Μια απόπειρα για μάζεμα μερικών από τα καλύτερα τραγούδια που ακούσαμε το 2009. Δεν χρειάζεται να τονίσω ξανά την τεράστια υποκειμενικότητα τέτοιου είδους συλλογών... Έτσ';
Από αύριο ξεκινάμε και την ανασκόπηση του 2010 για να μην χάσουμε κάθε επαφή με την πραγματικότητα μετά από τοοοοση άκαιρη ανάλυση για το 2009... :-))
ΤΑ ΠΡΟΦΑΝΗ (= αυτά που ξεχώρισαν απ'την αρχή, που τα έπαιξαν πολύ τα ράδια, που τα προέβαλαν και οι ίδιοι οι καλλιτέχνες περισσότερο κλπ κλπ)
Πέρυσι πιαστήκαμε με τα best της δεκαετίας που έκλεινε κι έτσι έμεινε στην απ'έξω η λίστα με τους καλύτερους δίσκους της χρονιάς. Επειδή τις επόμενες μέρες θα αρχίσω σιγά-σιγά να γράφω για τους καλύτερους δίσκους της φετινής χρονιάς, θέλω πρώτα να βάλω τη λίστα για το 2009 για να μην μείνει παραπονεμένη...
~~~
Αυτή τη φορά είπα να αποτολμήσω την αριθμητική σειρά. Θα πω τα γνωστά: δεν σημαίνει ότι, λχ, ο δίσκος Νο3 είναι αναγκαστικά καλύτερος από τον δίσκο Νο7. Επίσης μιλάμε ξεκάθαρα για υποκειμενικές επιλογές με βάση τα περίεργα, περιορισμένα προσωπικά μου γούστα και με δεδομένη τη λειψή ενημέρωση (=είναι αδύνατο να έχω ακούσει ό,τι βγήκε μέσα στο ’09). Αφού το’πα το ποίημα, πάμε στη λίστα:
Μετά από δύο δισκάρες με τις Ρόδες, ο Νικήτας έκοψε το σχοινί και δούλεψε παθιασμένα πάνω σε αυτόν τον προσωπικό δίσκο. Όπως αναμενόταν, ένιωσε απόλυτα απελευθερωμένος να βγάλει κάτι εντελώς προσωπικό. Μην κάνεις τον κόπο να βάλεις ταμπέλα και πάλι. Δεν γίνεται! Και αυτό γιατί έχουμε να κάνουμε με έναν rock δίσκο που κατακλύζεται όμως από αμέτρητες επιρροές και αναφορές. Κάθε ήχος, κάθε sample, κάθε όργανο είναι ένα σχόλιο. Και μπουζούκι και ρέγγε και dub και electronica και... και... . Μέχρι και αποσπάσματα από Δεν χωράς πουθενά, Χιώτη και ελληνικές ταινίες! Όλη αυτή η ελευθερία και το χύμα μουσικά και ρυθμικά, μαζί με τις ηλεκτρονικές πινελιές, υπάρχουν στιγμές που σου μπουκώνει τα αυτιά και σε μπερδεύει, αλλά αν δεν συνέβαινε αυτό ίσως να μην μιλάγαμε για μια ειλικρινή, προσωπική κατάθεση του Κλιντ. Ελληνικός και αγγλικός στίχος, πολύ πιο αφηρημένος απ'ό,τι στους δίσκους των Ρόδες, με εξαίρεση 2-3 κομμάτια (Child's Play, Το Mουνί Είναι Τrendy) στα οποία και πάλι η κριτική του Νικήτα προς καθετί που τον ενοχλεί είναι σαρωτική. Σημειωτέον ότι ο δίσκος (και το καταπληκτικό artwork) διατέθηκαν δωρεάν για κατέβασμα από τον ίδιο το δημιουργό (μέσω του blog http://cheapscience.pblogs.gr) τρεις μήνες πριν κυκλοφορήσει στην αγορά.
9. Χιλιόμετρα - Νίκος Ζουρνής (6/2009, Μικρός Ήρως)
Θα διαβάσεις δεξιά κι αριστερά για τις ομοιότητες του Ζουρνή, δημιουργικά και ερμηνευτικά, με το Σωκράτη Μάλαμα. Πράγματι υπάρχουν, αλλά δεν θα σταθώ εκεί. Κι αυτό διότι τελικά ο δίσκος με κέρδισε, ακόμη κι αν σε πολλά σημεία του ένιωθα ότι όπου να'ναι θα ακούσω τη φωνή του Σωκράτη. Λογικό σε τόσο νεαρή ηλικία (ήδη στα 19 του ο Ζουρνής είχε έτοιμο το υλικό για το δίσκο!) να έχει επιρροές ανεπεξέργαστες. Όταν όμως βρίσκεις τουλάχιστον 5 εξαιρετικά τραγούδια (Το ποδήλατο, Καρτέρι, Παρτίδα, Σκόνη αστρική, Τα θαύματα), πολύ καλή δουλιά στις ενορχηστρώσεις και στιχάκια που έχουν κάτι να πουν, τότε δεν μπορείς να αρνηθείς ότι έχεις να κάνεις και με έναν ταλαντούχο δημιουργό αλλά και με έναν καλό δίσκο. Άλλωστε δεν έχω καλύτερο κριτήριο απ'το αν η πρώτη ακρόαση με κάνει να θέλω να ξανακούσω ένα album. Στα Χιλιόμετρα επέστρεψα αρκετές φορές ενώ πολλοί άλλοι δίσκοι του 2009 μπήκαν για πάντα στο ράφι...
