Σημαίες των Ινουίτ και του κόμματος Ινουίτ Ατακατιγκίτ
SAP (Socialistisk Arbejderparti)
Για μια ελεύθερη και αποστρατιωτικοποιημένη Αρκτική – Υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας – Υπεράσπιση του λαού και της φύσης της Γροιλανδίας
Με τις επανειλημμένες απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία και τα σχόλια του αντιπροέδρου του Τζ. Ντ. Βανς για τον αριθμό του αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού στη Γροιλανδία, ο ιμπεριαλιστικός ανταγωνισμός για τη Γροιλανδία έχει κάνει ένα νέο αποφασιστικό βήμα.
Ο μακροχρόνιος αγώνας για την προστασία της Αρκτικής και του λαού Ινουίτ από τον πόλεμο και τη στρατιωτικοποίηση βρίσκεται σε βαθιά κρίση. Η απειλή μιας κούρσας εξοπλισμών στην κορυφή του κόσμου και ένα ακόμη αχαλίνωτο κυνήγι για τους φυσικούς πόρους του πληθυσμού απειλεί όχι μόνο την ύπαρξη των κατοίκων της Γροιλανδίας, αλλά ολόκληρου του κόσμου. Η μεγαλύτερη εγγύηση για την ειρήνη και την ήπια διαχείριση της Αρκτικής βρίσκεται στις οργανώσεις και τα αντιπροσωπευτικά όργανα των ιθαγενών πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένου του κοινοβουλίου της Γροιλανδίας, του Ινατσισαρσούτ, και του Περιφερειακού Συμβουλίου των Ινουίτ[1].
Ο Τραμπ λέει ξεκάθαρα αυτό που ο «ευγενικός» δανικός ιμπεριαλισμός προσπάθησε να κρύψει: ότι σύμφωνα με τη λογική του καπιταλισμού, οι χώρες, οι άνθρωποι και οι λαοί είναι, στην καλύτερη περίπτωση, εμπορεύματα – στη χειρότερη, λάφυρα πολέμου. Για τον ίδιο λόγο, το αίτημα του Τραμπ για επαναδιαπραγμάτευση της σχεδόν 200 ετών συμμαχίας μεταξύ της δανικής και της αμερικανικής αστικής τάξης έχει οδηγήσει τη Δανία σε πλήρη αποικιοκρατική υστερία. Το αποκορύφωμα της υστερίας είναι, φυσικά, η λογοκρισία του ντοκιμαντέρ για την εξόρυξη κρυολίθου στη Δανία, το οποίο αφαιρέθηκε από το διαδίκτυο αυτή την εβδομάδα ως αποτέλεσμα προφανών πολιτικών πιέσεων στις οποίες εμπλέκονται κορυφαία κυβερνητικά κλιμάκια. Η λογοκρισία αυτή ήταν βαθιά προκατειλημμένη και με την αφαίρεση του υλικού των πηγών, είναι πλέον δύσκολο, αν όχι αδύνατο, για πολλούς πολίτες να προσανατολιστούν σε μια κρίσιμη κοινωνική συζήτηση.
Η σημασία του κρυόλιθου
Ο πανικός της αστικής τάξης στη Δανία πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα του τεράστιου πλούτου που κατάφεραν να αποσπάσουν οι Δανοί καπιταλιστές από τη Γροιλανδία μέσω της εξόρυξης του κρυόλιθου. Παρά το γεγονός ότι το δανικό κράτος πληρώθηκε για να επιτρέψει στους Δανούς καπιταλιστές να κλέψουν τα ορυκτά της Γροιλανδίας, οι κληρονόμοι του Βέμπερ [Τέομπαλντ Βέμπερ, ιδρυτής της Kryolitfabrikken Øresund, σ.σ.] έλαβαν ο καθένας τους επιστροφή όχι λιγότερο από το 40% του ενός εκατομμυρίου που είχαν κληρονομήσει ο καθένας τους κατά το θάνατο του πατέρα τους. Τέτοια εισοδήματα δεν προκύπτουν από κανονικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, αλλά αποκλειστικά από μονοπώλια και αποικιακά έσοδα. Η επανεπένδυση αυτού του εισοδήματος δημιούργησε τη Δανία που γνωρίζουμε σήμερα. Ο Κ. Φ. Τίτγκεν, ο πατέρας της σύγχρονης καπιταλιστικής τάξης της Δανίας, ήταν ο άνθρωπος πίσω από την κατασκευή του ορυχείου στο Ιβιττούουτ. Η εξόρυξη του κρυόλιθου πρέπει επομένως να θεωρηθεί ως ένα καθοριστικό μέρος της πρωταρχικής συσσώρευσης που επέτρεψε τη μετατροπή της Δανίας σε βιομηχανική κοινωνία.
