Όταν άκουσα για πρώτη φορά ζωντανά το εναρκτήριο κομμάτι αυτού του δίσκου, το ορχηστρικό Loco-Motivo, ειλικρινά σκέφτηκα αμέσως ότι θα ήταν ωραίο να υπάρχει ένας σκύλος στην άκρη της σκηνής για να γρυλίζει μαζί με τον απίστευτα συγκινητικό τρόπο που χρωμάτιζε τα μελαγχολικά συναισθήματά μας o Ανδρέας Πολυζωγόπουλος με την τρομπέτα του. (Έχω πετύχει τέτοιο σκύλο στους Αέρηδες στην Πλάκα που γρύλιζε ακριβώς πάνω στο μοτίβο που έπαιζε ένας σαξοφωνίστας και είχα μείνει παγωμένος για δέκα λεπτά!) Αργότερα έμαθα ότι αυτό το υπέροχα πένθιμο ορχηστρικό το έγραψε ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου για το σκύλο του τον Λόκο που πέθανε. Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια, αλλά είναι ένα μαγικό, κινηματογραφικό ξεκίνημα. Επιβιβάζεσαι στη... Λοκομοτίβ του Θανάση και παίρνεις θέση για ένα ακόμα ταξίδι στο μεταίχμιο συνειδητού και υποσυνείδητου, σε παράλληλη τροχιά με τη Γη, μέσα σε αυτή, πάνω σε αυτή, σε όλο το γνωστό τοπίο του Παπακωνσταντίνου, με τους ήρωές του, του ήχους του, τις σκέψεις του, την υψηλή του ποίηση που είναι κι εδώ παρούσα. Με το δεύτερο κομμάτι, το ομώνυμο με το δίσκο, έχεις ήδη καταλάβει ότι ούτε εύκολα θα σου βάλει, ούτε θα ακούσεις κάτι εντελώς έξω από αυτά που ξέρεις γι'αυτόν. Καταλαβαίνεις επίσης ότι η σφραγίδα του Φώτη Σιώτα είναι έντονη κι έχει δώσει στο δίσκο τις δόσεις πειραματισμού και αναζήτησης που τον κάνουν να ξεχωρίζει αρκετά από άλλες δουλειές του Θανάση. Έγχορδα ενορχηστρωμένα με τρόπο ακομπλεξάριστο, μάλλον μινιμαλιστικό και σίγουρα πρωτοποριακό, ανάμεσα στα καταπληκτικά πνευστά, τα ηλεκτρονικά τοπία του Σιώτα, τα samples και τις λούπες. Αφήνεις πίσω σου τον Ελάχιστο Εαυτό, το πιο μυστήριο, σκοτεινό και "Θανασικό" τραγούδι του δίσκου που σε βάζει σε εσωτερική αναζήτηση, γραμμένο πάνω στο θέμα της Σάρας από το Σαμάνο. Τα φωνητικά του Σιώτα σε καθηλώνουν και με αυτά μπαίνεις με τη Λοκομοτίβ του Θανάση κάπου εκεί στην παγωμένη Κροστάνδη αναλογιζόμενος Ποιός θα με θυμάται... Ρέστα του Σιώτα στην ενορχήστρωση, όσο κι αν σε ξένισε στην αρχή, με τα πλήκτρα του, τα βιολιά του, την πειραγμένη γκάιντα και τα πνευστά δημιουργεί ένα κλίμα απολύτως ταιριαστό με τα λόγια του τραγουδιού. Αφήνεις και τη Ρωσία κατηφορίζοντας προς Ιταλία μεριά μέσω αδερφών Ταβιάνι. Σαν Μικέλε και... εδώ σου τα χαλάνε λίγο ο Σιώτας και ο Θανάσης με την επιλογή της λιτής ενορχήστρωσης στο ξεκίνημα που αφαιρεί λίγο απ'το δυναμισμό και τη λυρική εξομολογητική διάθεση του τραγουδιού, αν και παραδέχεσαι ότι έτσι όπως εξελίσσεται η μελωδία με τα όργανα να μπαίνουν σταδιακά απ'τα μισά και μετά, μάλλον σε κερδίζει. Τραγούδι μεγάλο, τραγούδι αναφοράς, σπουδαία ύψη του ποιητή Θανάση Παπακωνσταντίνου. Τη φορά αυτή δεν σκέφτεσαι τον Φορτίνο Σαμάνο ή τον Γκεβάρα, αλλά τον Μπακούνιν. Πας παρακάτω. Ανταρκτική αυτή τη φορά, εκεί που η Γη κάνει την έλλειψή της και θέλει να φύγει, γι'αυτό και ίσως να μοιάζει με άλλο πλανήτη. Ακούς τη βελούδινη φωνή του Ορφέα Περίδη μαζί με την τραχιά φωνή του Θανάση με τα φάλτσα σαν φαλτσέτες να ξυρίζουν όπως ξυρίζει το κρύο εκεί κάτω. Η πιο παράξενη συνύπαρξη, όπως και στη φύση, στην πιο mainstream και pop-rock φόρμα και μελωδία που έχει γράψει ποτέ ο Θανάσης! Τι να πεις; Σου αρέσει θες δεν θες. Σκέφτεσαι μόνο πως δεν είσαι τίποτα σημαντικό και το βάζεις κι αυτό σαν κρατούμενο ενόσω η πράξη του Ελάχιστου Εαυτού συνεχίζεται. Ο δίσκος μοιάζει να κορυφώνει αφού ακολουθεί μια εισαγωγή που φέρνει τις Τρύπες του Αγγελάκα στο σήμερα για να αποκτήσουν και κάποιοι τωρινοί πιτσιρικάδες το δικό τους "Τρένο που έβλεπε", τη Λοκομοτίβ του Θανάση. Σαν παιδί λοιπόν ο Φώτης Σιώτας σε πείθει ότι είναι εξαιρετικού χρώματος ερμηνευτής και σου δίνει ίσως το πιο εθιστικό κομμάτι του δίσκου. Το μυαλό σου δεν έχει ξεκολλήσει ακόμα από τον εθισμό του ρυθμού και συνεχίζεις να κάνεις σαν παιδί. Έτσι αρχικά χάνεις μία πολύ σπουδαία στιγμή της σύγχρονης ελληνικής δισκογραφίας! Μπροστά στα μάτια σου, μέσα στα αυτιά σου και μέσα στην ψυχή σου, αν και όχι για πρώτη φορά, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου δημιουργεί Παράδοση! Ναι! εν έτει 2011 παίρνει στίχους άγνωστης (σημερινής) στιχουργού και κάνει ένα τεράστιο τραγούδι που σε κάνει να ξεσπάς σε γέλια με όσους λένε ότι η ελληνική μουσική δεν βγάζει τίποτα καλό και ότι η Παράδοση έχει πεθάνει. Του Έρωτα και του Θανάτου ο τίτλος και τα αιώνια ερωτήματα που πάντα απασχολούσαν τον Άνθρωπο και τα έκανε πάντα Τέχνη και θα τα κάνει πάντα σε όποια φυλή κι αν ανήκει, μπαίνουν σε φόρμα δεκαπεντασύλλαβου, που εμείς σ'αυτή τη γωνιά της Γης την έχουμε γραμμένη στο DNA μας μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια, και δημιουργεί ένα επικό, δημώδες ποίημα μέσα σε ένα ακόμα σύγχρονο ηχητικό τοπίο. Κάτι σαν του Διγενή τις μάχες ή Του Νεκρού Αδερφού, εδώ έχουμε τη μάχη του Έρωτα με το Θάνατο με τον πρώτο νικητή και Δούρειο Ίππο ένα σκουλήκι! Έχεις ήδη μπει στην ελληνική φύση και ο Θανάσης φροντίζει γι'αυτό δημιουργώντας ήχους που παραπέμπουν σε ποταμάκι που κυλά! Η σκυτάλη στο Σιώτα που φτιάχνει ατμόσφαιρα πραγματικής Ομίχλης σε κάποιο βουνό. Ο λόγος στον Ορφέα Περίδη για μια από τις καλύτερες ερμηνείες που έχει κάνει ποτέ του. Ανεβαίνουμε λοιπόν τη φορά αυτή στον Όλυμπο, στο Γκουνταμάνι, για να βρούμε όχι τον Γκαντάρα, αλλά τον τρομερό Μπαμπάνη. Δεκαπεντασύλλαβος ξανά, μαγική ατμόσφαιρα ηχητική, σε ένα ακόμη ποίημα που εξελίσσει (ή δημιουργεί) την Παράδοση! Προηγουμένως ο Έρωτας έγινε σκουλήκι και τρύπωσε στη Γη για να νικήσει το Θάνατο. Εδώ έχουμε ένα όνειρο ότι γλιστράς απ'το σεντόνι για να ανέβεις στα λημέρια του Μπαμπάνη και να δεις τη φύση να σε καλωσορίζει. Μα την πίστη σου, αν και το cd είναι σε έναν υπολογιστή σε κάποιο διαμέρισμα, μυρίζεις θυμάρι και ρίγανη! Κι αυτή η θεματική κόβεται απότομα για να μην ονειροπολήσεις και πολύ. Γιατί εδώ το πράμα καίει. Ο Θανάσης σου βάζει μια Ερώτηση κρίσεως στην οποία πρέπει να απαντάς συχνά-πυκνά, ειδικά τις στιγμές που συλλαμβάνεις τον εαυτό σου να συμφωνεί με τα ξενοφοβικά παραληρήματα των φασιστοειδών της τηλεόρασης. Καλή η φύση, αλλά αυτή και μόνο πρέπει να είναι υπεύθυνη για το αυγό του φιδιού... Η ώρα ήρθε για πέρασμα στην Αραβία και την Αφρική. Ο άνεμος Σιμούν, καταστρεπτικός και άγριος, φέρνει κι άλλα ποιητικά λόγια στα αυτιά μας, αν και απογοητεύεσαι για δεύτερη φορά από την υπερβολικά λιτή ενορχήστρωση του τραγουδιού στο πρώτο μέρος του. Να θυμηθώ να ξεχαστώ / να γίνω ερυθρελάτη / οι ρίζες μου στον ουρανό / τα φύλλα στο κρεβάτι ...... Και τα παρτάλια οι σκέψεις μας / πειρατική σημαία / όλα στραβά γινήκανε / και όλα είναι ωραία... Δεν χαλιέσαι γιατί ούτως ή άλλως τα λόγια αυτά θα τα ακούς και θα τα τραγουδάς δυναμικά στα live... Κι ερχόμαστε στον Φέγγαρο, ένα ακόμη καταπληκτικό ορχηστρικό με αφορμή αυτή τη φορά τον Νίκο Καρούζο. Κι έχει και συνέχεια αλλά θέλει ψάξιμο και άκουσμα προσεκτικό οπότε σ'αφήνω.
