ψυχοθεραπεία Quotes

“Είχα την αίσθηση πως ένα σημαντικό μάθημα που θα δίδασκε την Μπέττυ η επίγνωση του θανάτου ήταν ότι τη ζωή πρέπει να τη ζεις τώρα. Δεν μπορείς να την αναβάλλεις επ' άπειρον. Εύκολα μπορούσα να της απαριθμήσω τους τρόπους με τους οποίους απέφευγε τη ζωή: την απροθυμία της να κάνει σχέσεις με άλλου (γιατί φοβόταν το χωρισμό), την υπερκατανάλωση φαγητού και την παχυσαρκία της που την απέκλειαν από μεγάλο κομμάτι της ζωής, την αποφυγή του άμεσου παρόντος τρέχοντας να χωθεί το συντομότερο στο παρελθόν ή στο μέλλον.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Μια από τις πιο σημαντικές αρχές των ομάδες είναι πως κάθε ομάδα είναι ένας κόσμος σε μικρογραφία - όποιο περιβάλλον δημιουργούμε μέσα στην ομάδα αντανακλά τον τρόπου που έχουμε επιλέξει να ζούμε. Ο καθένας μας δημιουργεί μέσα στην ομάδα το ίδιο είδος κοινωνικού περίγυρου που έχουμε στην πραγματική ζωή μας.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Κάθε φορά που σφάλλω στο ζήτημα της αυτοαποκάλυψης, είναι γιατί μοιράζομαι πάρα πολύ λίγα, όχι πάρα πολλά. Όποτε όμως έχω μοιραστεί πολλά δικά μου πράγματα, οι ασθενείς έχουν πάντα ωφεληθεί συνειδητοποιώντας πως έχω κι εγώ να παλέψω με τ' ανθρώπινα προβλήματα, όπως κι εκείνοι.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Το ήξερα βέβαια απ' την αρχή ότι σκέτη η ισχύς της επιχειρηματολογίας μου δεν θα μπορούσε να εισχωρήσει αρκετά βαθιά, για να προκαλέσει αλλαγή. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει σχεδόν ποτέ. Ούτε για μένα δε λειτούργησε ποτέ, όσο ήμουν σε θεραπεία. Μόνο όταν ο άνθρωπος νιώσει την αποκάλυψη βαθιά στο είναι του, τότε μόνο την κατέχει. Τότε μόνο μπορεί κανείς να δράσει σύμφωνα μ' αυτήν και ν' αλλάξει. Οι λαϊκοί ψυχολόγοι πάντα μιλάνε για την «ανάληψη ευθύνης», αλλά όλ' αυτά είναι λόγια: είναι εξαιρετικά δύσκολο, ακόμα και τρομακτικό, να έχεις επίγνωση ότι εσύ και μόνον εσύ κατασκευάζεις το πλάνο της ζωής σου. Έτσι το πρόβλημα στη θεραπεία είναι πάντα πώς να μετακινηθείς από μια αναποτελεσματική διανοητική αποτίμηση μιας αλήθειας για τον εαυτό σου σε μια συγκινησιακή βίωσή της. Μόνο όταν η θεραπεία προκαλεί βαθιά συναισθήματα γίνεται μια πανίσχυρη δύναμη αλλαγής.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Να αποκαλυφθεί; Μα αν αποκάλυπτε τον εαυτό της, τι θα έδειχνε; Δεν υπήρχε τίποτα μέσα της. Ήταν άδεια. (Η λέξη «άδεια» θα εμφανιζόταν όλο και συχνότερα, όσο προχωρούσε η θεραπεία. Η ψυχολογική «αδειοσύνη» είναι μια έννοια που επανέρχεται, όταν βλέπει κανείς ασθενείς με διαταραχές διατροφής.)”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Η αλήθεια ήταν ότι είχα μπροστά μου μια πολύ βαρετή γυναίκα, κι έπρεπε να της το δώσω να το καταλάβει με κάποιον αποδεκτό τρόπο. Μπορούσε ν' αρνείται την ευθύνη για οτιδήποτε άλλο -για την απουσία φίλων στη ζωή της, για τον κόσμο που είναι σκληρός με τους ανθρώπους χωρίς σύντροφο, για τη φρίκη της ζωής στα προάστια-, αλλά δεν θα της επέτρεπα ν' αρνηθεί την ευθύνη ότι μ' έκανε να βαριέμαι.
Δεν τόλμησα να ξεστομίσω τη λέξη βαρετή - παραήταν αόριστη και μειωτική. Έπρεπε να είμαι ακριβής και εποικοδομητικός. Ρώτησα τον εαυτό μου τι ακριβώς ήταν τόσο βαρετό μαζί της, και ξεχώρισα δύο πολύ εμφανή χαρακτηριστικά. Πρώτ' απ' όλα, δεν αποκάλυπτε ποτέ τίποτα στενά προσωπικό για τον εαυτό της. Δεύτερον, έφταιγε αυτό το ηλίθιο γελάκι της, το βεβιασμένο κέφι της, η απροθυμία της να είναι σοβαρή, όπως αρμόζει στην περίσταση.
