary quiet on Syrian front may soon end”, The Times of Israel, 26 Απριλίου 2013, https://www.timesofisrael.com/israel-wary-quiet-on-syrian-front-may-soon-end/. “Assad is the least harmful: Israeli official”, ARA News, 15 Ιανουαρίου 2015, http://web.archive.org/web/20150404135807/http:/aranews.net/2015/01/assad-least-harmful-israeli-official/. Efraim Halevy, “Israel’s Man in Damascus”, Foreign Affairs, 10 Μαΐου 2013, https://www.foreignaffairs.com/articles/israel/2013-05-10/israels-man-damascus. Edy Cohen, “Assad’s Survival Is in Israel’s Best Interest”, BESA, 25 Μαΐου 2017, https://besacenter.org/assad-survival-israel-best-interest/. “Israel prepares for a post-Assad phase in neighboring Syria”, ARA News, 11 Μαΐου 2015, https://web.archive.org/web/20150514023442/http:/aranews.net/2015/05/israel-prepares-for-a-post-assad-phase-in-neighboring-syria/. Michael Karadjis, “Israel and the Syrian War”, Syrian Revolution Commentary and Analysis, 3 Ιανουαρίου 2014, https://mkaradjis.com/2014/01/03/israel-and-the-syrian-war/. Saleh Al-Naami, “Russian-Israeli coordination in Syria includes air, sea, land and cyberspace”, Middle East Monitor, 29 Σεπτεμβρίου 2015, https://web.archive.org/web/20151008201641/https:/www.middleeastmonitor.com/articles/middle-east/21318-russian-israeli-coordination-in-syria-includes-air-sea-land-and-cyperspace. “Israeli Lawmaker: Assad regime survival serves Israel’s interest”, MEMO, 28 Μαΐου 2018, https://www.middleeastmonitor.com/20180528-mk-assad-regime-survival-serves-israel-interest/. Noa Landau, “Netanyahu: Israel Has No Problem With Assad, but Cease-fire Agreements Must Be Upheld”, Haaretz, 12 Ιουλίου 2018, https://www.haaretz.com/israel-news/2018-07-12/ty-article/netanyahu-israel-has-no-problem-with-assad-agreements-must-be-upheld/0000017f-e1aa-d804-ad7f-f1faccdb0000. “Israel talks up Assad after insurgents killed on Syria frontier”, New York Post, 2 Αυγούστου 2018, https://nypost.com/2018/08/02/israel-talks-up-assad-after-insurgents-killed-on-syria-frontier/.

^[49] “Exclusive interview with Ahmad Al-Sa’oud, head of Division 13, one of the 9 factions given access to TOW missiles”, تحرير سوري / Tahrir Sy, 17 Μαΐου 2014, https://web.archive.org/web/20170221144433/http:/tahrirsouri.com/2014/05/17/exclusive-interview-with-ahmad-al-saoud-head-of-division-13-one-of-the-9-factions-given-access-to-tow-missiles/. “The High Negotiation Commission Executive Framework For A Political Solution Based On The Geneva Communiqué”, The American University in Cairo, https://digitalcollections.aucegypt.edu/digital/collection/p15795coll39/id/769. “Syrian opposition chief: If it weren’t for Israel, Assad wouldn’t still be in power”, The Jerusalem Post, 19 Απριλίου 2016, https://www.jpost.com/Middle-East/Syrian-opposition-chief-If-it-werent-for-Israel-Assad-wouldnt-still-be-in-power-451702.

^[50] “Exclusive interview with Sputnik Agency with Syrian President Bashar al-Assad”, Sputnik, 8 Οκτωβρίου 2020, https://sarabic-ae.translate.goog/20201008/%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D9%84%D9%88%D9%83%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%AA%D9%86%D9%8A%D9%83--%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%AF-1046769499.html?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en. Στα αραβικά:

عربي Sputnik ,« حوار خاص لوكالة "سبوتنيك" مع الرئيس السوري بشار الأسد »

^[51] Michael Karadjis, “Israel and the Syrian War 2014”, Syrian Revolution Commentary and Analysis, 3 Ιανουαρίου 2014, https://mkaradjis.com/2014/01/03/israel-and-the-syrian-war/. Αναδημοσίευση: Their Anti-imperialism and Ours, 11 Αυγούστου 2023, https://theirantiimperialismandours.wordpress.com/2023/08/11/israel-and-the-syrian-war-2014/?customize_changeset_uuid=4348a82c-8204-4284-9eb8-3fe32950caf7.

^[52] Maayana Miskin, “Assad Calls for War, Israel to Fortify Border”, Israel National News, 6 Ιανουαρίου 2013, http://www.israelnationalnews.com/news/163906.

^[53] Aron Heller, “Israel wary quiet on Syrian front may soon end”, ό.π.

^[54] Jonathan Ferziger, “Syria rebels ‘a threat to Golan’”, The Sydney Morning Herald, 13 Μαρτίου 2013, https://www.smh.com.au/world/syria-rebels-a-threat-to-golan-20130312-2fylt.html?skin=text-only.

^[55] Aron Heller, “Israel wary quiet on Syrian front may soon end”, ό.π.

^[56] Efraim Halevy, “Israel’s Man in Damascus”, ό.π.

^[57] “Israel: Syrian chemical arms safe, Hezbollah does not want them”, Reuters, 4 Μαΐου 2013, https://www.reuters.com/article/2013/05/04/us-syria-crisis-chemical-israel-idUSBRE94309720130504/.

^[58] “Israel prepares for a post-Assad phase in neighboring Syria”, ό.π.

^[59] Saleh Al-Naami, “Russian-Israeli coordination in Syria includes air, sea, land and cyberspace”, ό.π.

