ΔΑΣΟΣ ΔΑΔΙΑΣ

 Καίγεται μέρες τώρα! Τεράστια καταστροφή!

Δυστυχώς για τους ανίκανους που μας κυβερνούν η θάλασσα είναι μακριά....

Δάσος της Δαδιάς

Το Δάσος της Δαδιάς είναι ένα μοναδικό φυσικό τοπίο με εξαιρετική σημασία για την οικολογία ολόκληρης της Ευρώπης. Εκτείνεται σε 73.000 στρέμματα, σε δύο ζώνες αυστηρής προστασίας, περίπου στο μέσο του νομού Έβρου. Ξεκινάει από τις ανατολικές απολήξεις της οροσειράς της Ροδόπης και φτάνει ανατολικά μέχρι το χωριό της Δαδιάς. Η περιοχή είναι προστατευόμενη από το 1980 και έχει κλίμα μεσογειακό, με στοιχεία ηπειρωτικού, που καθορίζουν οι βόρειοι άνεμοι.

Το Δάσος της Δαδιάς είναι ένας πανέμορφος τόπος αναψυχής, όπου μπορεί κανείς να περπατήσει στη φύση και να παρατηρήσει μεγάλο πλήθος ζώων και φυτών. Είναι κυρίως πεδινό, με ημιορεινές μόνο περιοχές που δεν ξεπερνούν τα 600 μέτρα υψόμετρο. Πολλά ρυάκια και ρέματα το διασχίζουν και δίνουν ένα ξεχωριστό χαρακτήρα στο τοπίο, με τις ρεματιές να αυλακώνουν την εικόνα των ομαλών λόφων και των δασών.

Πολύ κοντά στο χωριό Δαδιά  λειτουργεί Κέντρο Ενημέρωσης για το Δάσος. Αποτελεί την αφετηρία των επισκεπτών για πεζοπορία, καθώς από εκεί ξεκινούν τα σηματοδοτημένα μονοπάτια του Δάσους της Δαδιάς.

Η ορνιθοπανίδα του Δάσους της Δαδιάς

Η ορνιθοπανίδα του Δάσους της Δαδιάς, και ειδικότερα ο πληθυσμός των αρπακτικών πτηνών, είναι που το κάνουν παγκοσμίως σημαντικό: εδώ απαντώνται 36 από τα 38 είδη αρπακτικών της Ευρώπης, ανάμεσά τους και ο μαυρόγυπας, που ζει πια μόνο εδώ και στην κεντρική Ισπανία. Τα 30 από τα 36 είδη αρπακτικών πτηνών ζουν εδώ μόνιμα και τα υπόλοιπα έρχονται κατά την μετανάστευση.

Η αποικία του μαυρόγυπα αριθμεί 90-100 μέλη, μεταξύ των οποίων 20-22 ζευγάρια που αναπαράγονται εδώ. Στο δάσος συγκεντρώνονται και τα τέσσερα είδη γυπών της Ευρώπης, ο μαυρόγυπας, το όρνιο, ο γυπαετός και ο ασπροπάρης – κάτι που δεν συμβαίνει πουθενά αλλού.

Βασιλαετοί και θαλασσαετοί είναι δύο ακόμα από τα είδη προς εξαφάνιση που έχουν καταγραφεί στο Δάσος της Δαδιάς.

Γεράκια, φιδαετοί, αετογερακίνες, χρυσαετοί, σταυραετοί αλλά και χαλκοκουρούνες, μεσοτσικλιτάρες, λιοστριτσίδες, δρυομυγοχάφτες και ο παρδαλοκεφαλάς, είναι μερικά από τα 219 συνολικά είδη πτηνών του δάσους.

Καταφύγιο Άγριας Ζωής

Το Δάσος της Δαδιάς είναι σημαντικό καταφύγιο για άγρια ζώα όπως ο λύκος, το τσακάλι και το ζαρκάδι, που μαζί με καφέ αρκούδες, βίδρες, σκίουρους, αγριογούρουνα, αλεπούδες, ασβούς, είναι μερικά από τα 48 είδη θηλαστικών που ζουν εδώ. Έχουν καταγραφεί ακόμη περίπου 40 είδη ερπετών, που αποτελούν την κύρια τροφή των αρπακτικών πτηνών.

Το πλήθος της πανίδας που απαντάται στο Δάσος της Δαδιάς σχετίζεται με την ποικιλομορφία του φυσικού περιβάλλοντος: δάση από πεύκα και βελανιδιές, ρεματιές, μικρά αγροκτήματα και βοσκότοποι, ορθοπλαγιές συνθέτουν με άριστο τρόπο ένα ιδανικό υπόβαθρο για την ανάπτυξη της ζωής.

Η χλωρίδα του Δάσους της Δαδιάς

Στην χλωρίδα του Δάσους της Δαδιάς, εκτός από μαύρη και τραχεία πεύκη, βρίσκουμε διάφορα είδη βελανιδιάς, σφενδάμια και κατά μήκος των ρεμάτων και των ποταμών ιτιές, λεύκες και πλατάνια. Συναντάμε ακόμη πλούσιους θαμνότοπους, αγριολούλουδα, φουντουκιές κά.

ΚΟΜΠΟΣΤ

 Τι είναι το κομπόστ;             

Το κομπόστ είναι μερικώς  αποσυντεθειμένη οργανική ύλη.

Προέρχεται από τα φυτικά υπολείμματα του κήπου και της κουζίνας μας τα οποία η ίδια η φύση  μετατρέπει σε  ένα πλούσιο φυτόχωμα που χρησιμεύει για λίπασμα και βελτιωτικό του εδάφους . Είναι αγνό, καθαρό και φυσικό.

Τι πετυχαίνουμε με τη χρήση του κομπόστ;

Ένα εύλογο ερώτημα είναι γιατί γίνεται τόση φασαρία για μια μικρή σχετικά ποσότητα οργανικής ουσίας. Η απάντηση είναι ότι το κομπόστ αφενός είναι ιδανικό υπόστρωμα για γλάστρες, ριζωτήρια αλλά και προσθετικό - βελτιωτικό εδάφους και από την άλλη ουσιαστικά είναι δωρεάν, αφού προέρχεται από την ανακύκλωση οργανικών αποβλήτων. Το κομμάτι αυτό της ανακύκλωσης το έχουν εκμεταλλευτεί σε διεθνές επίπεδο φορείς όπως δήμοι, οι οποίοι οργανώνουν προγράμματα ώθησης της δημιουργίας κομπόστ από τους δημότες τους, το οποίο χρησιμοποιούν οι ίδιοι στου κήπους τους, με αποτέλεσμα έτσι να παράγονται γύρω στο 25% λιγότερα σκουπίδια σύμφωνα με τα στοιχεία των ιδίων των δήμων. Άλλα δημοτικά προγράμματα αναλαμβάνουν να μαζέψουν τα οργανικά σκουπίδια των δημοτών τα οποία επεξεργάζονται και επιστρέφουν στους δημότες ως κομπόστ έναντι συμβολικού τιμήματος.

Γιατί είναι ωφέλιμο;                 

Αξιοποιούμε πολύτιμη οργανική ύλη για την μακροπρόθεσμη αύξηση της γονιμότητας των εδαφών.

 Επειδή αποφεύγεται η καύση των υπολειμμάτων, μειώνεται ο κίνδυνος των πυρκαγιών που στη χώρα μας ως γνωστόν είναι μεγάλος.

Για τον ίδιο λόγο συντελούμε στον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Αποδεσμεύεται το κλάδεμα των δέντρων από την επικίνδυνη περίοδο για τις πυρκαγιές (απαγόρευση καύσης από Μάιο μέχρι Οκτώβριο).