Δεν περίμενα κάτι λιγότερο. Και τα ορχηστρικά (που φυσικά υπερτερούν αφού μιλάμε για soundtrack τηλεοπτικής σειράς) αλλά και τα τραγούδια του δίσκου στέκονται όχι μόνο με αφορμή ή αποκλειστικά με τις εικόνες που έντυσαν, αλλά και μόνα τους. Ειδικά εκείνο το Γιατί μ'αγάπησες, με την σπαραχτική ερμηνεία της Μάγδας Πένσου, ίσως και να αρκούσε από μόνο του για την είσοδο του δίσκου στην αγαπημένη μου δεκάδα. Αν έχεις κουράγιο να διαβάζεις "σεντόνια", τότε περισσότερα για το δίσκο θα βρεις εδώ. Εγώ πάντως δεν σου το συνιστώ...
Κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες το soundtrack της υπερ-πολυδιαφημισμένης ταινίας του Βούλγαρη "Ψυχή βαθιά". Ο δίσκος περιλαμβάνει συνθέσεις (και ένα-δυο τραγούδια) του Γιάννη Αγγελάκα. Αναλυτικότερα εδώ.
Απ' ό,τι έχω ακούσει μέχρι στιγμής, στα εκτεταμένα αποσπάσματα της ταινίας που δείχνουν οι τηλεοράσεις αλλά και από το τρέιλερ, δεν μπορώ να πω ότι έχω ενθουσιαστεί... Σύντομα θα δω την ταινία και θα ακούσω και τον δίσκο, οπότε θα τα πούμε στο άμεσο μέλλον με καλύτερες προϋποθέσεις.
Ανάμεσα σε δεκάδες σκουπίδια η ελληνική τηλεόραση προβάλλει (ευτυχώς) και μερικά πραγματικά μικρά διαμαντάκια. Ένα από αυτά είναι και η φετινή τηλεοπτική σειρά "Καρυωτάκης" σε σκηνοθεσία και σενάριο Τάσου Ψαρρά, που ασχολείται με τη ζωή και το έργο του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη και της ποιήτριας Μαρίας Πολυδούρη. Παρακολούθησα όλα τα επεισόδια της σειράς και πραγματικά έμεινα εντυπωσιασμένος, πρωτίστως από τη μελέτη που έκανε ο Τάσος Ψαρράς πάνω στη ζωή του Καρυωτάκη, μελέτη που έφερε και πολλά νέα στοιχεία τα οποία ανατρέπουν κάποιες από τις βεβαιότητες που είχαν διαμορφωθεί όλα αυτά τα χρόνια για τον ποιητή. Οι επιλογές των ηθοποιών και οι ερμηνείες τους, αλλά και τα σκηνικά - για τα δεδομένα των περιορισμένων δυνατοτήτων της χώρας μας - συνέθεσαν επίσης μια πολύ καλή και ποιοτική τηλεοπτική σειρά.
Μαζί με όλα τα προαναφερθέντα, ξεχωρίζει και η εργασία του συνθέτη Βασίλη Δημητρίου με αφορμή την τηλεοπτική σειρά. Είναι εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι με αφορμή τηλεοπτικές δουλιές δημιουργούνται υπέροχοι δίσκοι με μουσικές και τραγούδια, όπως έγινε και πέρυσι με το "10" της Ελένης Καραϊνδρου, αλλά και φέτος με τα "Ματωμένα χώματα" τα οποία ήταν η έτερη δισκογραφική δουλιά του Δημητρίου για την τηλεόραση τη φετινή χρονιά.
Η αλήθεια είναι ότι ο Βασίλης Δημητρίου είναι ένας πολύ σημαντικός συνθέτης, με μεγάλο και ποιοτικό έργο στην πολύχρονη καλλιτεχνική του πορεία και πολύ μεγάλη εμπειρία από μουσικές για την τηλεόραση και το θέατρο. Το μυαλό μας άλλωστε πηγαίνει αυτομάτως στο όνομά του όταν φανταζόμαστε μουσικές για τηλεοπτικές σειρές, όχι μόνο λόγω της ποσότητας των εργασιών του για την TV ("Βαμμένα κόκκινα μαλλιά", "Η πρόβα του νυφικού", "Η αγάπη άργησε μια μέρα", "Ο μεγάλος θυμός" κ.ά.), αλλά και λόγω της εξαιρετικής τους ποιότητας και της μεγάλης επιτυχίας που γνώρισαν, θεωρούμενες ως συστατικά στοιχεία της επιτυχίας και των ίδιων των τηλεοπτικών σειρών. Πέρα από το ταλέντο, τις γνώσεις και την ποιοτική δουλιά, το βασικό χαρακτηριστικό του Βασίλη Δημητρίου είναι ότι καταφέρνει να φτιάχνει κάθε φορά μουσικές που να περιγράφουν άψογα το περιεχόμενο των έργων για τα οποία γράφονται (σήριαλ, θεατρικές παραστάσεις κτλ). Το αποτέλεσμα είναι οι μουσικές αυτές του Δημητρίου να λειτουργούν ατμοσφαιρικά μέσα στο εκάστοτε έργο, ενώ ταυτόχρονα η ικανότητά του αυτή του δίνει το πολύ σημαντικό ατού να μην μοιάζει η μία του συνθετική δουλιά με την άλλη, παρότι καταπιάνεται με πολλά πράγματα και φτιάχνει πολλούς δίσκους, όπως φέτος που δούλεψε για δύο τηλεοπτικές σειρές μέσα σε μία σεζόν.
