Το θεμελιώδες έλλειμμα της οικονομίας

Του Πασχου Μανδραβελη

Αν φέτος όλα τα πράγματα πάνε καλά, η Ελλάδα θα έχει έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών περί τα 20 δισ. ευρώ. Αυτό σε απλά ελληνικά σημαίνει ότι, αφού καταναλώσουμε τη δική μας παραγωγή, φάμε τα λεφτά των εξαγωγών, ξοδέψουμε ό,τι άφησαν οι τουρίστες, όσα έφερε η ναυτιλία, όσα εμβάσματα έστειλαν οι Ελληνες του εξωτερικού, όσες επιδοτήσεις πήραμε από την Ε.Ε. κ.ά., θα χρειαστούμε άλλα 20 δισ. ευρώ για να διατηρήσουμε το σημερινό επίπεδο διαβίωσης.

Πού θα βρεθούν αυτά τα λεφτά; Από τον εξωτερικό δανεισμό· κυρίως κρατικό, αλλά και ιδιωτικό. Οπότε έχει εν μέρει δίκιο ο κ. Καρατζαφέρης, ο οποίος διακηρύσσει ότι προτιμά να πεινάσουμε (εμείς, όχι αυτός) για να διατηρήσουμε την κατά τον ίδιο «εθνική ανεξαρτησία». Αν κάνουμε στάση πληρωμών, πρέπει να βρούμε 20 δισ. για να αναπληρώσουμε αυτά που δεν θα μπορούμε να βρούμε από τις αγορές ή τις άλλες χώρες της Ε.Ε. Κι αυτά τα 20 δισ. δεν πάνε μόνο σε αυτοκίνητα και iPad....

Η θεραπεία της ανοησίας

Tου Πασχου Mανδραβελη

H ανοησία δεν είναι κουσούρι. Ούτε κάποια πνευματική ασθένεια. Ανόητα συμπεριφέρεται κάποιος όταν ενεργεί χωρίς να λαμβάνει υπόψη του την πραγματικότητα. Αν, δηλαδή, κάποιος αδιαφορήσει για την ύπαρξη μιας τζαμαρίας και περάσει σαν να μην υπάρχει, λέμε ότι συμπεριφέρθηκε ανοήτως. Αν κάποιος συνεχίζει να σπαταλά λεφτά ενώ βρίσκεται σε καθεστώς χρεοκοπίας, λέμε ότι συμπεριφέρεται ανοήτως ανεύθυνα.

Η Ελλάδα βρέθηκε τον Μάιο του 2010 στα πρόθυρα του οικονομικού της θανάτου. Λεφτά δεν υπήρχαν ούτε για τις βασικές λειτουργίες του κράτους. Οι μηχανισμοί συλλογής εσόδων, ύστερα από πέντε χρόνια «επανίδρυσης του κράτους», ήταν (και παραμένουν) διαλυμένοι. Η παραγωγική της βάση, ισχνότατη· είχαμε και έχουμε μια οικονομία που παράγει υπηρεσίες προς αλλήλους.....

Οι πολιτικοί της χρεοκοπίας

Tου Πασχου Mανδραβελη

Δεν ξέρουμε τι ακριβώς εννοούσε ο ποιητής Τηλέμαχος Χυτήρης όταν εκστομιζε στον Κοινοβουλευτικό Τομέα Εργασίας ότι «δεν μπορεί να κλείνεις ένα δημόσιο ΜΜΕ σε περίοδο κρίσης...». Αν δεν το κλείνεις σε περίοδο κρίσης, πότε το κλείνεις; Οταν «λεφτά (έστω δανεικά) υπάρχουν»; Ή μήπως γενικώς ποτέ δεν κλείνεις ένα δημόσιο ΜΜΕ, επειδή έχεις διορίσει στρατιές πελατών και ήδη έχεις πληρωθεί (ψηφιστεί) γι’ αυτό;

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι τα δημόσια ΜΜΕ, δεν κλείνουν ποτέ επειδή είναι η ιερή αγελάδα του πελατειακού συστήματος. Δημόσιες επιχειρήσεις επίσης δεν πουλάμε σε περίοδο κρίσης, επειδή οι τιμές είναι χαμηλά· άσχετα αν η τιμή του δημόσιου χρέους στη δευτερογενή αγορά είναι επίσης χαμηλά και μπορούμε να αποπληρώσουμε φθηνά μέρος του υπέρογκου δημοσίου χρέους.......