Χωρίς τον κρυόλιθο, το αλουμίνιο πιθανότατα δεν θα είχε γίνει ποτέ ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο μέταλλο και οι εκτεταμένες δυνατότητές του δεν θα είχαν ωφελήσει την ανθρωπότητα. Η Δανία και οι ΗΠΑ έχουν μοιραστεί τα κέρδη από την εκμετάλλευση του κρυολίθου περίπου στα ίσα μεταξύ τους. Για τις ΗΠΑ, επέτρεψε την ταχεία ανάπτυξη της πολεμικής αεροπορίας, η οποία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εξασφάλισε στις ΗΠΑ αποφασιστική επιρροή στην παγκόσμια αγορά. Ο παραγόμενος πλούτος και η αξία αυτού του πεπρωμένου δεν μπορούν να μετρηθούν με αριθμούς. Το τι άξιζε η ύπαρξη ενός εντελώς μοναδικού τόπου στον κόσμο, όπου αυτά τα σπάνια ορυκτά βρίσκονταν ελεύθερα στο έδαφος και χρησιμοποιούνταν από τον τοπικό πληθυσμό για την κατεργασία των δερμάτων, χάνεται σε ζητήματα ιστορικής ηθικής. Όπως και άλλοι αποικιοκρατούμενοι λαοί, οι Ινουίτ της Γροιλανδίας έμειναν με μια τρύπα στο έδαφος, όπου θα μπορούσαν να είχαν τεθεί τα θεμέλια για την ανάπτυξη της δικής τους κοινωνίας και οικονομίας για αιώνες.
Η αποικιοκρατία στις ΗΠΑ – και στη Δανία
Η θρασύτατη απαίτηση του Τραμπ για έλεγχο της Γροιλανδίας είναι απλώς η συνέχεια της αποικιοκρατικής, αυτοκρατορικής και ρατσιστικής σκέψης που έχει καθορίσει τη δανική και αμερικανική πολιτική απέναντι στη Γροιλανδία. Μέσα από έναν μακρύ και επίπονο πολιτικό αγώνα, ο λαός της Γροιλανδίας έχει κερδίσει τα νομικά και τυπικά δικαιώματα ανεξαρτησίας. Αλλά ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός αντιμετωπίζει με βαθύτατη δυσπιστία τον σχηματισμό κρατών από αυτόχθονες λαούς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, ακόμη και υπό την ηγεσία των Δημοκρατικών, εργάστηκαν στοχευμένα για να αποκτήσουν επιρροή στην ελίτ της Γροιλανδίας και να τη συνδέσουν με τις ΗΠΑ.
Το απλό γεγονός ότι αυτή η εκμετάλλευση ήρθε στο φως της δημοσιότητας δημιούργησε αποικιοκρατική υστερία στη Δανία, όπου ο αποικιοκρατικός ρατσισμός κατά των Γροιλανδών συμπολιτών μας έχει αφεθεί ελεύθερος – για παράδειγμα, με ιδέες ότι η ανεξαρτησία της Γροιλανδίας θα πρέπει να έχει συνέπειες για τους Γροιλανδούς στη Δανία. Πρέπει να απορριφθεί κατηγορηματικά ότι οι αποφάσεις σχετικά με το καθεστώς της Γροιλανδίας θα πρέπει να έχουν οποιαδήποτε επίπτωση στους Γροιλανδούς που ζουν στη Δανία και αποτελούν μέρος της δανικής κοινωνίας.