Ο δίσκος για τον οποίο μιλάμε σήμερα εντάσσεται στο πλαίσιο που περιγράψαμε παραπάνω. Ο Δημητρίου εμπνεύστηκε από το σενάριο και τη σκηνοθεσία, δηλαδή από τη σύντομη αλλά ταραγμένη ζωή των ποιητών Κώστα Καρυωτάκη και Μαρίας Πολυδούρη. Οι συνθέσεις του είναι ευαίσθητες, ελαφρώς μελαγχολικές, με λυρισμό, ενταγμένες στην ατμόσφαιρα της Αθήνας του 1920 και του μεσοπολέμου κατά τον οποίο έζησαν τα λίγα τους χρόνια οι δύο ποιητές. Τα ορχηστρικά του δίσκου είναι πραγματικά εξαιρετικά και μπορούν να σταθούν άνετα και χωρίς την τηλεοπτική εικόνα, αφού ωθούν τον ακροατή με την καθαρότητα και την ποιότητά τους να δημιουργήσει τις δικές του εικόνες, τα δικά του συναισθήματα. Οι κιθάρες των κορυφαίων μας παικτών Νότη Μαυρουδή και Παναγιώτη Μάργαρη έχουν τον κυρίαρχο ρόλο στην ενορχήστρωση, με τα υπόλοιπα όργανα όμως να συνομιλούν με μεγάλη επιτυχία (κλαρινέτο, όμποε, φλάουτο, ακορντεόν, φυσαρμόνικα κ.ά.).
Πέρα από τα ορχηστρικά υπάρχουν και τρία τραγούδια. Το εναρκτήριο του δίσκου και τραγούδι των τίτλων της σειράς, "Γιατί μ’αγάπησες", τράβηξε την προσοχή των μουσικόφιλων από την αρχή της προβολής της σειράς. Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα τραγούδια που ακούσαμε φέτος, με τους πολύ ευαίσθητους στίχους από την ποίηση της Μαρίας Πολυδούρη να αποτελούν ίσως έναν από τους κορυφαίους ύμνους στον έρωτα στην ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας. Η μελοποίηση του Δημητρίου αναδεικνύει με τρόπο μοναδικό το σπαραχτικό, μελαγχολικό και ερωτικό περιεχόμενο της ποίησης της Πολυδούρη, ενώ η ερμηνεία της Μάγδας Πένσου - με την οποία έχει ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν ο συνθέτης - έχει τέτοιο συναίσθημα που μπορεί και να σε κάνει να βουρκώσεις (όπως δηλώνει ότι έπαθε ο Τάσος Ψαρράς όταν πρωτοάκουσε το εν λόγω τραγούδι...). Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποίημα αυτό της Μαρίας Πολυδούρη έχει ξαναμελοποιηθεί στο παρελθόν, από τον Δημήτρη Παπαδημητρίου σε ερμηνεία της Ελ. Αρβανιτάκη στο δίσκο "Τραγούδια για τους μήνες" (1996), σε μία ακόμη εξαιρετική συνθετικά και ερμηνευτικά προσέγγιση.
Το δεύτερο από τα τρία τραγούδια του δίσκου είναι το γνωστό ποίημα του Καρυωτάκη "Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες", ερμηνευμένο από τον Χρήστο Θηβαίο, με τον οποίο επίσης έχει ξανασυνεργαστεί ο Δημητρίου στο παρελθόν δίνοντάς του μάλιστα ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του, την "Αγάπη". Στο ποίημά του αυτό ο Καρυωτάκης εκφράζει τον θυμό και την απογοήτευσή του τόσο για την κοινωνία μέσα στην οποία ζει, όπου την εποχή εκείνη μαστίζεται από τον απόηχο της Μικρασιατικής τραγωδίας, όσο και για την κατάσταση που επικρατεί στο χώρο των λεγόμενων διανοούμενων και των ανθρώπων της Τέχνης. Ο Θηβαίος μοιάζει ιδανικός ερμηνευτής με την ιδιαίτερη χροιά της φωνής του να ισορροπεί πολύ εκφραστικά ανάμεσα στην απογοήτευση, την οργή και την ποιητικότητα. Στην ενορχήστρωση ξεχωρίζει η πολύ επιτυχημένη χρήση της φυσαρμόνικας. Πολύ όμορφο και το τρίτο τραγούδι του δίσκου με τίτλο "Η ψυχή μου" και πάλι σε ποίηση Καρυωτάκη, με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά. Ένα τραγούδι γλυκό, με το μαντολίνο να του δίνει μια νοσταλγική γεύση και τον Μητσιά σε μια πραγματικά εξαιρετική ερμηνεία.
Στο δίσκο περιλαμβάνονται επίσης δύο απαγγελίες ποιημάτων με συνοδεία μουσικής. Το ερωτικό ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη "Κι ήταν μια νύχτα ωραία" απαγγέλει η πρωταγωνίστρια της σειράς Μαρία Κίτσου που υποδύθηκε την ποιήτρια, ενώ το ποίημα του Καρυωτάκη "Τι νέοι που φτάσαμεν εδώ" που το έγραψε με αφορμή το θάνατο ενός φίλου του σε νεαρή ηλικία, απαγγέλεται από τον κεντρικό πρωταγωνιστή της σειράς Δημοσθένη Παπαδόπουλο ο οποίος και υποδύθηκε τον Κώστα Καρυωτάκη.