Νόμος είναι το δίκιο του νεκρού

Tου Πασχου Μανδραβελη

Στην Ελλάδα, για κάθε παρανομία υπάρχουν τρεις δικαιολογίες. Η πρώτη έχει να κάνει με «το καλό του λαού». Το ΠΑΜΕ, για παράδειγμα, καταστρέφει τον τουρισμό για το καλό των εργαζομένων. Παρανομεί εμποδίζοντας τα πλοία να αποπλεύσουν, αποκλείει ξενοδοχεία αναφερόμενο σε μια ανώτερη ηθική που συνοψίζεται στο σύνθημα «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη».

Τη δεύτερη δικαιολογία ανασύρουν όσοι παρκάρουν στο μέσον της Ακαδημίας. «Και πού να το βάλω;», ρωτούν τους αστυνομικούς όταν αυτοί φιλοτιμηθούν να κάνουν τη δουλειά τους. Η ίδια δικαιολογία χρησιμοποιείται και από χιλιάδες μικρομεσαίους που φοροδιαφεύγουν. «Δεν βγαίνουν» αν κόβουν όλες τις αποδείξεις και «θα κλείσουν το μαγαζί», αν πρέπει να πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές.

Η τρίτη δικαιολογία αφορά τις υπαρκτές αδυναμίες του κράτους....

Μια κρίση που αλλάζει βαθιά τον κόσμο

του Πασχου Μανδραβελη  Aυτή η κρίση θα αλλάξει βαθιά τον καπιταλισμό των ελεύθερων αγορών, όπως τον ξέρουμε μέχρι τώρα. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην επιστροφή στις παλιές συνταγές του προστατευτισμού ή του κρατισμού. Δεν υπάρχει τρόπος επιστροφής στο παλιό μοντέλο για τον απλό λόγο ότι οι τεχνολογίες άλλαξαν ριζικά το τοπίο και υπονόμευσαν αυτό το μοντέλο.

---

Αφού ελεεινολογήσαμε επαρκώς τους Ελληνες πολιτικούς, ήρθε και η σειρά των ξένων. Κανείς πολιτικός πλέον δεν είναι ηγέτης όπως παλιά. Η Μέρκελ μάς μυρίζει, ο Σαρκοζί δεν μπορεί, μέχρι και ο Ομπάμα δεν τα καταφέρνει. Κι αυτό δεν είναι μόνο πεποίθηση των κατ’ εξοχήν δύσπιστων Ελλήνων. Τα ίδια γράφονται πλέον σε όλο τον ξένο Τύπο «Μας κυβερνούν παιδάκια, δεν υπάρχουν ηγέτες», έγραφε πρωτοσέλιδα η «Μοντ». Η καθυστερημένη αντίδραση του Κάμερον στα γεγονότα του Λονδίνου, τα κύματα δυσαρέσκειας κατά των πολιτικών σε όλες τις χώρες το πιστοποιούν.

Πολλοί εξηγούν το έλλειμμα ηγεσίας στους δεσμούς χρήματος που έχει πλέον η πολιτική με το κεφάλαιο.....

Ενα μεγάλο ευχαριστώ

Tου Πασχου Μανδραβελη

Είναι εύκολο να είσαι δημοφιλής και δύσκολο να παίρνεις αποφάσεις που πονάνε. Είναι εύκολο να χαϊδεύεις τις ποικιλώνυμες πλατείες και δύσκολο να δέχεσαι το -στην καλύτερη περίπτωση- γιουχάισμά τους. Είναι εύκολο να ψέγεις το πολιτικό σύστημα, γιατί κάποτε δεν πήρε τις αντιδημοφιλείς αποφάσεις και πανεύκολο να κάνεις το ίδιο όταν τις παίρνει. Είναι εύκολο να είσαι πολιτευτής στα εύκολα, και είναι δύσκολο να είσαι βουλευτής στα δύσκολα.

Χθες, 155 βουλευτές ανταποκρίθηκαν στην ανάγκη του έθνους να επιβιώσει. Δεν κρύφτηκαν πίσω από τα εύκολα «όχι» ούτε τα περίτεχνα «παρών». Δεν άφησαν άλλους να βγάλουν το φίδι από την τρύπα, κομίζοντας σχέδια αλλοτινά για έξοδο από την κρίση. Δεν κιότεψαν από τις ιαχές του πλήθους, ούτε τις δημαγωγίες των σωτήρων.

