Οι καλύτεροι δίσκοι του 2009 - Μέρος 4ο (Θέσεις 3 έως 1)

3. Και πάλι χαίρετε! - Αρλέτα (10/2009, Legend)

Τον ρούφηξα σαν κρυστάλλινο νερό αυτόν τον δίσκο. Ο εκπληκτικός ήχος, η καταπληκτική μπάντα με επικεφαλής τον σπουδαίο Βασίλη Ρακόπουλο και βέβαια η φωνή της Αρλέτας σαν το γλυκό του κουταλιού, κάποια αξιόλογα νέα τραγούδια μαζί με διασκευές παλιών (2 cds), είναι λόγοι ικανοί για να τον θεωρώ έναν από τους καλύτερους δίσκους των τελευταίων ετών. Περισσότερα είχαμε πει εδώ.

2. Welcome to Greece - Maraveyas Ilegal (11/2009, MINOS-EMI)

Με γοήτευσε απ'την πρώτη στιγμή που τον άκουσα. Ένα ηχητικό όργιο στο υπόγειο. Χαρούμενα στιχάκια με δόσεις κοινωνικής κριτικής, χαρούμενες κοσμοπολίτικες μουσικές με ska και ικαριώτικη τρέλα. Ένα χαρούμενο κοκτέιλ ήχων και ρυθμών - όχι όμως χαζοχαρούμενο κατά την ταπεινή μου γνώμη - που πίνεται μια και κάτω (= βάζεις το δισκάκι και το ακούς απ'την αρχή μέχρι το τέλος και ξανά-μανά). Άλλο ένα ανούσιο σεντόνι εδώ (σκέψου καλά πριν κάνεις κλικ...)

1. Νεροποντή - Αλκίνοος Ιωαννίδης (3/2009, Universal)

Υπάρχει περίπτωση να μην έχεις διαβάσει έστω και μια φορά γι'αυτό το δίσκο; Ακόμη κι εγώ έχω χάσει το μέτρημα στο πόσες φορές έχω γράψει γι'αυτόν. Είναι απλά με διαφορά ο κορυφαίος δίσκος του 2009. Περισσότερα και κουραστικότερα εδώ.

Οι καλύτεροι δίσκοι του 2009 - Μέρος 3ο (Θέσεις 6 έως 4)

6. Είναι κι άλλοι σαν κι εμάς - Ορέστης Ντάντος (12/2009, Ακτή)

Για ένα δίσκο με 7 μόλις τραγούδια, όπου τα δύο τουλάχιστον (Συνεργεία παντού, Όταν γυρνάς το βράδυ απ'τα ξενύχτια) περνούν μάλλον αδιάφορα λόγω της επίμονης επανάληψης των ίδιων στίχων ξανά και ξανά, πόσο δικαιολογημένη μοιάζει η επιλογή μου να τον βάλω στους κορυφαίους της χρονιάς; Απάντηση βρήκα σε αυτό που ο Μικρούτσικος ονομάζει "τραγούδια συγκυρίας". Ο Ορέστης Ντάντος λοιπόν κατάφερε να γράψει τέτοια τραγούδια, κυρίως με το στίχο του, με τον τρόπο που εκφράζεται και τη θεματολογία του. Είναι από τους ελάχιστους νέους δημιουργούς που πέτυχε να αποτυπώσει τόσο καλά την ατμόσφαιρα της ζωής ενός σημερινού νέου που ζει σε μια μεγαλούπολη σαν την Αθήνα. Πόσο καλύτερα να περιγράψεις τη μοναχικότητα των νέων και αυτό που κρύβει από πίσω της ενώνοντάς τους τελικά από το "Είναι κι άλλοι σαν κι εμένα είναι κι άλλοι σαν κι εμάς και θ'αρχίσουν να χτυπάνε αν δεν πάψεις να χτυπάς" ή "κρύβουνε βαθιά στα στήθια μια υπερτροφική καρδιά"; Για το Θα πάω όταν γουστάρω μάλλον δεν χρειάζεται να πω πολλά αφού ήταν σοκ για όλους από την πρώτη κιόλας ακρόαση. Η γλώσσα του Ντάντου είναι ακομπλεξάριστη, αυθεντική έκφραση ενός σημερινού νέου. Μουσικά ο δίσκος είναι μία αρκετά ενδιαφέρουσα ροκ αποτύπωση, που δείχνει ότι μπορούν να βγουν φρέσκα ροκ άλμπουμ με ελληνικό στίχο. Η πρώτη δισκογραφική δουλιά του καθηγητή μουσικής στο Λεωνίδιο Ορέστη Ντάντου ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για μένα παρόλα τα όποια αρνητικά της.