Ο δίσκος αυτός είναι μία ακόμη όμορφη δουλιά του Βασίλη Δημητρίου και είναι σίγουρα ένας από τους καλύτερους που έχουμε ακούσει μέχρι στιγμής τη φετινή χρονιά. Αποκτήστε τον και αφήστε τις μουσικές και τα λόγια να σας οδηγήσουν σε εικόνες. Εγώ να ευχηθώ να συνεχιστούν αυτές οι ποιοτικές εξαιρέσεις στην παραπαίουσα ελληνική τηλεόραση και με αφορμή αυτές να βγαίνουν πάντα τέτοιοι δίσκοι!
Σε καμία μέχρι τώρα παρουσίαση νέου δίσκου δεν έχω παραθέσει το δελτίο τύπου. Σήμερα, όμως, θεωρώ κάτι τέτοιο αναγκαίο, πριν γράψω τις δικές μου σκέψεις για το δίσκο, ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να έχει υπόψη του κάποια χρήσιμα στοιχεία για τις αδερφές Βουγιουκλή, των οποίων το όνομα είναι τελείως άγνωστο για τους περισσότερους. Αντιγράφω λοιπόν από το δελτίο τύπου:
Η Ελένη και η Σουζάνα Βουγιουκλή ξεκίνησαν από πολύ νωρίς να πειραματίζονται με τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει η ανθρώπινη φωνή, ως εγγενές μουσικό όργανο.
Το 1997 έδωσαν την πρώτη τους συναυλία ως «Βόρειο Σέλας» με ρεπερτόριο από τραγούδια a cappella, χωρίς όργανα, βασισμένα μόνο στη φωνή. Ένας λόγος για την προτίμηση τους στο a cappella είναι το ότι τα περισσότερα τραγούδια τους είναι παραδοσιακά, καθιστικά-αφηγηματικά.
Φυσικά ο κύριος όγκος των τραγουδιών τους παρουσιάζεται με τη συνοδεία κιθάρας, πιάνου και κρουστών που παίζουν οι ίδιες. Καθώς ο στίχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός στα συγκεκριμένα τραγούδια, τα τραγουδάνε στην πρώτη γλώσσα και με σεβασμό στην προφορά και εκφορά της.
Το ρεπερτόριο τους αποτελείται από τραγούδια ρεμπέτικα και παραδοσιακά ελληνικά σε όλες τις διαλέκτους συμπεριλαμβανομένων ελληνόφωνων της Κ. Ιταλίας, πορτογαλέζικα fados, ισπανόφωνα, γαλλικά, ιταλικά, ρουμάνικα, τούρκικα, αραβικά, τσιγγάνικα, σέρβικα, αμερικάνικο μπλουζ και τζαζ, αρμένικα, σεφαραδείτικα, πομάκικα και βουλγάρικα.
Σ' αυτό το ύφος κινείται και το πρώτο τους προσωπικό άλμπουμ «Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή», που περιλαμβάνει 16 τραγούδια, στην πλειοψηφία τους παραδοσιακά.
Στο άλμπουμ συμμετέχει ο Χρήστος Θηβαίος (στο παραδοσιακό της Κ. Ιταλίας «Καληνύφτα»), ο Γιάννης Σπάθας (ηλεκτρική κιθάρα στα παραδοσιακά της Θράκης), ο Τάσος Καρακατσάνης (πιάνο) και ο Μανόλης Ανδρουλιδάκης (κλασική κιθάρα).
Οι αδερφές Βουγιουκλή συνολικά τραγουδάνε σε πάνω από 20 γλώσσες και διαλέκτους, τις περισσότερες από τις οποίες κατανοούν αρκετά καλά. Όλα τα τραγούδια τους ξεχωρίζουν για την εκφραστικότητα τους και την αντοχή τους στο χώρο και στο χρόνο και τα δουλεύουν πολύ καιρό πριν να τα παρουσιάσουν, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν πράγματα που δεν φαίνονται στα πρώτα ακούσματα.
Έχουν συνεργαστεί με πολλούς γνωστούς καλλιτέχνες όπως με τη Μαρία Φαραντούρη, τον Λουδοβίκο των Ανωγείων, τους Άβατον, πολλές φορές με τον Θανάση Γκαϊφύλια, τον Ψαραντώνη και τον Βασίλη Λέκκα. Από το 2004, συνεργάζονται με το Ερευνητικό Εργαστήρι Παραστατικών Τεχνών ALMA KALMA, υπό τον σκηνοθέτη-ερευνητή Γιάννη Μήτρου ως performers-τραγουδίστριες.
