Κρήτη, 2016: Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο [video]

Κολυμπάρι της Κρήτης, το 2016: Η εμπνευσμένη ομιλία του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο και δη κατά την Εναρκτήρια Συνεδρία.

Opening Session Holy and Great Council - Archbishop Anastasios of Albania.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

Δημητρίου Κεραμιδᾶ, "Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδος καὶ ἡ ὀρθόδοξη διασπορά. Ἐθνικοὶ πειρασμοὶ καὶ ἱεραποστολικὲς προκλήσεις"

Δημητρίου Κεραμιδᾶ, "Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδος καὶ ἡ ὀρθόδοξη διασπορά. Ἐθνικοὶ πειρασμοὶ καὶ ἱεραποστολικὲς προκλήσεις", ΘΕΟΛΟΓΙΑ 91 (2020) 35-61.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ως Πρόεδρος της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας

Εισήγηση στο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: "Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Τριάντα χρόνια διακονίας" (Θεσσαλονίκη 26-29/5/2022)

ὑπό Σεβ. Μητροπολίτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Σαββάτου, Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Εὐθύς ἐξ ἀρχῆς διατυπώνω τήν θέση, ὅτι ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας (Ἰούνιος 2016) ὡς τό ἐπιστέγασμα μιᾶς μακρᾶς πορείας προετοιμασίας ἀπό τοῦ ἔτους 1923 κ.ἑξ. ἀποτελεῖ τό σπουδαιότερο ἐκκλησιαστικό γεγονός στήν ἱστορία τῆς Ὀρθοδοξίας κατά τούς τελευταίους χρόνους.

Ἡ σύγκλησή Της προέκυψε ὡς ἀναπόδραστη ἀναγκαιότητα προκειμένου νά ἐκφραστεῖ ἡ συνοδική αὐτοσυνειδησία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας σέ θέματα παλαιά καί σύγχρονα, ἐπίκαιρα καί οὐσιαστικά, ἀπετέλεσε ὅμως καί τήν καλή εὐκαιρία γιά νά ἐπιβεβαιωθεῖ ἡ ἑνότητα τῶν κατά τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, παρά τίς ὅποιες μεμονωμένες διαφοροποιήσεις μερικῶν ἕνεκα τῶν ἰδιοτελῶν των ἐπιδιώξεων.

Ο Πρύτανης και Αντιπροσωπεία του Α.Π.Θ. στον Οικουμενικό Πατριάρχη

Την ειδική δίτομη έκδοση με τα πρακτικά του 8ου Διεθνούς Συνεδρίου Ορθοδόξου Θεολογίας που διοργάνωσε η Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ., το 2018, υπό τον τίτλο “Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας: Η Ορθόδοξη Θεολογία στον 21ο αιώνα”, παρέδωσε στην Α. Θ. Παναγιότητα τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο πολυμελής αντιπροσωπεία Καθηγητών του Α.Π.Θ., κατά τη συνάντηση που είχαν στην Πόλη, το βράδυ της Τετάρτης, 9 Φεβρουαρίου 2022.

"Προς Εκκλησιασμόν" με τον Μητροπολίτη Νιγηρίας κ. Αλέξανδρο [video]

Η ενορία του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες της Εκκλησίας, του πνεύματος και της τέχνης. 

Στη δέκατη όγδοη εκπομπή προσκεκλημένος ο Σεβ. Μητροπολίτης Νιγηρίας κ. Αλέξανδρος, ιεράρχης του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. 

Ο Μητροπολίτης Νιγηρίας μιλάει για την σημασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας που πραγματοποιήθηκε πριν πέντε χρόνια στην Κρήτη, υπό την προεδρία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, για την Ορθοδοξία στην Αφρική, για την φύση και τις προοπτικές της Ιεραποστολής στον 21ο αιώνα, για την Νιγηρία στην οποία διακονεί από το 1997 και άλλα σύγχρονα θέματα. 

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

Διαδικτυακό Διήμερο για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης

Με αφορμή τη συμπλήρωση πέντε ετών από την πραγματοποίηση και επιτυχή ολοκλήρωση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η οποία έλαβε χώρα στις εγκαταστάσεις της ΟΑΚ τον Ιούνιο του 2016, πρόκειται να πραγματοποιηθεί, υπό την αιγίδα και ευλογία της Α. Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου Α΄, διήμερο Διαδικτυακό Συνέδριο, με θέμα: «Ακούοντας τον λόγον της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας σήμερον», στις 25 και 26 Ιουνίου τ.ε., και ώρα 11:00 π.μ., με στόχο την περαιτέρω διαφώτιση των συνειδήσεων και την ενημέρωση για το ιερό έργο, το οποίο ενσωματώνεται πλήρως ως απάντηση και στα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα των καιρών.

“Studying the documents of the Holy and Great Council: Reflections about the social crisis and the pandemic of Covid-19”

By Dr Konstantinos Zormpas

The Holy and Great Council of the Orthodox Church, which took place from June 18 to 26, 2016 in Crete and in the locations of the Orthodox Academy of Crete (OAC), proclaimed first of all the unity and the catholicity of the Orthodox Church. In parallel to this it sent out a significant message to “all people of good will” about the value of the dialogue of the Church on key contemporary issues. 

On the occasion of the 4 years anniversary of the conduct of this historical and ecclesiastical event, the OAC, in the difficult times we are going through and underlining the contribution of the teaching of the documents of the Council to face the pandemic of Covid-19, proceeded to organize a webinar on the subject of “Studying the documents of the Holy and Great Council: Reflections about the social crisis and the pandemic of Covid-19”.  

The word of the Church – the Mother Church, from the Heart of the Reigning Town, from the town of the Hagia Sophia, the Great Church and the Chora Monastery – could not be absent. We would like to thank wholeheartedly His All Holiness the Ecumenical Patriarch Bartholomew 1, spiritual protector of the Institution, for sending us spontaneously His message; a message with words of gratitude, a pedagogical, reinforcing word and a word of consolation. 

The webinar also featured the following speakers: 

Αυστραλίας Μακάριος: “Την αλήθεια για τα θεολογικά ζητήματα τη διασφαλίζει η Εκκλησία”

“Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος δεν αποκεφαλίστηκε μόνο γιατί λάτρευε τον αληθινό Θεό, αλλά γιατί έλεγε την αλήθεια”, υπογράμμισε ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, μιλώντας ενώπιον των πιστών της φερώνυμης Ενορίας, στην περιοχή Parramatta του Σίδνεϊ.

Επιτυχής παρουσίαση της διπλωματικής εργασίας του π. Σεραφείμ Κονίδη στο Ε.Α.Π.

Αθήνα, 28.9.2019. Πραγματοποιήθηκε σήμερα το απόγευμα επιτυχώς και με Άριστα, στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, η παρουσίαση της διπλωματικής εργασίας του Αρχιμανδρίτη Σεραφείμ Κονίδη, στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα "Σπουδές στην Ορθόδοξη Θεολογία". 

Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον και επίκαιρο θέμα της εργασίας ήταν: "Το κείμενο 'Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν κόσμον' της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016). Ιστορία - διαμόρφωση του κειμένου, περιεχόμενο και μετασυνοδικές αντιφράσεις στον ελληνόφωνο χώρο". Επιβλέπων Καθηγητής ήταν ο Δρ Δημήτριος Κεραμιδάς.

Από τη θέση αυτήν συγχαίρουμε τον π. Σεραφείμ για την επιμέλειά του, ευχόμενοι από καρδιάς να πορεύεται από κορυφή σε κορυφή, με υγεία και χάρη Θεού!!!