Πετυχαίνουμε ανώτερη ποιότητα προϊόντων (θρεπτική αξία, γεύση, άρωμα, αντοχή). Εξοικονομούμε ενέργεια, χρήμα και εργασία (ενεργειακές εισροές), γιατί με τη σωστή εφαρμογή του κομπόστ διευκολύνονται ή περιορίζονται ορισμένες καλλιεργητικές επεμβάσεις όπως βοτανίσματα, σκαλίσματα, άρδευση.

Εξοικονομούμε πολύτιμο νερό.

Συντελούμε στην προστασία των υπόγειων νερών, των υδάτινων αποδεκτών και της θάλασσας από τον ευτροφισμό.

Συντελούμε στην εξυγίανση της φύσης μέσα από την προστασία των εδαφών (αναδημιουργία χούμου/φυσικής οργανικής ουσίας) και τις λιγότερες αρρώστιες στις καλλιέργειες.

Συντελούμε στον περιορισμό του προβλήματος της διάθεσης των οργανικών απορριμάτων από τις μονάδες ζωικής παραγωγής, επειδή η κομποστοποίηση συνιστά τον βέλτιστο τρόπο αξιοποίησής τους (περιορίζεται η διαφυγή των θρεπτικών σε έδαφος και ατμόσφαιρα).

 

Πως γίνεται;                                

Η κομποστοποίηση ακολουθεί τον βιολογικό κύκλο της Γης: ανάπτυξη και φθορά. Τα κλαδέματα του κήπου  και τα φυτικά υπολείμματα από τις τροφές μας που αποτελούν τον σωρό του  κόμποστ γίνονται η τροφή για μικροοργανισμούς, μύκητες, βακτηρίδια, έντομα και ζωύφια τα οποία χρησιμοποιούν τον άνθρακα (C) από τα ξερά φυτά για την ανάπτυξή τους. Ο άνθρακας οξειδώνεται μετατρεπόμενος σε διοξείδιο του άνθρακος (CO₂) με αποτέλεσμα να   μειώνεται η  μάζα και να εκλύεται  θερμότητα κατά την διάρκεια της κομποστοποίησης. Το άζωτο (Ν) είναι το βασικό συστατικό για τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών.  Με αυτό τον τρόπο ανακυκλώνουν στον δικό τους οργανισμό τα θρεπτικά συστατικά από τα φυτά που αποσυντίθενται και τα επιστρέφουν με το κόμποστ πίσω στο έδαφος.

Ø                  Βακτηρίδια. Για να χωνέψουν το φαγητό που τους προσφέρουμε εκκρίνουν ένζυμα

Ø                  Μύκητες. Με την βοήθεια των  ένζυμων από τα βακτηρίδια διασπούν την κυτταρίνη των φρούτων και λαχανικών και τον ιστό των ξύλων. Η τροφή (οργανική ουσία), ο αέρας και το νερό είναι τα απαραίτητα συστατικά για την επιβίωση των μυκήτων.

Ø                  Γεωσκώληκες.  Είναι οι βασικοί συντελεστές που μετατρέπουν την οργανική ουσία σε χούμους τρώγοντας την και αποβάλλοντας την σε μορφή τρομερά  ευεργετική για τα φυτά.

Από τι αποτελείται ο σωρός;

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΦΥΤΟ

«Πράσινα» και «καφέ»

Οι μικροοργανισμοί, δηλαδή οι παράγοντες που θα εκτελέσουν την βιολογική διεργασία, χρειάζονται άνθρακα (C) για να τραφούν, ενώ το άζωτο (N) τους παρέχει τις πρωτεΐνες για να αναπτυχθούν και να πολλαπλασιασθούν. Γι’ αυτό  πρέπει να τους  δώσουμε την σωστή τροφή στην σωστή αναλογία.

Τα «πράσινα» ή πηγές ενέργειας παρέχουν το άζωτο. Εμπεριέχουν υψηλά ποσοστά υγρασίας και αποσυντίθενται γρήγορα.

(πράσινα φύλλα, φυτικά υπολείμματα κουζίνας, χόρτο κλπ.)

Τα «καφέ» ή δημιουργοί όγκου είναι οι φορείς του άνθρακα. Είναι ξηρά, εμπεριέχουν χαμηλό ποσοστό υγρασίας και αποσυντίθενται αργά.

                    (ξερά φύλλα, κομμένα ή θρυμματισμένα κλαδιά, πριονίδι, χαρτί κλπ.)

Για να αναπτυχθούν γρήγορα τα βακτηρίδια και να θερμανθεί ο σωρός, ένδειξη ότι άρχισε η κομποστοποίηση, πρέπει να έχουμε την σωστή ισορροπία «πρασίνων» και «καφέ». Σε όγκο μία καλή αναλογία για ταχεία κομποστοποίηση είναι 2 μέρη «καφέ» προς 1 «πράσινα».  

Ο ΣΩΡΟΣ ΤΟΥ ΚΟΜΠΟΣΤ

Ο σωρός του κομπόστ αποτελείται από   ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΦΥΤΟ

Πρέπει να έχουμε την σωστή ισορροπία «πρασίνων» και «καφέ». Σε όγκο μία καλή αναλογία για ταχεία κομποστοποίηση είναι 2 μέρη «καφέ» προς 1 «πράσινα».

Ένας πίνακας  υλικών που επιτρέπονται ή απαγορεύονται:

ΠΡΑΣΙΝΑ

►Πράσινα φύλλα    ► Μαραμένα λουλούδια    ► Υπολείμματα καφέ και φίλτρο                    

►  Φύλλα τσαγιού και φακελάκια    ►Πολτό από χυμούς    ►Υπολείμματα από

 φρούτα      ► Κοπριά (Μόνο από φυτοφάγα ζώα)  

                                                ΚΑΦΕ

► Ξερά φύλλα     ► Υπολείμματα από λαχανικά  ( ωμά ή βρασμένα ΟΧΙ 

 μαγειρεμένα)  ► Κομμένα κλαδιά (θρυμματισμένα)  Πριονίδι, Ροκανίδι (από ξύλο μη εμποτισμένο)    ► Άχυρο  ► Χαρτί (θήκες αυγών, κύλινδρος ρολού τουαλέτας και κουζίνας, σακούλες μανάβη, χαρτοκιβώτια τεμαχισμένα)

 ► Τσόφλια αυγού (θρυμματισμένα)     

 

ΝΑΙ

☺ Φλούδια μπανάνας, καρπουζιού ή πεπονιού (μόνο τεμαχισμένα σε μικρά κομμάτια)

☺ Μπαγιάτικο ψωμί ( θρυμματισμένο )

☺ Δημητριακά

☺ Φύκια

☺ Χώμα που δεν χρησιμοποιείτε (σε μικρές ποσότητες διότι επιβραδύνει  την αποσύνθεση )

☺ Αλεύρι

☺ Ρύζι

☺ Μαλλιά

☺ Καπνός

☺ Φλούδια ξηρών καρπών ( σπασμένα )

☺ Κουκούτσια ελιών

☺ Στάχτη από το τζάκι ( συνιστάται  να προστίθεται   στο κομμένο γκαζόν γιατί απορροφάει την υπερβολική υγρασία  )

☺ Τσουκνίδα πριν βγάλει σπόρους ( εξαιρετική πηγή αζώτου )

                                                      ΟΧΙ

☻ Φλούδια εσπεριδοειδών (πορτοκάλια, λεμόνια, μανταρίνια, κλπ)

☻ Φύλλα ευκαλύπτου  ( είναι τοξικά )

☻ Φύλλα συκιάς

☻ Πευκοβελόνες ( μέχρι ποσοστό 10 % δεν βλάπτουν )

☻ Νοβοπάν ( περιέχει χαλκό, αρσενικό και χρώμιο )

☻ Χαρτί γυαλιστερό

☻ Χαρτί με χρώμα ή μελάνι

☻ Κρέας και ζωικά προϊόντα γενικώς

☻ Λάδι

☻ Γαλακτοκομικά

☻ Πλαστικά

☻ Μέταλλα

☻ Χημικά ( ζιζανιοκτόνα, μυκητοκτόνα κλπ.)