Ερμηνείες - Απαγγελίες: Θοδωρής Ρέλλος - Τάκης Κανέλλος - Κλέων Αντωνίου - Florian Mikuta (Mode Plagal). Σε ένα τραγούδι συμμετέχει ο Θανάσης Μωραϊτης
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Άγγελος Πολυχρόνου
Σκίτσο εξώφυλλου: Μποστ
Artwork: Kim Hoffnagle Κυκλοφορία: 12/2010 (Lyra)
Το πλαίσιο: Εννιά χρόνια μετά τον τελευταίο τους δίσκο και με τη μεσολάβηση δύο συμπράξεων που δισκογραφήθηκαν, οι Mode Plagal επιστρέφουν με το "Στην κοιλιά του κήτους". O δίσκος: Ένα κράμα τραγουδιών - όπου επικρατεί η ορχηστρική "ένδυση" έμμετρων λογοτεχνικών αποσπασμάτων - και ορχηστρικών κομματιών. Για πρώτη φορά οι Mode Plagal αφήνουν εκτός τις διασκευές παραδοσιακών τραγουδιών (πλην του εξαιρετικού Η Πούλια / Το Γράμμα) και καταπιάνονται με τη δημιουργία τραγουδιών χρησιμοποιώντας "δάνεια" από λογοτεχνία και Παράδοση. Το δυνατό σημείο του δίσκου: Όπως πάντα, οι άριστες εκτελέσεις των κορυφαίων μουσικών που αποτελούν τους Plagal και αυτό το μοναδικό κοκτέιλ ειδών που μπορούν και κάνουν τόσο καλά. Το αδύναμο σημείο του δίσκου: Οι ερμηνείες τους δεν είναι ιδιαίτερα καθαρές (δεν διεκδικούν άλλωστε τίτλους τραγουδιστών), τα λόγια μερικές φορές χάνονται μέσα στο ρυθμό ή τη μελωδία και αυτό είναι αρνητικό περισσότερο στα δύο τραγούδια του Μποστ όπου το πόσο ξεκάθαρα φτάνουν οι στίχοι στα αυτιά παίζει μεγάλο ρόλο στο κατά πόσο φτάνει μέχρι το μυαλό η άφταστη παιχνιδιάρικη ευφυϊα τους... Τα κομμάτια που ξεχώρισες: Και μόνο για τα δύο τραγούδια σε στίχους Μποστ (Η μόνη σίγουρη οδός, Ο βίος Παναγιώτου) θα άξιζε μια αποθεωτική αναφορά στο δίσκο. Μιλάμε για ό,τι πιο χιουμοριστικό, σατιρικό, βαθιά πολιτικό (χωρίς να φαίνεται καθόλου με μια πρώτη ματιά) και ευφυές έχω ακούσει τα τελευταία χρόνια. Ξεχώρισα επίσης το Η Πούλια / Το Γράμμα και το ορχηστρικό Θέμα τίτλων. Artwork: Αν και το σκίτσο του Μποστ που κοσμεί εξώφυλλο και οσπισθόφυλλο είναι καταπληκτικό και το ένθετο έχει τα απαραίτητα, γενικώς η συσκευασία είναι υπερβολικά φτωχή. Χαλεποί καιροί για πολυτελείς εκδόσεις... Να τον αποκτήσω; Ναι. Χρήσιμα λίνκια: www.modeplagal.gr
Μουσική - Στίχοι: Μάρκος Δεληβοριάς (Στο τραγούδι Carefree Girl τη μουσική υπογράφει ο Κώστας Παρίσης. Δύο κομμάτια είναι παραδοσιακά της Ιρλανδίας διασκευασμένα από τον Μάρκο Δεληβοριά και τον Κώστα Παρίση) Ερμηνεία: Μάρκος Δεληβοριάς, Φοίβος Δεληβοριάς, Κώστας Παρίσης, Δημήτρης Μπαλογιάννης Ενορχήστρωση: Μάρκος Δεληβοριάς - Κώστας Παρίσης Εικονογράφηση & γραφιστική επιμέλεια: Διονύσης Γαλάνης Κυκλοφορία: 03/2011 (Lyra)
Το πλαίσιο: Ο πρώτος ελληνόφωνος δίσκος του Μάρκου Δεληβοριά, μετά από έξι αγγλόφωνα άλμπουμ, με πιο πρόσφατο το πρότζεκτ "Maria and the photo frame" (2010). O δίσκος: Μία χαμηλότονη αλλά ενδιαφέρουσα δισκογραφική δουλειά, όπου το υπαινικτικό χιούμορ των στίχων βάζει το μυαλό σε κίνηση. Στην ουσία μιλάμε για σκέψεις του Μάρκου Δεληβοριά, "σκηνοθετημένες" σε μικρές τραγουδιστικές ιστορίες. Πώς είναι ρε παιδί μου αυτοί οι τύποι σε κάτι παρέες που είναι σκεπτόμενοι, ξέρουν απολύτως τι τους γίνεται, έχουν άποψη, αλλά μιλούν λίγο και επεμβαίνουν μόνο με σύντομα, εύστοχα σχόλια ανάμεσα σε όλο νόημα χαμόγελα; Ε κάπως έτσι είναι τα τραγούδια αυτού του δίσκου. Σκεπτόμενα, με χιούμορ στα όρια του σαρκασμού, με λίγο σουρεαλισμό και μπόλικη φαντασία. Μουσικά δεν είναι κάτι παραπάνω από τυπικές δυτικές μπαλάντες, βρετανο-ιρλανδικής και αμερικάνικης folk φύσεως, ενορχηστρωμένες με πιάνο και κιθάρες κατά κύριο λόγο και χαμηλές "στροφές" στον κινητήρα. Το δυνατό σημείο του δίσκου: Η ευφυία των στίχων και του "στησίματος" των ιστοριών που διηγούνται τα τραγούδια. Το αδύναμο σημείο του δίσκου: Εντελώς υποκειμενικά μιλώντας, μουσικά με άφησε κάπως αδιάφορο σε κάποια σημεία. Πολλές φορές νόμιζα ότι άκουγα αντιγραφές μελωδιών και αισθητικής των αμερικάνικων 60s-70s. (δεν φημίζομαι όμως για την αγάπη μου προς τη Δύση μουσικά, γι'αυτό υπολόγισε και το κακό φίλτρο του υποκειμενισμού) Τα τραγούδια που ξεχώρισες: Το κρανίο του Άρη Βελουχιώτη και τι βρήκε η Σφαίρα εκεί, Ο Σκύλος και ο Χιονάνθρωπος, Πώς να μην τραγουδήσω, Η ακτή του Μαλαμπάρ Artwork: Θυμήθηκα γιατί δεν πρέπει να εξαφανιστεί το cd-album. Η εικονογράφηση των τραγουδιών σε στυλ κόμικ από τον Διονύση Γαλάνη, δίνει την έννοια του concept, βοηθά στην κατανόηση των τραγουδιών και σε κάνει να θέλεις το δίσκο αυτό στα χέρια σου και όχι μόνο στον υπολογιστή σου... Παρόλα αυτά, με ξένισε το ότι δεν αναγράφονται οι στίχοι στο ένθετο. Να τον αποκτήσω; Θεωρώ πως αξίζει να γνωρίσεις, μέσω αυτού του δίσκου, αυτό το δημιουργό, που δύσκολα θα ακούσεις τραγούδι του στο ράδιο ή αλλού.