^[60] “Israel to provide Russia with intelligence about Syrian opposition”, MEMO, 6 Οκτωβρίου 2015, http://web.archive.org/web/20151010033306/https:/www.middleeastmonitor.com/news/middle-east/21466-israel-to-provide-russia-with-intelligence-about-syrian-opposition.

^[61] Edy Cohen, “Assad’s Survival Is in Israel’s Best Interest”, ό.π.

^[62] Elizabeth Tsurkov, “Israeli Channel 10: …”, X, 1 Ιουνίου 2028, https://x.com/Elizrael/status/1002526110687645696.

^[63] “Israeli Lawmaker: Assad regime survival serves Israel’s interest”, ό.π.

^[64] Facebook, https://www.facebook.com/150627355388784/videos/500066500444866/.

^[65] Noa Landau, “Netanyahu: Israel Has No Problem With Assad, but Cease-fire Agreements Must Be Upheld”, ό.π.

^[66] Yaniv Kubovich, Jack Khoury, Noa Shpigel, “As Assad Makes Gains, Israel Warns It Will Only Allow Regime Forces Near Syria Border”, Haaretz, 1 Ιουλίου 2018, https://www.haaretz.com/israel-news/2018-07-01/ty-article/israel-warns-it-will-only-allow-regime-forces-near-syria-border/0000017f-db80-d3ff-a7ff-fba0491b0000.

^[67] Mahmoud Al-Qudsi, “Petition to the UN Secretary General …”, X, 13 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/mqudsi/status/1867639833180484011.

^[68] Μερικές χρήσιμες διαψεύσεις στο “Abu Mohammed Al-Golani: Key claims Targeting the Hayat Tahrir Al-Sham Leader”, Misbar, 17 Δεκεμβρίου 2024, https://misbar.com/en/editorial/2024/12/17/abu-mohammed-al-golani-key-claims-targeting-the-hayat-tahrir-al-sham-leader.

^[69] “Jolani: Syria too ‘exhausted’ to enter new conflicts”, Middle East Eye, 14 Δεκεμβρίου 2024, https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/jolani-syria-too-exhausted-enter-new-conflicts.

^[70] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “Messaging from the ‘Political Affairs Administration’ of Hay’at Tahrir al-Sham’s Salvation Government on Aleppo”, 30 Νοεμβρίου 2024, https://www.aymennaltamimi.com/p/messaging-from-the-political-affairs?utm_source=post-email-title&publication_id=465186&post_id=152342392&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=false&r=8ep9k&triedRedirect=true&utm_medium=email.

^[71] Michael Karadjis, “Syrian revolution in solidarity with Palestine: Campist and anti-campist narratives re Palestine, Syria & Ukraine”, Their Anti-imperialism and Ours, 27 Δεκεμβρίου 2023, https://theirantiimperialismandours.com/2023/12/27/syrian-revolution-in-solidarity-with-palestine-campist-and-anti-campist-narratives-re-palestine-syria-ukraine/ [Michael Karadjis, «Η αλληλεγγύη της Συριακής επανάστασης προς την Παλαιστίνη: Καμπιστικές και αντι-καμπιστικές αφηγήσεις σχετικά με την Παλαιστίνη, τη Συρία και την Ουκρανία», e la libertà, 30 Ιανουαρίου 2024, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%BC%CE%AD%CF%83%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE-%CE%B2%CF%8C%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/9404-%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CE%B3%CF%8D%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%83%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%B5%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B1%CF%86%CE%B7%CE%B3%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%83%CF%87%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%B7,-%CF%84%CE%B7-%CF%83%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1].

^[72] “Syria rebel leader Jolani’s old speech goes viral: ‘Jerusalem after Damascus’ / Watch…”, Facebook, https://www.facebook.com/TimesofIndia/videos/1300208528093171/.

^[73] Yoav Zitun, “Foreign minister confirms talks with Syrian rebels”, ynetnews, 9 Δεκεμβρίου 2024, https://www.ynetnews.com/article/hjcoyw4eye.

^[74] “Israeli Foreign Minister Determines Position on Syria Developments, Addresses Interests of Kurds”, ό.π.

^[75] Dr Andreas Krieg, “This is an Israeli information …”, X, 14 Δεκεμβρίου 2024, https://x.com/andreas_krieg/status/1867899560477225186.

^[76] Eric Gallagher, “From fantasy to reality: The vision of an Israel-Iraq highway – opinion”, The Jerusalem Post, 12 Δεκεμβρίου 2024, https://www.jpost.com/opinion/article-833045.

^[77] “Israeli says its forces on occupied Mount Hermon in Syria to remain there ‘all winter’”, The New Arab, 13 Δεκεμβρίου 2024, https://www.newarab.com/news/israel-forces-remain-syrias-mount-hermon-all-winter.

^[78] “Israel’s security chiefs visit Jordan amid Syria chaos”, Jewish News Syndicate, 15 Δεκεμβρίου 2024, https://www.jns.org/israels-security-chiefs-visit-jordan-amid-syria-chaos/.

^[79] Ό.π.

^[80] “Domino theory: Israel raises concerns Islamist take over in Syria will cause uprising in Jordan”, The Jerusalem Post, 14 Δεκεμβρίου 2024, https://www.jpost.com/middle-east/article-833450.

^[81] “Senior UAE official stresses concerns over Syrian rebels’ Islamist ties, slams Israeli strikes”, The Times of Israel, 14 Δεκεμβρίου 2024, https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/senior-uae-official-stresses-concerns-over-syrian-rebels-islamist-ties-slams-israeli-strikes/.

^[82] Barak Ravid, “U.S. asks Israel to approve urgent military aid to Palestinian security forces”, Axios, 15 Δεκεμβρίου 2024, https://www.axios.com/2024/12/15/us-west-bank-palestinians-israel-military.