☻ Άρρωστα φύλλα ή φυτά και ζιζάνια

☻ Περιττώματα ζώων ( σκύλων, γατών )

Και μην ξεχνάτε :

► Όσο πιο τεμαχισμένα η θρυμματισμένα είναι τα υλικά που συνιστούν τον σωρό,  τόσο γρηγορότερα θα γίνει το κομπόστ.  Για την σωστή αξιοποίηση των κλαδεμάτων  των κήπων ένας θρυμματιστής είναι  απαραίτητος.

► Μην βάζετε στον σωρό υλικά που έχουν υποστεί χημική επεξεργασία όπως  π.χ. στάχτη που έχει χημικά, πριονίδι από νοβοπάν ή MDF, εμποτισμένα ξύλα , έγχρωμο η γυαλιστερό χαρτί κλπ. Τα χημικά αντιστρατεύονται την φυσική διεργασία της  κομποστοποίησης.

► Μην χρησιμοποιείτε εντομοκτόνα και ζιζανιοκτόνα στον κήπο σας. Είναι καταστροφή και για τον υδροφόρο ορίζοντα και για το χώμα. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές μέθοδοι καταπολέμησης  που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον .

► Τώρα που θα έχετε το δικό σας  κομπόστ δεν θα χρειάζεστε πλέον  χημικά λιπάσματα τα οποία, όπως  τονίσαμε και παραπάνω, απεμπλουτίζουν  τα εδάφη  και μολύνουν  το περιβάλλον. Επί πλέον  κάνουν τα φυτά λιγότερο  ανθεκτικά στις διάφορες ασθένειες με αποτέλεσμα τον φαύλο κύκλο των ψεκασμών.

► Όσο πιο πλούσια τα υλικά που αποτελούν τον σωρό τόσο πλουσιότερο σε θρεπτικά συστατικά θα είναι και το κομπόστ  σας.

► Το κομμένο γκαζόν επειδή έχει πολύ υψηλό ποσοστό υγρασίας μπορεί να δημιουργήσει αναερόβια ζύμωση με αποτέλεσμα την δυσοσμία του σωρού. Είναι λοιπόν προτιμότερο πριν το ενσωματώσετε στον σωρό να το απλώσετε να ξεραθεί κάπως και μετά να το αναμείξετε  με τα υπόλοιπα  υλικά.

ΚΑΔΟΙ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ  Η  ΜΙΚΡΑ  ΣΙΛΟ

 

Ο σωρός του  κομπόστ μπορεί είτε να περιφραχθεί είτε όχι. Πρέπει οπωσδήποτε να τοποθετείται επάνω σε χώμα ή χόρτο και όχι σε τσιμέντο. Υπάρχουν  διάφοροι τρόποι περίφραξης  και σας παραθέτουμε μερικούς από τους πιο απλούς.

Ελεύθερος σωρός

Σχηματίζετε  τον σωρό σε κατάλληλο σημείο του εδάφους αφού πρώτα σκάψετε το χώμα από κάτω. Μπορείτε να φτιάξετε σωλήνες εξαερισμού με σύρμα για καλύτερο αερισμό.

Τούβλα 
Παίρνετε 48 τσιμεντόλιθους ή τούβλα και τα τοποθετείτε όπως στην εικόνα φροντίζοντας να αφήσετε μία απόσταση 1,5 εκ. μεταξύ τους ώστε να κυκλοφορεί ο αέρας. Είναι μία απλή και καλή λύση για τον κήπο.

Τούβλα
Παρόμοιο σύστημα με το προηγούμενο  αλλά υπερτερεί στο ότι  σχηματίζουμε τους σωρούς σταδιακά οπ είναι ευκολότερος ο χειρισμός. Χρειάζονται 96 τούβλα.

Παλέτες
Παίρνετε 4 ξύλινες παλέτες και τις ενώνετε μεταξύ τους με σύρμα ή μεντεσέδες. Καλό είναι η μία πλευρά να ανοιγοκλείνει για ευκολότερο χειρισμό του σωρού σας.

Σύρμα (πλέγμα  ή κοτετσόσυρμα)
Η ελάχιστη διάμετρος του κάδου πρέπει να είναι 1μ. Για να υπολογίσετε το μήκος του σύρματος που θα σας χρειαστεί, πολλαπλασιάστε την διάμετρο που θέλετε επί 3,14. Ενώστε το σύρμα με γάντζους ώστε να μπορείτε να το ανοίγετε εύκολα.

Φράχτης
Ο έτοιμος πλεκτός φράχτης χρειάζεται στήριξη με 4 πασσάλους στο ορθογώνιο ή με 2 στο κυκλικό ώστε να μπορεί να σταθεί όρθιος.

     

Κάδος
Πάρτε ένα κάδο απορριμμάτων ή ένα μεγάλο βαρέλι τουλάχιστον 100 λίτρων και κάνετε τρύπες διαμέτρου περίπου 1 εκ. ώστε να αερίζεται καλά το μίγμα. Δεν είναι ο ιδεώδης τρόπος διότι δεν εφάπτεται ο σωρός με το χώμα, αλλά αποτελεί μία λύση για τις βεράντες

      

 Έτοιμος ειδικός κάδος

Έχει το πλεονέκτημα ότι δεν αφήνει τα υλικά    εκτεθειμένα και παράλληλα παρέχει καλό εξαερισμό του σωρού. Διατίθεται στο εμπόριο. Υπάρχουν πολλών ειδών κάδοι στο εμπόριο με τιμές που κυμαίνονται από 100 έως 200 ευρώ.

Πηγές: 

www. Silogoskifisias.gr

www. Oikoen.gr

www. Wikiredia.org

www. Ecorec.gr

Γαβριήλ Πανάγος: ΚΟΜΠΟΣΤ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

Ελαστικά

Χρησιμοποιημένα ελαστικά

Τι είναι τα χρησιμοποιημένα ελαστικά

Τα λάστιχα από κάθε είδους όχημα, όπως ΙΧ, φορτηγά, μοτοποδήλατα, τρίκυκλα, ελαφρά τετράτροχα καθώς και μηχανήματα έργων και γεωργικά, μετατρέπονται σε απόβλητα όταν δεν χρησιμοποιούνται άλλο. Κάθε χρόνο φτάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους παγκοσμίως 1 δισεκατομμύρια ελαστικά. τα  Στην Ελλάδα κάθε χρόνο εισάγονται 47-50.000 τόνοι ελαστικών, το 57% των οποίων είναι επιβατικά ελαστικά και το 43% είναι ελαστικά φορτηγών.

Ελαστικά και περιβάλλον

Τα ελαστικά κατασκευάζονται από φυσικό και συνθετικό καουτσούκ, ενώ χρησιμοποιείται επίστρωση από χάλυβα προκειμένου να αυξηθεί η αντοχή τους στο σημείο όπου ενώνονται με τις ζάντες. Περιέχουν, επίσης και άλλα συστατικά, όπως λινά, οξείδιο ψευδαργύρου, θείο και διάφορες άλλες οργανικές ουσίες.