Δεν ήταν εύκολο αυτό που έκαναν. Προπηλακιζόμενοι στους δρόμους, με τραμπούκους να καραδοκούν ακόμη και στις κοινωνικές τους εκδηλώσεις, υβριζόμενοι και αναθεματισμένοι σήκωσαν τον σταυρό για να δώσουν ακόμη μια ευκαιρία στη χώρα. Απέναντί τους είχαν πλήθη που φωνασκούσαν για ελικόπτερα, και πανό που τους απειλούσαν με «Γουδί». Δεν πτοήθηκαν από τις ανιστόρητες χυδαιότητες «η χούντα δεν τελείωσε το ‘73», ούτε τα χουλιγκανικά «Ο λαός απαιτεί τις κρεμάλες στην Βουλή».......

Οι μετανάστες και η συγκυβέρνηση

Tου Πασχου Μανδραβελη

Προχθές το απόγευμα ζήσαμε ένα θρίλερ. Παρ’ ολίγον να είχαμε τη δεύτερη κυβέρνηση συνεργασίας στη μεταπολίτευση. Να υπενθυμίσουμε ότι η πρώτη που σχηματίστηκε το 1989, μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και ενιαίου τότε Συνασπισμού, ήταν ειδικού σκοπού. Επειδή υπήρχε κίνδυνος παραγραφής των ποινικών ευθυνών ενός πρώην πρωθυπουργού και κάποιων υπουργών αποφάσισαν να σχηματίσουν βραχύβια κυβέρνηση να ασκήσει η Βουλή τις διώξεις και να ξαναπάμε σε εκλογές. Οπως κι έγινε.

Και τη δεύτερη (παρ’ ολίγον) κυβέρνηση συνεργασίας, ο κ. Αντώνης Σαμαράς την ήθελε βραχύβια και ειδικού σκοπού. Να επαναδιαπραγματευτεί το Μνημόνιο και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και μετά να πάμε σε εκλογές. Θεμιτό, αν και λίγο ανεδαφικό. Με τους ευρωπαϊκούς λαούς ανήσυχους για την οικονομική κρίση (συνεπώς για την τσέπη τους) και με τα ακροδεξιά-λαϊκιστικά κόμματα στα κάγκελα για τη χρηματοδότηση των «τεμπέληδων του Νότου» δεν είναι εύκολη η επαναδιαπραγμάτευση και πολύ περισσότερο δεν είναι εξασφαλισμένο ότι θα έχει θετικά αποτελέσματα. Μάλλον δεν θα συγκινηθούν οι ξένοι πολιτικοί και δεν θα αφήσουν δικά τους πολιτικά παιχνιδάκια στην άκρη, μόλις δουν τον κ. Καρατζαφέρη στις Βρυξέλλες...

Μετά τις συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων

Πώς νοηματοδοτείται χωρίς να κουρσευτεί η αγανάκτηση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων ολόκληρου του πολιτικού φάσματος;               Oι ταγοί αυτής της χώρας λατρεύουν τις κινητοποιήσεις· εκτός, ίσως, των παραγωγικών δυνάμεων. Θέλουν τα πάντα να αλλάξουν· με πιθανή εξαίρεση το Δημόσιο, το κοινωνικό κράτος, την υγεία, τα κλειστά επαγγέλματα, ό, τι τέλος πάντων συνθέτει τη σημερινή μίζερη πραγματικότητα. Γι' αυτό ο κανόνας είναι να δοξιολογούνται οι «κινητοποιημένοι». Στα δοξαστικά υπάρχει μέγας ανταγωνισμός. Οχι μόνο μεταξύ των κομμάτων, αλλά και των Μέσων. Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε, διότι δεν έχει μετρηθεί ο αριθμός των επιθέτων που χρησιμοποιούν οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι, αλλά σίγουρα οι δεύτεροι πλεονεκτούν λόγω θέσεως. Εχουν σελίδες να γεμίσουν και πολύ τηλεοπτικό χρόνο να καλύψουν· τι να πρωτοκάνει ο πολιτικός με δυο πενιχρές ανακοινωσούλες;