Πρέπει επίσης να καταγγελθεί έντονα το γεγονός ότι η δανική κυβέρνηση, η οποία κατά τα άλλα υποστήριξε το γροιλανδικό σύνθημα «Τίποτα για τη Γροιλανδία χωρίς τη Γροιλανδία», περιόδευσε ταυτόχρονα σε όλη την Ευρώπη –ΧΩΡΙΣ τη Γροιλανδία– για να συγκεντρώσει υποστήριξη για την υπεράσπιση του «Βασιλείου»! Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας είναι απολύτως ικανή να διαπραγματευτεί την ασφάλεια – το κάνει ήδη όταν διαπραγματεύεται συμβάσεις παραχώρησης και εμπορίου.
Τα καθήκοντά μας
Η εργατική τάξη της Δανίας και η Αριστερά έχουν ιδιαίτερη ευθύνη απέναντι στον λαό της Γροιλανδίας. Είναι δυστυχώς αλήθεια ότι ένας έντονος εφησυχασμός χαρακτηρίζει μεγάλα τμήματα του δανέζικου εργατικού κινήματος σε σχέση με τον λαό της Γροιλανδίας. Με σημαντικές εξαιρέσεις, πάρα πολλοί από εμάς πίστεψαν ότι αρκούσε να «αφήσουμε το ζήτημα στους Γροιλανδούς» και έτσι, στην πράξη, να αποφύγουμε να ασχοληθούμε με τα πολύπλοκα ιστορικά και σύγχρονα ζητήματα που αφορούν τη Γροιλανδία. Αυτό πρέπει να διορθωθεί.
Πρώτα απ' όλα, συμμετέχοντας στη διοργάνωση συζητήσεων σχετικά με την ιστορία της Γροιλανδίας και το σήμερα και καλώντας τους ακτιβιστές και τους πολίτες της Γροιλανδίας στη Δανία να συνεισφέρουν με την κατανόηση και τις προοπτικές τους – όχι μόνο στη Γροιλανδία, αλλά και σε ολόκληρη τη δανική κοινωνία. Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε όλους τους κύκλους στους οποίους δραστηριοποιούμαστε. Ταυτόχρονα, θέλουμε η διδασκαλία της ιστορίας της Γροιλανδίας και της δανικής αποικιοκρατίας να ενταχθεί στο σχολικό πρόγραμμα σπουδών. Κανένα παιδί δεν πρέπει να δει τη Μαρμάρινη Εκκλησία χωρίς να γνωρίζει ότι, όταν ολοκληρώθηκε, ονομαζόταν επίσης Ορυχείο Αλουμινίου.
Ταυτόχρονα, πρέπει να μάθουμε περισσότερα για τις μετα-αποικιακές συγκρούσεις και τα μη ορατά ζητήματα που αντιμετωπίζει ο αποικιοκρατούμενος πληθυσμός – ιδίως η εργατική τάξη. Ένα εξωφρενικό παράδειγμα αυτού του γεγονότος είναι, όταν επιτρέπεται σε «οικονομικούς εμπειρογνώμονες» να φωνάζουν, σχεδόν χωρίς αντίλογο, όταν αναφέρεται η συνολική αξία μιας πρώτης ύλης (κρυόλιθος) ως στοιχείο αξιολόγησης του τι έχει αποσπάσει η αποικιοκρατική δύναμη από την αποικιοκρατούμενη χώρα. Παρόλο που οι ερευνητές της αποικιοκρατίας επισημαίνουν ήδη στο ντοκιμαντέρ τη σημασία αυτού του στοιχείου, όταν σχεδόν όλη αυτή η αξία –κατά προσέγγιση– μεταφέρεται από το ΑΕΠ της Γροιλανδίας στο ΑΕΠ της Δανίας. Θα πρέπει επίσης να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων και στην ενεργό δράση του δανικού κράτους για την αποτροπή της γέννησης μισής γενιάς παιδιών από τη Γροιλανδία.