Τα λάστιχα δεν αποσυντίθενται εύκολα και γι' αυτό όταν πετάγονται σε ρεματιές και το περιβάλλον γενικότερα – μια συνηθισμένη μέχρι σήμερα εικόνα- παραμένουν για πολύ μεγάλο διάστημα και γίνονται εστίες κουνουπιών και άλλων εντόμων. Όταν καταλήγουν ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον και ιδιαίτερα όταν καίγονται ανεξέλεγκτα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στην ανθρώπινη υγεία αφού ελευθερώνονται στο περιβάλλον βλαβερές ουσίες, όπως οι πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες, βενζόλιo και φαινόλες, ουσίες με καρκινογόνες ιδιότητες. Πολλές ήταν οι χώρες που επέλεξαν την ταφή των ελαστικών ως λύση για τη διαχείριση των παλαιών ελαστικών. Η ταφή των ελαστικών εγκαταλείφθηκε αφενός γιατί τα ελαστικά καταλαμβάνουν τεράστιο όγκο στους χώρους ταφής κι αυξάνουν τον κίνδυνο ανάφλεξης των σκουπιδιών αφετέρου για έναν ακόμα λόγο: τα ελαστικά μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν και να αξιοποιηθούν. 

Εναλλακτική διαχείριση χρησιμοποιημένων ελαστικών

Σύμφωνα με τη νομοθεσία (29407/3508/2002 ΚΥΑ «Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων») δεν επιτρέπεται να πετάγονται στο περιβάλλον ή να μεταφέρονται σε χώρους ταφής σκουπιδιών ολόκληρα ή τεμαχισμένα μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων.

Οι εισαγωγείς ελαστικών έχουν είτε ατομικά είτε σε συνεργασία με άλλους την ευθύνη «εναλλακτικής διαχείρισής τους», δηλαδή να οργανώσουν τη συλλογή, μεταφορά, προσωρινή αποθήκευση, επαναχρησιμοποίηση και αξιοποίηση των μεταχειρισμένων ελαστικών οχημάτων, ώστε μετά την επαναχρησιμοποίηση ή αξιοποίησή τους να επιστρέφουν στο ρεύμα της αγοράς. Δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν στην αγορά ελαστικά που ο εισαγωγέας τους δεν έχει οργανώσει μόνος τους ή μαζί με άλλους την συλλογή και τη διαχείρισή τους.

Σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 109/ ΦΕΚ Α 75/ 5-3-2004 σε εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 2939/2001 (διατάξεις των άρθρων 15, 16, 17 και 18) πρέπει κατά προτεραιότητα να επιτυγχάνεται η πρόληψη παραγωγής αποβλήτων από ελαστικά των οχημάτων, και μετά η επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και η ενεργειακή αξιοποίηση τους, ώστε να μειώνεται η ποσότητα των αποβλήτων που οδηγούνται σε χώρους ταφής και να βελτιώνεται η περιβαλλοντική επίδοση όλων όσων συμμετέχουν στο κύκλο ζωής των ελαστικών. Έως την 31η Ιουλίου 2006, η αξιοποίηση των μεταχειρισμένων αποβλήτων ελαστικών οχημάτων έπρεπε να καλύπτει τουλάχιστον το 65 % των αποσυρόμενων ελαστικών. Εντός του ίδιου χρονικού ορίου, η ανακύκλωση πρέπει να φθάνει τουλάχιστον στο 10 %.

 

Αξιοποίηση κι ανακύκλωση ελαστικών

Τα ελαστικά οχημάτων μετά τη χρήση τους:

- είτε αναγομώνονται και επαναχρησιμοποιούνται

- είτε οδηγούνται σε τσιμεντοβιομηχανία για να χρησιμοποιηθούν ως "εναλλακτικό καύσιμο" σε ειδικά διαμορφωμένες εγκαταστάσεις, εφόσον ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της νομοθεσίας περί εκπομπών αερίων αποβλήτων που προέρχονται από καύση

- είτε παραδίδονται σε αδειοδοτημένες και εγκεκριμένες εγκαταστάσεις για κοπή, τεμαχισμό, κοκκοποίηση με στόχο την χρήση του ελαστικού τρίμματος ως πρόσθετου σε ασφαλτοτάπητες για δρόμους, αεροδρόμια ή άλλες εγκαταστάσεις.

Το 2005 συλλέχτηκαν για επεξεργασία από συνεργεία που ασχολούνται με την αντικατάσταση, επισκευή και συντήρηση ελαστικών και γενικότερα συνεργεία επιδιόρθωσης οχημάτων συνολικά 24.625 τόνοι μεταχειρισμένων ελαστικών. Από αυτή την ποσότητα, το 20,63 % οδηγήθηκε σε εγκαταστάσεις της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ για θερμική αξιοποίηση, το 19,15 % της συνολικής αξιοποιούμενης ποσότητας υπέστη επεξεργασία και παρήχθη τρίμμα ελαστικού διαφόρων κοκκομετριών, το 6,89 % είναι μέταλλα από την παραγωγική διαδικασία, το 7,79 % είναι λινά και λοιπά κατάλοιπα της παραγωγικής διαδικασίας (π.χ. πούδρα ελαστικού) τα οποία μπορούν να οδηγηθούν σε ΧΥΤΑ, το 19,27 % είναι ενδιάμεσα προϊόντα τεμαχισμού (π.χ. τεμάχια ελαστικού, chips κλπ.) τα οποία είτε διατίθενται ως έχουν σε κατασκευαστικά (π.χ. αποστραγγιστικά κλπ.) είτε λειτουργούν ως ενδιάμεσο depot ασφαλείας για την παραγωγή τελικού προϊόντος (π.χ. τρίμματος). Ποσοστό 26,28% είναι αποθηκευμένες ποσότητες ολόκληρων ελαστικών.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Οι εισαγωγείς ελαστικών ή οχημάτων για να μπορούν να διακινούν τα προϊόντα τους στην αγορά πρέπει να συμμετέχουν σε Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ).  Κάθε επιχείρηση που διακινεί ελαστικά πρέπει να έχει τη διαβεβαίωση από τον εισαγωγέα ότι είναι συμβεβλημένος με ΣΣΕΔ. Τα συνεργεία επισκευής, συντήρησης κι αλλαγής ελαστικών αλλά και τα συνεργεία πρέπει να παραδίδουν τα απόβλητα ελαστικά σε εγκεκριμένο ΣΣΕΔ ελαστικών ή σε νόμιμο συλλέκτη. Εάν ο πολίτης έχει χρησιμοποιημένα ελαστικά πρέπει να τα παραδώσει σε κάποιο συνεργείο, δεν επιτρέπεται να τα πετάξει στο περιβάλλον, στα σκουπίδια ή σε χώρο ταφής αποβλήτων.

Όσοι συλλέγουν τα μεταχειρισμένα ελαστικά από τα σημεία συνεργεία ελαστικών ή οχημάτων είναι υποχρεωμένοι να έχουν άδεια συλλογής και να διατηρούν αναλυτικά στοιχεία ποσοτήτων των μεταχειρισμένων ελαστικών που συνέλεξαν, μετέφεραν και παρέδωσαν σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις διάθεσης-αξιοποίησης χρησιμοποιημένων ελαστικών.

Η οργάνωση προγραμμάτων ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης των πολιτών καθώς και η παροχή στοιχείων για τα αποτελέσματα των προγραμμάτων ανακύκλωσης κι αξιοποίησης και η σύνταξη εκθέσεων είναι υποχρεωτικές.

Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής

Τι είναι τα Οχήματα μετά το Τέλος του Κύκλου Ζωής τους

Τα οχήματα (ΙΧ αυτοκίνητα και ελαφρά φορτηγά) που είτε ο ιδιοκτήτης κρίνει ότι δεν θα τα χρησιμοποιήσει άλλο είτε το ΚΤΕΟ ότι είναι ακατάλληλα για χρήση. Επίσης, είναι τα οχήματα τα οποία που εγκαταλείπονται από τον ιδιοκτήτη τους γιατί επιθυμεί να αποφύγει το κόστος των τελών κυκλοφορίας ή επειδή δεν υπάρχει οργανωμένο σύστημα παραλαβής ή εξαιτίας της ελλιπούς πληροφόρησης για το υπάρχον σύστημα. Οι ΟΤΑ έχουν την ευθύνη να συλλέγουν τα εγκαταλειμμένα οχήματα και να τα μεταφέρουν σε αδειοδοτημένες και εξουσιοδοτημένες εγκαταστάσεις για τη διαχείρισή τους σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία.