Η λατρεία των κινητοποιήσεων πρέπει να έχει ψυχολογικά κίνητρα. Η γενιά της μεταπολίτευσης, που είναι τώρα στα πράγματα, δεν μπορεί να κοιμηθεί από το τρόπαιο του Πολυτεχνείου. Δεν είναι λίγο το ψυχολογικό βάρος, να έχεις χάσει στο και πέντε τη μεγάλη δόξα. Γι' αυτό και λιβανίζει κάθε κινητοποίηση. Τη νοηματοδοτεί υπό το άγχος που έχει για το δικό της «Πολυτεχνείο». Κι έτσι την κάνει καρικατούρα. Το Πολυτεχνείο ξεκίνησε με πολύ συγκεκριμένο αίτημα (φοιτητική συνδικαλιστική ελευθερία) και φούντωσε με ένα ευρύτερο αλλά επίσης συγκεκριμένο αίτημα. Τη δημοκρατία. Τελεία και χωρίς τα επίθετα «ουσιαστική», «πραγματική» κ. λπ. Τώρα ακόμη και οι κινητοποιήσεις της Κερατέας, που χλευάζουν τον βασικό δημοκρατικό κανόνα, θεωρήθηκαν προάγγελος της «άλλης δημοκρατίας», η οποία μάλιστα δεν προσδιορίζεται ως προς τα χαρακτηριστικά της.....

Τα παιδιά της Μεταπολίτευσης

Tου Πασχου Mανδραβελη

Δεν είναι η πρώτη φορά που διαδηλωτές μουτζώνουν τη Βουλή. Η μόδα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2007, με τη «συγκέντρωση των bloggers» (όπως έλεγαν τότε τα ΜΜΕ), μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Πάρνηθα. Οι τότε «Αγανακτισμένοι» μούτζωσαν όσο χρειαζόταν για να εκτονωθούν, και δύο μήνες μετά, πιθανότατα δεν ψήφισαν. Επανεξελέγη η κυβέρνηση Καραμανλή.

Φέτος το Σύνταγμα, εκτός από μούτζες, έχει και λαϊκή συνέλευση. Νέοι και μεσήλικες παίρνουν τον λόγο για να καταθέσουν τις προτάσεις τους για την κρίση και την αλλαγή. Στις τοποθετήσεις ακούγονται και κάποιες ενδιαφέρουσες προτάσεις, αλλά το τελικό ψήφισμα είναι μία από αριστερή σούπα με γενικές διακηρύξεις του στυλ «δεν μπορεί να θυσιάζονται ολόκληροι λαοί για να μη ζημιωθούν οι δανειστές – το χρέος δεν είναι δικό μας και δεν θα το πληρώσουμε» ή «θέλουμε να ζούμε με αξιοπρέπεια από την εργασία μας, χωρίς τη διαρκή τρομοκρατία της ανεργίας» (http://bit.ly/jF4nAi)....

Ας τα δούμε όλα από την αρχή

Του Πασχου Mανδραβελη

Δεν είναι δέκα τα πράγματα που πρέπει να γίνουν για να σωθεί η χώρα. Ούτε καν εκατόν δέκα. Είναι χιλιάδες κι όλα αλληλένδετα. Γι’ αυτό οι κουβέντες δεν καταλήγουν πουθενά. Η συζήτηση μοιάζει με φαύλο κύκλο. Ναι: η (μη) λειτουργία της Δικαιοσύνης είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του τόπου. Για να έχουμε όμως αδέκαστους δικαστές πρέπει να τους αμείβουμε καλά. Για να πληρώνουμε πολλά λεφτά, πρέπει η εφορία να τα μαζεύει. Για να τα μαζεύει πρέπει οι φοροφυγάδες να ξέρουν ότι η Δικαιοσύνη θα τους τιμωρήσει και συνεπώς θα λειτουργεί. Η Δικαιοσύνη δεν λειτουργεί, λεφτά δεν μαζεύονται, άρα αδιέξοδο...