5. Ψυχή Βαθιά - Γιάννης Αγγελάκας (10/2009, MINOS-EMI)

Τσακώθηκα πολύ μ'αυτό το δίσκο. Ξεμαλλιαστήκαμε. Και με τον Αγγελάκα τσακώθηκα (στη φαντασία μου βεβαίως). Καλά με τον Βούλγαρη παίξαμε ξύλο, δεν το συζητώ. Τα'χω πει και στο παρελθόν. Μ'αυτήν την περίοδο της ελληνικής ιστορίας, τη δεκαετία του 1940, έχω τεράστια ευαισθησία. Έτσι προκατειλημμένος λοιπόν, δεν μπορούσα να δεχτώ εύκολα την μοιρολατρική διάθεση της ταινίας του Βούλγαρη και την αντίστοιχη μουσική επένδυση του Γιάννη Αγγελάκα, ο οποίος μάλιστα δήλωσε ότι "Δεν είμαι με κανέναν. Είμαι με τα δέντρα, τα πουλιά, τα φίδια και τις σαύρες". Και πράγματι ο δίσκος αυτός, soundtrack όπως καταλαβαίνεις της ομώνυμης ταινίας, είναι σαν μοιρολόι της φύσης για αυτά που βλέπει να διαδραματίζονται μπροστά της κατά τον ελληνικό εμφύλιο (αυτό φαίνεται και στο μόνο τραγούδι του δίσκου, τα Έρημα Βουνά). Τελικά όμως με τούμπαρε! Κατάφερα να αφήσω στην άκρη τις ιδεοληψίες μου και να κρίνω το δίσκο με βάση αυτό που ήθελε να υπηρετήσει. Και το υπηρέτησε τέλεια! Πραγματικά ο Αγγελάκας χτίζει έναν κόσμο ήχων που μοιάζουν να έρχονται απ'το μεταίχμιο μεταξύ επίγειου και υπερφυσικού. Του "εδώ" και του "άλλου" κόσμου. Σε αυτό συμβάλουν και οι σκοτεινές μελωδίες του και η άψογη επιλογή και χρήση του φωνητικού σχήματος Διώνη (σαν φωνές από το υπερπέραν...), οπωσδήποτε τα ηλεκτρονικά του Χαρμπίλα και βέβαια η μπάντα που κατά περιστάσεις οργιάζει (Βελιώτης, Σιώτας, Μαρίνος κ.ά.). Εξαιρετική και η σύνδεση με τους ήχους της περιοχής όπου έγινε το κυριότερο μέρος του εμφυλίου (ορεινή Δυτική Μακεδονία) μέσα από τη συμμετοχή της παραδοσιακής ορχήστρας Λοζιος κι' Ανακατωσια (Μακεδονίτικο). Πολύ όμορφη η εκτέλεση και του εμβατηρίου του Δημοκρατικού Στρατού (Εμβατήριο) στο οποίο τόλμησε να προσθέσει μία δική του στροφή για τις μαχήτριες (και πολύ καλά έκανε κατά τη γνώμη μου) που ήταν ένα σημαντικό ποσοστό της δύναμής του. Ο δίσκος αυτός έκανε υπόγεια δουλιά μέσα μου. Τον απέρριψα με πάθος στην αρχή και τελικά οι μινιμαλιστικές κιθάρες και οι ηλεκτρινικοί ήχοι του Αγγελάκα μαζί με τα πενθούντα πνευστά μπήκαν στο κεφάλι μου και τριγύριζαν διαρκώς...