Θα ήταν δύσκολο να της τα επισημάνω αυτά τα χαρακτηριστικά της, χωρίς να την πληγώσω. Αποφάσισα ν' ακολουθήσω μια γενική στρατηγική: η βασική μου θέση θα ήταν ότι εγώ θέλω να έρθω πιο κοντά της αλλά ότι η συμπεριφορά της μ' εμποδίζει. Σκέφτηκα πως δύσκολα θα την προσέβαλλε οποιαδήποτε κριτική, αν τη διατύπωνα σ' αυτό το πλαίσιο. Μόνο ευχαριστημένη μπορούσε να ήταν που ήθελα να τη γνωρίσω καλύτερα. Αποφάσισα να ξεκινήσω από το πόσο λίγα αποκάλυπτε για τον εαυτό της και, προς το τέλος μιας ιδιαζόντως υπνωτικής συνεδρίας, πήρα το ρίσκο.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Στην αρχή αυτές οι αναδρομές, όπως και οι ακραίες διακυμάνσεις της διάθεσης που τις συνόδευαν, έμοιαζαν χαοτικά, τυχαία συμβάντα. Έπειτα όμως από μερικές εβδομάδες η Μπέττυ συνειδητοποίησε πως ακολουθούσαν ένα σταθερό σχήμα: καθώς έχανε βάρος, αναβίωνε τα μείζονα τραυματικά ή ανεπίλυτα γεγονότα της ζωής της που είχαν συμβεί όταν βρίσκονταν σε συγκεκριμένο σωματικό βάρος. Έτσι η κατάβασή της από τα εκατόν είκοσι κιλά την έβαλε σε μια τροχιά προς τα πίσω στο χρόνο, μέσα από τα περισσότερο συγκινησιακά φορτισμένα γεγονότα της ζωής της: φεύγει από το Τέξας για τη Νέα Υόρκη (εκατόν πέντε κιλά), αποφοιτά από το κολέγιο (ενενηνταπέντε κιλά), αποφασίζει να παρατήσει το προπαρασκευαστικό πρόγραμμα της ιατρικής -και μαζί το όνειρο να ανακαλύψει τη θεραπεία για τον καρκίνο που σκότωσε τον πατέρα της- (ενενήντα κιλά), νιώθει μόνη στην αποφοίτηση της απ' το λύκειο - ζηλεύει τις άλλες κόρες και τους πατεράδες τους, είναι ανίκανη να βρει συνοδό για το χορό των τελειοφοίτων (ογδονταπέντε κιλά). Τι θαυμάσια απόδειξη του κόσμου του ασυνειδήτου! Το σώμα της Μπέττυ είχε συγκρατήσει στη μνήμη του πράγματα που το μυαλό της είχε από καιρό λησμονήσει.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Οι ασθενείς, όπως όλος ο κόσμος, ωφελούνται περισσότερο από μια αλήθεια που την ανακαλύπτουν οι ίδιοι.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Ένα απ' τα αξιώματα της ψυχοθεραπείας είναι ότι τα σημαντικά συναισθήματα που έχει ο ένας για τον άλλον μεταδίδονται πάντα μέσα από κάποιο κανάλι - αν όχι με λεκτικά, τότε με μη λεκτικά σήματα. Από τότε που ξεκίνησα να διδάσκω, έλεγα πάντα στους φοιτητές μου πως, αν κάτι μεγάλο μέσα σε μια σχέση δεν συζητιέται (είτε από τον θεραπευόμενο είτε απ' τον θεραπευτή), τότε τίποτα άλλο σημαντικό δεν πρόκειται να συζητηθεί.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Στις μέρες μας τα περισσότερα εκπαιδευτικά προγράμματα (συχνά κάτω από την πίεση επιτροπών πιστοποίησης ή ασφαλιστικών εταιρειών) προσφέρουν εκπαίδευση μόνο σε βραχείες «εμπειρικά υποστηριζόμενες» ψυχοθεραπείες, οι οποίες συνίστανται σε εξαιρετικά συγκεκριμένες τεχνικές που απευθύνονται σε εξειδικευμένες διαγνωστικές κατηγορίες όπως η κατάθλιψη, η διαταραχή πρόσληψης τροφής, οι κρίσεις πανικού, η διπολική διαταραχή, οι εθισμοί ή συγκεκριμένες φοβίες. Η ανησυχία μου είναι μήπως οι συγκεκριμένες παθήσεις στις οποίες επικεντρώνεται αυτήν την εποχή η ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση έχουν σαν αποτέλεσμα να πάψουμε να βλέπουμε τον άνθρωπο ως όλο και μήπως η ανθρωπιστική ολιστική προσέγγιση που χρησιμοποίησα με τους δέκα θεραπευόμενους που αναφέρω εδώ χαθεί για πάντα. Παρότι η έρευνα για την αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας εξακολουθεί σταθερά να δείχνει ότι ο πιο σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την έκβαση είναι η θεραπευτική σχέση, στα μεταπτυχιακά προγράμματα ψυχοθεραπείας η εκπαίδευση σπανιότατα ασχολείται με την υφή, τη δημιουργία και την εξέλιξη της σχέσης αυτής.”