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ

Κύριοι Καθηγητές,

Κυρίες και Κύριοι,     

     είμαι ο φοιτητής π. Σεραφείμ-Ιωάννης Κονίδης και θα σας παρουσιάσω την διπλωματική μου εργασία, στο πλαίσιο μεταπτυχιακών σπουδών με τίτλο: «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν κόσμον» της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016). Ιστορία-διαμόρφωση του κειμένου, περιεχόμενο και μετασυνοδικές αντιδράσεις στον ελληνόφωνο χώρο.

Το αρχικό ερέθισμα για να επιλέξω το συγκεκριμένο θέμα ήταν το γεγονός της σύγκλησης της Πανορθόδοξης Συνόδου στην Κρήτη το 2016 μετά από 115 χρόνια προετοιμασίας και ωρίμανσης των συνθηκών. Το γεγονός αυτό, είχε πολύ σημαντική σημασία για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Ένας από τους ανθρώπους που εργάσθηκε χρόνια για την βελτίωση με τον λοιπό χριστιανικό κόσμο είναι και ο Σεβασμιώτατος Γέροντας μου Μητροπολίτης Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, ο εκθρέψας με εν παιδεία Κυρίου, στον οποίο και αφιερώνω την παρούσα μεταπτυχιακή μου εργασία.

Ένα από τα κορυφαία και επίκαιρα θέματα της συνόδου ήταν οι σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο. Μετά από αιώνες καχυποψίας και αντιπαλότητας ο χριστιανικός κόσμος βρίσκεται πάλι σε θέση να επικοινωνεί και να διαλέγεται δίχως τις εντάσεις και τα πάθη του παρελθόντος. Μια σειρά εκκλησιαστικών προσώπων και συγκεκριμένων επιλογών του εικοστού αιώνα, οδήγησαν τα γεγονότα σε κατάσταση καταλλαγής και ειρήνης. Η ενότητα μεταξύ του χριστιανικού κόσμου, σήμερα, εξακολουθεί να είναι ζητούμενο. Ένα ζητούμενο υπό διαρκή διερεύνηση και εξέταση. Η αφετηρία της αναζήτησης όμως δεν είναι πλέον από θέση πολεμική και αντιρρητική αλλά από θέση καταλλαγής και διαλόγου. Με την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του 2016 ολοκληρώθηκε μια σειρά συζητήσεων, εργασιών και σύνταξης κειμένων εργασίας που ξεκίνησε το 1902, επί πατριαρχίας του Ιωακείμ του Γ΄, ο οποίος απέστειλε την Πατριαρχική και Συνοδική εγκύκλιος του 1902. Η Εγκύκλιος του 1902 ήταν το κείμενο που ουσιαστικά επανέφερε το ζήτημα της διαίρεσης του χριστιανικού κόσμου εκ νέου στο προσκήνιο. Αργότερα ο Πατριάρχης Αθηναγόρας ακολούθησε από την αρχή τακτική εξωστρέφειας. Με την διαλογική και παρακλητική μέθοδο, επιχείρησε να καταστήσει σταθερή την ενότητα των επιμέρους Ορθοδόξων Εκκλησιών. Αναζωπύρωσε την επαφή με τις σλαβικές κατά τόπους Εκκλησίες, που είχαν αποστασιοποιηθεί από την Μητέρα Εκκλησία για λόγους εξωεκκλησιαστικούς και εθνοφυλετικούς. Επισκέφθηκε τα παλαίφατα πατριαρχεία και έκανε τα πρώτα ανοίγματα προς την Αγία Έδρα. Συμμετείχε στην πρώτη συνάντηση Προκαθημένων, από τη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας το 1438-39, και μαζί με τον πάπα Παύλο ΣΤ΄ προχώρησαν στην άρση των αναθεμάτων. Στις μέρες μας, το βάρος και την ευθύνη της υλοποίησης της Πανορθόδοξης Συνόδου ανέλαβε αποτελεσματικά o Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.           

Την πορεία από το 1902 μέχρι το 2015, όπως αυτή προκύπτει από τα πρακτικά και τα κείμενα των προσυνοδικών διαδικασιών και γεγονότων, ερεύνησα και παρουσιάζω στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο μελετώνται τα ζητήματα της συνοδικότητας, της εκκλησιολογίας και του οικουμενισμού, ως βασικοί παράμετροι  του κεντρικού ζητήματος. Επίσης μελετάται ο επανευαγγελισμός και η καταλλαγή ως αποτέλεσμα του επανευαγγελισμού. Ακόμα αναλύονται οι εικοσιτέσσερις παράγραφοι της Απόφασης της Συνόδου της Κρήτης για το ζήτημα των Σχέσεων της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον Λοιπόν Χριστιανικό Κόσμο για να παρουσιάσω τη σύγχρονη θέση της Ορθοδοξίας στο ζήτημα και τη σημασία της για το αμέσως επόμενο μέλλον. Στο τρίτο μέρος γίνεται μια πρώτη καταγραφή των αντιδράσεων και των απόψεων που δημιούργησαν οι Αποφάσεις της Συνόδου της Κρήτης στον ελληνόφωνο χώρο. Παρουσιάζονται θέσεις υπέρμαχες προς τα αποτελέσματα της Συνόδου, θέσεις προβληματισμού, καθώς και πολεμικές και αντιρρητικές απόψεις. Για τη διερεύνηση του θέματος, χρησιμοποιήθηκε η ιστορική-συστηματική μέθοδος. Έγινε έρευνα και εξέταση στα πρακτικά, τα κείμενα  και τις αποφάσεις των προσυνοδικών διαδικασιών και λειτουργιών. Ως δευτερεύουσα βιβλιογραφία χρησιμοποιήθηκαν τα συγγράμματα Ορθοδόξων Ιεραρχών και ακαδημαϊκών θεολόγων που σχετίζονται με τη συνοδικότητα, την εκκλησιαστικότητα και τον οικουμενισμό. Σκοπός τής εργασίας είναι η διερεύνηση των σημαντικότερων ερωτημάτων που τίθενται για την Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα, δεδομένων των κρίσιμων κοινωνικών, πολιτισμικών οικονομικών και πολιτικών αλλαγών που συντελούνται κατά τα τελευταία χρόνια λόγω της εντατικοποίησης του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης, στην παγκόσμια κοινότητα. Επίσης, η διερεύνηση των κρίσιμων ερωτημάτων και προκλήσεων που τίθενται στην Ορθόδοξη Εκκλησία, σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της εξωστρέφειας-εσωστρέφειας.