Αιτήματα που μπορούν να στηρίξουν τον αγώνα των Γροιλανδών για ανεξαρτησία
Ενώ υποστηρίζουμε πλήρως την επιθυμία της Γροιλανδίας για ανεξαρτησία και κατανοούμε ότι οι Γροιλανδοί δεν έχουν εμπιστοσύνη στη δυνατότητα ίσης μεταχείρισης, θέλουμε να διατηρήσουμε τις καλύτερες δυνατές σχέσεις με τον λαό της Γροιλανδίας. Μας συνδέει όχι μόνο η ιστορία, αλλά και οικογενειακοί και φιλικοί δεσμοί. Ωστόσο, αυτή η επιθυμία έχει νόημα μόνο εάν η Γροιλανδία υποστηριχθεί ώστε να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της επικράτειάς της, και πρέπει να απαιτήσουμε να μη χρησιμοποιηθεί κανένας οικονομικός εξαναγκασμός για να ασκηθεί πίεση στις πολιτικές επιλογές του λαού της Γροιλανδίας.
Ταυτόχρονα, απαιτούμε να γίνουν τα ταξίδια μεταξύ Δανίας και Γροιλανδίας προσιτά για όλους όσοι έχουν οικογένεια στη Γροιλανδία. Θα εργαστούμε για να διασφαλίσουμε ότι η ανεξαρτησία της Γροιλανδίας δεν θα πιέσει τη Γροιλανδία να προβεί σε καταστροφικές παραχωρήσεις ούτε θα αναγκάσει τη Γροιλανδία να υποκύψει σε οποιαδήποτε μορφή στρατιωτικής πίεσης. Ταυτόχρονα, απορρίπτουμε κάθε διαδικασία που δεν αποσκοπεί στη συμμετοχή ολόκληρου του λαού της Γροιλανδίας, αλλά εστιάζει σε μικρές ελίτ.
Ως εκ τούτου, απαιτούμε επίσης να δοθεί στη Γροιλανδία πλήρης και απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλες τις μελέτες για το υπέδαφος της Γροιλανδίας και να παρουσιαστούν στον πληθυσμό της Αρκτικής όλες οι στρατιωτικές συμφωνίες που αφορούν την Αρκτική. Όταν το δανέζικο κράτος και η δανέζικη αστική τάξη συνεχίζουν να ισχυρίζονται πόσο δύσκολο ήταν να βγάλουν χρήματα από τη λεηλασία της Αρκτικής, απαιτούμε να παρουσιαστούν όλοι οι απολογισμοί, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών των μερισμάτων των μετοχών.
Η ανάπτυξη ενός κατάλληλου προγράμματος για τις σχέσεις μεταξύ της Γροιλανδίας και της Δανίας, ως πρώην αποικιακής δύναμης, απαιτεί την πλήρη συμμετοχή και ανεξαρτησία της Γροιλανδίας. Ως εκ τούτου, εκφράζουμε την ικανοποίησή μας για τη συμβολή της δανικής αριστερής πτέρυγας στο Ινουίτ Ατακατιγκίτ [Κοινότητα Ινουίτ: σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Γροιλανδίας] και τους ευχόμαστε επιτυχία στις εκλογές.
Μετάφραση: elaliberta.gr
SAP (Socialistisk Arbejderparti), ”For et frit og afmilitariseret Arktis – Forsvar Grønlands selvstændighed – Forsvar den grønlandske befolkning og natur”, Socialistisk Information, 23 Φεβρουαρίου 2025, https://socinf.dk/for-et-frit-og-afmilitariseret-arktis-forsvar-groenlands-selvstaendighed-forsvar-den-groenlandske-befolkning-og-natur/.
SAP, “For a free and demilitarized Arctic – Defend Greenland’s independence – Defend the Greenlandic people and nature”, International Viewpoint, 20 Μαΐου 2025, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article9006.
Σημειώσεις
[1] [Σ.τ.Μ.:] Inuit Circumpolar Council: είναι ο οργανισμός που εκπροσωπεί τους 180.000 περίπου Ινουίτ και Γιουπίκ οι οποίοι ζούν στην Αλάσκα (ΗΠΑ), τον καναδά, την Γροιλανδία (Δανία) και τη Χερσόνησο Τσούκσι (Αυτόνομη Περιφέρεια Τσουκότκα, Ρωσία). Το ICC αναγνωρίστηκε από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC) και έλαβε ειδικό συμβουλευτικό καθεστώς (κατηγορία ΙΙ) στα Ηνωμένα Έθνη το 1983. “Inuit Circumpolar Council”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Inuit_Circumpolar_Council.