Αδιέξοδο; Μα δεν λέμε ότι «η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα»; Πώς γίνεται και η δική μας δημοκρατία σε κάθε πρόβλημα βρίσκει τοίχο; Πώς γίνεται να μην έχουμε λύσει ούτε καν το πρόβλημα των σκουπιδιών της Αθήνας; Πώς γίνεται να έχουμε μάχες στους δρόμους για ένα πρόβλημα που αντιμετώπισαν όλες οι δυτικές πόλεις και το έλυσαν χωρίς μολότοφ και ΜΑΤ;

Μήπως, τελικά, είμαστε ένα Ιράκ (χωρίς –προς το παρόν, τουλάχιστον– τις αυτοσχέδιες βόμβες) όπου η δημοκρατία δεν ανθεί όσο κι αν την υμνούμε;....

Το πρόβλημα του ρατσισμού

Tου Πασχου Mανδραβελη

Εχουμε λοιπόν πρόβλημα ρατσισμού στην Ελλάδα; Ναι. Για την ακρίβεια πάντα είχαμε, απλώς έλειπαν οι μετανάστες για να εκδηλωθεί. Δεν υπάρχει χώρα, δεν υπάρχει κοινωνία, που να μην έχει σε κάποια στιγμή της ιστορίας της μολυνθεί από τη δυσανεξία, και τα «ελληνικά γονίδια», εκτός του γεγονότος ότι δεν υπάρχουν, ήταν μια πρώιμη έκφραση ρατσισμού.

Το ζήτημα, λοιπόν, είναι πώς αντιμετωπίζονται τα ρατσιστικά φαινόμενα. Ο χειρότερος τρόπος είναι αυτός που ακολουθούσαμε μέχρι σήμερα. Να κλείνουμε τα μάτια στο πρόβλημα και να θεωρούμε τη ρατσιστική βία «μεμονωμένα γεγονότα». Η αλήθεια είναι πως δεν έχουμε πογκρόμ κατά των μεταναστών, όπως πληθωριστικά γράφουν πολλοί. Αλλά από την άλλη μεριά, ούτε η Κου Κλουξ Κλαν έκανε πογκρόμ στον Νότο των ΗΠΑ. Ηταν μεν πιο αποτελεσματική από τη δική μας «Χρυσή Αυγή», αλλά δεν ήταν πλειοψηφικό ρεύμα, με την έννοια ότι δεν κυκλοφορούσαν όλοι με τα λευκά σεντόνια....

Μετά σαράντα τέσσερα έτη

Tου Πασχου Mανδραβελη

Εχουν γραφεί κι έχουν λεχθεί πολλά για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, τη θλιβερή επέτειο του οποίου είχαμε πριν από λίγες ημέρες. Κάποια από αυτά είναι σωστά, κάποια άλλα είναι μύθοι, που δυστυχώς δεν μας επιτρέπουν να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα, όχι μόνο γι’ αυτά που μας συνέβησαν, αλλά και για όσα μας συμβαίνουν. Ο μεγαλύτερος όλων των μύθων είναι ο ίδιος που ανακυκλώνεται σε κάθε καμπή της ιστορίας μας· είναι ο «μύθος των αθώων Ελλήνων» που έπεσαν θύματα ξένων κέντρων.

Η ιστορική έρευνα έχει αποδείξει πως και συνωμοσίες υπήρξαν, και κάποιο από τα πολλά αμερικανικά δάχτυλα μπήκε, και η χούντα εξυπηρέτησε πολλάκις τους σχεδιασμούς των Αμερικανών. Η αλήθεια όμως που αποσιωπάται είναι ότι δεν ήταν όλοι οι πραξικοπηματίες πράκτορες ή κατά συνείδηση προδότες. Απλώς υιοθέτησαν την καταστροφική πλάνη ότι υπάρχει κάτι υπέρτερο της Δημοκρατίας που πρέπει να διασωθεί....

Κομίζοντας αναδιάρθρωση στην Αθήνα

Tου Πασχου Μανδραβελη

Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει τυφλός που δεν θέλει να βρει το φως του κι Ελληνας που δεν επιθυμεί την αναδιάρθρωση. Αν μπορεί να γίνει «φιλικά», δηλαδή δίχως σοβαρές επιπτώσεις για τη χώρα, όλοι θα την πανηγυρίζαμε, με πρώτη την κυβέρνηση, που θα είχε και πολιτικό όφελος από αυτή. Επομένως, όπως είναι αυτονόητο το «καλύτερα υγιής και πλούσιος, παρά άρρωστος και φτωχός», εξίσου αυτονόητο είναι το «καλύτερα με μικρότερο χρέος, παρά με μεγαλύτερο». Κάθε κουβέντα επ’ αυτού περιττεύει. Συμφωνούμε όλοι· δεξιοί, κεντρώοι, αριστεροί, παλαβοί και λογικοί, κυβερνητικοί κι αντικυβερνητικοί.