(Στο τραγούδι Σεπτέμβριος τους στίχους συνυπογράφει ο Θεόδωρος Πετράκογλου. Στο τραγούδι Νοέμβριος οι στίχοι προέρχονται από κείμενο του Ηλία Αναγνωστάκη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Καθημερινής 7 Ημέρες, την Κυριακή 4 Νοεμβρίου 2001)
Ενορχήστρωση: Γιώτης Κιουρτσόγλου
Εικαστικό εξώφυλλου: Εύη Θεμελή
Κυκλοφορία: 2/2011 (7 - Επτά)
Το πλαίσιο: Ο Ορφέας Περίδης έχει το συνήθειο να εμφανίζεται ξαφνικά και πάντα ήσυχα, όσο ξαφνικά και ήσυχα εξαφανίζεται. Πάνω που λες «πού χάθηκε», αντιλαμβάνεσαι ότι ξαναχτυπά σαν αιώνιος Ρομπέν των Δασών (ή Δον Κιχότης;) μέσα σε μια φωνακλάδικη και πολυλογού ελληνική τραγουδοποιία. Έτσι και φέτος, κλείνοντας περί τα 20 χρόνια στη δισκογραφία, εμφανίστηκε ξαφνικά με έναν δίσκο που ξεκίνησε να τον γράφει πριν 5 ολόκληρα χρόνια, εμπνευσμένος από ένα ακόμα παλιότερο (2000) αφιέρωμα του περιοδικού 7 Ημέρες της Καθημερινής στους μήνες. Ο δίσκος: Δώδεκα τραγούδια, ένα για κάθε μήνα του έτους, απ’τον Ιανουάριο ως τον Δεκέμβριο. Θα ακούσεις ιστορίες για τον Αϊ-Γιώργη που σκότωσε το δράκο και λευτέρωσε τα νερά, για την παιδοκλέφτρα Λάμια, για τα αρχαία Ανθεστήρια, για τον Τζακ και τη φασολιά, για τους καλικαντζάρους, για την μικρομάνα του Χριστού, για τον Αϊ-Λια. Θα μυρίσεις άνθη, κρασί, χώμα, δέντρα, γαριφαλόσκονη, αρμύρα, αμπέλια, δυόσμο, άσπρα ρόδα. Ο Ορφέας Περίδης, για δεύτερη συνεχόμενη δισκογραφική δουλειά, αφήνει στην άκρη τα μπουζούκια και τους τζουράδες και κρατά την «παραμυθένια», «δυτική» πλευρά του παρουσιάζοντας ένα album που μοιάζει με παιδική ζωγραφιά, με λαογραφία, με δημιούργημα βυζαντινού ξυλογλύπτη που περιπλανιέται κάπου στην Κεντρική Ευρώπη. Η ευαισθησία, η γλυκύτητα και η μελωδικότητα αυτού του τραγουδοποιού, όπως και η εκπληκτική αγγελική ερμηνεία του, θα έπρεπε να μας κάνουν να νιώθουμε τυχεροί που παρεμβαίνει στις πολύβουες ζωές μας αραιά και πού και μας χαρίζει μουσικά ταξίδια... Τα τραγούδια που ξεχώρισες: "Φεβρουάριος", "Ιανουάριος", "Αύγουστος", "Δεκέμβριος", "Μάιος", "Απρίλιος" και πολύ μ’άρεσε κι εκείνο το τροπάριο "Νοέμβριος" που θρηνεί τα χάλια της γενιάς του Πολυτεχνείου με θλιμμένο και λιτό χιούμορ. Γενικώς κάθε τραγούδι έχει την ομορφιά του όπως και ο κάθε μήνας άλλωστε... Με δυο λόγια: Παρότι η θεματολογία απαιτεί μελέτη για να κατανοηθούν οι στίχοι (μην ψάχνεις δηλ για ραδιοφωνικά σουξέ εδώ μέσα), παρότι υπάρχουν και αμήχανες στιγμές, παρότι η τόση αναφορά σε στοιχεία της ελληνικής παράδοσης (άρα και της θρησκείας) ίσως κουράζει, θεωρώ το δίσκο αυτό ένα πραγματικό κειμήλιο, μια πρωτότυπη και φοβερά καλοδουλεμένη ιδέα. Artwork: Καταπληκτικό το εικαστικό της Εύης Θεμελή και απόλυτα ταιριαστό με το όλο ύφος του δίσκου, ωστόσο, από εκεί και πέρα, το ένθετο και η γενικότερη συσκευασία δεν είναι κάτι πέρα από τα απολύτως απαραίτητα και συνηθισμένα. Να τον αποκτήσω; Φυσικά και να αφιερώσεις χρόνο στην ακρόαση. Η ψυχούλα σου θα σε ευγνωμονεί! Χρήσιμα λίνκια: Δελτίο Τύπου του δίσκου, Σελίδα στο facebook
Είπαμε την αγαπημένη 10άδα μας για το 2010, αλλά είναι κρίμα να μην αναφερθούμε και σε ωραία δισκάκια που για τον έναν ή τον άλλο λόγο δεν μπήκαν σε αυτή.
Σε τυχαία σειρά:
Τι είδες που δεν είδα εγώ; - Απόστολος Ρίζος (6/2010, Lyra) Το χρονικό μίας ερωτικής σχέσης με αρχή, μέση, τέλος, με όλες τις φάσεις της, τα πάνω της και τα κάτω της, μέσα σε ένα δίσκο! Βρήκα όμορφα κομμάτια εκεί μέσα και είδα ότι ο εξαιρετικός αυτός ερμηνευτής μπορεί να σταθεί και σαν τραγουδοποιός (αν και είναι κρίμα που οι ερμηνευτές δεν βρίσκουν υλικό και ενδύονται σχεδόν ΟΛΟΙ το ρόλο του τραγουδοποιού...). Όμως με κούρασε ο υπερβολικός συναισθηματισμός, η εμμονή στο κουρασμένο θέμα έρωτας/αγάπη και το πολύ "φόρτωμα" σε λυγμούς και αναστεναγμούς. Υπάρχουν πάντως κομμάτια που θα μείνουν.
Ιστορίες - Μαρία Λούκα Είχε τα κότσια να βγάλει το δισκάκι αυτό ολομόναχη γιατί καμιά εταιρία δεν πίστεψε στα τραγούδια της. Μπράβο της! Κι εδώ βρήκα αρκετά πολύ καλά κομμάτια (Τίποτα, Βασιλιάς), αλλά ο δίσκος δεν με τράβηξε τόσο όσο ο πρώτος της (Καλημέρα). Εξαιρετικές ερμηνείες πάντως και αξιοπρεπέστατα τραγούδια.
Στις όχθες της αυγής - Βασίλης Φλώρος (5/2010, Legend) Πολύ ωραία δουλειά από έναν νέο τραγουδοποιό που φαίνεται πως μπορεί να συνδυάσει εξαιρετικά την Παράδοση με το σήμερα και να πάρει τη σκυτάλη του λεγόμενου "εντεχνο-λαϊκού". Αν δεν ένιωθα σε κάποιες φάσεις της ακρόασης ότι ακούω Θανάση Παπακωνσταντίνου και αν έλειπαν κάποια αόριστα στιχάκια, τότε σίγουρα το δισκάκι αυτό θα έμπαινε παραπάνω στις προτιμήσεις μου. Και πάλι όμως, τα μισά του σχεδόν τραγούδια είναι απ'τα καλύτερα της χρονιάς! Τα’χουμε πει κι εδώ.
Ποινολόγιο - Βαγγέλης Βατσινέας (3/2010, Studio Mythos) Ξεχώρισε κυρίως τις όμορφες μπαλάντες, την αισθαντική, βαθιά φωνή του Βαγγέλη Βατσινέα και την καλή δουλειά που έγινε στις ενορχηστρώσεις από τη Μαρία Καναβάκη και τον Χρήστο Παύλη. Περισσότερα εδώ.
Ξένιος - Μίλτος Πασχαλίδης (2/2010, MINOS-EMI) Η μουσική οπτική του Πασχαλίδη προς την αγαπημένη του Κρήτη. Τι πήρε και τι κράτησε μουσικά και συναισθηματικά από την πολύχρονη παραμονή του στο νησί του Δία και του Ψαραντώνη. Πολύ καλά δουλεμένο album που όμως έχει ως επί το πλείστον διασκευές και επανεκτελέσεις και λίγα νέα τραγούδια.
Απ’τη σπηλιά του δράκου - Μπάμπης Παπαδόπουλος (4/2010, Puzzlemusik) Καταπληκτική δουλειά του σπουδαίου Μπάμπη Παπαδόπουλου, που εδώ δεν διασκευάζει απλά ρεμπέτικα τραγούδια, αλλά τα αποδομεί και τα ξαναχτίζει με την κιθάρα του με τρόπο που θα μπορούσαμε να μιλάμε για δημιουργία απ’την αρχή! Φοβερός δίσκος!