Όχήματα και Περιβάλλον

Τα οχήματα που είναι εγκαταλειμμένα μετατρέπονται συχνά σε σκουπιδότοπους, αποτελούν πηγή ρύπάνσης γιατί περιέχουν επικίνδυνα υλικά όπως είναι οι συσσωρευτές, δοχεία τοξικών υγρών, καύσιμα, λαδιά κινητήρα, υδραυλικά λάδια και άλλα επικίνδυνα υλικά. Αν οδηγηθούν στη χαλυβουργία, χωρίς προηγούμενη απορρύπανση και διαχωρισμό των διαφόρων υλικών, συμβάλλουν στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στην επιβάρυνση με επικίνδυνα υλικά των υπολειμμάτων (σκουριές, στάχτη) της ανακύκλωσης.

Τα εγκαταλειμμένα οχήματα καταλαμβάνουν χρήσιμό χώρο στην πόλη και επιβαρύνουν οικονομικά για τη μεταφορά τους ΟΤΑ.

Τα άχρηστα οχήματα περιέχουν σημαντικές ποσότητες χρήσιμων υλικών που μπορούν να ανακυκλωθούν και να ξαναεπιστρέψουν στην παραγωγική διαδικασία, συμβάλλοντας στην εξοικονόμησης πρώτων υλών και ενέργειας. 

 

Εναλλακτική Διαχείριση Οχημάτων

Η διαχείριση των οχημάτων μετά το τέλος του κύκλου ζωής τους πρέπει να είναι σύμφωνη με το Προεδρικό Διάταγμα 116 (ΦΕΚ 81Α/05.03.04) «Μέτρα και όροι για την εναλλακτική διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, των χρησιμοποιημένων ανταλλακτικών και των απενεργοποιημένων καταλυτικών μετατροπέων. Πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση τους», σε εφαρμογή των νόμων 1650/86,  2939/2001 και εναρμόνιση με την Οδηγία 2000/53/ΕΚ πρέπει να γίνεται εναλλακτική διαχείριση των οχημάτων μετά το τέλος του κύκλου ζωής τους.

Οι παράγωγοι –εισαγωγείς οχημάτων και ανταλλακτικών είναι υπεύθυνοι για την διαχείρισή τους, μπορούν να δημιουργήσουν ατομικό σύστημα ή να συμμετέχουν σε συλλογικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης. Οι ιδιοκτήτες επιβαρύνονται οικονομικά μόνο στην περίπτωση που από το παραδοτέο όχημα λείπουν βασικά κατασκευαστικά στοιχεία όπως ο κινητήρας ή περιέχουν απόβλητα. Το ΠΔ θέτει ως στόχο ότι μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2015 η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση θα έχει φθάσει στο 85% κατά μέσο βάρος οχήματος και ανά έτος. 

 

Απορρύπανση, Αξιοποίηση και Ανακύκλωση

Στα οχήματα μετά τη παράδοση τους σε εγκαταστάσεις συλλογής πρέπει να γίνεται:

·                                 Aπορρύπανση, ώστε να αφαιρούνται όλα τα υγρά, η μπαταρία και τα ελαστικά, τα οποία μεταφέρονται σε αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις εναλλακτικής διαχείρισης

·                                 Aφαίρεση εμπορεύσιμων ανταλλακτικών προς πώληση κι  επαναχρησιμοποίηση

·                                 Aφαίρεση των μερών που περιέχουν μέταλλα ή άλλα υλικά προς ανακύκλωση

·                                 Συμπίεση, ώστε να μειωθεί ο όγκος τους, και να προωθηθούν στη χαλυβουργία για ανακύκλωση

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να παραδίδουν τα οχήματα τους σε εγκεκριμένα κέντρα συλλογής και επεξεργασίας και δεν επιβαρύνονται οικονομικά για την περαιτέρω διαχείριση τους. Με την παράδοση του οχήματος δίνεται στον πρώην κάτοχο του αυτοκίνητου βεβαίωση παραλαβής οχήματος και μετά από οκτώ μέρες λαμβάνει ταχυδρομικά ένα πιστοποιητικό καταστροφής που είναι απαραίτητο για την αποταξινόμηση του οχήματος. Για την παράδοση οχήματος πρέπει να υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά που είναι: η άδεια κυκλοφορίας, οι πινακίδες, αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο και σε περίπτωση που δεν είναι ο ιδιοκτήτης εξουσιοδότηση. Η παράδοση του οχήματος πρέπει να γίνεται μέχρι 16 Δεκεμβρίου κάθε έτους για να μην χρεώνονται τα τέλη κυκλοφορίας του επόμενου έτους.

Ανακύκλωση ορυκτέλαιων και λιπαντικών

Date: December 18, 2014

in: Κατά Μάρκον, Περιβάλλον

Leave a comment

Γράφει και επιλέγει ο Μάρκος Νικητάκης.

Απόβλητα Ορυκτελαίων

Τι είναι

Όλα τα απόβλητα λιπαντικών ελαίων που προέρχονται από τα μέσα μεταφορών, τη βιομηχανία και άλλους τομείς. Στην Ελλάδα διακινούνται ετησίως 140.000 ΜΤ, από τις οποίες μπορούν να συλλεχθούν 85.000 ΜΤ δηλαδή περίπου το 60% του συνόλου.

Ορυκτέλαια και Περιβάλλον

Τα απόβλητα λιπαντικών ελαίων περιλαμβάνονται στη Ευρωπαϊκή Λίστα Επικίνδυνων Αποβλήτων (ομάδα 13000). Χαρακτηρίζονται επικίνδυνα εξαιτίας των συστατικών τους, μερικά από τα οποία είναι πτητικές ενώσεις, άζωτο, θείο, χλώριο, μόλυβδος, ασβέστιο, ψευδάργυρος, κάδμιο, νικέλιο, βάριο, μαγνήσιο, σίδηρος, φώσφορος και χαλκός. Τα χημικά στοιχεία και οι ενώσεις που περιέχονται είναι επικίνδυνα (καρκινογόνα, μεταλλαξιογόνα κ. λ. π.) και βρίσκονται μέσα στα ορυκτέλαια είτε ως πρόσθετα είτε λόγω της χρήσης και του τρόπου συλλογής. Η πιθανή διαφυγή τους στο περιβάλλον θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στο φυσικό περιβάλλον άλλα και στην υγεία του ανθρώπου.

Τα απόβλητα λιπαντικών ελαίων

• Αναγεννώνται (ανακυκλώνονται) σε ειδικές εγκαταστάσεις παράγοντας νέο ορυκτέλαιο, που είναι ίδιας ποιότητας με το “παρθένο”,  συμβάλλοντας στην προστασία του περιβάλλοντος
• Χρησιμοποιούνται ως καύσιμα σε βιοτεχνίες, σπίτια, θερμοκήπια παράνομα, αποτελώντας σοβαρό κίνδυνο και για την υγεία και για το περιβάλλον.