Η έκκληση, λοιπόν, για αναδιάρθρωση του χρέους έχει νόημα αν η αναδιάρθρωση δεν πρέπει να είναι «φιλική». Αν δηλαδή κάποιος πιστεύει ότι το κόστος ενός μονομερούς κουρέματος είναι μικρότερο από το όφελος, έχει καθήκον να πιέσει την κυβέρνηση να προχωρήσει. Μια έκκληση για «φιλική αναδιάρθρωση» δεν κομίζει απλώς γλαύκα στην Αθήνα· απευθύνεται και σε λάθος κοινό. Οι Ελληνες είναι πεπεισμένοι. Το θέμα είναι να πειστούν και οι Γερμανοί. Υπ’ αυτήν την έννοια, μια συνέντευξη του κ. Κώστα Σημίτη θα είχε νόημα αν γινόταν στη S­ddeutsche Zeitung....

Η υποκρισία της καρδιάς τους

Tου Πασχου Μανδραβελη

Υποτίθεται ότι είναι πάνδημη η απαίτηση να σταματήσει η ασυλία των πολιτικών. Υποτίθεται ότι η οργή του κόσμου δεν είναι κατά των μέτρων που συμμαζεύουν το κράτος, αλλά κατά εκείνων που τόσα χρόνια ατιμώρητοι, έπαιρναν μίζες, έσβηναν πρόστιμα ή με χίλιους δυο τρόπους συρρίκνωσαν το κοινό μας ταμείο, με αποτέλεσμα σήμερα να πληρώνουμε όλοι τα σπασμένα. Υποτίθεται επίσης ότι οι πολιτικοί μας έβαλαν μυαλό. Είδαν τη λαϊκή οργή και είπαν «ώς εδώ». Ασυλία τέλος. Οσοι παρανόμησαν πρέπει να πάνε στη Δικαιοσύνη για να λογοδοτήσουν. Καλό. Υπάρχει και το άλλο με τον Τοτό...

Ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας κ. Παναγιώτης Ψωμιάδης είναι πολιτικός. Ιδιόρρυθμος μεν, αλλά εκλέγεται από τον λαό, ασκεί εξουσία εν ονόματι του λαού. Από τον νόμο έχει κάποιες αρμοδιότητες και τις ασκεί. Μία από αυτές ήταν να επικυρώνει πρόστιμα. Και αυτός τα έσβηνε. Μας είπε ότι το έκανε επειδή έχει καλή καρδιά. Συνεκτιμήθηκε κι αυτή στο δικαστήριο και καταδικάστηκε σε 12 μήνες φυλάκιση με αναστολή. Και τώρα ο νόμος πρέπει να εφαρμοστεί. Πρέπει να εκπέσει του αξιώματός του.....

Μετά το «μαζί τα φάγαμε»

Tου Πασχου Mανδραβελη

Οταν κατέρρευσε ο σοβιετικός ολοκληρωτισμός, πολλοί «σύντροφοι» βρήκαν μια εξήγηση που αθώωνε τον κομμουνισμό και για την αποτυχία του. «Δεν έφταιγε το σύστημα«, είπαν. «Απλώς οι άνθρωποι που εκλήθησαν να το εφαρμόσουν. Αυτοί, ειδικά μετά τον Ιωσήφ Στάλιν, ήταν μαλθακοί, διεφθαρμένοι, νεποτιστές· γενικώς, απείχαν πολύ από τον “ιδανικό κομμουνιστή”, ο οποίος θα μπορούσε να φέρει τον παράδεισο επί της Γης».