Η Ύδρα Των Πουλιών - Socos/Εγγονόπουλος/Πουλικάκος (4/2010, Puzzlemusik) Σύγχρονες και πρωτοποριακές συνθετικές ιδέες πάνω στην εκπληκτική ποίηση του Εγγονόπουλου και με την κατάλληλη ερμηνευτική προσέγγιση από τον Πουλικάκο. Δίσκος δύσκολος αλλά πολύ μπροστά...
Κρατήσου απ’τη στάχτη - Κώστας Λειβαδάς (7/2010, Lyra) Χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις στο ύφος, αλλά με τουλάχιστον 4 πολύ όμορφα κομμάτια, απ’τα καλύτερα της περασμένης χρονιάς, ο τελευταίος δίσκος του Κώστα Λειβαδά αφήνει μια πολύ καλή αίσθηση μετά το πέρας της ακρόασης.
Ανοιξιάτικη μέρα - Λεωνίδας Μπαλάφας (10/2010, Lyra) Με εξέπληξε θετικά ο Μπαλάφας με την ωριμότητα και την πρόοδο που αποτυπώθηκε στο δεύτερο album του, σε σύγκριση με το καλό αλλά... μπερδεμένο παρθενικό του. Τραγούδια με θεματολογία ενδιαφέρουσα και καθόλου συνηθισμένη, αλλά και με όμορφες συνθετικές ιδέες.
Δίσκοι του 2010 που επίσης αξίζουν προσοχής: (αλλά δεν τους έχω ακούσει όσες φορές θα θελα για να γράψω περισσότερα) * Της Γης το μυστικό - Βαγγέλης Καζαντζής * Σε βάθος δρόμου - Λεωνίδας Μαριδάκης * Έμαθε η καρδιά - Δήμητρα Παπίου * Mη Terra - Encardia * Kollektiva - KollektivA * Τα όνειρα δεν ξυπνάνε - Δημήτρης Αρναούτης * Άφοβοι έφηβοι (ορχ.) - Μανώλης Γαλιάτσος * Θέα - Χάρης Λαμπράκης Quartet
Χωρίς να ξεφεύγει ιδιαίτερα από το γνωστό ύφος των δύο προηγούμενων προσωπικών δίσκων του (ο 2ος και πάλι με τους B-Movies), ο Παύλος Παυλίδης κατάφερε με το νέο του album να δημιουργήσει κάτι το γοητευτικά διαφορετικό. Όπως γράφτηκε πολλές φορές, το Αυτό το πλοίο που όλο φτάνει είναι ο πιο φωτεινός, γλυκός και αισιόδοξος δίσκος του Παυλίδη στη μέχρι τώρα solo πορεία του. Σε πιο pop και ανάλαφρα μονοπάτια, χωρίς όμως να ξεφεύγει εντελώς (το τονίζω) από το προσωπικό του, κάπως μελαγχολικό, στυλ, με λιτές ενορχηστρώσεις πάντα στο γνωστό ήχο των B-Movies, με ιστορίες για πλοία που όλο φτάνουν, λευκές καταιγίδες και ποδήλατα στην πόλη. Αλλά κι ένα τραγούδι (Αντικαταπληκτικά) που μιλά τόσο ιδιαίτερα για τη σύγχρονη ζωή στην πόλη και τον τρόπο που την βιώνει ή την αντιμετωπίζει ένας νέος. Μία συγκλονιστική, ολοκληρωμένη ιστορία! Ωραίο δισκάκι, προσφέρεται τόσο για τους fans του μετα-Σπαθιά Παυλίδη, όσο και για ένα ευρύτερο κοινό χάρη ακριβώς σε αυτήν την ηλιόλουστη διάθεσή του.
Και πρόζα και τραγούδι και χιούμορ και κριτική και τσαντίλα και μπλουζ και ηλεκτρικές και πνευστά και θεατράλε ερμηνείες και σαρκασμός και αυτοσαρκασμός... και... και... και... Σπύρος Γραμμένος. Ο άνθρωπος-ορχήστρα, ο κουκουλοφόρος με τις τιράντες που γράφει μπαλάντες για μπάτσους και κακομοίρηδες, που μισεί τη μέρα του Αγ. Βαλεντίνου, που "γράφει αστεία τραγουδάκια για τον έρωτα μα κάτι ώρες βλέπει πράγματα ξενέρωτα" γιατί ακούει χίλιες φωνές όταν σαν ροζ πάνθηρας περνάει από τη χώρα των γαμάτων και βλέπει την Αλίκη. Σπύρος Γραμμένος. Η σπορά του Άσιμου, του Πανούση, του Βασίλη Νικολαϊδη, του ΛοΓο καρπίζει! Περσότερα εδώ. Ακόμη περσότερα εδώ.
Η στροφή του πρώην ηγέτη των Ενδελέχεια - ενός από τα καλύτερα ροκ γκρουπ που έβγαλε ποτέ η χώρα κατά τη γνώμη μου - προς πιο "έντεχνα" μονοπάτια είχε φανεί ήδη από το τελευταίο album του προαναφερθέντος συγκροτήματος. Είχε φανεί, αλλά δεν φανταζόμουν ότι θα μπορούσε να δώσει έναν τόσο καλοφτιαγμένο δίσκο που να συνδυάζει "έντεχνα", παραδοσιακά, jazz και world στοιχεία. Οι Ενδελέχεια αποτελούν παρελθόν και ο νέος δημιουργικός κύκλος του Δημήτρη Μητσοτάκη ξεκινά με το νεοσύστατο σχήμα Ευδαίμονες. Ο πρώτος καρπός τους είναι ο ομώνυμος δίσκος, στον οποίο δεν θα βρεις μόνο το υπέροχο Αν που λατρεύτηκε από ραδιόφωνα και ακροατές (οξύ και βαθιά πολιτικό μέσα σε παιχνιδιάρικη jazzy μελωδία το original Αν που ανοίγει το δίσκο, γλυκύτατο και ευφυές το Θυγατρικό Αν που τον κλείνει σαν bonus track ερμηνευμένο από τις κορούλες του Δ.Μητσοτάκη και μια φίλη τους). Θα βρεις πολλά ακόμη εξαιρετικά τραγούδια στο ύφος που αναφέρθηκε παραπάνω, από τα οποία ξεχώρισα σαφώς τη Θεά με τη Μάρθα Φριντζήλα και βέβαια το ψυχογράφημα της σημερινής κοινωνίας που δεν θα μπορούσε να λέγεται παρά Φοβάμαι... Εξαιρετικός δίσκος, με ακορντεόν, μαντολίνα, τύμπανα, κιθάρες, όμορφες μελωδίες, χρωματισμένες από την παγκόσμια παλέτα της μουσικής, αλλά και την ντόπια παράδοση. Περιμένω εναγωνίως τα επόμενα βήματα του Δ.Μητσοτάκη και της παρέας του!
Μια απόπειρα για μάζεμα μερικών από τα καλύτερα τραγούδια που ακούσαμε το 2009. Δεν χρειάζεται να τονίσω ξανά την τεράστια υποκειμενικότητα τέτοιου είδους συλλογών... Έτσ';
Από αύριο ξεκινάμε και την ανασκόπηση του 2010 για να μην χάσουμε κάθε επαφή με την πραγματικότητα μετά από τοοοοση άκαιρη ανάλυση για το 2009... :-))
ΤΑ ΠΡΟΦΑΝΗ (= αυτά που ξεχώρισαν απ'την αρχή, που τα έπαιξαν πολύ τα ράδια, που τα προέβαλαν και οι ίδιοι οι καλλιτέχνες περισσότερο κλπ κλπ)
6. Είναι κι άλλοι σαν κι εμάς - Ορέστης Ντάντος (12/2009, Ακτή)
Για ένα δίσκο με 7 μόλις τραγούδια, όπου τα δύο τουλάχιστον (Συνεργεία παντού, Όταν γυρνάς το βράδυ απ'τα ξενύχτια) περνούν μάλλον αδιάφορα λόγω της επίμονης επανάληψης των ίδιων στίχων ξανά και ξανά, πόσο δικαιολογημένη μοιάζει η επιλογή μου να τον βάλω στους κορυφαίους της χρονιάς; Απάντηση βρήκα σε αυτό που ο Μικρούτσικος ονομάζει "τραγούδια συγκυρίας". Ο Ορέστης Ντάντος λοιπόν κατάφερε να γράψει τέτοια τραγούδια, κυρίως με το στίχο του, με τον τρόπο που εκφράζεται και τη θεματολογία του. Είναι από τους ελάχιστους νέους δημιουργούς που πέτυχε να αποτυπώσει τόσο καλά την ατμόσφαιρα της ζωής ενός σημερινού νέου που ζει σε μια μεγαλούπολη σαν την Αθήνα. Πόσο καλύτερα να περιγράψεις τη μοναχικότητα των νέων και αυτό που κρύβει από πίσω της ενώνοντάς τους τελικά από το "Είναι κι άλλοι σαν κι εμένα είναι κι άλλοι σαν κι εμάς και θ'αρχίσουν να χτυπάνε αν δεν πάψεις να χτυπάς" ή "κρύβουνε βαθιά στα στήθια μια υπερτροφική καρδιά"; Για το Θα πάω όταν γουστάρω μάλλον δεν χρειάζεται να πω πολλά αφού ήταν σοκ για όλους από την πρώτη κιόλας ακρόαση. Η γλώσσα του Ντάντου είναι ακομπλεξάριστη, αυθεντική έκφραση ενός σημερινού νέου. Μουσικά ο δίσκος είναι μία αρκετά ενδιαφέρουσα ροκ αποτύπωση, που δείχνει ότι μπορούν να βγουν φρέσκα ροκ άλμπουμ με ελληνικό στίχο. Η πρώτη δισκογραφική δουλιά του καθηγητή μουσικής στο Λεωνίδιο Ορέστη Ντάντου ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για μένα παρόλα τα όποια αρνητικά της.