― Irvin D. Yalom, Creatures of a Day: And Other Tales of Psychotherapy

“Σκέφτηκα πως ήταν σαν μια ακυβέρνητη βάρκα που λύθηκε απ' τη δέστρα της - αλλά μια βάρκα με συναισθήματα που αναζητά απεγνωσμένα ένα απάγκιο, οποιοδήποτε. Τώρα, ανάμεσα στις εμμονές της, η Θέλμα βρισκόταν σε μια σπάνια κατάσταση ελεύθερου συνειρμού. Αυτή τη στιγμή περίμενα. Τέτοιες φάσεις δεν κρατάνε πολύ: ο ασύνδετος έμμονος άνθρωπος, όπως το οξυγόνο που μόλις ελευθερώθηκε, συνδέεται γρήγορα με κάποια νοητική εικόνα ή ιδέα. Αυτή η στιγμή ήταν ο καίριος χρόνος για να δουλέψουμε, αυτό το σύντομο διάλειμμα μεταξύ των εμμονών - πριν η Θέλμα ξαναβρεί την ισορροπία της προσδενόμενη σε κάτι ή σε κάποιον.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“«Όχι!» είπα στον εαυτό μου, προσπαθώντας ν' αποτινάξω αυτό το συναίσθημα. Προφανώς αυτό είχε συμβεί και στους προηγούμενους, είχαν καταποντιστεί μέσα στη συγκίνηση όλοι οι προηγούμενοι θεραπευτές που δεν μπόρεσαν να τη βοηθήσουν. Κατάλαβα πως, για να δουλέψω με την Πέννυ, θα 'πρεπε να δεθώ στο κατάρτι της λογικής.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Όσο κι αν μ' αρέσει να κάνω ομαδική θεραπεία, το μέγεθος αυτό έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα για μένα: συχνά δεν επιτρέπει την εξερεύνηση βαθύτερων υπαρξιακών θεμάτων. Πολλές φορές μέσα στην ομάδα παρατηρώ με λαχτάρα κάποιο υπέροχο μονοπάτι που θα μπορούσε να με οδηγήσει βαθύτερα σ' έναν άνθρωπο, αλλά πρέπει να ικανοποιηθώ με το πρακτικό (και πιο χρήσιμο) καθήκον να καθαρίσω τα διαπροσωπικά αγκάθια.”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy

“Η ερμηνεία για την κατανόηση της στάσης αυτής είναι εύκολη, αλλά η θεραπεία είναι πολύ δύσκολη και απαιτητική. Απαιτεί την επίτευξη σχέσης με κάποιον που δεν πιστεύει στις σχέσεις. Απαιτεί θεραπευτικό αίτημα από κάποιον που αισθάνεται ότι δεν έχει κανένα πρόβλημα. Απαιτεί εμπιστοσύνη από κάποιον που το πρόβλημά του είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης. Απαιτεί εγγύτητα από κάποιον που καταγράφει την εγγύτητα ως απειλή. Επομένως ακυρώνει την όποια δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης προτού να ξεκινήσει.”
― Δημήτρης Φ. Καραγιάννης, Η αδικία που πληγώνει

“Η Θέλμα δεν είχε συνέλθει την άλλη μέρα και ήταν εξαιρετικά ευμετάβλητη σ' όλη τη συνεδρία. Έκλαιγε συχνά και, από καιρό σε καιρό, ξέσπαγε με θυμό. Πρώτα παραπονέθηκε ότι o Μάθιου είχε πολύ κακή γνώμη για κείνην. Είχε τόσο πολύ επεξεργαστεί και εξαντλήσει τη δήλωσή του ότι «νοιάζεται» για κείνην, που τώρα έμοιαζε σαν προσβολή. Παρατήρησε ότι δεν είχε αναφέρει κανένα από τα θετικά χαρακτηριστικά της, κι έπεισε τον εαυτό της ότι η βασική του στάση απέναντί της ήταν «μη φιλική».”
― Irvin D. Yalom, Love's Executioner and Other Tales of Psychotherapy