Η ίδια ακριβώς συλλογιστική χρησιμοποιείται για να αιτιολογηθεί η κατάρρευση του εγχώριου σοβιετικού συστήματος. Αν το καλοσκεφτούμε, η επικέντρωση της συζήτησης αποκλειστικά στις ευθύνες των πολιτικών δεν είναι παρά η υπόρρητη παραδοχή ότι το σύστημα είναι εντάξει, απλώς δεν βρέθηκαν οι κατάλληλοι πολιτικοί να το υπηρετήσουν. Η μεγαλύτερη απόδειξη είναι ο κλαυθμός και η οργή για τη ρήση του κ. Θεόδωρου Πάγκαλου «μαζί τα φάγαμε». Το γεγονός ότι δεν έγινε καθόλου συζήτηση για το δεύτερο μέρος της κουβέντας του, «στα πλαίσια ενός φαυλοκρατικού συστήματος», το αποδεικνύει.

Φυσικά οι πολιτικοί δεν είναι άμοιροι ευθυνών, ούτε βρίσκονταν εκτός του συστήματος που κατέρρευσε....

Η σωτήρια αντιστροφή...

Tου Πασχου Mανδραβελη

H αλήθεια είναι ότι μόλις πεθάνουμε δεν έχουμε καμιά κυριότητα στο σώμα μας. Οχι νομικά, αλλά πρακτικά. Κάποιοι άλλοι αποφασίζουν, αφού δεν υπάρχει η δυνατότητα να μάς ρωτήσουν. Και μάς θάβουν. Ετσι κι αλλιώς αι βουλαί των νεκρών δεν είναι απλώς άγνωστοι· δεν υπάρχουν. Μόνο οι ζωντανοί μπορούν να ορίσουν τι θα γίνει το σώμα τους μετά τον θάνατό τους. Κι αν θέλουν κάτι εναλλακτικό από τα παραδοσιακά -κηδεία και ταφή- θα πρέπει να το δηλώσουν. Αν θέλουν να γίνουν δωρητές οργάνων πρέπει να απευθυνθούν στον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων.

Η δήλωση έχει κάποιο κόστος χρόνου, το οποίο υφίστανται μόνον όσοι θέλουν να ξεφύγουν από τον παραδοσιακό κανόνα, τον οποίο κάποιοι άλλοι έφτιαξαν. Αν κάποιος θέλει να γίνει δωρητής οργάνων πρέπει να υποστεί και την γραφειοκρατία που ενέχει αυτή η διαδικασία. Γι' αυτό πολλές φορές δεν το κάνει ή το «αφήνει για αργότερα»· τόσο «αργότερα» μέχρι που μετά το τέλος η παράδοση αποφασίζει την τύχη του σώματός του....

Αυτοαναφλεγόμενα μηχανήματα

Tου Πασχου Μανδραβελη

Χθες ο ΣΚΑΪ βρέθηκε στην Κερατέα να συζητήσει με τους «εξεγερμένους των απορριμμάτων». Κάποια στιγμή, η κουβέντα πήγε στο θέμα της κλειστής λεωφόρου Λαυρίου, εκεί που προχθές οι «εξεγερμένοι» έριξαν μπάζα και οικοδομικά υλικά και αφού οι κρατικές υπηρεσίες τα απομάκρυναν, το επόμενο βράδυ οι «αντάρτες» έστησαν διάφορα παραπήγματα, κλείνοντας και πάλι τον δρόμο.

Στη συζήτηση παρενέβη ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Υποδομών, κ. Γιάννης Οικονομίδης, για να εξηγήσει γιατί είναι κλειστός ο δρόμος. «Στείλαμε μηχάνημα», είπε, «και κάηκε». Σ’ αυτό συμφώνησαν όλοι. «Πήγε το μηχάνημα να καθαρίσει τον δρόμο και κάηκε». Οπως κάηκαν και διάφορα άλλα μηχανήματα στην περιοχή κατά το παρελθόν. Προφανώς αυτοαναφλέγονται. Οπως έγινε μπουρλότο η Αττική το καλοκαίρι του 2008. Αυτοαναφλέχθηκε κι αυτή....

Τα σκουπίδια της πολιτικής

Tου Πασχου Mανδραβελη 

Είναι πολλοί οι κάτοικοι των πόλεων που έχουν έναν κάδο σκουπιδιών έξω από το σπίτι τους. Κάποιοι συμπολίτες μας απαντούν σ’ αυτόν τον ενοχλητικό σχεδιασμό του δήμου μετακινώντας τους κάδους. Τη νύχτα. Εκείνοι που το πρωί βρίσκουν τον κάδο μπροστά στο σπίτι τους τον μετακινούν στη θέση του.