Το παραπάνω δελτίο μπορεί να σας βάλει για τα καλά στο νόημα της δουλιάς που κάνουν η Ελένη και η Σουζάνα Βουγιουκλή. Και πραγματικά δεν ξέρω τι να προσθέσω για τις δύο καλλιτέχνιδες και για το δίσκο τους, που φέρει σαν τίτλο απλά το ονοματεπώνυμό τους. Μένω απλά εκστατικός μπροστά στις δυνατότητες του ανθρώπου γενικότερα και της ανθρώπινης φωνής ειδικότερα. Γίνομαι αισιόδοξος για το μέλλον του τραγουδιού όταν κοπέλες με τέτοια φωνητικά χαρίσματα δεν χαραμίζονται σε reality και λαϊκοπόπ πίστες, αλλά διαλέγουν όχι απλά τον δύσκολο δρόμο του ποιοτικού τραγουδιού, μα τον ακόμη πιο δύσκολο δρόμο της μελέτης και της ανάδειξης του παραδοσιακού τραγουδιού της ΝΑ Ευρώπης με απόλυτο σεβασμό στις ιδιαιτερότητές του (γλώσσα, ιδιωματισμοί, δύσκολες τεχνικές, δύσκολες μελωδίες κτλ). Δηλώνω περιχαρής που οι δύο αυτές καλλιτέχνιδες, με αφετηρία την επαρχία και μάλιστα την μεθοριακή (Ξάνθη), κάνουν μια τόσο κοπιαστική αλλά σπουδαίας σημασίας δουλιά πάνω σε παραδοσιακά και όχι μόνο τραγούδια βάζοντας στο κέντρο την πολύ δύσκολη (και μεταξύ μας "αντιεμπορική" για τους πολλούς) τεχνική του a capella. Διότι κύριοι τα τραγούδια της Κάτω Ιταλίας, τα τραγούδια των τσιγγάνων των Βαλκανίων, τα τραπεζιάτικα της Ηπείρου, τα μοιρολόγια της Μάνης, τα πολυφωνικά της Ηπείρου και της Αλβανίας και τόσα άλλα τραγούδια της παράδοσης μέσα από τα οποία εκφράστηκαν άνθρωποι με διαφορετικές εθνικότητες αλλά κοινά βάσανα, είναι τραγούδια που συνδέονται μεταξύ τους με κλωστή. Τραγούδια αφηγηματικά, με τα λόγια στο κέντρο τους, με βαρύ "φορτίο", με απαιτήσεις για σεβασμό στην τεχνική της ερμηνευτικής τους προσέγγισης. Οι παπούδες μας και οι πατεράδες μας εδώ στα Βαλκάνια (και όχι μόνο) μουσικά όργανα δεν είχαν. Είχαν ένα τραπέζι χαμηλό (τάβλα για όσους ξέρουν), λίγο φαϊ, ένα ποτήρι κρασί και την ανάγκη να εκφραστούν μέσα από τη μουσική και το τραγούδι. Μουσική με το λαρύγγι, τραγούδι με το λαρύγγι. Αυτό για να το μεταφέρεις σήμερα και να συγκινήσεις πρέπει να έχεις βαθιά γνώση, να κοπιάσεις και φυσικά να έχεις τις φωνητικές ικανότητες. Οι αδερφές Βουγιουκλή τα έχουν όλα αυτά και με το παραπάνω! (διαβάστε εδώ για τις σπουδές που έχουν κάνει).
Στα του δίσκου εν συντομία. Περιλαμβάνει τραγούδια κυρίως παραδοσιακά (από Κάτω Ιταλία, Θράκη, Μακεδονία, Ήπειρο, Πόντο, Γιουγκοσλαβία) ερμηνευμένα από τη Σουζάνα και την Ελένη Βουγιουκλή με έναν τρόπο εκπληκτικό, τον οποίο και προσπάθησα να εξηγήσω παραπάνω. Μπορεί κανείς να πει ότι χρησιμοποιούν την τεχνική του a capella παρότι σε όλα τα τραγούδια υπάρχει συνοδεία είτε της κιθάρας, είτε του πιάνου. Πέρα από τα παραδοσιακά οι δύο ερμηνεύτριες επέλεξαν και κάποια κομμάτια από το "έντεχνο" και λαϊκό ρεπερτόριο. Πιο συγκεκριμένα, ερμήνευσαν το "Ό,τι κι αν πω δεν σε ξεχνώ" του Τσιτσάνη, το "Ξενιτεμένο μου πουλί" των Λεοντή-Αρμένη, το "Ήρθε βοριάς, ήρθε νοτιάς" του Μ. Χατζιδάκι κ.ά. Εξαιρετική και η συμμετοχή του Χρήστου Θηβαίου σε ένα από τα παραδοσιακά της Κάτω Ιταλίας που περιλαμβάνει ο δίσκος. Γνώστης των τραγουδιών αυτών ο Θηβαίος, δίνει ούτως ή άλλως ποιότητα στο δίσκο με την εξαιρετική χροιά της φωνής του.
Ο δίσκος αυτός είναι μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για τη φετινή εσοδεία του ελληνικού τραγουδιού. Αποκτήστε τον με κάποιον τρόπο, ακούστε τον και προσπαθείστε να ξεπεράσετε τη δυσκολία και το "ξένισμα" που ενδεχομένως να σας προκαλέσουν τα είδη των τραγουδιών που ερμηνεύουν οι Βουγιουκλή και να κρατήσετε τον πλούτο της παράδοσης και την αξία της στη σύγχρονη εποχή όπως αυτή αναδεικνύεται μέσα από προσεγμένες δουλιές όπως αυτή.
~Κάθε Τρίτη θα αναρτώ μία παρουσίαση καινούριου δίσκου~
Κάποιοι ισχυρίζονται ότι το ελληνικό τραγούδι περνά σοβαρή κρίση και ότι δεν βγαίνουν καλά νέα πράγματα. Έχει μια βάση αυτός ο ισχυρισμός αλλά ταυτόχρονα κρύβει την πραγματικότητα. Διότι ενώ όλοι εμείς ψάχνουμε να βρούμε γιατί δεν βγαίνει νέος Θεοδωράκης και νέος Χατζιδάκις, ένα πλήθος νέων καλλιτεχνών έχει φτιάξει ένα ανεπίσημο - δηλαδή όχι κατόπιν συνεννόησης - νέο ρεύμα στο ελληνικό τραγούδι. Νέοι καλλιτέχνες που έχουν μεταξύ τους μουσικές και εν γένει καλλιτεχνικές και αισθητικές συγγένειες γράφουν εξαίσια, σύγχρονα πράγματα την ίδια στιγμή που εμείς, ανυποψίαστοι σχεδόν, μιλάμε για την έλλειψη πολιτικού στίχου, την έλλειψη τόλμης και άλλα τέτοια.