Τσακώθηκα πολύ μ'αυτό το δίσκο. Ξεμαλλιαστήκαμε. Και με τον Αγγελάκα τσακώθηκα (στη φαντασία μου βεβαίως). Καλά με τον Βούλγαρη παίξαμε ξύλο, δεν το συζητώ. Τα'χω πει και στο παρελθόν. Μ'αυτήν την περίοδο της ελληνικής ιστορίας, τη δεκαετία του 1940, έχω τεράστια ευαισθησία. Έτσι προκατειλημμένος λοιπόν, δεν μπορούσα να δεχτώ εύκολα την μοιρολατρική διάθεση της ταινίας του Βούλγαρη και την αντίστοιχη μουσική επένδυση του Γιάννη Αγγελάκα, ο οποίος μάλιστα δήλωσε ότι "Δεν είμαι με κανέναν. Είμαι με τα δέντρα, τα πουλιά, τα φίδια και τις σαύρες". Και πράγματι ο δίσκος αυτός, soundtrack όπως καταλαβαίνεις της ομώνυμης ταινίας, είναι σαν μοιρολόι της φύσης για αυτά που βλέπει να διαδραματίζονται μπροστά της κατά τον ελληνικό εμφύλιο (αυτό φαίνεται και στο μόνο τραγούδι του δίσκου, τα Έρημα Βουνά). Τελικά όμως με τούμπαρε! Κατάφερα να αφήσω στην άκρη τις ιδεοληψίες μου και να κρίνω το δίσκο με βάση αυτό που ήθελε να υπηρετήσει. Και το υπηρέτησε τέλεια! Πραγματικά ο Αγγελάκας χτίζει έναν κόσμο ήχων που μοιάζουν να έρχονται απ'το μεταίχμιο μεταξύ επίγειου και υπερφυσικού. Του "εδώ" και του "άλλου" κόσμου. Σε αυτό συμβάλουν και οι σκοτεινές μελωδίες του και η άψογη επιλογή και χρήση του φωνητικού σχήματος Διώνη (σαν φωνές από το υπερπέραν...), οπωσδήποτε τα ηλεκτρονικά του Χαρμπίλα και βέβαια η μπάντα που κατά περιστάσεις οργιάζει (Βελιώτης, Σιώτας, Μαρίνος κ.ά.). Εξαιρετική και η σύνδεση με τους ήχους της περιοχής όπου έγινε το κυριότερο μέρος του εμφυλίου (ορεινή Δυτική Μακεδονία) μέσα από τη συμμετοχή της παραδοσιακής ορχήστρας Λοζιος κι' Ανακατωσια (Μακεδονίτικο). Πολύ όμορφη η εκτέλεση και του εμβατηρίου του Δημοκρατικού Στρατού (Εμβατήριο) στο οποίο τόλμησε να προσθέσει μία δική του στροφή για τις μαχήτριες (και πολύ καλά έκανε κατά τη γνώμη μου) που ήταν ένα σημαντικό ποσοστό της δύναμής του. Ο δίσκος αυτός έκανε υπόγεια δουλιά μέσα μου. Τον απέρριψα με πάθος στην αρχή και τελικά οι μινιμαλιστικές κιθάρες και οι ηλεκτρινικοί ήχοι του Αγγελάκα μαζί με τα πενθούντα πνευστά μπήκαν στο κεφάλι μου και τριγύριζαν διαρκώς...
4. Homo logotypus - Δανάη Παναγιωτοπούλου (3/2009, Yafka Records)
Με εντυπωσίασε πάρα πολύ με το ντεμπούτο άλμπουμ της (Οίκος Αντοχής) αλλά εδώ θαρρώ ότι κάνει ένα βήμα ακόμα, διευρύνοντας την ορχήστρα (δύο πιάνα, κιθάρα, κοντραμπάσο), αλλά κρατώντας πάντα τον πολύ δυνατό στίχο-ξυράφι που άλλοτε σαρκάζει και άλλοτε σφάζει κατεστημένες απόψεις και συμπεριφορές. Η Δανάη Παναγιωτοπούλου δεν γράφει τραγούδια που μπορούν να μπουν εύκολα στο ραδιόφωνο και να γίνουν ευρέως γνωστά, αλλά γράφει για πράγματα που καίνε με έναν τρόπο εντυπωσιακό. Τα έχω πει κι εδώ αλλά και πάλι δεν συστήνω την ανάγνωση ενός τέτοιου κατεβατού.
Πέρυσι πιαστήκαμε με τα best της δεκαετίας που έκλεινε κι έτσι έμεινε στην απ'έξω η λίστα με τους καλύτερους δίσκους της χρονιάς. Επειδή τις επόμενες μέρες θα αρχίσω σιγά-σιγά να γράφω για τους καλύτερους δίσκους της φετινής χρονιάς, θέλω πρώτα να βάλω τη λίστα για το 2009 για να μην μείνει παραπονεμένη...
~~~
Αυτή τη φορά είπα να αποτολμήσω την αριθμητική σειρά. Θα πω τα γνωστά: δεν σημαίνει ότι, λχ, ο δίσκος Νο3 είναι αναγκαστικά καλύτερος από τον δίσκο Νο7. Επίσης μιλάμε ξεκάθαρα για υποκειμενικές επιλογές με βάση τα περίεργα, περιορισμένα προσωπικά μου γούστα και με δεδομένη τη λειψή ενημέρωση (=είναι αδύνατο να έχω ακούσει ό,τι βγήκε μέσα στο ’09). Αφού το’πα το ποίημα, πάμε στη λίστα:
Μετά από δύο δισκάρες με τις Ρόδες, ο Νικήτας έκοψε το σχοινί και δούλεψε παθιασμένα πάνω σε αυτόν τον προσωπικό δίσκο. Όπως αναμενόταν, ένιωσε απόλυτα απελευθερωμένος να βγάλει κάτι εντελώς προσωπικό. Μην κάνεις τον κόπο να βάλεις ταμπέλα και πάλι. Δεν γίνεται! Και αυτό γιατί έχουμε να κάνουμε με έναν rock δίσκο που κατακλύζεται όμως από αμέτρητες επιρροές και αναφορές. Κάθε ήχος, κάθε sample, κάθε όργανο είναι ένα σχόλιο. Και μπουζούκι και ρέγγε και dub και electronica και... και... . Μέχρι και αποσπάσματα από Δεν χωράς πουθενά, Χιώτη και ελληνικές ταινίες! Όλη αυτή η ελευθερία και το χύμα μουσικά και ρυθμικά, μαζί με τις ηλεκτρονικές πινελιές, υπάρχουν στιγμές που σου μπουκώνει τα αυτιά και σε μπερδεύει, αλλά αν δεν συνέβαινε αυτό ίσως να μην μιλάγαμε για μια ειλικρινή, προσωπική κατάθεση του Κλιντ. Ελληνικός και αγγλικός στίχος, πολύ πιο αφηρημένος απ'ό,τι στους δίσκους των Ρόδες, με εξαίρεση 2-3 κομμάτια (Child's Play, Το Mουνί Είναι Τrendy) στα οποία και πάλι η κριτική του Νικήτα προς καθετί που τον ενοχλεί είναι σαρωτική. Σημειωτέον ότι ο δίσκος (και το καταπληκτικό artwork) διατέθηκαν δωρεάν για κατέβασμα από τον ίδιο το δημιουργό (μέσω του blog http://cheapscience.pblogs.gr) τρεις μήνες πριν κυκλοφορήσει στην αγορά.