Πιο επαναστατική πράξη όμως θα ήταν να τους καίνε. Κρεμώντας πιθανώς και πανό τα οποία -όπως και στην Κερατέα- θα γράφουν «Οχι σκουπίδια στην πόρτα μου», «Ο πολιτισμός της μόλυνσης δεν καθαρίζεται, ανατρέπεται». Φυσικά, το παράδειγμα της πύρινης επανάστασης θα το ακολουθούσαν και άλλοι, φέρνοντας διάφορα ριζοσπαστικά επιχειρήματα, του στυλ «η πολιτεία έπρεπε να φροντίσει...», «ο καπιταλισμός είναι καταναλωτισμός και παράγει σκουπίδια» και η μεγάλη αναταραχή.....

Αντιμνημονιακοί μύθοι, πλίνθοι και κέραμοι, ατάκτως ερριμμένοι

Του Πασχου Μανδραβελη

Μνημονεύονται πολλά για το «Μνημόνιο Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής», όπως είναι ο ακριβής τίτλος της συμφωνίας που έκανε το ελληνικό κράτος με την Ευρωπαϊκή Ενωση, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Τα περισσότερα είναι ρηχά συνθήματα. Πολλά είναι λάθος και κάποια είναι ψέματα.

Το πρώτο σύνθημα, λάθος και ψέμα, είναι ότι «μας επιβλήθηκε από το εξωτερικό». Η αλήθεια είναι ότι τον Μάιο του 2010 είχαμε χονδρικά δύο επιλογές. Ή να κηρύξουμε στάση πληρωμών ή να παλέψουμε μια διευθέτηση επιμήκυνσης του χρέους μας εκτός των αγορών, οι οποίες έτσι κι αλλιώς δεν μας δάνειζαν. Ευτυχώς η κυβέρνηση επέλεξε τη δεύτερη. Η πρώτη, δηλαδή η χρεοκοπία, θα είχε ανυπολόγιστες συνέπειες για τη χώρα. Οχι μόνο για τη διεθνή θέση της, αλλά και για το εσωτερικό, για τους μισθούς, τις συντάξεις, τις καταθέσεις όλων μας. Αν σκεφθεί κανείς ότι με την υποψία μόνο της χρεοκοπίας έφυγαν 23 δισεκατομμύρια από τις εγχώριες τράπεζες, μπορεί να φανταστεί τον πανικό του πληθυσμού στα γκισέ για να πάρει και να διασφαλίσει τα λίγα ή πολλά, αλλά πάντως πολύτιμα για όλους ευρώ....

Το δεύτερο έλλειμμα Παιδείας

Tου Πασχου Mανδραβελη
Κάποτε η Αριστερά ήταν ένα μεγάλο και συμπληρωματικό σχολειό. Δίπλα στη χρήσιμη από πολλές σκοπιές, αλλά και αποστεωμένη από τις περισσότερες, «αστική εκπαίδευση», η Αριστερά ήταν ένας γόνιμος χώρος ανταλλαγής ιδεών. Χωρίς να εξωραΐζουμε όσα συνέβαιναν στις κομματικές οργανώσεις (υπήρχαν, ίντριγκες, πισώπλατες μαχαιριές, δογματισμοί και κυριαρχούσε ο σταλινισμός) ο ευρύτερος χώρος ήταν ένα εργαστήρι της νεωτερικότητας που στην Ελλάδα ήρθε με καθυστέρηση. Πολλά από τα παιδιά της μεταπολίτευσης, για παράδειγμα, έμαθαν ότι υπάρχει ο Δαρβίνος και η Εξέλιξη, όχι στο σχολείο (όπως θα έπρεπε), αλλά στο φροντιστήριο της νεωτερικότητας που ήταν ο ευρύτερος αριστερός χώρος.

Βεβαίως, πάντα στις διδαχές υπήρχε το αίτημα της επανάστασης. Εξωραϊσμένο και εκλογικευμένο. Το «βία στη βία της εξουσίας» ήταν σύνθημα περιθωριακών ομάδων και όχι σύνθημα της Αριστεράς. Η αδιέξοδη βία, ήταν χειρότερη από αυτό που σήμερα ονομάζεται «καναπές». Εθεωρείτο επικίνδυνη για τις δημοκρατικές κατακτήσεις του λαού.....