     Συμπερασματικά, το ιστορικό παρελθόν της χριστιανοσύνης, κατέγραψε κοινή πορεία την πρώτη χιλιετία, διχασμό και αποξένωση τη δεύτερη. Σήμερα στο ξεκίνημα της τρίτης χιλιετίας καταγράφεται κατάσταση καταλλαγής και διαλόγου, με ζητούμενο εκ νέου την ενότητα. Αν ο καιρός όμως δεν είναι ώριμος για καρπό, οποιαδήποτε βιασύνη για ενότητα θα φέρει αντίθετα αποτελέσματα. Ο σκεπτικισμός μπορεί να γίνει ανώφελη τροχοπέδη σε εξελίξεις θετικές. Ο προβληματισμός που εκδηλώνεται με μετριοπάθεια και ζητά τροποποιήσεις επί το βέλτιστο, αποδεικνύεται πάντα χρήσιμος. Οι ζηλωτικές αντιδράσεις έχουν κι αυτές κάτι να πουν και να δώσουν. Ο διάλογος εφ’ όσον αποτελεί όπλο αγάπης στα χέρια της Εκκλησίας, και χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα από τους Πατέρες προς τους αιρετικούς, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στους ετεροδόξους και στους ζηλωτικούς κατά τους παρόντες καιρούς. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος αποτέλεσε το τέλος μιας υπερ-εκατονταετούς διαδρομής που οδήγησε το χριστιανικό κόσμο από την αποξένωση στην καταλλαγή. Μπορεί όμως να αποτελέσει την παρακαταθήκη για το μέλλον και την αρχή μιας πορείας από την καταλλαγή στην ποθητή ενότητα. Βρισκόμαστε σε πορεία διαλόγων και επαφών, σταθερά και οργανωμένα με πολλά θετικά αποτελέσματα. Η απομάκρυνση και η διαίρεση δείχνουν να μην ικανοποιούν τους χριστιανούς στις συνθήκες  της νέας χιλιετίας και επιδιώκουν την προσέγγιση και τη συνεργασία, με σταθερή θέληση για να λύσουν τα προβλήματα. Την αναγκαιότητα του διαλόγου ως μέσου επικοινωνίας την εξέφραζαν πάντοτε οι Πατέρες και η Εκκλησία, άλλοτε με αγάπη και φιλανθρωπία επιλέγοντας το μέτρο της οικονομίας, ενίοτε με αυστηρότητα επιλέγοντας το μέτρο της ακρίβειας. Η ενότητα είναι κατάσταση αγάπης και φιλανθρωπίας που δεν πρέπει να φοβίζει, ειδικά αφού επί χίλια χρόνια τον φόβο και την καχυποψία, προκαλούσε η διάσταση. Η ενότητα μεταξύ του χριστιανικού κόσμου, σήμερα, εξακολουθεί να είναι ζητούμενο. Ένα ζητούμενο υπό διαρκή διερεύνηση και εξέταση. Η αφετηρία της αναζήτησης όμως δεν είναι πλέον από θέση πολεμική και αντιρρητική, αλλά από θέση καταλλαγής και διαλόγου. Αυτό ακριβώς το στοιχείο, ίσως είναι το κομβικό σημείο η πορεία προς το ζητούμενο να είναι μη αναστρέψιμη και επιτυχής. 

     

Οι παραπομπές και η βιβλιογραφία έγιναν σύμφωνα με το σύστημα Chicago Style. Στο σημείο αυτό ολοκλήρωσα την παρουσίαση της Διπλωματικής μου εργασίας και είμαι στη διάθεση σας.

Σας ευχαριστώ!!!

Ο Γαλλίας Εμμανουήλ για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο

Στο Ελσίνκι προσεκλήθη ο Σεβ. Μητροπολίτης Γαλλίας κ. Εμμανουήλ υπό του Σεβ. Αρχιεπισκόπου Ελσιγκίου και πάσης Φιλλανδίας κ. Λέοντος, για να ομιλήσει στην ιερατική σύναξη της Εκκλησίας Φιλλανδίας, στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην πρωτεύουσα της χώρας. 

Το θέμα το οποίο ανέπτυξε ήταν "Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας". 

Στην εν λόγω σύναξη μετείχαν οι πλείστοι του ιερού κλήρου της Εκκλησίας Φιλλανδίας με επικεφαλής τον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Ελσιγκίου και πάσης Φιλλανδίας κ. Λέοντα, καθώς και τον Σεβ. Μητροπολίτη Όουλου κ. Ηλία και τον Θεοφ. Επίσκοπο Γιοένσου κ. Αρσένιο.

Μητροπολίτης Προύσης: «Στην Εκκλησία έχουμε Πρώτο της Συνόδου, δεν έχουμε Ένα και Μόνο»

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Προύσης ‒στη Σύναξη των εν Τουρκία ιερέων και διακόνων του Οικουμενικού Θρόνου‒ έδωσε απάντηση σε πολλούς που αδυνατούν να κατανοήσουν παραφράζοντας τα κείμενά του, σημειώνοντας ότι «στην Εκκλησία έχουμε Πρώτο της Συνόδου, δεν έχουμε Ένα και Μόνο».

Πιο συγκεκριμένα, θέμα της εισήγησης αυτού ήταν «Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, η διασπορά του και αι διεκκλησιαστικαί σχέσεις αυτού». Συνοπτικά αναφέρθηκε στην ιστορική εξέλιξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου διαιρώντας την σε δύο φάσεις: η πρώτη αναφέρεται στους αιώνες πριν το Σχίσμα με τη Δύση και η δεύτερη στους μετά χρόνους.

Μιλώντας για τις επαρχίες του Οικουμενικού Θρόνου και τις διεκκλησιαστικές σχέσεις, αναφέρθηκε στις παραβιάσεις των κανονικών αρχών από αδελφές εκκλησίες. Υπενθύμισε ότι η αυτοκεφαλία δίδεται μόνο από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και έχει χαρακτήρα γεωγραφικό και επ’ ουδενί τρόπω εθνικό. Οι εκκλησίες έχουν γεωγραφικά όρια, τόνισε, συνεχίζοντας ότι η διαποίμανση των υπερόριων γεωγραφικών περιοχών (δηλαδή της διασποράς) ανήκει, βάσει του 28ου κανόνα της 4ης Οικουμενικής Συνόδου, αποκλειστικά και μόνο στον Κωνσταντινουπόλεως. Επίσης, έκανε αναφορά στην κατ’ οικονομία σύσταση στη διασπορά των Επισκοπικών Συνελεύσεων, κατόπιν ομόφωνης πανορθοδόξου αποφάσεως, των οποίων προεδρεύει ο κατά τόπον ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου.

Έκλεισε, τονίζοντας στο ακροατήριό του ότι «η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης το 2016 ήταν η έκφραση της θέσης και του ρόλου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Ορθόδοξη Εκκλησία και συνεκλήθη χάρη στην αποφασιστικότητα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος τόλμησε να κόψει τον γόρδιο δεσμό των μέχρι τότε δυσκολιών».

1η κοινή Σύναξη Κληρικών του Οικουμενικού Πατριαρχείου υπηρετούντων στην Τουρκία

Οικουμενικός Πατριάρχης: «Υπάρχει μία “εικονική ιερωσύνη”, η οποία επιθυμεί περισσότερον να επιδεικνύεται παρά να θυσιάζεται» 

Η πρώτη κοινή Σύναξη Ιερέων και Διακόνων του Οικουμενικού Πατριαρχείου που υπηρετούν στην Τουρκία, δηλαδή στην Ι. Αρχιεπισκοπή Κωνσταντινουπόλεως και τις Ιερές Μητροπόλεις, πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, σήμερα Τρίτη, 17 Απριλίου, στην Ιερά Μονή Βαλουκλή. 

Στην ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στη σημασία της ιερωσύνης δίνοντάς στους κληρικούς πατρικές συμβουλές και παροτρύνσεις για την ενίσχυση της διακονίας τους στο σύγχρονο κόσμο.