Εναλλακτική Διαχείριση Ορυκτελαίων

Σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 82/2004 «Αντικατάσταση της 98012/2001/1996 ΚΥΑ – Καθορισμός μέτρων και όρων για την διαχείριση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων» (Β’40) Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των Απόβλητων Λιπαντικών Ελαίων» σε εφαρμογή του νόμου 2939/2001, της ΚΥΑ19396/1997 «Μέτρα και όροι για την διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων» μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2006 πρέπει να συλλέγεται το 70% του βάρους όλων των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων και το 80% αυτών να αναγεννάται. Το ΠΔ απαγορεύει την απόρριψη αποβλήτων λιπαντικών ελαίων στα επιφανειακά και υπόγεια νερά, στα χωρικά θαλάσσια νερά, στα νερά των αποχετευτικών συστημάτων και στο έδαφος. Επίσης, απαγορεύει την επεξεργασία τους που προκαλεί ρύπανση της ατμόσφαιρας,  η οποία έχει ως αποτέλεσμα την υπέρβαση των οριακών τιμών εκπομπών που καθορίζονται από ειδικές διατάξεις.

Αξιοποίηση και ανακύκλωση

Στα απόβλητα ορυκτελαίων που συλλέγονται νόμιμα γίνεται αναγέννηση. Η αναγέννηση είναι μια διαδικασία που απομακρύνει ή μειώνει τα επικίνδυνα στοιχεία με αποτέλεσμα τα αναγεννημένα ορυκτέλαια να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά σαν να είναι παρθένα ορυκτέλαια. Με αυτή τη διαδικασία παράγεται ένα προϊόν που είναι ιδίας ποιότητας με τα πρωτογενή, ενώ προστατεύεται το περιβάλλον και επιτυγχάνεται εξοικονόμηση πρώτων υλών.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Να επιλέγουμε να αλλάζουμε λάδια οχημάτων κάθε είδους σε συνεργεία που συνεργάζονται με αδειοδοτημένους φορείς παραλαβής ορυκτελαίων,  οι οποίοι στη συνέχεια τα παραδίδουν για αναγέννηση. Σε περίπτωση που κάποιός αλλάζει λάδια μόνος του να τα μεταφέρει σε σημεία που έχουν πιστοποιητικό εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων λιπαντικών ελαίων. Το ίδιο πρέπει να κάνουμε και με τις συσκευασίες των ορυκτελαίων.

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

Αλουμίνιο

Το αλουμίνιο παράγεται από το ορυκτό βωξίτης. Για να γίνει ένα κιλό αλουμίνιο, χρειάζονται 4 κιλά βωξίτη.
Με την ανακύκλωση του αλουμινίου έχουμε μεγάλο οικονομικό όφελος, αφού εξοικονομείται το 95% της ενέργειας που χρειάζεται για την παραγωγή του από πρώτες ύλες. Ταυτόχρονα, η ανακύκλωση ενός τόνου αλουμινίου οδηγεί στην εξοικονόμηση :
4 τόνων βωξίτη, 500 κιλών σόδας, 100 κιλών ασβεστόλιθου, 700 κιλών πετρελαίου
25 κιλών κρυολίτη,  35 κιλών φθοριούχου αλουμινίου

Η ανακύκλωση του αλουμινίου είναι το σημαντικότερο μέσο για την οικονομία ενέργειας και τη μείωση εκπομπών ρύπων.
Για να καταδειχθεί η σημαντικότητα της ανακύκλωσης, τονίζεται ότι ενώ για την πρωτογενή παραγωγή 1 κιλού αλουμινίου (ηλεκτρόλυση αλουμίνας από βωξίτη) απαιτείται ενέργεια 14 KWH, για την ανακύκλωση της ίδιας ποσότητας από σκραπ , απαιτείται μόνο 5% της ενέργειας της μεθόδου ηλεκτρολύσεως.

Ανακύκλωση αλουμινίου τώρα!

Τα 1.000.000.000 αλουμινένια κουτιά για μπίρες και αναψυκτικά που χρησιμοποιούνται ετησίως στην Ελλάδα, χρειάζονται για την παραγωγή τους 17.142 τόνους αλουμίνιο ( ή 68.600 τόνους βωξίτη πρώτης ύλης) και 257.142.000 κιλοβατώρες σε ενέργεια. Αν καταλήξουν στα "άχρηστα", αυξάνουμε τον όγκο σκουπιδιών και σπαταλάμε άδικα φυσικούς πόρους και ενέργεια, συμβάλλοντας στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Οι πληγές στα βουνά για την εξόρυξη βωξίτη μειώνονται.

Νέες θέσεις εργασίας, φιλικές προς το περιβάλλον μπορούν να δημιουργηθούν με τα προγράμματα ανακύκλωσης.

Ας προστατεύουμε συνειδητά το περιβάλλον αντί να το καταστρέφουμε ασυνείδητα.

Ανακύκλωση πλαστικού

Τα πλαστικά αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων. Στην Ελλάδα καταναλώνονται ετησίως 300.000 τόνοι πλαστικών. Αποτελούν υλικό υψηλής τεχνολογίας και μεγάλης αντοχής και χρησιμεύουν κυρίως ως υλικό συσκευασίας. Ο λόγος που τα καθιστά εχθρικά προς το περιβάλλον είναι ότι αποικοδομούνται, δηλ. αποσυντίθενται, με πολύ αργό ρυθμό: ένα πλαστικό μπουκάλι αποσυντίθεται σε 450 χρόνια, ενώ ένα σχοινί σε 3-14 μήνες, ένα χαρτί σε 4-6 εβδομάδες.
Το πλαστικό είναι ανακυκλώσιμο, ωστόσο οι προσμείξεις που περιέχει και η μεγάλη ποικιλία πλαστικών (50 περίπου είδη) που χρησιμοποιούνται από τις βιομηχανίες καθιστούν τη διαδικασία αυτή πολύ δύσκολη. Με μια νέα μέθοδο που άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1987, τα πλαστικά απορρίμματα συμπιέζονται χωρίς προηγούμενη διαλογή και καθαρισμό τους, για να μειωθεί ο όγκος τους. Έπειτα ακολουθεί θέρμανσή τους και συνεχής ζύμωση σε θερμοκρασία γύρω στους 200οC. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η παραγωγή ενός ρευστού ομοιόμορφου υλικού που μπορεί να μορφοποιηθεί κατάλληλα με χύτευση υπό πίεση. Το υλικό που προκύπτει είναι δεύτερης ποιότητας, που ωστόσο, μπορεί να βελτιωθεί, αν διοχετευτεί σε αυτό ποσότητα καθαρού πλαστικού.
Μια λύση στο πρόβλημα ανακύκλωσης των πλαστικών προσφέρει το βιοπλαστικό, ένα είδος πλαστικού που παρασκευάζεται με τη βοήθεια βακτηριδίων και ανακαλύφτηκε το 1988 από μια βρετανική εταιρία. Σε αντίθεση με τα κοινά πλαστικά, που είναι απρόσβλητα σε μικροοργανισμούς και δεν αποσυντίθενται, το βιοπλαστικό μπορεί να αποσυντεθεί μέσα στο έδαφος μέσω μυκήτων και βακτηριδίων σε διάστημα λίγων μηνών. Από βιοπλαστικό κατασκευάζονται ήδη μπουκάλια, δοχεία, μεμβράνες συσκευασίας κ.λπ., ενώ υπάρχουν πολλές προοπτικές για επέκταση της χρήσης του.
Στην Ευρώπη ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών πρωτοστατεί στην προσπάθεια ανακύκλωσης πλαστικών φιαλών οικιακής χρήσης, οι οποίες κατασκευάζονται από τους δύο βασικότερους τύπους πλαστικών, τον PET (πολυεστέρας τερεφθαλικού πολυαιθυλενίου) και το PVC (πολυβινυλοχλωρίδιο), για το οποίο γίνονται προσπάθειες για τον περιορισμό της χρήσης του επειδή ανακυκλώνεται πιο δύσκολα. Το πλαστικό τύπου PET χρησιμοποιείται στην κατασκευή φιαλών για αναψυκτικά, νερό και κάθε είδους υγρά, τρόφιμα και ποτά και στην κατασκευή δίσκων για τα έτοιμα φαγητά. Είναι το φιλικότερο στο περιβάλλον πλαστικό, γιατί το υλικό είναι καθαρό, δηλ. χωρίς προσμείξεις και ανακυκλώνεται ευκολότερα από όλα τα άλλα είδη πλαστικών. Το πλαστικό τύπου PVC είναι αυτό που ρυπαίνει περισσότερο το περιβάλλον, γιατί περιέχει ιχνοστοιχεία βαρέων μετάλλων και γι' αυτό ανακυκλώνεται δυσκολότερα. Επίσης, κατά την καύση PVC εκπέμπονται αέρια ιδιαίτερα επικίνδυνα για την υγεία του ανθρώπου.
Το 1992 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες καθιερώθηκε ο θεσμός των επιστρεφόμενων φιαλών PET στη συσκευασία ανθρακούχων αναψυκτικών, προκειμένου να αποφευχθεί η γυάλινη συσκευασία και να ικανοποιηθεί η περιβαλλοντική ευαισθησία των πελατών τους. Στην Ελλάδα ο θεσμός αυτός δεν εφαρμόστηκε ακόμα και, γενικότερα, η ανακύκλωση των πλαστικών βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο. Περιορίζεται σε μεμονωμένες προσπάθειες του ιδιωτικού τομέα και σε ερευνητικά προγράμματα. Για παράδειγμα, στην Κρήτη, κοντά στην Ιεράπετρα, λειτουργεί εργοστάσιο ανακύκλωσης του πολυαιθυλένιου, που χρησιμοποιείται ως κάλυμμα θερμοκηπίων.
Γενικά, το πλαστικό είναι ένα εύχρηστο υλικό που πρέπει, όμως, να χρησιμοποιείται με μέτρο. Καλό θα ήταν να αντικαθίσταται, όπου είναι δυνατόν, από χαρτί που ανακυκλώνεται και αποικοδομείται ευκολότερα.