4. Homo logotypus - Δανάη Παναγιωτοπούλου (3/2009, Yafka Records)

Με εντυπωσίασε πάρα πολύ με το ντεμπούτο άλμπουμ της (Οίκος Αντοχής) αλλά εδώ θαρρώ ότι κάνει ένα βήμα ακόμα, διευρύνοντας την ορχήστρα (δύο πιάνα, κιθάρα, κοντραμπάσο), αλλά κρατώντας πάντα τον πολύ δυνατό στίχο-ξυράφι που άλλοτε σαρκάζει και άλλοτε σφάζει κατεστημένες απόψεις και συμπεριφορές. Η Δανάη Παναγιωτοπούλου δεν γράφει τραγούδια που μπορούν να μπουν εύκολα στο ραδιόφωνο και να γίνουν ευρέως γνωστά, αλλά γράφει για πράγματα που καίνε με έναν τρόπο εντυπωσιακό. Τα έχω πει κι εδώ αλλά και πάλι δεν συστήνω την ανάγνωση ενός τέτοιου κατεβατού.

Οι καλύτεροι δίσκοι του 2009 - Μέρος 2ο (Θέση 7)

7. 23 κόκκινα φώτα - Χειμερινοί Κολυμβητές (12/2009, Lyra)

Ο τρελο-Μπακιρτζής και η τρελο-παρέα του τηρούν την υπόσχεσή τους για πολλούς συνεχόμενους δίσκους και με το παραπάνω. Τα 23 κόκκινα φώτα είναι ο τρίτος τους δίσκος σε 4 χρόνια!

Περιέχει 25 κομμάτια μέσα σε 23! Πώς γίνεται αυτό; Ε μην περιμένεις τίποτε λιγότερο από καλοζυγισμένη τρέλα. Από ένα εντυπωσιακό συνδυασμό επικαιρότητας, αφέλειας, κριτικής, μελαγχολίας, εξωστρέφειας, επαρχιωτισμού, διανόησης. Και τι δεν θα βρεις εδώ μέσα... Το πρώτο τραγούδι που έγραψε ποτέ του ο Μπακιρτζής, εν έτει 1969 (Πανσέληνος στους Φιλίππους). Μπόλικα τραγούδια για τον έρωτα και τη γυναίκα (Αχαριστία, Τραίνο εξορίας), όχι όμως όπως τα έχεις συνηθίσει, αλλά με αφέλεια, ρομαντισμό και αυθορμητισμό που δίνουν άρωμα άλλων εποχών... Τι είπες; Παλιομοδίτικα; Καλά, πάρε κι ένα τραγούδι για το νατοϊκό Στελθ που έριξαν οι Σέρβοι το '99 (Το Στελθ). Πάρε κι ένα "Άλλους τους λεν στα σπα να πας / κι άλλους τους κόψαν το ΕΚΑΣ" για τη σύγχρονη αντίθεση πλούτου-φτώχειας και το φαιδρό μεγαλόπιασμα του μικροαστού (Καϊμακτσαλάν). Και ξανά οι ρετρό αναφορές, στο ποδόσφαιρο επί χούντας τραγουδισμένο από οπαδούς του ΠΑΟΚ και της ΑΕΚ και στο "φσιτ-φσιτ" φάρμακο του Τρούμαν, το Ντι-Ντι-Τι (DDT) που έκανε θραύση τη δεκαετία του '50 έναντι κωνώπων και άλλων ενοχλητικών εντόμων...