«Ο ιερεύς δεν ανήκει εις τον εαυτόν του, αλλά εις τον Χριστόν. Εις την χάριν Του οφείλει τα πάντα, Αυτόν διακονεί», σημείωσε και θυμήθηκε τις συμβουλές και τις κατευθύνσεις που του έδωσε κατά τη χειροτονία του σε διάκονο και, αργότερα, σε Πρεσβύτερο, ο Γέροντάς του, Μητροπολίτης Μελίτων Χατζής. Ο Πατριάρχης υπογράμμισε ότι «ο ιερεύς είναι ψυχή τε και σώματι αφιερωμένος εις την αποστολήν του» και σε άλλο σημείο της ομιλίας του σημείωσε: «Είναι, όντως, μεγάλη ευλογία να είσθε κληρικοί, ιερείς και διάκονοι του Υψίστου. Και αποτελεί ιδιαίτερον προνόμιον να ανήκετε εις τον ιερόν κλήρον του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αυτό σημαίνει, ότι εις όλας τας εκφάνσεις και τας διαστάσεις του ιερατικού, αγιαστικού και ποιμαντικού σας έργου, οφείλετε να εκπροσωπήτε και να εκφράζετε το πνεύμα της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας της Ορθοδοξίας, την πιστότητα εις την Παράδοσιν του Φαναρίου και την ανοιχτοσύνην προς τον άνθρωπον και τον κόσμον. Είμεθα όλοι φορείς αυτού του πνεύματος. Αμετακίνητοι και ανύστακτοι, φυλάσσομεν αυτά τα οποία παρελάβομεν, την πίστιν, την δοξολογικήν λατρείαν του Θεού και το εκκλησιαστικόν ήθος, αλλά και δίδομεν την εν τω κόσμω καλήν μαρτυρίαν με αγάπην προς τον άνθρωπον, προς κάθε άνθρωπον, διότι κάθε άνθρωπος είναι πλάσμα του Θεού κατ᾿ εικόνα Αυτού, και κάθε άνθρωπος φέρει την τιμήν, ότι δι᾿ αυτόν Χριστός ενηνθρώπησε και απέθανεν επί του Σταυρού και ανέστη εκ νεκρών». 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε πως όλοι οι κληρικοί οφείλουν να δίδουν την μαρτυρία της αδελφικής αγάπης, χωρίς διακρίσεις, σε κάθε συνάνθρωπο, που έχει ανάγκη συμπαραστάσεως και ενισχύσεως. «Αυτή η απόλυτος προτεραιότης της αγάπης κατέστησε τον Χριστιανισμόν την μεγαλυτέραν αξιολογικήν επανάστασιν εις την ιστορίαν της ανθρωπότητος, την οποίαν θαυμάζουν ακόμη και οι αρνηταί της χριστιανικής πίστεως». Υπενθύμισε, μάλιστα, όσα αναφέρονται στην Εγκύκλιο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, που συνήλθε στην Κρήτη τον Ιούνιο του 2016, για την αποστολή και τη διακονία της Εκκλησίας. Στη συνέχεια παρατήρησε τα εξής: 

Υπάρχει μία «εικονική ιερωσύνη», η οποία επιθυμεί περισσότερον να φαίνεται παρά να είναι, να επιδεικνύεται παρά να θυσιάζεται, να παίρνη παρά να προσφέρη. Αντιθέτως, ο γνήσιος ιερεύς, ως ελέχθη προσφυώς, «δεν ζητεί να εγγραφή το όνομά του εις τας δέλτους της ιστορίας», αλλά «να συμπεριληφθή εις την Βίβλον της Βασιλείας». Αυτή είναι και η ιδική σας αποστολή, αγαπητοί πατέρες. Να είσθε, άνευ όρων και ορίων, αφιερωμένοι εις το ένθεον έργον σας, διάκονοι του Ευαγγελίου της αγάπης. «Να είσαι καλός κληρικός» προϋποθέτει ταπεινοφροσύνην, αυτοπροσφοράν, κατάθεσιν ψυχής. Πρέπει να είσθε απαιτητικοί απέναντι εις τον εαυτόν σας. Να μην εμφανίζετε το αυτονόητον ως μεγάλην προσφοράν. Ο,τι εσείς προσφέρετε εις τους πιστούς είναι δώρον της Θείας χάριτος. Η χάρις του Θεού είναι αυτή, η οποία πάντοτε θεραπεύει τα ασθενή και αναπληρώνει τα ελλείποντα. Ο,τι πράττετε πρέπει να αποβλέπη εις την δόξαν του Θεού, του δοτήρος παντός αγαθού. 

O Οικουμενικός Πατριάρχης, ολοκληρώνοντας την ομιλία του, υπενθύμισε ότι οι κληρικοί οφείλουν να έχουν υποδειγματική παρουσία και συμπεριφορά στις σχέσεις τους με κάθε άνθρωπο. «Εν τη συνειδήσει των περισσοτέρων ανθρώπων, το όνομα "Εκκλησία" συνδέεται αυτομάτως με τον ιερόν κλήρον. Τοιουτοτρόπως, η κριτική προς τους κληρικούς μετατρέπεται εις κριτικήν κατά της Εκκλησίας, και γενικώτερον εις όπλον των πολεμίων της πίστεώς μας». 

Στη συνέχεια ο Μητροπολίτης Προύσης Ελπιδοφόρος, Ηγούμενος της Ι. Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης και Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., απηύθυνε ομιλία με θέμα, «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η διασπορά του και οι διεκκλησιαστικές σχέσεις αυτού». Ο Μητροπολίτης Ελπιδοφόρος παρουσίασε την ιστορική εξέλιξη του θεσμού του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αναφέρθηκε στην ευθύνη, την υποχρέωση και το δικαίωμα της Πρωτόθρονης Εκκλησίας για τη διαποίμανση της διασποράς και, τέλος, μίλησε για τις σχέσεις με τις άλλες αδελφές Ορθόδοξες Εκκλησίες. 

Αμέσως μετά, ο Μητροπολίτης Σμύρνης Βαρθολομαίος ανέπτυξε το θέμα, «Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος», παρουσιάζοντας τους πιο σημαντικούς σταθμούς στην προετοιμασία αυτής της ιστορικής Συνόδου και ανέλυσε τις αποφάσεις της. 

Για τα σύγχρονα ποιμαντικά προβλήματα, ανάγκες και προκλήσεις, μίλησε ο Μ. Αρχιμανδρίτης Βησσαρίων, ο οποίος μετέφερε τις εμπειρίες του από τη διακονία του στη Νοτιοανατολική Τουρκία αλλά και από την Άγκυρα όπου έχει την πνευματική μέριμνα της εκεί νεοσύστατης διορθόδοξης Κοινότητας. 

Ακολούθως, ο Μ. Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Τσέτσης, επί πολλά χρόνια Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Μητρός Εκκλησίας στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, μίλησε για την πορεία της Οικουμενικής Κίνησης, για τη δημιουργία του Π.Σ.Ε. και τη συμβολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην ίδρυσή του, πριν 70 χρόνια, καθώς και για την εξέλιξη των διεξαγόμενων θεολογικών διαλόγων.

Στην απογευματινή συνεδρία ο Επίσκοπος Ερυθρών Κύριλλος, Πνευματικός της Ι.Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, μίλησε για το μυστήριο της Εξομολογήσεως. «O εξομολόγος πρέπει να είναι ο πατέρας εκείνος που δείχνει στον άνθρωπο ότι ο Θεός είναι αγάπη και συγχώρεση», είπε ο Ερυθρών Κύριλλος προς τους κληρικούς που συμμετείχαν. 

Ακολούθως ο Μ. Πρωτοσύγκελλος Ανδρέας και ο Μ. Αρχιδιάκονος Θεόδωρος ανέπτυξαν θέματα της αρμοδιότητάς τους, διατυπώνοντας προτάσεις για την ενίσχυση του ποιμαντικού έργου των ιερέων και των διακόνων. 