Μία τέτοια λαμπρή περίπτωση νέας καλλιτέχνιδας είναι η Δανάη Παναγιωτοπούλου και γι’αυτήν θα μιλήσουμε σήμερα αφήνοντας τους άλλους ταλαντούχους ομοτέχνους της για άλλη αφορμή. Υποψιάζομαι ότι πολλοί δεν ξέρουν ούτε το όνομά της γι’αυτό θα αναφερθώ με συντομία στη μέχρι τώρα πορεία της.
Η Δανάη Παναγιωτοπούλου σπούδασε Φιλολογία στη Φιλοσοφική Αθήνας και υποκριτική στο θέατρο "Εμπρός". Συγκρατείστε τις δύο αυτές ιδιότητές της καθώς καθόλου άσχετες δεν είναι με το τραγουδοποιητικό και ερμηνευτικό της στυλ. Από το 2000 περίπου άρχισε να συμμετέχει σε διάφορες συναυλίες ανά την Ελλάδα και κατά καιρούς να παρουσιάζει και κάποια δικά της τραγούδια. Το 2006 δίνει στο Μίλτο Πασχαλίδη ένα τραγούδι της. Ήταν "O Τρελός" που συμπεριλήφθηκε στον επετειακό "ζωντανό" δίσκο του Πασχαλίδη με τίτλο "Έχουν περάσει χρόνοι δέκα". Εξαιρετικό τραγούδι που θα μου επιτρέψετε να το θεωρώ από τα καλύτερα που ακούσαμε τα τελευταία χρόνια από νέο δημιουργό. Αρκετά ελπιδοφόρο λοιπόν το ξεκίνημά της στη δισκογραφία, ακόμη πιο εντυπωσιακή όμως η συνέχεια. Το 2007 θα δώσει στο Γιάννη Χαρούλη το τραγούδι "Ένα γύρο το φεγγάρι" που συμπεριλήφθηκε στον εξαιρετικό δίσκο "Χειμωνανθός". Είχε έρθει πλέον η ώρα για τον πρώτο της προσωπικό δίσκο. Με συνεργάτες τον Άγγελο Αγγέλου και τον Παντελή Ραβδά κυκλοφορεί τον δίσκο με τίτλο "Οίκος Αντοχής" μέσα από την ανεξάρτητη εταιρία "Καθρέφτης". Ένας δίσκος που χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως ο καλύτερος της χρονιάς εκείνης και γενικώς τάραξε τα νερά του ελληνικού τραγουδιού καθώς έφερνε στο προσκήνιο μια νέα αισθητική πρόταση με συστατικά στοιχεία τη λιτότητα, την καθαρότητα της έκφρασης και τον καυστικό, κριτικό, σύγχρονα κοινωνικό και πολιτικό λόγο.
Δύο χρόνια μετά το δισκογραφικό της ντεμπούτο η Δανάη Παναγιωτοπούλου πιάνει το νήμα από εκεί ακριβώς που το άφησε με τον πρώτο της δίσκο και το πάει ακόμη παραπέρα μέσα από τον δίσκο "Homo Logotypus". Με τους ίδιους συνεργάτες (Άγγελος Αγγέλου, Παντελής Ραβδάς), αλλά σε νέα, δική τους στέγη πλέον (Yafka Records), προσπαθούν όλοι μαζί να φέρουν μία νέα πρόταση στην εγχώρια δισκογραφία (η διανομή των δίσκων γίνεται από επιλεγμένα δισκοπωλεία σε χαμηλές τιμές, αλλά και μέσω ταχυδρομείου με παραγγελίες στην ιστοσελίδα της Yafka). Με τη λιτότητα στην ενορχήστρωση να είναι και πάλι το κυρίαρχο στοιχείο (δύο πιάνα και κιθάρα), αλλά εμπλουτισμένη με το μπάσο του Γιώτη Κιουρτσόγλου σε ένα τραγούδι, το ακορντεόν του Νίκου Παπαναστασίου επίσης σε ένα τραγούδι και το ιδιαίτερο, διακριτικό παίξιμο του Αλέκου Χρηστίδη στα τύμπανα. Οι συνθέσεις είναι ένα σύνολο από jazz στοιχεία, blues και χαμηλότονες μπαλάντες, μαζί με τα γνωστά παιχνιδίσματα και τους πειραματισμούς της Παναγιωτοπούλου η οποία προσπαθεί και καταφέρνει οι συνθέσεις της να υπηρετούν το περιεχόμενο, δηλαδή το στίχο. Φαίνεται να καθιερώνει το πολύ ιδιαίτερο προσωπικό της στυλ με αναγνωρίσιμες μελωδίες να παρεμβάλονται και πάλι τις συνθέσεις της και να "σχολιάζουν" και αυτές με τον τρόπο τους (για παράδειγμα στο τραγούδι "Μολότοφ" υπάρχει ένα κομμάτι από τη μελωδία του Εθνικού Ύμνου). Οι στίχοι της ισορροπούν ανάμεσα στην ποίηση και τη στιχουργική και είναι και πάλι πολύ καυστικοί, κριτικοί απέναντι στην κοινωνική και πολιτική κατάσταση, με μια αισθητική σαφώς "αντιεξουσιαστική" (θα ακούσετε αναφορές σε μολότοφ, αριστερές στροφές, προκηρύξεις, μεσάζοντες), ιδιαίτερα σκωπτικοί σε πολλές περιπτώσεις με μια λεπτή ειρωνεία, χωρίς να απουσιάζει το ερωτικό περιεχόμενο εκφρασμένο με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Θα το πω όσο πιο απλά μπορώ. Η Παναγιωτοπούλου σφάζει με το βαμβάκι, είναι αιχμηρή, είναι εύστοχη και ασκεί έντονη κοινωνική κριτική με έναν τρόπο "αθώο" αλλά καίριο. Βοηθά σε αυτό η εξαιρετική της φωνή, η καθάρια εκφραστικότητά της, η γενικότερη λιτότητα που επιλέγει για να πει σπουδαία πράγματα που βάζουν το μυαλό σε κίνηση. Δώστε την ίδια προσοχή σε όλα τα κομμάτια, όπως επίσης και στην εξαιρετική φωνή της Μαρίας Παπαγεωργίου που κάνει εδώ το δισκογραφικό της ντεμπούτο ερμηνεύοντας ένα τραγούδι και κάνοντας φωνητικά σε αρκετά ακόμα.