Ανακύκλωση -

 Ηλεκτρικά & Ηλεκτρονικά Απόβλητα

Τι είναι τα ΑΗΗΕ;

Τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) έχουν προσδιοριστεί από την Κοινοτική και την Εθνική μας νομοθεσία ως ρεύμα αποβλήτων προτεραιότητας, λόγω της επικινδυνότητάς τους, της ταχείας αύξησης του όγκου τους και των σημαντικών επιπτώσεων που προκαλεί η παραγωγή του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού στο περιβάλλον, εξ αιτίας της υψηλής κατανάλωσης ενέργειας.

Τα Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) είναι ηλεκτρικές ή ηλεκτρονικές συσκευές, οι οποίες έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους και δεν χρησιμοποιούνται πια από τους ιδιοκτήτες τους.

Αυτή η κατηγορία αποβλήτων περιλαμβάνει αρκετές υποκατηγορίες,

όπως αυτές αναφέρονται στο Παράρτημα του Προεδρικό Διάταγμα 117 του 2004.

Στα ΑΗΗΕ περιλαμβάνονται:

·                                 Μεγάλες οικιακές συσκευές   

·                                 Μικρές οικιακές συσκευές

·                                 Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών  

·                                 Καταναλωτικά είδη    

·                                 Φωτιστικά είδη  

·                                 Ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία (εξαιρουμένων των μεγάλης κλίμακας       σταθερών βιομηχανικών      εργαλείων)

·                                 Παιχνίδια – Εξοπλισμός ψυχαγωγίας και αθλητισμού

·                                 Ιατροτεχνολογικές συσκευές (εξαιρουμένων όλων των εμφυτεύσιμων και μολυσμένων προϊόντων)

·                                 Όργανα παρακολούθησης και ελέγχου και  

·                                 Συσκευές αυτόματης διανομής.

ΑΗΗΕ και περιβάλλον

Οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές είναι σύνθετες κατασκευές και περιέχουν πολλά υλικά, αρκετά από τα οποία μπορεί να είναι τοξικά για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Τα συνηθέστερα υλικά από τα οποία κατασκευάζονται είναι τα σιδηρούχα μέταλλα, το πλαστικό, το γυαλί, το αλουμίνιο και ο χαλκός. Αυτά όμως είναι υλικά τα οποία σπανίως είναι αυτούσια και καθαρά μέσα στις συσκευές. Συνήθως είναι αναμεμιγμένα ή επικαλυμμένα με άλλες ουσίες. Οι καθοδικοί σωλήνες των οθονών των Η/Υ οι οποίοι είναι κατασκευασμένοι κυρίως από γυαλί, είναι επικαλυμμένοι με μόλυβδο, ο οποίος είναι ιδιαίτερα τοξικός. Τα πλαστικά των συσκευών μπορεί να περιέχουν προσμίξεις με οργανικές ενώσεις βρωμίου (BFR’s) που λειτουργούν ως φλογοεπιβραδυντικές ουσίες (για την επιβράδυνση τυχόν πυρκαγιάς), οι οποίες είναι επίσης τοξικές και ανιχνεύονται πολύ συχνά ακόμη και στο μητρικό γάλα. Οι μητρικές και άλλες πλακέτες που βρίσκονται στις ηλεκτρονικές συσκευές, περιέχουν μια πληθώρα από χημικές ουσίες, όπως βρώμιο (Br), μόλυβδο (Pb), νικέλιο (Ni), ψευδάργυρο (Zn), υδράργυρο (Hg) κ.α. Τα ψυγεία και τα κλιματιστικά περιέχουν χλωροφθοράνθρακες, τα επονομαζόμενα και ως CFC’s, ουσίες που καταστρέφουν το στρώμα του όζοντος και είναι ύποπτες για βλάβες του νευρικού συστήματος.

Η ταφή ή η καύση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων εγκυμονεί πολλούς κινδύνους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, αφού ελευθερώνει στο περιβάλλον (έδαφος, ατμόσφαιρα και νερό) πολλές από τις ουσίες που προαναφέρθηκαν, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα.

 Βάση όμως του Π.Δ. 117, η ταφή των ΑΗΗΕ έχει απαγορευτεί και δίνεται η ευκαιρία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, όπως επίσης επιβάλλεται και η μείωση των επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται σε αυτά. 

Εναλλακτική διαχείριση των ΑΗΗΕ

Σύμφωνα με τη νομοθεσία Προεδρικό Διάταγμα Υπ. Αριθ. 117, ΦΕΚ Τεύχος 1^ο, Αρ. Φύλλου 82, 5 Μαρτίου 2004, επιβάλλεται η ξεχωριστή συλλογή των ΑΗΗΕ και η εναλλακτική τους διαχείριση. Αυτό σημαίνει ότι οι διακινητές ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών καθώς και οι ΟΤΑ, πρέπει να δημιουργήσουν σημεία συλλογής των ΑΗΗΕ και στη συνέχεια να τα οδηγούν σε ειδικές αδειοδοτημένες μονάδες επεξεργασίας. Σε αυτές τις μονάδες προβλέπεται να γίνεται επισκευή και διάθεση προς επαναχρησιμοποίηση των συσκευών που μπορούν να λειτουργήσουν και με αυτό τον τρόπο να επιμηκύνεται ο κύκλος ζωής τους, ή αν αυτό δεν είναι δυνατό, θα γίνεται η αποσυναρμολόγησή τους, δηλαδή ο διαχωρισμός των υλικών από τα οποία αποτελούνται. Στη συνέχεια τα διαχωρισμένα υλικά (πλαστικά, μέταλλα, γυαλί, πλακέτες κ. λ. π.) θα διοχετεύονται σε επίσης αδειοδοτημένες μονάδες ανακύκλωσης. Με αυτό τον τρόπο θα εξοικονομηθούν πρώτες ύλες αλλά και ενέργεια που είναι απαραίτητη για την εξόρυξη και παρασκευή αυτών των υλικών.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το αργότερο μέχρι την 31 Δεκεμβρίου του 2006 έπρεπε:

☻ Να είχε επιτευχθεί συλλογή τουλάχιστον 4 κιλών ΑΗΗΕ ανά κάτοικο κατά μέσο όρο

☻  Να είχε επιτευχθεί 80% αξιοποίηση του μέσου βάρους ανά συσκευή και η επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των κατασκευαστικών στοιχείων, των υλικών και των ουσιών

☻ Να είχε αυξηθεί στο 75% τουλάχιστον του μέσου βάρους ανά συσκευή

☻ Να είχε εξαλειφθεί η χρήση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται σήμερα σε ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές.