Οι εισηγήσεις ολοκληρώθηκαν με εκείνη του Μητροπολίτη Σασίμων Γενναδίου, υπευθύνου της Μονής Ζωοδόχου Πηγής Βαλουκλή. «Η Ιερατική αυτή Σύναξη μέσα στην Αναστάσιμη περίοδο ήταν μια πνευματική όαση, μια συνάντηση πνευματικής καλλιεργείας με τους εργάτας του θείου αμπελώνος, της Μητρός Εκκλησίας, στην ιστορική αυτή Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της Ζωοδόχου Πηγής του Βαλουκλή, στη Μονή των θείων θαυμάτων και των θρύλων του Βυζαντίου», σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Γεννάδιος και πρόσθεσε: «Ο Πατριάρχης, ο πρώτος της Οικουμενικής Ορθοδοξίας, του Γένους, και της Ρωμιοσύνης, συναντάται με τα πνευματικά του τέκνα εις το “σταυροδρόμι των καιρών”, κατά τον Νομπελίστα Ελύτη, να αφουγκράζονται τα θεία μυστήρια της Αποκαλύψεως και να συνεργούν εις την οικοδόμηση του θεσμού της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας, και του μαρτυρικού Φαναρίου, προς δόξαν Θεού και ανθρώπων».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαριστώντας όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της Ιερατικής Συνάξεως είπε χαρακτηριστικά ότι, «σήμερα απλώς κάναμε μόνο την αρχή!».

Οικουμενικός Πατριάρχης: "Ως Ορθόδοξη Εκκλησία έχουμε βαθύτατες ρίζες εδώ και κανείς δεν μπορεί να μας ξεριζώσει"

Ομιλία του σε προσκυνητές από τη Χαλκιδική που πραγματοποίησαν επίσκεψη στο Φανάρι

«Να έρχεστε όσο μπορείτε πιο συχνά στο Πατριαρχείο, στην Κωνσταντινούπολη, που είναι μια όμορφη Πόλη, φιλόξενη Πόλη, ιστορική. Έχουμε ως Γένος και ως Ορθόδοξη Εκκλησία βαθιές, βαθύτατες ρίζες εδώ και κανείς δεν μπορεί να μας ξεριζώσει».

Με τους παραπάνω λόγους, μεταξύ άλλων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, υποδέχτηκε τον όμιλο προσκυνητών από τον δήμο Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής, υπό τον δήμαρχο Μανώλη Καρρά, που επισκέφθηκαν την Έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Φανάρι, το απόγευμα της Τρίτης, 5 Μαρτίου 2018, στο διάλειμμα των εργασιών της Αγίας και Ιεράς Συνόδου. 

Στην ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης επεσήμανε ότι όσοι αιώνες και αν περάσουν, όσες πολιτικές ανακατατάξεις και αν θα γίνουν σε αυτά τα μέρη, «εμείς θα φυλάγουμε τις Θερμοπύλες, όσο θέλει ο Κύριος». «Αν η Ομογένεια της Πόλης λιγόστεψε τόσο πολύ τις τελευταίες δεκαετίες, αυτό δεν έγινε εξ υπαιτιότητός μας, αλλά λόγω των πολιτικών συγκυριών, και μπορώ να πω αβίαστα ότι η Ομογένεια της Κωνσταντινουπόλεως και της Ίμβρου και της Τενέδου, υπήρξε το θύμα, υπήρξαμε θύματα των πολιτικών εξελίξεων και ανακατατάξεων στην περιοχή μας», είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, και σε άλλο σημείο της ομιλίας του τόνισε: «Όλος ο Ελληνικός λαός αναγνωρίζει και παραδέχεται ότι η Μητέρα Εκκλησία του είναι η Κωνσταντινούπολις. Το Αυτοκέφαλο, που εδόθη το 1850, δεν ήταν δυνατόν ως θεσμός να αποκόψει τους πνευματικούς ιερούς δεσμούς που συνδέουν τον ελληνικό λαό με την μαρτυρική Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Είμαστε μια οικογένεια, από την Κρήτη μέχρι το Διδυμότειχο, μέχρις εδώ. Όλοι αποβλέπουμε και έχουμε ως σημείο αναφοράς το Πατριαρχείο μας, την Κωνσταντινούπολη». 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε, ιδιαιτέρως, στις προσπάθειες που καταβάλλει η Πρωτόθρονος Εκκλησία της Ορθοδοξίας, για την πανορθόδοξη ενότητα και συνεργασία.

«Μέσα στο πλαίσιο της Συνοδικότητος της Ορθοδόξου Εκκλησίας πραγματοποιήσαμε, πριν από περίπου δύο χρόνια, την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, στην Ορθόδοξο Ακαδημία της Κρήτης, και   πήραμε   καλές αποφάσεις, ομόφωνες, όσοι ήμασταν εκεί, και το λέγω αυτό διότι, όπως θα γνωρίζετε, μερικές  Αυτοκέφαλες Εκκλησίες,την τελευταία στιγμή, απέσχον, δεν συμμετείχαν σε αυτή τη Σύνοδο, κακώς, κάκιστα, διότι όλα τα είχαμε αποφασίσει, όλοι μαζί, και το που θα γίνει η Σύνοδος αυτή, και πότε θα γίνει, και ποια θέματα θα συζητήσει, και ποιος θα είναι ο Κανονισμός λειτουργίας της Συνόδου, όλα τα είχαμε αποφασίσει στη Γενεύη και είχαμε προσυπογράψει όλες αυτές τις κοινές και ομόφωνες αποφάσεις μας. Και την τελευταία στιγμή, για λόγους, προφανώς, πολιτικών σκοπιμοτήτων,απουσίασαν μερικές Εκκλησίες, πράγμα όμως το οποίον δεν μας εμπόδισε από το να κάνουμε τη Σύνοδο όπως τα είχαμε αποφασίσει, σεβόμενοι τον εαυτό μας και σεβόμενοι τις υπογραφές που είχαμε βάλει στη Γενεύη». 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στην προσπάθεια αναβίωσης της λειτουργικής ζωής σε διάφορες περιοχές της Μικράς Ασίας αλλά και στη συνεχή ποιμαντική μέριμνα του Πατριαρχείου για τους ορθοδόξους   πιστούς, από διάφορες χώρες, που εγκαταστάθηκαν ως οικονομικοί μετανάστες και διαβιούν σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας. «Μας ενώνει όλους η Ορθόδοξος πίστις και η εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως έχει την ευθύνη -και  το κάνει ευχαρίστως και με μεγάλη προθυμία- να τους φροντίζει για τις θρησκευτικές, εκκλησιαστικές και πνευματικές τους ανάγκες». 

Ο Δήμαρχος Νέας Προποντίδας Μανώλης Καρράς, στην ομιλία του, αναφέρθηκε στη στενή συνεργασία που έχει ο Δήμος και τα τοπικά προσφυγικά Σωματεία με τον Μητροπολίτη Προύσης Ελπιδοφόρο, στου οποίου την εκκλησιαστική επαρχία διαβιούσαν οι πρόγονοί τους. Εξέφρασε δε την παράκληση προς τον Οικουμενικό   Πατριάρχη να παραστεί στο προσκύνημά τους στον Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου Μουδανιών, τον ερχόμενο μήνα.

Νέα έκδοση: «Πατριαρχικός Λόγος περί την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον»

Εκδόθηκαν σε Τόμο όλες οι επίσημες ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχου που πραγματοποίησε τις παραμονές και κατά τη διάρκεια της ιστορικής Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας

Ένας ξεχωριστός Τόμος, με τίτλο, «Πατριαρχικός Λόγος περί την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον», ο οποίος περιλαμβάνει όλες τις ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο πλέον σημαντικό και ιστορικό γεγονός της νεότερης εκκλησιαστικής μας ζωής, που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη, τον Ιούνιο του 2016, εκδόθηκε πριν λίγες ημέρες από την Αδελφότητα Οφφικιάλιων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, «Παναγία η Παμμακάριστος».