Το να αναφερθώ σε κάθε ένα τραγούδι ξεχωριστά το θεωρώ άστοχο και γι’αυτό δεν θα το κάνω. Για την ακρίβεια μέχρι τελευταία στιγμή είχα αμφιβολίες αν έπρεπε να αποτολμήσω να γράψω άποψη για αυτόν τον δίσκο αλλά δεν μπορούσα να μην τον παρουσιάσω καθώς θέλω να μάθει για αυτόν όσο περισσότερος κόσμος γίνεται. Απλά αποκτήστε τον (και αυτόν και τον "Οίκο αντοχής") και ακούστε με προσοχή τα τραγούδια του. Είναι ένας δίσκος που μοιάζει με μονόπρακτο, έχει μια θεματολογία και μια ατμόσφαιρα ενιαία, έχει πολλά νοήματα κρυμμένα και άλλα πολύ σαφή. Μην περιμένετε να γίνει "σουξέ" κανένα από τα κομμάτια. Ούτως ή άλλως δεν ήταν αυτή η πρόθεση των δημιουργών. Είναι δίσκος που... μας βάζει δύσκολα και πολύ καλά κάνει. Τον θεωρώ από τώρα ανάμεσα στους κορυφαίους της χρονιάς.
Ακούστε το τραγούδι "Δεν έχεις να πληρώσεις" εδώ Ακούστε το τραγούδι "Ψηφιδωτό" εδώ
~Κάθε Τρίτη θα αναρτώ μία παρουσίαση καινούριου δίσκου~
Μουσική - Στίχοι - Ερμηνεία - Ενορχήστρωση: Αλκίνοος Ιωαννίδης Παίζουν / Συμμετέχουν: Η Συμφωνική Ορχήστρα της Βουλγάρικης Εθνικής Ραδιοφωνίας, το φωνητικό σχήμα "Εν φωναίς" και η Σόνια Θεοδωρίδου
Το εξώφυλλο του δίσκου είναι έργο του Άντη Ιωαννίδη, πατέρα του Αλκίνοου
Υπάρχει μια γενικότερη διαμάχη στο ελληνικό τραγούδι γύρω από τις "ταμπέλες", τα διαφορετικά είδη και τη σχέση που αυτά έχουν μεταξύ τους. Κάποιοι χωρίζουν το τραγούδι σε "έντεχνο" και "λαϊκοποπ", κάποιοι σε "ποιοτικό" και "εμπορικό" και πάει λέγοντας. Η γενική τάση είναι να υπάρχουν στο μυαλό μας δύο όχθες. Η απο δω, η όχθη του "καλού τραγουδιού" και η "απέναντι όχθη", η όχθη του ευτελούς τραγουδιού. Επειδή όλα αυτά είναι εντελώς σχηματικά και πολλές φορές κρύβουν την πραγματικότητα, προσωπικά έχω κατασταλάξει σε ένα πράγμα: βγάζω το καπέλο σε όσους δημιουργούς καταφέρνουν να εκδόσουν κάποιο δίσκο ή να κάνουν εμφανίσεις επειδή έχουν πραγματικά κάτι να πουν, επειδή έχουν την ανάγκη της καλλιτεχνικής έκφρασης, της επικοινωνίας με το κοινό μέσω της τέχνης τους και όχι επειδή το επιβάλλει η δισκογραφική εταιρία ή το κοινό των φανατικών θαυμαστών. Εξέχουσα θέση ανάμεσα στους καλλιτέχνες που τηρούν την παραπάνω στάση κατέχει για μένα ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, παρότι δεν συγκαταλέγεται σε αυτό που λέμε "στους αγαπημένους μου καλλιτέχνες". Αυτό ίσως δίνει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην εξαιρετική γνώμη που έχω σχηματίσει για αυτόν και την καλλιτεχνική του πορεία, καθώς τον κρίνω μακριά από κάθε λογική "φαν".