9. Χιλιόμετρα - Νίκος Ζουρνής (6/2009, Μικρός Ήρως)
Θα διαβάσεις δεξιά κι αριστερά για τις ομοιότητες του Ζουρνή, δημιουργικά και ερμηνευτικά, με το Σωκράτη Μάλαμα. Πράγματι υπάρχουν, αλλά δεν θα σταθώ εκεί. Κι αυτό διότι τελικά ο δίσκος με κέρδισε, ακόμη κι αν σε πολλά σημεία του ένιωθα ότι όπου να'ναι θα ακούσω τη φωνή του Σωκράτη. Λογικό σε τόσο νεαρή ηλικία (ήδη στα 19 του ο Ζουρνής είχε έτοιμο το υλικό για το δίσκο!) να έχει επιρροές ανεπεξέργαστες. Όταν όμως βρίσκεις τουλάχιστον 5 εξαιρετικά τραγούδια (Το ποδήλατο, Καρτέρι, Παρτίδα, Σκόνη αστρική, Τα θαύματα), πολύ καλή δουλιά στις ενορχηστρώσεις και στιχάκια που έχουν κάτι να πουν, τότε δεν μπορείς να αρνηθείς ότι έχεις να κάνεις και με έναν ταλαντούχο δημιουργό αλλά και με έναν καλό δίσκο. Άλλωστε δεν έχω καλύτερο κριτήριο απ'το αν η πρώτη ακρόαση με κάνει να θέλω να ξανακούσω ένα album. Στα Χιλιόμετρα επέστρεψα αρκετές φορές ενώ πολλοί άλλοι δίσκοι του 2009 μπήκαν για πάντα στο ράφι...
Δεν περίμενα κάτι λιγότερο. Και τα ορχηστρικά (που φυσικά υπερτερούν αφού μιλάμε για soundtrack τηλεοπτικής σειράς) αλλά και τα τραγούδια του δίσκου στέκονται όχι μόνο με αφορμή ή αποκλειστικά με τις εικόνες που έντυσαν, αλλά και μόνα τους. Ειδικά εκείνο το Γιατί μ'αγάπησες, με την σπαραχτική ερμηνεία της Μάγδας Πένσου, ίσως και να αρκούσε από μόνο του για την είσοδο του δίσκου στην αγαπημένη μου δεκάδα. Αν έχεις κουράγιο να διαβάζεις "σεντόνια", τότε περισσότερα για το δίσκο θα βρεις εδώ. Εγώ πάντως δεν σου το συνιστώ...
Κάτι θετικό κινείται στην ελληνική δισκογραφία. Μια εξαιρετικής ποιότητας, μικρή και "ανεξάρτητη" δισκογραφική όπως η Inner Ear, μετά το Φοίβο Δεληβοριά, εντάσσει στο δυναμικό της και τον Θανάση Παπακωνσταντίνου. Δημιουργεί μάλιστα το sub-label "Εξώστης" για να εντάξει εκεί τις ελληνόφωνες παραγωγές της, πράγμα που σημαίνει πως θα έχουμε συνέχεια...
Η Inner Ear έχει δώσει κάποιες πολύ όμορφες παραγωγές της εναλλακτικής rock και pop-rock αγγλόφωνης ελληνικής σκηνής (Μαριέττα Φαφούτη, Lolek, Electric Litany, The Boy κ.ά.) και να τώρα που προσελκύει και δύο πολύ δυνατά ονόματα του λεγόμενου "έντεχνου".
Ο νέος δίσκος του Φοίβου Δεληβοριά ("Ο Αόρατος Άνθρωπος") θα βγει από την Ιnner Ear και υπό το προαναφερόμενο sub-label σε λίγες μέρες, ενώ ο δίσκος του Θανάση Παπακωνσταντίνου ("Ο ελάχιστος εαυτός") - μάντεψε! - θα ξανακαθυστερήσει λόγω της αιφνίδιας αλλαγής εταιρίας του τραγουδοποιού κι έτσι θα τον έχουμε στα χέρια μας μάλλον το Γενάρη...
Κρυμμένα διαμάντια Τραγούδια που άδικα έμειναν στη σκιά...
Έχω φάει χοντρό κόλλημα τους τελευταίους μήνους με το άζμα αυτό. Δεν άντεξα λοιπόν να μην το βάλω στη λίστα με τα (κατ’ εμέ) "αδικημένα" τραγούδια. Είναι από αυτά τα σύγχρονα λαϊκά που καραγουστάρω, τα οποία η Μελίνα υποστηρίζει όπως καμία άλλη ερμηνεύτρια. Σίγουρα δεν είναι εντελώς άγνωστο, αλλά δεν είναι και ανάμεσα στα τραγούδια που ακούμε συχνά στο ραδιόφωνο ή στα πρώτα που μας έρχονται στο μυαλό όταν ακούμε το όνομα Μελίνα Κανά.
Σαφώς "γυναικείο" το κομμάτι, αλλά δεν νομίζω ότι το φύλο έπαιξε ποτέ μεγάλο ρόλο στο αν θα σε βαρέσει κατακέφαλα ένα τραγούδι ή όχι (κάθε-ακροατής-λαμβάνει-το-ίδιο-τραγούδι-διαφορετικά και άλλα κλισέ)...
Το τραγούδι έρχεται από τον πρώτο εντελώς προσωπικό της δίσκο "Αρώματα αντί για ναφθαλίνη" (1995), με βασικό συνθέτη τον Θοδωρή Παπαδόπουλο και στιχουργό την Ανθούλα Αθανασιάδου. Οι λάτρεις του εν λόγω ύφους, στον ίδιο δίσκο θα βρουν και άλλα μικρά διαμαντάκια...
Ο χάρτης
Μουσική: Θοδωρής Παπαδόπουλος Στίχοι: Ανθούλα Αθανασιάδου Πρώτη εκτέλεση: Μελίνα Κανά Δίσκος: "Αρώματα αντί για ναφθαλίνη" (1995)
Να 'χα της γης τον χάρτη για να σε ταξιδέψω, να 'χα δροσιά του Μάρτη τα μάτια σου να βρέξω.
Να 'χα του έρωτα βέλη βαθιά σου να τρυπώσω, να 'χα της γης το μέλι να πιεις να σε λιγώσω.
Ζωές να είχα χίλιες κι όλες να σου της δώσω, του φεγγαριού τις ζήλιες να 'χα να σε θαμπώσω.
Αχ, να 'χα χάδια και φιλιά να παγιδέψω τη νυχτιά να 'χα στολίδια και προικιά για να σου κλέψω την καρδιά.
Μουσική-Στίχοι: Βασίλης Φλώρος Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας, Δημήτρης Ζερβουδάκης, Δημήτρης Μυστακίδης, Ανατολή Μαργιόλα, Βασίλης Φλώρος Ενορχηστρώσεις: Βασίλης Φλώρος με τη συνδρομή του Γ. Νταλάρα και των μουσικών Κυκλοφορία: 5/2010 (Legend)
Το πλαίσιο: Ο 1oς δίσκος του 28χρονου τραγουδοποιού (και μαθηματικού) Βασίλη Φλώρου. Το 2005 έρχεται σε επαφή με τη Δ.Γαλάνη, αλλά τελικά περνά λίγος καιρός ακόμα μέχρι να αποφασίσει το πρώτο του δισκογραφικό βήμα. Με παρότρυνση του Θ.Παπακωνσταντίνου προχωρά τα τραγούδια του και τα παρουσιάζει σε σκηνές της Αθήνας. Ο ίδιος τον φέρνει σε επαφή με τους σπουδαίους μουσικούς που παίζουν και στο δίσκο (Σιώτας, Μυστακίδης, Αποστολάκης κ.ά.). Τελικά, με την καθοριστική βοήθεια του Γ.Νταλάρα, οι "Όχθες της αυγής" κυκλοφορούν τον Μάη του 2010. Ο δίσκος: Ένα εξαιρετικό ντεμπούτο άλμπουμ. Άρτια παραγωγή, τραγούδια με λόγο ύπαρξης. Τα τραγούδια που ξεχώρισες: Προσκυνώ γι’αυτό το δαιμονισμένο νεο-ρεμπέτικο που λέγεται "Στη δρακότρυπα"! Από εκεί και πέρα, εξαιρετικά και τα "Ο ταξιδιώτης", "Γεμιτζής", "Το κρυφό μανδράκι", "Η Γη γυρίζει φάλτσα", "Του μετανάστη".
Artwork: Το βιβλιαράκι κοσμούν εξαιρετικές φωτογραφίες από το αρχείο του Δημήτρη Λέτσιου, απολύτως ταιριαστές με το περιεχόμενο των τραγουδιών. Να τον αποκτήσω; Βεβαίως!
Κι επειδή πήρα πολλά μέιλ ("το τηλεφωνικό μας κέντρο έχει πάρει φωτιά, γίνεται χαμός" που θα λεγε κι η Μπήλιω - χοχοχο!) που ρωτάνε τι γίνεται τελικά με το νέο δίσκο του Θανάση Παπακωνσταντίνου, αλλά και τον επόμενο δίσκο του Γιάννη Χαρούλη...
Κι επειδή γενικά υπάρχει σύγχυση σχετικά με το θέμα αυτό...
Θα σου πω αυτό που ξέρω αυτή τη στιγμή, διατηρώντας κάθε επιφύλαξη και λέγοντάς σου ξανά ότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει απολύτως σίγουρα, αφού ο Θανάσης μάς έχει συνηθίσει σε αναβολές και καθυστερήσεις. Λοιπόν...