Για το σκοπό αυτό συστήθηκε Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης με την επωνυμία «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.» Αξιοποίηση και ανακύκλωση ΑΗΗΕ .

Για την οργάνωση της χωριστής συλλογής των ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης, η «ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΕ» συνεργάζεται:

1. Με τους Δήμους της χώρας για την οργάνωση Δημοτικών σημείων συλλογής. Μέχρι σήμερα έχει συνάψει συνεργασία με 56 Δήμους (16 στην Αττική, 3 στην Πελοπόννησο, 17 στην Κεντρική Μακεδονία, 5 στη Δυτική Μακεδονία, 2 στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, 2 στη Θεσσαλία, 4 στη Στερεά Ελλάδα, 6 στην Κρήτη, 1 στη Μυτιλήνη)

 2. Με «μάντρες» σκραπατζήδων για την ένταξη των ΑΗΗΕ που συλλέγονται από τους παλιατζήδες

3. Με καταστήματα πώλησης ΗΗΕ (διακινητές) για την παραλαβή των αποβλήτων που επιστρέφονται κατά την πώληση νέων προϊόντων

Για τη συλλογή των ΑΗΗΕ μη οικιακής προέλευσης οι ενδιαφερόμενοι επικοινωνούν με το σύστημα κοινοποιώντας:

• Τα πλήρη στοιχεία της επιχείρησης
• Τον τόπο παραλαβής των ΑΗΗΕ
• Αναλυτική και συγκεντρωτική κατάσταση των προς απόσυρση ΑΗΗΕ

Το σύστημα σε συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους καθορίζει την ημερομηνία για την παραλαβή.

Στην περίπτωση αυτή, το κόστος της εναλλακτικής διαχείρισης καλύπτεται από την επιχείρηση που αποσύρει τον εξοπλισμό, εκτός εάν
α) τα αποσυρόμενα προϊόντα αντικαθίστανται από νέο ισοδύναμου τύπου εξοπλισμό, για τον οποίο ο προμηθευτής του έχει ήδη πληρώσει χρηματική εισφορά κατά την πώλησή του ή
β) είναι εξοπλισμός ο οποίος είχε διατεθεί στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2005

Για τις εργασίες συλλογής – μεταφοράς, αποθήκευσης και επεξεργασίας των ΑΗΗΕ, το σύστημα συνεργάζεται με ιδιώτες υπεργολάβους, οι οποίοι διαθέτουν την απαιτούμενη υποδομή και τις άδειες που προβλέπονται από την περιβαλλοντική νομοθεσία της χώρας.
Η επεξεργασία όλων των ΑΗΗΕ γίνεται σήμερα στη μονάδα της ΕΚΑΝ στην Κόρινθο, πλην των λαμπτήρων οι οποίοι εξάγονται στο Βέλγιο.

Η απορρύπανση των ψυγείων (ανάκτηση του CFC) επιτυγχάνεται με κινητή μονάδα η οποία εγκαθίσταται, στο πλαίσιο συνεργασίας της ΕΚΑΝ με Πιστοποιημένη Γερμανική Εταιρεία, στις εγκαταστάσεις της μονάδας.

Για τις υπόλοιπες συσκευές η μεθοδολογία που εφαρμόζεται είναι πλήρης αποσυναρμολόγηση – επιλεκτική απομάκρυνση των στοιχείων που απαιτεί η νομοθεσία.

Το 2004 συλλέχθηκαν και επεξεργάστηκαν περίπου 60 τόνοι μη οικιακής προέλευσης ΑΗΗΕ σε σύνολο 175-250.000 τόνων. 

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Οι παραγωγοί και εισαγωγείς Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού υποχρεούνται να οργανώνουν Ατομικά Συστήματα ή να συμμετέχουν σε Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης των ΑΗΗΕ που αφορούν στη δραστηριότητά τους, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 17 του Νόμου 2939/2001 και σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους που προβλέπονται στο Προεδρικό Διάταγμα 117/2004 ώστε να προωθεί η εναλλακτική διαχείριση των ΑΗΗΕ.

Σύμφωνα με το νόμο, παραγωγός ΗΗΕ θεωρείται κάθε πρόσωπο το οποίο ανεξάρτητα από ποια τεχνική πωλήσεων χρησιμοποιεί :

α) κατασκευάζει και πωλεί ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό με τη μάρκα του,
β) μεταπωλεί με τη μάρκα του εξοπλισμό παραγόμενο από άλλους προμηθευτές,
γ) εισάγει κατ’ επάγγελμα ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Οι διακινητές (διανομείς) υποχρεούνται να διακινούν στην αγορά μόνο τα είδη ΗΗΕ που είναι ενταγμένα σε εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και να προμηθεύονται τα είδη αυτά από παραγωγούς που είναι εγγεγραμμένοι στο προβλεπόμενο από την νομοθεσία μητρώο.

Οι διακινητές (διανομείς) κατά την παροχή νέου προϊόντος, οφείλουν να παραλαμβάνουν, με σχέση ένα παλιό προς ένα νέο, χωρίς χρηματική επιβάρυνση για τον καταναλωτή, αποσυρόμενο εξοπλισμό, ο οποίος είναι ισοδύναμου τύπου και εκπληρώνει τις ίδιες λειτουργίες με τον παρεχόμενο εξοπλισμό.

Τι άλλο πρέπει να γίνει

Σήμερα συλλέγεται ένα πολύ μικρό ποσοστό των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών. Είναι απαραίτητο μέσα στο 2007 και σύμφωνα με τη νομοθεσία να :

·                                 αυξηθούν τα σημεία συλλογής των ΑΗΗΕ στους Δήμους για να μπορεί να συμμετάσχει ουσιαστικά ο δημότης

·                                 αναλάβουν οι διακινητές ηλεκτρικών –ηλεκτρονικών αγαθών την υποχρέωση που έχουν να παραλαμβάνουν με τη διανομή καινούριων προϊόντων τα παλιά ισοδύναμα προϊόντα και στη συνέχεια να τα παραδίδουν σε αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, απορρύπανσης κι ανακύκλωσης

·                                 ενημερωθούν και ενεργοποιηθούν όλοι οι παραγωγοί-εισαγωγείς σχετικά με τις υποχρεώσεις τους και να τις αναλάβουν με υπευθυνότητα,

·                                 δημιουργηθούν κέντρα επαναχρησιμοποίησης ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών για να επιμηκυνθεί ο κύκλος ζωής τους και για να εφαρμοστεί η νομοθεσία που προβλέπει την επαναχρησιμοποίηση

·                                 να οργανωθεί η ενημέρωση του καταναλωτή ως προς τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις του αναφορικά με τα ΑΗΗΕ.

(Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε., http://www.electrocycle.gr/ )