«Αυτό τούτο το γεγονός της Συνόδου και αι αποφάσεις αυτής αποτελούν σημαντικόν κεφάλαιον της συνοδικής ιστορίας της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας και βεβαίαν παρακαταθήκην διά τας επερχομένας γενεάς των Ορθοδόξων», επισημαίνει, προλογίζοντας την εξαιρετική αυτή έκδοση, ο Οικουμενικός Πατριάρχης και συνεχίζει: «Ως εσημειώθη εις το Μήνυμα της Συνάξεως των Ορθοδόξων Προκαθημένων τον Μάρτιον του 2014, η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος συνεκλήθη “διά να μαρτυρήση την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας και την ευθύνην και την στοργήν αυτής προς τον σύγχρονον κόσμον”. Το Μήνυμα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου προς τον Ορθόδοξον λαόν και κάθε άνθρωπον καλής θελήσεως επιβεβαιώνει ότι “βασική προτεραιότητα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου υπήρξε η διακήρυξη της ενότητος της Ορθοδόξου Εκκλησίας”».

Στο προλογικό σημειώμά του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν παραλείπει να αναφερθεί και στην αιφνίδια απόφαση τεσσάρων Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών να μην συμμετάσχουν στις εργασίες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. «Η ανακοινωθείσα την δωδεκάτην ώραν απόφασις τεσσάρων Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών να μη συμμετάσχουν εις τας εργασίας της Συνόδου προυκάλεσε θλίψιν πολλήν, ουδόλως όμως έθιξε την συνοδικήν ταυτότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, καθ’ ότι προφανέστατα αύτη δεν ελήφθη επί τη βάσει εκκλησιολογικών ή άλλων θεολογικών κριτηρίων».

Τα κείμενα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, σημειώνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, «εκφράζουν αυθεντικώς την πιστότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας εις την αδιαλείπτως βιωθείσαν και βιουμένην εν αυτή Παράδοσιν της Αληθείας και αποτελούν πολύτιμον πνευματικόν θησαυρόν διά την ανά την οικουμένην Ορθοδοξίαν. [...] Προβάλλουν την αυτοσυνειδησίαν της Ορθοδόξου Εκκλησίας ως της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, την ευαισθησίαν και την θεάρεστον μέριμναν αυτής διά τον άνθρωπον και την εν Χριστώ και κατά Χριστόν βιοτήν αυτού, υπογραμμίζουν το ενδιαφέρον της Ορθοδοξίας διά την κτίσιν, διά την κοινωνίαν και τον πολιτισμόν. Δίδουν τοιουτοτρόπως επί τη βάσει των κεντρικών θεολογικών παραδοχών της πίστεώς μας απάντησιν εις όλους εκείνους, οι οποίοι επιρρίπτουν εις την Ορθόδοξον Εκκλησίαν αδιαφορίαν διά τον κόσμον και την ιστορίαν εν ονόματι του ουρανού και της αιωνιότητος. Τα θεολογικώς αρτιώτατα συνοδικά κείμενα ακυρώνουν εκ των προτέρων και τους θορυβώδεις αυτοκλήτους κριτάς της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, οι οποίοι, με τον ου κατ’ επίγνωσιν ζήλον των, αμφισβητούν την κανονικότητα αυτής και την ορθοδοξίαν των αποφάσεών της, σκανδαλίζοντες ούτω και διχάζοντες τον λαόν του Θεού».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη σοβαρός διάλογος και εμπεριστατωμένη θεολογική συζήτηση για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας. «Πάντως, ευρισκόμεθα ακόμη εις την αρχήν της διαδικασίας προσλήψεως και αξιολογήσεως των αποφάσεων και της αποτιμήσεως του συνολικού έργου της Αγίας και Μεγάλης ταύτης Συνόδου. Έχομεν την ακράδαντον βεβαιότητα ότι ο φιλανθρώπως τα πάντα οικονομών Θεός της αγάπης, ο ευλογήσας την προετοιμασίαν και την διεξαγωγήν της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, θα στηρίξη και την “σύνοδον μετά την Σύνοδον”, επ’ αγαθώ της λογικής Αυτού ποίμνης».

Ο Τόμος, που κυκλοφορεί στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, εμπεριέχει, επίσης, και τις Πατριαρχικές ομιλίες στις λειτουργικές Συνάξεις και στις επίσημες εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν πριν και κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου ενώ, στο «Παράρτημα», περιλαμβάνονται οι “Αποφάσεις της Συνάξεως των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών” (Σαμπεζύ, 2016), με τις οποίες καθορίστηκε η Ημερήσια Διάταξη της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου και ορίστηκε ο τόπος και ο χρόνος διεξαγωγής της, η «Πατριαρχική και Συνοδική Εγκύκλιος επί τη συγκλήσει της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας», αλλά και τα σπουδαία κείμενα της Εγκυκλίου και του Μηνύματος της Συνόδου, τα οποία, όπως σημειώνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, «αναδεικνύουν την κοινήν μαρτυρίαν των Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών εν τω κόσμω και το αμέριστον ενδιαφέρον αυτών διά τον άνθρωπον, εν αναφορά πάντοτε προς τον αιώνιον αυτού προορισμόν και την εσχατολογικήν τελείωσιν των πάντων».

Αυτή την ιδιαίτερα σημαντική έκδοση επιμελήθηκαν ο νυν Μ.Αρχιδιάκονος Θεόδωρος Μεϊμάρης, διδάκτωρ Θεολογίας, και ο Διευθυντής του Α΄ Πατριαρχικού Γραφείου, Καθηγητής Κωνσταντίνος Δεληκωσταντής, Άρχων Διδάσκαλος του Γένους.

Πρόλογος εις τον Τόμον «Πατριαρχικός Λόγος περί την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον» by Panagiotis Kapodistrias on Scribd

Πολύτιμο το μελέτημα «Η Διορθόδοξη Πορεία προς τη Μεγάλη Σύνοδο (1872-2016)» του Αριστείδη Πανώτη

[Ο ελλογιμότατος Άρχων (φύσει και θέσει) κ. Αριστείδης Πανώτης είχε την καλοσύνη να μας αποστείλει την 2η επηυξημένη έκδοση του νέου πονήματός του και μάλιστα με θερμή αφιέρωση. Σε αυτή την ανά χείρας -πολυτιμότατη θεωρούμε- εργασία αναφέρεται η παρουσίαση που ακολουθεί. Από αυτή την θέση ευχαριστούμε τον πολυσέβαστο συγγραφέα και του ευχόμαστε εκ βαθέων, να έχει υγεία και δύναμη, ώστε να μας κάνει όλους πλουσιότερους με την σοφία του. π. Π. Κ.]

Πρόσφατα η Αδελφότητα της «Παναγίας της Παμμακαρίστου» των Οφφικιαλίων του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξέδωσε και δεύτερη μελέτη του καθηγητή και ιστορικού Αριστείδη Πανώτη, που φέτος συμπληρώνει μισό αιώνα (1967-2017) ως το αρχαιότερο μέλος της. Η μελέτη αυτή επιγράφεται «Η Διορθόδοξη Πορεία προς τη Μεγάλη Σύνοδο (1872-2016)» και είναι ευλαβής αφιέρωση στην εικοσιπενταετία της πατριαρχίας της Α.Θ.Π. του Πατριάρχου Βαρθολομαίου του Ιμβρίου. με την ευκαιρία της πρώτης επετείου της υπό την προεδρία του Αγίας και Μεγάλης Συνόδου του 2016. Οι 187 σελίδες της διαιρούνται σε 20 κεφάλαια με 40 περίπου ιστορικές φωτογραφίες και πλούσια βιβλιογραφία. Στη μελέτη αυτή εξιστορούνται γεγονότα 144 ετών για να προετοιμαστεί η νέα Μεγάλη Σύνοδο της Εκκλησίας μας που συνήλθε τον Ιούνιο του 2016 στη Μεγαλόνησο Κρήτη. Ο συγγραφέας είναι γνωστός ως στενός συνεργάτης των τριών τελευταίων Οικουμενικών Πατριαρχών με εργογραφία ως θεολόγος ιστορικός και ως ο αρχισυντάκτης της Θρησκευτικής και Ηθικής Εγκυκλοπαιδείας, της εκδόσεως που γαλούχησε όλες τις νεότερες γενεές των κληρικών και των θεολόγων μας και για τη τριλογία του «Συνοδικού της εν Ελλάδι Εκκλησίας», καθώς και ως ένας εκ των πρωτοπόρων της «Καταλλαγής» μεταξύ των Χριστιανών.

Προλογίζει αυτή τη τελευταία μελέτη του με ένα κείμενο που προδιαγράφει τις προσδοκίες του Λαού του Θεού από την επαναλειτουργία του συνοδικού θεσμού της Εκκλησίας στις ημέρες μας για να επαναβεβαιωθεί η ενότητα των Ορθοδόξων και η ζωτικότητα της Εκκλησίας μας. Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε πριν μισό αιώνα (Έθνος 18 /8/ 1968) για να διαφανεί η διαχρονική φροντίδα για την επίλυση των προβλημάτων της εκκλησιαστικής ζωής. Η τελευταία Πανορθόδοξη Διάσκεψη έδειξε ότι: «επέστη ο καιρός» να ενεργοποιηθεί ο στόχος όλων των προηγηθέντων Διορθοδόξων Συνάξεων και όλες από κοινού να προετοιμάσουν τη σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Εκκλησίας με συγκεκριμένο σκοπό, δηλαδή με «εντελέχειας», για να αποφασιστούν τα πρέποντα και επιλυθούν χρονίζοντα προβλήματα των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Επίσης τονίζεται ότι κατά την προσυνοδική περίοδο πρέπει ο Κλήρος και ο Λαός των κατά τόπους Εκκλησιών να πληροφορηθεί την αξία της συνερχόμενης Συνόδου, ώστε να αποφευχθούν οι διαβρωτικές ενέργειες που υπηρετούν αλλότριους σκοπούς και επιδιώξεις.

Το 1ο κεφάλαιο αναφέρεται στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του 1872 στην οποία συμμετείχαν μόνον τα παλαίφατα Πατριαρχεία γιατί η τσαρική διπλωματία χρησιμοποιούσε τον εθνισμό ως εργαλείο προωθήσεως των συμφερόντων της μεταξύ των ορθοδόξων λαών στην ανατολική Ευρώπη. Η Μεγάλη αυτή Σύνοδος καταδίκασε τον διαιρετικό μερισμό της Εκκλησίας του Χριστού με κριτήρια φυλετικά και εθνικιστικά, δηλαδή «Εθνοφυλετικά», που ξεχώρισε τους Ορθοδόξους από ιδεοληψία σε ελληνόφωνους, σλαβόφωνους και αραβόφωνους για να «βασιλεύσει» στη μεταξύ τους διαίρεση ο ισχυρότερος κρατικός παράγοντας, που δεν ήταν άλλος από τον Καίσαρα (τον Αυτοκρατορισμό του τσάρου).

Το 2ο κεφάλαιο αναφέρεται στη σημειωθείσα αναταραχή που συνέβη τον 19ο αιώνα στην Ευρώπη εξ αιτίας των νέων ιδεών για τη πολιτική και στη κοινωνική ζωή των λαών. Αυτό είχε ως συνέπεια να αναθεωρηθούν και οι σχέσεις των κρατών με τις κατά τόπους Εκκλησίες. Η Παλαιά Ρώμη επιχειρεί συνοδικά να ενισχύσει το κεντρομόλο αποστολικό ιδεώδες της και οι Προτεσταντικές Ομολογίες να αναπτύξουν τη βιβλική θεολογία ως τη μόνη αυθεντίας πηγή της αληθινής πίστεως. Οι Ορθόδοξοι εκ παραδόσεως διαβλέπουν την αξία του Διαλόγου και επιδιώκουν να ανιχνεύσουν τις εκκλησιολογικές πεποιθήσεις όσων απομακρύνθηκαν από τη Β΄ Βατικανή Σύνοδο, μήπως νοσταλγούν την αληθινή καθολικότητα της Εκκλησίας. Οι ακαδημαϊκοί επίσκοποι και θεολόγοι της Θεολογικής Σχολής των Αθηνών πρωτοστατούν στην υπέρβαση της απομονώσεως και επιδιώκουν τη «καταλλαγή» μεταξύ των Χριστιανών.

Το 3ο κεφάλαιο επισημαίνει τη σοφή και εμπνευσμένη χειραγωγία του πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄, που οι πατριαρχίες του το (1878) και το (1901) απετέλεσε σπουδαίο ανακαινιστικό, προοδευτικό και πνευματικό έργο που αγαπήθηκε από τον Κλήρο και το Λαό. Ο ρηξικέλευθος αυτός Πατριάρχης επωφελήθηκε του χρόνου της παραιτήσεώς του από τον Οικουμενικό Θρόνο το 1884 και επισκέφθηκε τα παλαίφατα Πατριαρχεία της Μέσης Ανατολής για άτυπες συνομιλίες επί διορθοδόξων θεμάτων που είχαν προκύψει μετά την Μεγάλη Σύνοδο του 1872, Το 1889 αποσύρθηκε στο προμαχώνα του Μυλοποτάμου στο Άγιο Όρος από όπου και παρακολουθεί το 1899 την αραβοποίηση του Πατριαρχείου Αντιοχείας και τις πονηρές κινήσεις των Βουλγάρων Σχισματικών στη Μακεδονία και στη Θράκη και αντιμετωπίζει σθεναρά την προστασία των Μητροπόλεών του στη Βόρεια Ελλάδα με σειρά ενεργειών. Παρακολουθεί από τα τέλη του 19ου αιώνα και την εγκόλπωση από τους Νεότουρκους της ιδέας του Κράτους-Εθνους, που συνεπάγεται αδίστακτες ενδοεθνικές εκκαθαρίσεις (Γενοκτονίες). Η Πατριαρχική και Συνοδική του Εγκύκλιος προς τις Ορθοδόξες Εκκλησίες για την σύσφιγξη των σχέσεων μετά των δύο άλλων «αναδενδράδων» του Χριστιανισμού θεωρείται προδρομική πρωτοβουλία για να ξεκινήσει μετά Πανορθόδοξη συμφωνία η Διορθόδοξη και η Οικουμενική κίνηση.