Η ίδια εναλλαγή και στις μελωδίες και στους ρυθμούς. Από τη Μακεδονία στα Ιόνια και από τη Σμύρνη στο Παρίσι. Από καλοφτιαγμένα σύγχρονα λαϊκά τραγούδια σε ατονάλ πειραματισμούς, παρατονισμούς και αυτοσχεδιαστικές ακροβασίες. Λαϊκά βαλσάκια, χασάπικα, παραδοσιακά, "ξεκούρδιστα" βιολιά και "σκουριασμένα" ακορντεόν. Πολλές και οι συμμετοχές. Ξανά εκεί ο Ισίδωρος Παπαδάμου, ο 100χρονος (κυριολεκτικώς!) Σταύρος Καραμανιώλας, ο Θοδωρής Ρέλλος στο κλαρίνο. Για πρώτη φορά ο Μήτσος Μυστακίδης στην κιθάρα, η Μάρθα Μαυροειδή στη φωνή, ο Φοίβος Δεληβοριάς στη... χορωδία των ΑΕΚτζήδων, η Μικτή Χορωδία του Δήμου Γλυκών Νερών.

Αυτό που κάνουν οι Χειμερινοί Κολυμβητές ούτε ακούγεται εύκολα και από όλους, ούτε περιγράφεται εύκολα με λόγια. Το ρεμπέτικο ραπ ίσως να τους ταίριαζε. Ακούς jazz με μπουζούκι και διανοουμενίστικο επαρχιωτισμό (με την καλή έννοια και των δύο όρων). Ή θα μπεις στον κόσμο αυτό ή θα τον απορρίψεις εξ αρχής και για πάντα, αν και σου συστήνω πολλές και προσεχτικές ακροάσεις πριν φτάσεις στην αρχική απόρριψη... Το σίγουρο είναι ότι κάνουν κάτι το μοναδικό και άξιο θαυμασμού.

Οι 10 καλύτεροι δίσκοι του 2009 - Μέρος 1ο (Θέσεις 10 έως 8)

Πέρυσι πιαστήκαμε με τα best της δεκαετίας που έκλεινε κι έτσι έμεινε στην απ'έξω η λίστα με τους καλύτερους δίσκους της χρονιάς. Επειδή τις επόμενες μέρες θα αρχίσω σιγά-σιγά να γράφω για τους καλύτερους δίσκους της φετινής χρονιάς, θέλω πρώτα να βάλω τη λίστα για το 2009 για να μην μείνει παραπονεμένη...

~~~

Αυτή τη φορά είπα να αποτολμήσω την αριθμητική σειρά. Θα πω τα γνωστά: δεν σημαίνει ότι, λχ, ο δίσκος Νο3 είναι αναγκαστικά καλύτερος από τον δίσκο Νο7. Επίσης μιλάμε ξεκάθαρα για υποκειμενικές επιλογές με βάση τα περίεργα, περιορισμένα προσωπικά μου γούστα και με δεδομένη τη λειψή ενημέρωση (=είναι αδύνατο να έχω ακούσει ό,τι βγήκε μέσα στο ’09). Αφού το’πα το ποίημα, πάμε στη λίστα:

~~~

10. Cheap Science: Enemy - Cheap Science: Enemy [Νικήτας Κλιντ] (Archangel, 3/2009)

Μετά από δύο δισκάρες με τις Ρόδες, ο Νικήτας έκοψε το σχοινί και δούλεψε παθιασμένα πάνω σε αυτόν τον προσωπικό δίσκο. Όπως αναμενόταν, ένιωσε απόλυτα απελευθερωμένος να βγάλει κάτι εντελώς προσωπικό. Μην κάνεις τον κόπο να βάλεις ταμπέλα και πάλι. Δεν γίνεται! Και αυτό γιατί έχουμε να κάνουμε με έναν rock δίσκο που κατακλύζεται όμως από αμέτρητες επιρροές και αναφορές. Κάθε ήχος, κάθε sample, κάθε όργανο είναι ένα σχόλιο. Και μπουζούκι και ρέγγε και dub και electronica και... και... . Μέχρι και αποσπάσματα από Δεν χωράς πουθενά, Χιώτη και ελληνικές ταινίες! Όλη αυτή η ελευθερία και το χύμα μουσικά και ρυθμικά, μαζί με τις ηλεκτρονικές πινελιές, υπάρχουν στιγμές που σου μπουκώνει τα αυτιά και σε μπερδεύει, αλλά αν δεν συνέβαινε αυτό ίσως να μην μιλάγαμε για μια ειλικρινή, προσωπική κατάθεση του Κλιντ. Ελληνικός και αγγλικός στίχος, πολύ πιο αφηρημένος απ'ό,τι στους δίσκους των Ρόδες, με εξαίρεση 2-3 κομμάτια (Child's Play, Το Mουνί Είναι Τrendy) στα οποία και πάλι η κριτική του Νικήτα προς καθετί που τον ενοχλεί είναι σαρωτική. Σημειωτέον ότι ο δίσκος (και το καταπληκτικό artwork) διατέθηκαν δωρεάν για κατέβασμα από τον ίδιο το δημιουργό (μέσω του blog http://cheapscience.pblogs.gr) τρεις μήνες πριν κυκλοφορήσει στην αγορά.

9. Χιλιόμετρα - Νίκος Ζουρνής (6/2009, Μικρός Ήρως)

Θα διαβάσεις δεξιά κι αριστερά για τις ομοιότητες του Ζουρνή, δημιουργικά και ερμηνευτικά, με το Σωκράτη Μάλαμα. Πράγματι υπάρχουν, αλλά δεν θα σταθώ εκεί. Κι αυτό διότι τελικά ο δίσκος με κέρδισε, ακόμη κι αν σε πολλά σημεία του ένιωθα ότι όπου να'ναι θα ακούσω τη φωνή του Σωκράτη. Λογικό σε τόσο νεαρή ηλικία (ήδη στα 19 του ο Ζουρνής είχε έτοιμο το υλικό για το δίσκο!) να έχει επιρροές ανεπεξέργαστες. Όταν όμως βρίσκεις τουλάχιστον 5 εξαιρετικά τραγούδια (Το ποδήλατο, Καρτέρι, Παρτίδα, Σκόνη αστρική, Τα θαύματα), πολύ καλή δουλιά στις ενορχηστρώσεις και στιχάκια που έχουν κάτι να πουν, τότε δεν μπορείς να αρνηθείς ότι έχεις να κάνεις και με έναν ταλαντούχο δημιουργό αλλά και με έναν καλό δίσκο. Άλλωστε δεν έχω καλύτερο κριτήριο απ'το αν η πρώτη ακρόαση με κάνει να θέλω να ξανακούσω ένα album. Στα Χιλιόμετρα επέστρεψα αρκετές φορές ενώ πολλοί άλλοι δίσκοι του 2009 μπήκαν για πάντα στο ράφι...

8. K.Γ. Καρυωτάκης - Βασίλης Δημητρίου (4/2009, Lyra)

Δεν περίμενα κάτι λιγότερο. Και τα ορχηστρικά (που φυσικά υπερτερούν αφού μιλάμε για soundtrack τηλεοπτικής σειράς) αλλά και τα τραγούδια του δίσκου στέκονται όχι μόνο με αφορμή ή αποκλειστικά με τις εικόνες που έντυσαν, αλλά και μόνα τους. Ειδικά εκείνο το Γιατί μ'αγάπησες, με την σπαραχτική ερμηνεία της Μάγδας Πένσου, ίσως και να αρκούσε από μόνο του για την είσοδο του δίσκου στην αγαπημένη μου δεκάδα. Αν έχεις κουράγιο να διαβάζεις "σεντόνια", τότε περισσότερα για το δίσκο θα βρεις εδώ. Εγώ πάντως δεν σου το συνιστώ...