Σαν γνήσιος καλλιτέχνης λοιπόν, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης έκανε ένα διάλειμμα από τον προηγούμενο δίσκο του για να μπορέσει να μαζέψει εμπειρίες και γνώσεις που θα του επέτρεπαν να ξαναγράψει τραγούδια που να έχουν λόγο ύπαρξης. Η έμπνευση ξαναήρθε με τη μορφή "νεροποντής που περιμένει μια ζωή" και έτσι προέκυψε ο νέος δίσκος με τον τίτλο "Νεροποντή", σε μουσική, στίχους, ερμηνείες και ενορχήστρωσηαπό τον ίδιο. Το 6χρονο διάλειμμά του βεβαίως μόνο αργία δεν ήταν, αλλά αντιθέτως ήταν απόλυτα δημιουργικό, καθώς έκανε σημαντικότατα πράγματα που τον βοηθούν να εξελιχθεί καλλιτεχνικά. Έγραψε μουσική για θέατρο, έκανε έναν δίσκο με παραδοσιακά κυπριακά τραγούδια, συνεργάστηκε επί σκηνής, σε μια πολύ δουλεμένη συνάντηση, με την Χαρούλα Αλεξίου και τον Σωκράτη Μάλαμα και κυρίως έκανε κάτι πολύ σπάνιο για Έλληνα τραγουδοποιό. Πήγε για 6 μήνες στη μακρινή Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας ώστε να μελετήσει κλασική μουσική δίπλα στον σπουδαίο Μπόρις Τίσιενκο και άλλους σημαντικούς μουσικούς.
Όλες οι παραπάνω εμπειρίες του, ό,τι αποκόμισε από τα ταξίδια του και τις συνεργασίες του, ό,τι έζησε σε αυτά τα 6 χρόνια είναι καλά χωνεμένο μέσα στη "Νεροποντή". Ένας δίσκος στον οποίο κυριαρχεί η ποιότητα και η προσεγμένη δουλιά . Για τον Αλκίνοο Ιωαννίδη το πιο εύκολο θα ήταν να γράψει δυο-τρία εύκολα τραγουδάκια, πατώντας πάνω σε προηγούμενες δουλιές του, που θα του εξασφάλιζαν ένα - ή και παραπάνω - μεγάλο σουξέ. Εκείνος όμως διάλεξε τον δύσκολο δρόμο κι έτσι έφτιαξε έναν δίσκο με ελαφρώς πιο "δύσκολα" ακούσματα απ'ό,τι μας έχει συνηθίσει, με καλα κρυμμένα νοήματα που απαιτούν αρκετές ακροάσεις και ανοιχτό μυαλό από τον ακροατή. Είπαμε άλλωστε ότι ο πραγματικά ποιοτικός καλλιτέχνης οφείλει πάντα να ψάχνεται δημιουργικά και να προσπαθεί να βελτιώνεται. Νιώθω ότι ο Ιωαννίδης αυτό ακριβως κάνει στη "Νεροποντή", βάζοντας στις συνθέσεις του πολλά στοιχεία από την κλασική μουσική, πολλά λυρικά και συμφωνικά στοιχεία, ακόμη και βυζαντινά, μαζί με παραδοσιακά και έντεχνα. Βεβαίως η "Νεροποντή" δεν είναι κάτι το εντελώς τολμηρό, πατάει σίγουρα στο γνωστό ύφος του Κύπριου τραγουδοποιού, αλλά ταυτόχρονα τον πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Όλες οι συνθέσεις χαρακτηρίζονται από ποιότητα, ενώ για ακόμη μια φορά ο Ιωαννίδης "ψάχτηκε" (και πολύ καλά έκανε) με τις ενορχηστρώσεις.
Οι στίχοι του είναι κατά κύριο λόγο βιωματικοί. Περιγραφές από καταστάσεις που έχει ζήσει, εσωτερικές αναζητήσεις, έντονος αυτοσαρκασμός και δόση χιούμορ, χωρίς να παραλείπονται σαφείς κοινωνικοπολιτικές αιχμές. Πιο αναλυτικά, ο Αλκίνοος έχει γράψει στο δίσκο αυτό για το χρόνο που περνά (Να φέξει ο καιρός /κεράκια χιλιάδες να ανάψουν / φυσώ και τα σβήνω / τα χρόνια περνούν ευτυχώς), για την πολιτική και κοινωνική κατάσταση στα Βαλκάνια με αφορμή τον ξεσηκωμό του Δεκέμβρη και τις μνήμες του από Κύπρο και Σερβία (στο αφηγηματικό τραγούδι "Πατρίδα"), για το γεγονός ότι έγινε πατέρας (στο τραγούδι "Παιδί"), ενώ έχει γράψει και δύο αυτοσαρκαστικά τραγούδια, το ένα ("Ήταν ανάγκη;") με αφορμή το γεγονός ότι ο χρόνος αφήνει πάνω του σημάδια και το άλλο ("Επιτυχία!"), που είναι ένα απλό τετράστιχο, "για την πιθανότητα μεταστροφής μου - ή και συναδέρφων - προς το εμπορικότερο", όπως σημειώνει ο ίδιος στο βιβλιαράκι του δίσκου. Οι ερμηνείες του είναι σε υψηλό επίπεδο, όπως μας έχει συνηθίσει, με αρκετή θεατρικότητα (όπου χρειαζόταν) και χωρίς να παρασύρεται σε υπερβολές. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο δίσκο συμμετέχουν η Συμφωνική Ορχήστρα της Βουλγάρικης Ραδιοφωνίας, το φωνητικό σχήμα "Εν φωναίς" και η σημαντική λυρική καλλιτέχνις Σόνια Θεοδωρίδου.
Θεωρώ τη "Νεροποντή" έναν από τους καλύτερους δίσκους που ακούσαμε τα τελευταία χρόνια, μια προσεγμένη και ποιοτική δουλιά που σίγουρα εμπλουτίζει την προσωπική δισκογραφία του Αλκίνοου Ιωαννίδη και δείχνει ότι κάνει διαρκώς βήματα προς τα εμπρός.
~Κάθε Τρίτη θα αναρτώ μία παρουσίαση καινούριου δίσκου~