Το 4ο κεφάλαιο αναφέρεται σε ένα εκκλησιαστικό άνδρα του 20ου αιώνα, τον πατριάρχη Μελέτιο Μεταξάκη που το τεράστιο έργο του κατασυκοφάντησε ο εμπαθής ζηλωτισμός. Την αξία της σοβαρής διοργανωτικής του ικανότητος την επισήμανε πρώτος ο σπουδαίος πολιτικός και διπλωμάτης Ίων Δραγούμης και του ανατέθηκαν πολλές εμπιστευτικές εθνικές και εκκλησιαστικές αποστολές πριν συνδεθεί με τον Βενιζέλο. Ως ιεράρχης υπηρέτησε την Εκκλησία στην Κύπρο, στο Άγιο Όρος και αργότερα στην Αθήνα, στην Αμερική και τέλος στην Αλεξάνδρεια. Ως Πατριάρχης το 1923 επισήμανε την επικινδυνότητα για την Ορθοδοξία του μεταρρυθμιστικού κινήματος μετά τη επιβολή του νέου καθεστώτος το 1917 και εισήλθε και στη Ρωσική Εκκλησία που τριχοτόμησε το Πλήρωμά της. Για να ανακόψει την ορμή του που άρχισε να απλώνεται και στους Ορθοδόξους της Βαλκανικής συγκάλεσε το 1923 το Διορθόδοξο Συνέδριο ενώ δεν είχε υπογραφεί ακόμη η Συνθήκη στη Λωζάννη. Οι ευφάνταστοι «ζηλωτές» του φόρτωσαν κάθε ιδεολογική νεοπλασία ακόμη και τη μελέτη για την αναπλήρωσης των 13 ημερών που έλειπαν από τη πραγματική εαρινή ισημερία του Ιουλιανού Ημερολογίου, χωρίς τότε να ληφθεί απόφαση για την εφαρμογή της. Αυτό έγινε για διεθνείς κρατικούς λόγους επί της πατριαρχίας Γρηγορίου Ζ΄.

Το 5ο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στη πολιά και μαρτυρική μορφή του τρίτου Οικουμενικού Πατριάρχη Βασιλείου Γ΄ του Γεωργιάδη, ο οποίος θέλησε απ' αρχής να ομαλοποιήσει τις σχέσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την Άγκυρα. Μετά επικέντρωσε το έργο του στη προάσπιση των δικαίων της Δικαιοδοσίας του Θρόνου του μέσα στο ελληνικό κράτος και ειδικά στην περιφρούρηση των πατριαρχικών επαρχιών του. Μόλις άρχισε να αιθριάζει η πολιτική ατμόσφαιρα στην Ελλάδα και άρχιζε και πάλι να επίκειται η νομιμοποίηση του Χάρτη για την Εκκλησία των Νέων Χωρών εξυφαίνεται από ελλαδίτες συνοδικούς πρωτοφανής στα εκκλησιαστικά χρονικά αντικανονική συνωμοσία κατά του Πατριαρχείου, περιφρονούν οι θέσεις του Πατριάρχου και της Συνόδου του και με σκοτεινές κομματικές ενέργειες επιδιώκουν να μη ψηφιστεί ο συνταχθείς Χάρτης των Νέων Χωρών για να φαλκιδευθεί το κανονικό προνόμιο του Οικουμενικού Πατριάρχη να ελέγχει την εκλογή των ιεραρχών του και να προωθούνται υποτακτικοί τους! Εκεί και οι κρίσεις σχέσεων των ελλαδιτών μετά της Μητρός Εκκλησίας μέχρι σήμερα.

Το 6ο κεφάλαιο πραγματεύεται πώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιμετώπισε το 1927 τους «αμνήμονες» Αγιορείτες και επέβαλε τη τάξη στην Αθωνική Πολιτεία.

Το 7ο κεφάλαιο εξαίρει τη συμβολή της αγίας προσωπικότητος του πατριάρχου Φωτίου Β΄ για τη προώθηση του έργου της Προκαταρκτικής Επιτροπή του 1930 στο Άγιο Όρος με τη σύγκληση της Προσυνόδου το 1932 που ματαιώθηκε λόγω της τότε πτωχεύσεως του ελληνικού κράτους που θα αναλάμβανε τις δαπάνες της.

Το 8ο κεφάλαιο αναφέρεται στη συνδρομή του ορθοδόξου θεολογικού κόσμου να συνδράμει όλη τη περίοδο του μεσοπολέμου το έργο της Εκκλησίας για να πραγματοποιηθεί αυτή η προτεινόμενη Προσύνοδος και ξεκαθαρίστηκε ότι δεν μπορούμε οι Ορθόδοξοι πλέον να μιλούμε μόνοι για Οικουμενική Σύνοδο, όπως δυστυχώς πράττει η Παλαιά Ρώμη.

Τα κεφάλαια 9-15 αποτελούν μία συνοπτική Ιστορία της διωκόμενης Εκκλησίας στη Ρωσία μετά την ανασύσταση της πατριαρχίας το 1917 μέχρι τον ιστορικό «Συμβιβασμό» της ηγεσίας της με τους σοβιετικούς που τελικά ταυτίστηκαν με τις μεταπολεμικές επιδιώξεις τους όπισθεν του Σιδηρού Παραπετάσματος. Το Πατριαρχείο Μόσχας ανακτά την εμπιστοσύνη των κρατούντων και επιδιώκει να απλωθεί στη σφαίρα επιρροής τους και να επιβάλει τον έλεγχό του στις τοπικές Εκκλησίες του νότου για οικειοποίηση κανονικά προνόμια οικουμενικής καθέδρας σλαβόφωνων και αραβόφωνων.

Τα κεφάλαια 16 και 17 αναφέρονται στην επιστροφή στην κανονικότητα των Ορθόδοξων Εκκλησιών της Ανατολικής Ευρώπης με τις συνερχόμενες «Πανορθοδόξες Διασκέψεις» και πόσο αυτό το σύγχρονο εκκλησιαστικό γεγονός προσκόμισε κύρος στην Ορθοδοξία, ώστε και η παλαιά Ρώμη να θελήσει τις μετά της Ορθοδοξίας «Σχέσεις Αγάπης» για τη προώθηση του «επί ίσοις όροις» Διαλόγου.

Το 18ο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην εκ παλαιού δεδομένη στη μνήμη της Ορθοδοξίας ζωντανή εκκλησιαστικότητα των ιστορικών Εκκλησιών, παρά την υφιστάμενη μεταξύ τους πολύχρονη «ακοινωνησία».

Το 19ο και 20ο κεφάλαιο αναφέρονται στις εργασίες της Δ΄ Πανορθόδοξης Διασκέψεως του 1968 που ομόφωνα αποφάσισε τη διεξαγωγή μετά Προπαρασκευή από Προσυνοδικές Διασκέψεις της «Αγίας και Μεγάλης Συνόδου» μόνον πέντε θεμάτων εκ του μακρού συνταχθέντος Καταλόγου από την Α΄ Πανορθόδοξη Διάσκεψη του 1961.

Το πόνημα αυτό δια χειρός του παλαιοτέρου άρχοντα του Οικουμενικού Θρόνου, που έζησε εκ του πλησίον όλα τα μετά το 1950 Πανορθόδοξα γεγονότα και έγραψε από τότε γι’ αυτά, κατακλείεται και με τη μαρτυρία «εωρακότος» της Διορθόδοξης πορείας προς την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του 2016, που διαψεύδει τις κακεντρεχείς ενέργειες όσων επιχειρούν να την δυσφημίσουν. Το κείμενο σφραγίζεται με την επιλογή άρθρων που δημοσίευσε κατά το γεγονός της πραγματοποιήσεως της Συνόδου στο διαδίκτυο για την ιστόρηση στο μικρό Συνοδικό του Φαναρίου της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία διαχρονικά μεγαλύνει τη εκκλησιολογική διακονία της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.