Όπως μας είπε ο ίδιος ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, ο νέος δίσκος θα λέγεται "Ο Ελάχιστος εαυτός" και θα κυκλοφορήσει πιθανότατα στα τέλη του Οκτώβρη από τη Lyra. Είναι έτοιμος και λογικά θα περιλαμβάνει 12 τραγούδια: 6 σε ερμηνείες του ίδιου του Θανάση, 3 σε ερμηνείες του Φώτη Σιώτα (που έχει κάνει και τις ενορχηστρώσεις), 1 ορχηστρικό και άλλα 2 που θα τα πει κάποιος-α που χαρακτηρίζεται ως "συμμετοχή-έκπληξη"... Κλικάρεις εδώ κι εκεί για να ακούσεις μερικά από τα τραγούδια του Ελάχιστου εαυτού.
Και με το δίσκο του Γιάννη Χαρούλη σε τραγούδια Θανάση τι γίνεται; Πολλοί λένε πως θα βγει κι αυτός σύντομα, κοντά στην κυκλοφορία του Ελάχιστου Εαυτού. Αυτό που ξέρω αυτή τη στιγμή (το τονίζω!), είναι ότι τελικά μάλλον θα γίνει και αυτός ο δίσκος, αλλά όχι τόσο σύντομα. Ο ίδιος ο Χαρούλης έχει πει σε πρόσφατες συναυλίες του ότι είναι έτοιμος. Μία πιθανότητα είναι να κυκλοφορήσει την Άνοιξη του 2011, αλλά κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με σιγουριά. Πάντως φαίνεται πως το μάζεμα που είχαμε κάνει εδώ, ίσως να είναι κοντά στο πραγματικό tracklist του δίσκου...
Πρέπει να ήταν χειμώνας του 1998 όταν ένα μεσημέρι γύρισε ο πατέρας μου από τη δουλιά φορτωμένος με καινούρια cd που μόλις είχε αγοράσει. Το συνήθιζε αυτό συχνά-πυκνά κι εμένα ήταν η καλύτερή μου όταν τον έβλεπα να μπαίνει με τσαντούλες από κάποιο συνοικιακό δισκοπωλείο (τα προτιμούσε πάντα). Εκείνη την ημέρα, ανάμεσα στους δίσκους που είχε αγοράσει ήταν κι ένα περίεργο - για τα μάτια ενός 13χρονου - διπλό άλμπουμ, το οποίο στην ουσία δεν είχε τίτλο. Έγραφε απ' έξω "Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας - Παράλληλη δισκογραφία" και σιγά που καταλάβαινα εγώ τότε τι σημαίνει αυτή η φράση.
Αν και δεν είχαμε τότε άλλο δίσκο των Κατσιμιχαίων στο σπίτι, ούτε κάποια κασέτα - και φυσικά τότε δεν υπήρχε ούτε το διαδίκτυο, ούτε γενικά αυτή η τεράστια ευκολία με την οποία αποκτά κανείς σήμερα μουσική - τους δίδυμους τραγουδοποιούς τους ήξερα και τους αγαπούσα πολύ, κυρίως μέσα από το ραδιόφωνο. Πάντως η ακρόαση του εν λόγω δίσκου ήταν για μένα κάτι το συνταρακτικό. (Μου)Είχα(ν) πάρει μάλιστα τότε και το πρώτο μου ραδιο-κασετο-φωνο-cd και ήταν τεράστια χαρά για εμένα να μπορώ πλέον να ακούω cd στο δωμάτιό μου.
Ανοίγω που λες το διπλό άλμπουμ, βάζω το cd να παίζει και μπαίνω σε έναν κόσμο που με τράβηξε αμέσως. Αν και ο δίσκος αυτός είναι στην ουσία μία συλλογή ετερόκλητων τραγουδιών - κάτι απόλυτα λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι περιλαμβάνει τις συμμετοχές των Κατσιμιχαίων σε δίσκους άλλων από το 1982 έως το 1997, συν τα τραγούδια που έγραψαν οι ίδιοι και τα είχαν πει άλλοι - παρολαυτά, επειδή εγώ τότε ήμουν και μικρό παιδάκι, πραγματικά ενθουσιάστηκα. Και νομίζω ότι την λατρεία μου προς τα είδη και το ύφος τραγουδιού που ακούω μέχρι και σήμερα, άρχισα να την κολλάω από τότε, που δεν είχα διαμορφώσει ακόμα την παραμικρή άποψη για το τι με εκφράζει και τι όχι.
Και το περιβόητο δισκάκι από τη δισκοθήκη μου, ταλαιπωρημένο και γερασμένο
Θα επιμείνω λίγο στο (τότε) μικρό της ηλικίας μου. Όπως είναι λογικό, στα 12-13 μου δεν είχα μεγάλο αριθμό ακουσμάτων/βιωμάτων/επαφών με τη μουσική. Τότε ήταν που μέρα τη μέρα άκουγα πράγματα ή για να το πω καλύτερα "ανακάλυπτα". Διότι μπορεί λχ οι Κατσιμιχαίοι να υπήρχαν μουσικά από τις αρχές της δεκαετίας του '80, αλλά εγώ γεννήθηκα το '85, οπότε ήταν λογικό να τους "ανακαλύψω" όταν ήδη ήταν καθιερωμένοι και γνωστοί σε όλους. Μέσα από την "Παράλληλη δισκογραφία" λοιπόν, που όπως είπαμε ήταν ο πρώτος δίσκος τους που έτυχε να βρεθεί στα χέρια μου, έμαθα πολλά πράγματα και πήρα μια "κατεύθυνση" για τα ακούσματά μου. Για να το κάνω πιο καθαρό αυτό το "έμαθα", δεν είναι και μικρό πράγμα να ανοίγεις έναν δίσκο και να βλέπεις μέσα ονόματα όπως Διονύσης Σαββόπουλος, Bob Dylan, Θάνος Μικρούτσικος, Νίκος Καββαδίας, Νίκος Πορτοκάλογλου, Γιώργος Νταλάρας, Αντώνης Βαρδής, Στέλιος Καζαντζίδης, Δημήτρης Λάγιος, Χρήστος Τσιαμούλης, Αρλέτα, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Διονύσης Τσακνής, Μπάμπης Στόκας, Κώστας Τουρνάς, Apurimac κ.ά. πολλοί (παρένθεση: άσχετα με το ποιούς από αυτούς τους ήξερα ήδη ή τους είχα ακουστά και άσχετα με το ποιοί από αυτούς μ΄αρέσουν σήμερα ή όχι). Ήταν και η μορφή του δίσκου τέτοια (δεν έχει βιβλιαράκι με τους στίχους, παρά μόνο στα δύο εσωτερικά του "φύλλα" γράφει τα τραγούδια με τα ονόματα των δημιουργών και τους δίσκους από τους οποίους προέρχονταν τα τραγούδια) που βοήθαγε να πέφτει το μάτι σου πάνω στους δημιουργούς κάθε φορά που τον πιάνεις στα χέρια σου.
Για να μην τα πολυλογώ κι άλλο, η ουσία είναι ότι το δισκάκι αυτό το "'έλιωσα" και αγάπησα πάρα πολύ τραγούδια που τότε ήταν εύκολο να τραβήξουν την προσοχή ενός εφήβου ("Το καλοκαιράκι", "Γέλα πουλί μου", "Ανθρωπάκι", "Κυρίες και κύριοι", "Νύχτωσε νύχτα" κ.ά.), ενώ μεγαλώνοντας λάτρεψα και τα κάπως πιο "δύσκολα" κομμάτια όπως τα "Κορίτσια της συγγνώμης", "Ο λύχνος του Αλλαδδίνου" (λ-α-τ-ρ-ε-ί-α λέμε, άψογη ερμηνεία!), "Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον", "Ο παλιάτσος κι ο ληστής", "Ψέματα" (άλλη λ-α-τ-ρ-ε-ί-α αυτή...) κλπ κλπ. Και δεν είναι μικρό πράγμα να είσαι έφηβος και όπως είναι φυσιολογικό να γουστάρεις πιο "ηλεκτρικά" και "δυναμικά" πράγματα και ξαφνικά, μέσα στο "εντεχνοροκ" (πόσο άκυρος όρος, αλλά κάπως πρέπει να το περιγράψω!) κλιμα του δίσκου, να ακούς εκεί προς το τέλος τη σταλμένη από τον ουρανό ανάσα του Καζαντζίδη και να λες από μέσα σου "μα πώς τον ακούν αυτόν οι γονείς μας;" και μετά από χρόνια να καταλαβαίνεις ότι κάτι είχε αφήσει μέσα σου εκείνη η ακρόαση κι ας είχες απορρίψει αυτήν τη "λαϊκή" παρένθεση του δίσκου...
Τι γράφω τόση ώρα ούτε εγώ ξέρω και σίγουρα δεν έχεις καταλάβει τι θέλω να πω τελικά με αυτήν την ανάρτηση, ακόμη κι αν τα' χεις καταφέρει να φτάσεις μέχρι εδώ. Για να το "μαζεύω" σιγά-σιγά το πράγμα, να σου πω ότι έκτοτε, κρατώντας χρήματα από το χαρτζιλίκι μου πήρα κι άλλους δίσκους των Κατσιμιχαίων όπως τα "Ζεστά ποτά" (άλλο σοκ με αυτόν τον δίσκο, πολύ ισχυρότερο-θα γράψω καμια άλλη φορά γι' αυτό), "Απρίλη ψεύτη", "Της αγάπης μαχαιριά" κ.ά. Μπορεί να μην έγινα ποτέ "φαν" με την έννοια ότι θα έτρεχα σε κάθε συναυλία τους κλπ, αλλά τελικά η δουλιά που έκαναν υπογείως τα τραγούδια τους μέσα μου ήταν καθοριστική για το τι ακούω μέχρι και σήμερα. Μέσα από αυτό το δίδυμο που τόσο καλά αλληλοσυμπληρώνεται, που τόσο καλά φρέσκαρε το πάντρεμα Ανατολής και Δύσης στα τραγούδια του, που τόσο καλά συνένωσε την ευαισθησία και τη σοβαρότητα του ποιητικού λόγου με την αγριάδα και την αμεσότητα του ηλεκτρισμού και των μπλουζ, που... που... που..., μπήκα σε έναν κόσμο μουσικό που με κέρδισε πάρα πολύ και χαίρομαι για αυτό!
Είναι λοιπόν συγκινητικό (για να δούμε θα το κλείσω ποτέ αυτό το ποστ; Αγωνία...) να μαθαίνεις ότι αυτό το καλλιτεχνικό δίδυμο που τόσο απασχόλησε τα εφηβικά σου χρόνια, επανέρχεται στο προσκήνιο μετά από 10 ολόκληρα χρόνια. Ήδη αυτή τη στιγμή που γράφω, οι πρώτοι ακροατές πρέπει να μπαίνουν στο Βελλίδειο για την πρώτη συναυλία του Χάρη και του Πάνου Κατσιμίχα μετά από σχεδόν μια δεκαετία (κλικ). Αυτή ήταν η αφορμή για τις άστατες μουσικές σκέψεις αυτού του ποστ και νομίζω ότι για λίγο καιρό ακόμη θα σε πρήζω με διάφορα ποστ για τους Κατσιμιχαίους αφού παρατήρησα ότι αυτή τους η επανεμφάνιση μού ξύπνησε μνήμες και σκέψεις τις τελευταίες μέρες. Ελπίζω να μπορέσω να πάω στη συναυλία τους στην Αθήνα (στις 20/3 στο Ποδηλατοδρόμιο) και να σου φέρω εικόνα από εκεί.
Το λατρεύω λέμεεεεε:
ΥΓ: Και μια ανησυχία. Είμαι από αυτούς που αγοράζουν ακόμα δίσκους, παρότι παράλληλα "κατεβάζω" και αρκετό πράμα από το νετ. Εντούτοις αυτό το δέσιμο με τον δίσκο που κρατάς στα χέρια σου είναι κάτι το μοναδικό. Αν καταργηθούν οι δίσκοι νομίζω θα χάσουμε πολλά πράγματα... Ήδη έχει χαθεί πολλή απ'τη μαγεία με όλη αυτήν την υπερπροσφορά cd από κάθε πιθανή πηγή (περιοδικά, εφημερίδες κλπ). Προβληματίζομαι!
ΥΓ1: Ε με τόση ταλαιπώρια που σου κανα με αυτό το ποστ, να μην σου ηρεμήσω λίγο το μάτι με 2-3 φωτο από την αποψινή εξόρμησή μου στο νότο μετά του Ιωάννου; Λαβέ:
Στη μηνιαία, σταθερή στήλη με τίτλο "Κρυμμένα διαμάντια" θα παρουσιάζονται τραγούδια που ουδέποτε έγιναν "σουξέ", αλλά παρολαυτά είναι αξιόλογα και τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από άλλα που είναι γνωστά σε όλους. Τραγούδια που ατύχησαν να μην πολυπαίζονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τραγούδια που θεωρούνταν "συμπληρώματα" για να κλείσει η 14άδα ή 12 άδα ενός δίσκου, τραγούδια που και οι ίδιοι οι τραγουδιστές, στων οποίων την προσωπική δισκογραφία ανήκουν, δεν τα στήριξαν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Ψάχνουμε και βρίσκουμε λοιπόν "διαμάντια στα σκουπίδια και στον υπόνομο", όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή. Ψάχνουμε για τα λεγόμενα "αδικημένα τραγούδια".
Το 2006 η Μαρία Βουμβάκη έφτιαξε έναν πολύ ιδιαίτερο δίσκο, με τον τίτλο "Το τερραίν του Παραδείσου", όπου μελοποίησε στίχους σπουδαίων ποιητών όπως ο Κ.Π. Καβάφης, ο Γ. Σεφέρης, ο Νάνος Βαλαωρίτης, ο Κ. Καρυωτάκης κ.ά. Ο δίσκος αυτός πήρε αρκετές αποθεωτικές κριτικές, αν και προσωπικά δεν έχω καταφέρει μέχρι τώρα να συμφιλιωθώ με τις "δύσκολες" να το πω..., υπερβολικά avant-guard για τα γούστα μου να το πω..., εξεζητημένες να το πω..., κάτι τέτοιο τελοσπάντων, συνθέσεις της Βουμβάκη, αλλά και με τις μέτριες επιδόσεις της στην ερμηνεία των περισσότερων κομματιών (μιλάμε πάντα υποκειμενικά έτσι; Άλλοι τα βρήκαν όλα άψογα στο δίσκο και καλά έκαναν).
Το εξώφυλλο του δίσκου "Το τερραίν του Παραδείσου"
Από τον δίσκο αυτό λοιπόν, που είναι γενικά "βαρύς" για τα γούστα μου, κράτησα κυρίως 2-3 τραγούδια που μπορώ να τα ακούω ξανά και ξανά, ανάμεσα στα οποία και η "Φαντασία" σε ποίηση Γιάννη Σκαρίμπα [να σου πω την αμαρτία μου, όταν το άκουσα και πριν κοιτάξω το βιβλιαράκι, έκοβα το λαιμό μου ότι είναι στίχοι του Καρυωτάκη... Αυτός ο παράξενος αλλά υπέροχος πληθυντικός του χάους (τα χάη) με παρέσυρε...]. Ένα έξοχο δείγμα μελοποιημένης ποίησης, ενός πολύ αγαπημένου μου ποιητή. Δημιουργεί εντυπωσιακές εικόνες ταξιδεύοντας τον νου, τόσο με τους στίχους όσο και με τη σύνθεση.
Δεν ξέρω πώς έτυχε, αλλά τον τελευταίο μήνα έχω ακούσει το συγκεκριμένο τραγούδι τουλάχιστον 3 φορές στο ραδιόφωνο (δύο στον Μελωδία και μία στο Δίφωνο). Μπράβο στους παραγωγούς που το επέλεξαν λοιπόν, αλλά δεν παύει να είναι ένα από τα κρυμμένα διαμάντια της δισκογραφίας καθώς σίγουρα οι περισσότεροι το αγνοούν.
(Ναι, έχω αδυναμία στη μελοποιημένη ποίηση και μάλλον το έχεις καταλάβει. Γι' αυτό μην σε ξενίζει η σημερινη επιλογή, ακόμη και αν βρίσκεις το τραγούδι αυτό εκτός του γούστου σου.)
Φαντασία
Μουσική: Μαρία Βουμβάκη Στίχοι: Ποίηση Γιάννη Σκαρίμπα Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Βουμβάκη Δίσκος: "Το τερραίν του Παραδείσου" (2006)
Να`ναι σα να μας σπρώχνει ένας αέρας μαζί προς έναν δρόμο φιδωτό που σβεί στα χάη, και σένα του καπέλου σου πλατιά και φαντεζί κάποια κορδέλα του,τρελά να χαιρετάει.
Και ναν`σαν κάτι να μου λες,κάτι ωραίο κοντά γι`άστρα,τη ζώνη που πηδάν των νύχτιων φόντων, κι αυτός ο άνεμος τρελά-τρελά να μας σκουντά όλο προς τη γραμμή των οριζόντων.
Κι όλο να λες,να λες, στα βάθη της νυκτός για ένα-με γυάλινα πανιά-πλοίο που πάει όλο βαθιά,όλο βαθιά,όσο που πέφτει εκτός, όξ`απ`τον κύκλο των νερών-στα χάη.
Κι όλο να πνέει,να μας ωθεί αυτός ο αέρας μαζίπερ' από τόπους και καιρούς, έως ότου-φως μου- (καθώς τρελά θα χαιρετάει κειν`η κορδέλα η φαντεζί) βγούμε απ`την τρικυμία αυτού του κόσμου.
Ακούστε το τραγούδι πατώντας το play στον παρακάτω player:
