Πώς ένα παράσιτο της γάτας «κυριεύει» τον ανθρώπινο εγκέφαλο

Το τοξόπλασμα χρησιμοποιεί ανοσοκύτταρα ως «Δούρειους Ιππους» και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα συμπεριφοράς.

Ένα παράσιτο που «πλήττει» τις γάτες και μεταδίδεται μέσω των κοπράνων τους μπορεί να διεισδύσει στον ανθρώπινο εγκέφαλο πιθανώς προκαλώντας αυτοκτονικές σκέψεις και γενικότερα επικίνδυνες συμπεριφορές. Το τοξόπλασμα, περί ου ο λόγος, λαμβάνει τον έλεγχο εξειδικευμένων κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος τα οποία και χρησιμοποιεί ως «Δούρειους Ιππους» προκειμένου να εισέλθει στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

• Στο φως ο μηχανισμός επίθεσης του παρασίτου

Επιστήμονες από το Κέντρο Μεταδοτικών Νόσων της Σουηδίας το οποίο έχει την έδρα του στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Στοκχόλμη αναφέρουν με δημοσίευσή τους στην on-line επιθεώρηση «PLoS Pathogens» ότι ανακάλυψαν τον μηχανισμό που επιτρέπει στο Toxoplasma gondii – ένα μονοκύτταρο παράσιτο – να περνά από τον ανθρώπινο γαστρεντερικό σωλήνα στον εγκέφαλο επιδρώντας πιθανότατα στη συμπεριφορά.
Οι ερευνητές έδειξαν ότι το παράσιτο μπορεί να μολύνει τα δενδριτικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος κάνοντάς τα να εκλύουν έναν νευροδιαβιβαστή (GABA) ο οποίος επιτρέπει τόσο στα μολυσμένα κύτταρα όσο και στο παράσιτο να διαπεράσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, το φυσικό φράγμα του οργανισμού που προστατεύει τον εγκέφαλο.
Το Toxoplasma gondii μπορεί να επιβιώσει στον οργανισμό πολλών και διαφορετικών ειδών, ωστόσο ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του μόνο στις γάτες οι οποίες και εκκρίνουν το παράσιτο στα κόπρανά τους. Μελέτες έχουν δείξει ότι το τοξόπλασμα επηρεάζει τη συμπεριφορά αρουραίων και ποντικών, καθιστώντας τους πιο ευάλωτα θηράματα των γατών.

• Μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού μολύνεται με τοξόπλασμα

Στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού – για παράδειγμα ποσοστό της τάξεως του 40% του γενικού πληθυσμού στη Βρετανία – μολύνεται με τοξόπλασμα είτε μέσω άμεσης επαφής με γάτες ή μέσω της κατανάλωσης κρέατος ή λαχανικών που δεν έχουν μαγειρευτεί καλά. Παρά το μεγάλο αυτό ποσοστό μόλυνσης του πληθυσμού με το παράσιτο τα περισσότερα άτομα δεν εμφανίζουν συμπτώματα – ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά τα έμβρυα των οποίων οι μητέρες μολύνονται με τοξόπλασμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους.
Πρόσφατες μελέτες μαρτυρούν επίσης ότι το τοξόπλασμα μπορεί να «πυροδοτήσει» ψυχικές νόσους στον άνθρωπο, συμπεριλαμβανομένης της σχιζοφρένειας – ωστόσο από τις μελέτες αυτές δεν έχει προκύψει αιτιώδης σχέση μεταξύ του παρασίτου και της εμφάνισης των ψυχικών νόσων.
Τώρα ο Αντόνιο Μπάραγκαν και οι συνεργάτες του από το Κέντρο Μεταδοτικών Νόσων της Σουηδίας ανακάλυψαν ότι όταν μόλυναν ανθρώπινα δενδριτικά κύτταρα – τα οποία δεν αποτελούν μέρος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος – με τοξόπλασμα, τα κύτταρα αυτά άρχισαν να εκλύουν τον νευροδιαβιβαστή GABA ο οποίος παράγεται φυσιολογικά από τα εγκεφαλικά κύτταρα.

• Τα δενδριτικά κύτταρα ως άλλοι «Δούρειοι Ιπποι»

«Ηταν αναπάντεχο το αποτέλεσμα ότι το τοξόπλασμα έκανε τα κύτταρα της άμυνας του ανοσοποιητικού συστήματος να εκλύουν GABA. Το νέο αυτό αποτέλεσμα που ήταν άγνωστο μέχρι σήμερα στους επιστήμονες σημαίνει πως το παράσιτο έχει την ικανότητα να παρεμβαίνει και να χειρίζεται επιδέξια το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα» ανέφερε ο δρ Μπάραγκαν.
Στο πλαίσιο της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν ανθρώπινα δενδριτικά κύτταρα τα οποία καλλιεργήθηκαν σε δοκιμαστικό σωλήνα αλλά διεξήχθησαν και πειράματα σε ποντίκια – σύμφωνα με τα πειράματα, μολυσμένα με τοξόπλασμα δενδριτικά κύτταρα περνούσαν πιο εύκολα σε σύγκριση με άλλα δενδριτικά κύτταρα που δεν είχαν μολυνθεί με το παράσιτο στον εγκέφαλο των πειραματόζωων. «Δείξαμε ότι το ίδιο συμβαίνει σε ανθρώπινα δενδριτικά κύτταρα που ελήφθησαν από υγιείς δότες αλλά και σε μοντέλα ποντικών. Τα αποτελέσματά μας μαρτυρούν ότι το παράσιτο χρησιμοποιεί τα δενδριτικά κύτταρα ως ‘Δούρειους Ιππους’ ώστε να ‘ταξιδέψει’ μαζί τους από το ανθρώπινο γαστρεντερικό σύστημα στον εγκέφαλο» τόνισε ο δρ Μπάραγκαν.
Ο ερευνητής προσέθεσε ότι η ομάδα του δεν μελέτησε αλλαγές στη συμπεριφορά ατόμων μολυσμένων με τοξόπλασμα, καθώς τέτοιου είδους μελέτες έχουν διεξαχθεί στο παρελθόν. «Αντί για αυτό, δείξαμε για πρώτη φορά πώς το παράσιτο συμπεριφέρεται εντός του οργανισμού του ξενιστή του – πώς δηλαδή εισέρχεται στον εγκέφαλο και λαμβάνει τον έλεγχο νευροδιαβιβαστών».

• Ο GABA και η «εξίσωση» της ψυχικής ισορροπίας

Σημειώνεται ότι ο νευροδιαβιβαστής GABA (γ-αμινοβουτυρικό οξύ) εμπλέκεται, μεταξύ άλλων, στην αναστολή του αισθήματος φόβου και άγχους. Αρουραίοι και ποντίκια που έχουν μολυνθεί με τοξόπλασμα δεν δείχνουν φόβο απέναντι στις γάτες. Ο δρ Μπάραγκαν υποστηρίζει μάλιστα ότι τα μολυσμένα με τοξόπλασμα δενδριτικά κύτταρα μπορούν να συνεχίσουν να οδηγούν σε παραγωγή GABA, ακόμη και όταν έχουν πια εισέλθει στον εγκέφαλο.
Αλλοι επιστήμονες έχουν δείξει ότι το τοξόπλασμα μπορεί να παράγει μια άλλη νευρική ουσία που ονομάζεται L-dopa – πρόκειται για έναν χημικό προάγγελο του νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη. Είναι πιθανό και η L-dopa να επιδρά στη συμπεριφορά των θηλαστικών αλλάζοντάς την. «Πολλές νευροψυχιατρικές διαταραχές αφορούν απορύθμιση διαφορετικών νευροδιαβιβαστών. Εάν επηρεαστεί ο ένας, τότε μπορεί να επηρεαστούν και άλλοι ή η ισορροπία μεταξύ τους. Το ποιον ακριβώς ρόλο έχει ο GABA σε αυτήν την εξίσωση αποτελεί ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί στο μέλλον» είπε ο δρ Μπάραγκαν.
Προσέθεσε ότι δεν έχει ακόμη αποδειχθεί εάν το τοξόπλασμα μπορεί να επιδράσει στη συμπεριφορά ή στην ψυχική κατάσταση των ατόμων που μολύνονται με αυτό καθώς τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των σχετικών μελετών είναι πρώιμα. Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογράμμισε «πιστεύουμε ότι η νέα γνώση είναι σημαντική για την περαιτέρω κατανόηση των πολύπλοκων αλληλεπιδράσεων που αφορούν ορισμένα μείζονα ζητήματα δημόσιας υγείας στα οποία η σύγχρονη επιστήμη δεν έχει δώσει ακόμη ολοκληρωμένη εξήγηση». Ο ερευνητής κατέληξε τονίζοντας ότι «είναι κρίσιμο το να υπογραμμίσουμε πως ο άνθρωπος ζει ‘συντροφιά’ με αυτό το παράσιτο επί πολλές χιλιετίες. Ετσι οι σημερινοί φορείς του τοξοπλάσματος δεν πρέπει να ανησυχούν ιδιαιτέρως».
Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ

Δείτε Περισσότερα: http://www.otherside.gr/2012/12/pws-parasito-gatas-kyrieuei-anthrwpino-egkefalo/#ixzz3FJ7RAsjc

Θεραπείες για την τοξοπλάσμωση

Θεραπείες για την τοξοπλάσμωση

Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι δεν χρειάζονται θεραπεία τοξοπλάσμωση. Αλλά αν είστε κατά τα άλλα υγιείς και έχουν σημεία και συμπτώματα της οξείας τοξοπλάσμωσης, Ο γιατρός σας μπορεί να συνταγογραφήσει τα ακόλουθα φάρμακα:
Pyrimethamine (Πυριμεθαμίνη). Αυτό το φάρμακο για την ελονοσία είναι επίσης χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της τοξοπλάσμωσης. Είναι ένα ανταγωνιστή του φυλλικού οξέος, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να αποτρέψει το σώμα σας από την απορρόφηση της βιταμίνης Β σημαντικό φυλλικού οξέος (φολικό οξύ, βιταμίνη Β-9, βιταμινών του συμπλέγματος Β), ειδικά όταν λαμβάνουν υψηλές δόσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για το λόγο αυτό, Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει τη λήψη επιπλέον φολικό οξύ. Άλλες πιθανές παρενέργειες του πυριμεθαμίνη περιλαμβάνουν καταστολή του μυελού των οστών και ηπατική τοξικότητα.
Σουλφαδιαζίνη. Αυτό το αντιβιοτικό χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τη θεραπεία της πυριμεθαμίνης τοξοπλάσμωση.
Αντιμετωπίζοντας τους ανθρώπους με HIV / AIDS
Αν έχετε τον ιό HIV / AIDS, η θεραπεία επιλογής για την τοξοπλάσμωση είναι επίσης πυριμεθαμίνη και σουλφαδιαζίνη, μαζί με το φολικό οξύ. Μια εναλλακτική λύση είναι πυριμεθαμίνη λαμβάνεται μαζί με κλινδαμυκίνη (Cleocin) - Ένα αντιβιοτικό που μπορεί να προκαλέσει μερικές φορές σοβαρή διάρροια.
Μπορεί να χρειαστεί να λάβουν αυτά τα φάρμακα για τη ζωή. Ο γιατρός σας μπορεί να εξετάσει τη διακοπή της θεραπείας τοξοπλάσμωση αν μετράνε CD4 σας - η ποσότητα ενός συγκεκριμένου λευκών αιμοσφαιρίων στο αίμα σας - εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλή για τουλάχιστον τρεις έως έξι μήνες. Οι παρενέργειες των περισσότερων φαρμάκων μπορεί να είναι πιο σοβαρή σε άτομα με HIV / AIDS.
Θεραπεία έγκυες γυναίκες και τα μωρά
Αν είστε έγκυος και σήμερα έχουν προσβληθεί από τοξοπλάσμωση, αλλά το μωρό σας δεν επηρεάζεται, μπορεί να σας δοθεί το αντιβιοτικό σπιραμυκίνη. Η χρήση αυτού του φαρμάκου μπορεί να μειώσει την πιθανότητα ότι το μωρό σας θα μολυνθεί, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο εσάς ή το παιδί σας. Μολονότι χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία της τοξοπλάσμωση στην Ευρώπη, σπειραμυκίνη εξακολουθεί να θεωρείται ένα πειραματικό φάρμακο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αν οι εξετάσεις δείξουν ότι το αγέννητο παιδί σας έχει τοξοπλάσμωση, Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει θεραπεία με πυριμεθαμίνη και σουλφαδιαζίνη - αλλά μόνο σε ακραίες περιπτώσεις. Αυτά τα φάρμακα μπορεί να έχουν σοβαρές παρενέργειες τόσο για τις γυναίκες και τα αγέννητα μωρά τους, έτσι είναι συνήθως χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Φαρμακευτική αγωγή μπορεί να μειώνει τη σοβαρότητα της νόσου, αλλά δεν μπορεί να διορθώσει οποιαδήποτε ζημιά που ήδη έχει γίνει.
Πρόληψη του Τοξοπλάσμωση
Ορισμένες προφυλάξεις μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της τοξοπλάσμωσης:
Να φοράτε γάντια όταν κήπο ή στο έδαφος λαβή. Να φοράτε γάντια όταν εργάζεστε σε εξωτερικούς χώρους, και στη συνέχεια πλένετε καλά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό ή την προετοιμασία των τροφίμων.
Μην τρώτε ωμά ή μισοψημένα κρέατα. Κρέας, ειδικά αρνί, χοιρινό και βοδινό κρέας, τοξόπλασμα μπορεί λιμάνι οργανισμούς. Μην δοκιμάσετε το κρέας πριν να είναι πλήρως μαγειρεμένα. Αποφύγετε πρώτες παστού κρέατος.
Πλύνετε καλά τα σκεύη κουζίνας. Μετά την προετοιμασία ωμό κρέας, πλύνετε καλά σανίδες κοπής, μαχαίρια και άλλα σκεύη κουζίνας σε ζεστό, σαπουνόνερο για να αποφευχθεί η διασταυρούμενη μόλυνση από άλλα τρόφιμα. Πλύνετε τα χέρια σας προσεκτικά μετά το χειρισμό ωμού κρέατος.
Πλύνετε όλα τα φρούτα και τα λαχανικά. Τρίψτε τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά με προσοχή, ειδικά αν τρώτε ωμά. Αφαιρέστε τις φλούδες, όταν είναι δυνατόν, αλλά μόνο μετά το πλύσιμο.
Μην πίνετε μη παστεριωμένο γάλα. Παστεριωμένο γάλα και τα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα μπορεί να περιέχουν παράσιτα τοξόπλασμα.
Καλύψτε Sandboxes Παιδικά. Αν έχετε παιδιά, να είναι σίγουρος για την κάλυψη των sandbox τους όποτε τελειώσετε το παιχνίδι. Οι γάτες μπορούν να αφοδεύουν σε μια ανοιχτή sandbox.
Για τους λάτρεις της γάτας
Εάν είστε σε κίνδυνο της τοξοπλάσμωσης ή επιπλοκών του, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα για να προστατεύσετε τον εαυτό σας:
Βοήθεια γάτα σας να παραμείνει υγιές. Κρατήστε τη γάτα σας σε εσωτερικούς χώρους και να τροφοδοτήσει το ξηρό ή κονσερβοποιημένα τρόφιμα γάτα, δεν ωμό κρέας. Οι γάτες μπορούν να μολυνθούν μετά την κατανάλωση μολυσμένων θήραμα ή μαγειρεμένο κρέας που περιέχει το παράσιτο.
Μην υιοθετήσει αδέσποτες γάτες ή γατάκια. Παρά το γεγονός ότι όλα τα αδέσποτα ζώα χρειάζονται καλή σπίτια, είναι καλύτερο να αφήσει κάποιον άλλο να υιοθετήσουν. Οι περισσότερες γάτες δεν παρουσιάζουν συμπτώματα της Τ. gondii λοίμωξη, και παρόλο που μπορεί να ελεγχθεί για την τοξοπλάσμωση, μπορεί να διαρκέσει έως και ένα μήνα για να πάρει τα αποτελέσματα.
Μήπως κάποιος άλλος καθαρό κιβώτιο απορριμάτων της γάτας σας. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, φοράτε πάντα γάντια και μάσκα για να αλλάξετε τη γέννα και μετά πλύνετε καλά τα χέρια σας με σαπούνι και ζεστό νερό. Αλλάξτε το κιβώτιο απορριμάτων κάθε μέρα, έτσι ώστε κάθε αποβάλλεται κύστεις δεν έχουν το χρόνο να γίνει μολυσματικών. Απολυμάνετε το κουτί με νερό για το ζεμάτισμα - χημικών απολυμαντικών δεν είναι αποτελεσματικό ενάντια Τ. gondii - αλλά δεν καθορίζουν το πλαίσιο για τον πάγκο της κουζίνας ή να επιτρέψει τη γάτα σας στον πάγκο της κουζίνας.
πηγή

ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

πηγή 

Η τοξοπλάσμωση είναι παρασιτικό νόσημα των ζώων και του ανθρώπου, σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το πρωτόζωο παράσιτο Toxoplasma gondii, που προκαλεί το νόσημα, αναπτύσσεται μέσα στο έντερο της γάτας και των άλλων αιλουροειδών, τα οποία αποτελούν τελικό, αλλά και ενδιάμεσο ξενιστή του παρασίτου. Στο έντερο των ζώων αυτών παράγεται η άωρη ωοκύστη του παρασίτου, που αποβάλλεται με τα κόπρανά τους στο εξωτερικό περιβάλλον.

Σε διάστημα 2-4 ημερών στο εξωτερικό περιβάλλον, η άωρη ωοκύστη του παρασίτου εξελίσσεται σε ώριμη ωοκύστη και είναι δυνατόν να επιβιώσει για περίπου ένα χρόνο.

Όταν η ώριμη ωοκύστη καταπίνεται, με την τροφή και το νερό, από τον άνθρωπο και τα ζώα, που αποτελούν ενδιάμεσους ξενιστές του παρασίτου (συμπεριλαμβανομένης και της γάτας), τότε μέσα στους ιστούς τους, αναπτύσσονται οι “κύστεις” του τοξοπλάσματος, οι οποίες περικλείουν μεγάλο αριθμό παρασίτων, που επιβιώνουν ολόκληρη τη ζωή του ξενιστή.

A        B
A= άωρη ωοκύστη του T.gondii στα νωπά κόπρανα της γάτας
Β= “κύστη” του T.gondii στους ιστούς μόσχου, προβάτου, χοίρου, ίππου, σκύλου, γάτας κ.ά., καθώς και ανθρώπου

Ο τελικός ξενιστής (γάτα) και οι ενδιάμεσοι ξενιστές (άνθρωπος και ζώα) μολύνονται:
    α) με τις “κύστεις” του παρασίτου, όταν καταναλώνεται ωμό ή ατελώς ψημένο κρέας μόσχου, προβάτου, χοίρου κ.ά. (κιμάς, γύρος, σουβλάκι κ.ά.),
    β) με τις ώριμες ωοκύστεις του παρασίτου, όταν καταναλώνονται μολυσμένα χόρτα (από τα ζώα) και άπλυτα ή ατελώς πλυμένα μολυσμένα φρούτα, λαχανικά κ.ά. από τον άνθρωπο, και
    γ) με τα ελεύθερα παράσιτα (μεροζωΐδια), που κυκλοφορούν για λίγους μήνες μετά την αρχική μόλυνση (στάδιο παρασιταιμίας) στο αίμα της εγκύου και στο γάλα της μητέρας και είναι δυνατόν να μολύνουν αντίστοιχα, τα έμβρυα (ενδομητρική μόλυνση) και τα νεογέννητα (το παράσιτο αποβάλλεται με το γάλα του προβάτου και της αιγός 10-34 ημέρες μετά τη μόλυνση των ζώων).

Αμέσως μετά τη μόλυνση, τα παράσιτα εισβάλλουν στον βλεννογόνο του εντέρου, εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος, εισβάλλουν στα εμπύρηνα κύτταρα του αίματος, κυρίως στα μονοκύτταρα/ μακροφάγα, πολλαπλασιάζονται (16-32 παράσιτα/κύτταρο) και καταστρέφουν τα κύτταρα κάθε 12-24 ώρες (παρασιταιμία), για περίπου 8 μήνες. Μετά, εισβάλλουν στα κύτταρα των ιστών (εγκέφαλος, αμφιβληστροειδής χιτώνας, μυικός ιστός κ.α.) και παράγουν “κύστεις”, μέσα στις οποίες αναπτύσσονται έως 60.000 παράσιτα (αναφέρονται ως τροφοζωΐδια, μεροζωΐδια, βραδυζωΐδια, κυστοζωΐδια).

Στη γάτα, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, παράγονται οι “κύστεις” του τοξοπλάσματος στους ιστούς και επιπλέον, οι άωρες ωοκύστεις του παρασίτου στα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου και αποβάλλονται με τα κόπρανα του ζώου στο εξωτερικό περιβάλλον, για 3-36 ημέρες μετά τη μόλυνση, όπου καθίστανται ώριμες σε διάστημα 2-4 ημερών.

Η αποβολή των άωρων ωοκύστεων από τη μολυσμένη γάτα διαρκεί συνολικά 2-20 ημέρες και συμβαίνει σχεδόν αποκλειστικά, μόνον μετά την πρώτη μόλυνση του ζώου, όταν η γάτα διατρέφεται με ωμό κρέας, πιάνει ποντίκια κ.ά. Μετά τη δεύτερη ή την τρίτη μόλυνση, ο οργανισμός της γάτας αναπτύσσει ανοσία "τύπου προάσπιση", οπότε διακόπτεται ο πολλαπλασιασμός του παρασίτου στο έντερο, καθώς και η αποβολή άωρων ωοκύστεων στο περιβάλλον.

Ο βιολογικός κύκλος του Toxoplasma gondii

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΖΩΑ

(ενδιάμεσοι ξενιστές του παρασίτου)

Συνήθως δεν εμφανίζονται συμπτώματα του νοσήματος, μετά τη μόλυνση των ζώων. Όμως, είναι δυνατόν σε νεαρά ή σε ανοσοκατεσταλμένα ζώα, να εμφανισθούν, 2-14 ημέρες μετά τη μόλυνση, πυρετός, διάρροια, βήχας, δύσπνοια, ανορεξία, ίκτερος, αναιμία, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, λεμφαδενίτιδα, εγκεφαλίτιδα, πνευμονία, ηπατίτιδα, μυίτιδα, μυομητρίτιδα, αποβολή, καθώς και θάνατος του ζώου (περίπου στο 10% των αμνών).

Στο 30% των μολυσμένων ανθρώπων, κατά τους πρώτους 8 μήνες της μόλυνσης, είναι πιθανόν να εμφανισθούν αλλοιώσεις στους οφθαλμούς (“κύστεις” τοξοπλάσματος στον βυθό των οφθαλμών), λεμφαδενίτιδα, ηπατίτιδα, μυοκαρδίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, εξάνθημα, μονοκυττάρωση, λεμφοκυττάρωση, ουδετεροπενία, λευκοκυτταροπενία, εωσινοφιλία, αύξηση των ειδικών IgG, IgM, IgE, IgA, μείωση των λευκωματινών κ.ά., ενώ μετά τον 8ο μήνα της μόλυνσης, είναι πιθανόν να παρατηρηθούν κρίσεις επιληψίας, κεφαλόπονος, ουδετεροφιλία, λεμφοπενία, αύξηση των ειδικών IgG κ.ά.

Συμπτώματα του νοσήματος εμφανίζονται σχεδόν μόνον μετά την πρώτη μόλυνση του ατόμου, καθώς και σε άτομα με ανοσοκαταστολή, λευχαιμία, Hodgkin και στο 20-30% των ατόμων με AIDS (με ή χωρίς συμπτώματα, λόγω αναζωπύρωσης ευκαιριακών μολύνσεων με Pneumocystis carinii, Strongyloides stercoralis κ.ά.).

Η μόλυνση ή η αναζωπύρωση του νοσήματος έχουν σοβαρές επιπτώσεις, όταν συμβαίνουν κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στο 50-80% των περιπτώσεων μόλυνσης της εγκύου, τα παράσιτα διέρχονται τον πλακούντα και μολύνουν το έμβρυο, συνήθως κατά τις πρώτες 1-2 εβδομάδες μετά τη μόλυνση (στάδιο παρασιταιμίας).

H μόλυνση του εμβρύου κατά το πρώτο τρίτο της εγκυμοσύνης προκαλεί την αποβολή του (στον άνθρωπο 2-8 στις 1.000 αποβολές, οφείλονται στην τοξοπλάσμωση), ενώ η μόλυνση του εμβρύου κατά το δεύτερο ή το τρίτο στάδιο της εγκυμοσύνης είναι πιθανόν να προκαλέσει χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, επασβεστώσεις στον εγκέφαλο, υδροκέφαλο, ατροφία εγκεφάλου, κολόβωμα, πνευμονία κ.ά.

Η “κύστη” τοξοπλάσματος (διάμετρος 100-300 μm) προκαλεί νέκρωση των μολυσμένων κυττάρων και ενεργοποιεί τους μηχανισμούς άμυνας του ξενιστή στους ιστούς, με αποτέλεσμα η “κύστη” να περιβάλλεται συνεχώς από ενεργοποιημένα μακροφάγα, Β- και Τ-λεμφοκύτταρα, ουδετερόφιλα κ.ά. (ανοσία “τύπου προάσπιση”). Η “φρουρά” των κυττάρων αυτών απομακρύνεται από την “κύστη” μόνον μετά τη χρησιμοποίηση κορτιζόνης ή άλλων ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων. Στην περίπτωση αυτή, τα περίπου 60.000 παράσιτα της “κύστης” ελευθερώνονται (“αναζωπύρωση” τοξοπλάσμωσης) και συνήθως, προκαλούν επέκταση των βλαβών (νέκρωση) γύρω από την αρχική “κύστη” (σπανίως παρατηρείται παρασιταιμία). Στους φορείς HIV παρατηρείται αναζωπύρωση του νοσήματος, με εγκεφαλίτιδα και θάνατο στο 3-10% των ατόμων αυτών, όταν ο αριθμός των CD₄+ Τh1-λεμφοκυττάρων μειώνεται κάτω από 200 λεμφοκύτταρα/μl.

Στο 80% των κρουσμάτων στον άνθρωπο, η διάγνωση της τοξοπλάσμωσης γίνεται με την ανίχνευση στον ορό (ELISA, IIF) των ειδικών IgM, IgG, IgA και IgE και υποβοηθείται από την κλινική εικόνα και τα εργαστηριακά ευρήματα.

Κατά τη διάρκεια του 1^ου μήνα της μόλυνσης ανιχνεύονται IgM και IgG, του 2^ου - 3^ου μήνα IgM, IgG, IgA και IgE, του 3^ου - 8^ου μήνα IgG και IgE και μετά τον 8^ο μήνα της μόλυνσης, ειδικές IgG (εφ’ όρου ζωής).

Κατά τις αναμολύνσεις και τις αναζωπυρώσεις του νοσήματος αυξάνονται οι τιμές των ειδικών IgG και IgE.

Η ενδομητρική μόλυνση διαπιστώνεται:
    α) με την ανίχνευση των ειδικών ΙgM στον ορό του εμβρύου (τα IgM της μητέρας δεν διέρχονται τον πλακούντα),
    β) με την ανίχνευση των ειδικών ΙgM στον ορό του νεογνού, και
    γ) με τη διαπίστωση της σημαντικής πτώσης του λόγου CD₄ : CD₈ Τ λεμφοκυττάρων στην έγκυο. Η ανίχνευση των ειδικών IgG στο νεογνό πιστοποιεί την ενδομητρική μόλυνση ή τη διέλευση των μητρικών IgG από τον πλακούντα στο έμβρυο (τα IgG της μητέρας ανιχνεύονται συνήθως έως το δεύτερο έτος της ηλικίας, που ολοκληρώνεται η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος).

Στα ζώα η διάγνωση του νοσήματος γίνεται με την ανίχνευση των ειδικών ανοσοσφαιρινών (ELISA, IIF) και υποβοηθείται από τη διαπίστωση των νεκρωτικών εστιών (“κύστεις” τοξοπλάσματος) στον βυθό των οφθαλμών, το ΚΝΣ, τον μυικό ιστό, το ήπαρ, τον πλακούντα, τους ιστούς του εμβρύου κ.α.

Ειδικές IgG ανιχνεύθηκαν (ELISA) στον σκύλο (2.3-44.7%), τα βοοειδή (39.7%), το πρόβατο (22.7-26.2%), την αίγα (14.4-26.4%) και στο 13.8-60% των κατοίκων της Μακεδονίας και της Θράκης. Επίσης, διαπιστώθηκαν «κύστεις» τοξοπλάσματος στον βυθό των οφθαλμών του ανθρώπου, του σκύλου κ.ά. και στον μυικό ιστό κ.α. του σκύλου (2.3%), των μηρυκαστικών, του ίππου, του χοίρου, του λαγού, των τρωκτικών, των πτηνών κ.ά.

Η φαρμακευτική αγωγή κατά του παρασίτου γίνεται συνήθως στον άνθρωπο και σπανίως στα ζώα και είναι αποτελεσματική μόνον κατά την οξεία φάση ή κατά τις αναζωπυρώσεις του νοσήματος (το παράσιτο είναι ευαίσθητο και καταστρέφεται, μόνον όταν βρίσκεται έξω από τα κύτταρα κατά τη διάρκεια των 8 πρώτων μηνών της μόλυνσης, ενώ είναι απρόσβλητο, όταν βρίσκεται μέσα στα κύτταρα ή μέσα στις “κύστεις”). Γι αυτό, η φαρμακευτική αγωγή είναι άσκοπη κατά τη χρόνια φάση της τοξοπλάσμωσης και καθίσταται επικίνδυνη κατά το πρώτο ήμισυ της εγκυμοσύνης, επειδή το φάρμακο επιλογής, pyrimethamine, μειώνει τη σύνθεση του φολικού οξέος στο παράσιτο, αλλά επίσης και στη μητέρα και το έμβρυο (κίνδυνος τερατογένεσης).

Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει τη χορήγηση:
 
    α) στον άνθρωπο (σωματικό βάρος 50-70 Kg, όχι στην έγκυο), 25 mg pyrimethamine (Daraprim, Funsidar) + 5 mg folic acid (Leucovorin, Filicine) + 300 mg clindamycin (Dalacin C) ή 1 g spiramycin (Rovamicine-500), κάθε ημέρα για 30 ημέρες και μετά, κάθε δεύτερη ημέρα έως την 60^η ημέρα. Η αγωγή διακόπτεται για 15 ημέρες και επαναλαμβάνεται, όταν κρίνεται σκόπιμο, για 30 ημέρες (75^η–105^η ημέρα).

Κατά την εγκυμοσύνη ακολουθείται αγωγή μόνον με 3 g spiramycin (Rovamicine-500) την ημέρα, για 3 εβδομάδες και επαναλαμβάνεται, όταν είναι απαραίτητο, μετά δύο εβδομάδες.

    β) στον σκύλο, clindamycin (Antirobe) 10-40 mg/ημέρα για 30 ημέρες ή 25 mg pyrimethamine (Daraprim)/ημέρα + folic acid (Leucovorin, Filicine) 5 mg /ημέρα + sulfadiazine 73 mg/ημέρα (ή βιταμίνη Β) για 30 ημέρες (όχι σε έγκυα ζώα).

Για να προληφθεί η μόλυνση του σκύλου και της γάτας με το παράσιτο χορηγείται στα ζώα βρασμένο κρέας (οι “κύστεις” καταστρέφονται στους 66°C) ή κατεψυγμένο κρέας (οι “κύστεις” καταστρέφονται σε 3 ημέρες στους -20° C), ενώ η μόλυνση των φυτοφάγων και των παμφάγων ζώων αποτρέπεται, όταν τα ζώα δεν έρχονται σε επαφή με κόπρανα γάτας ή όταν τα κόπρανα της γάτας απομακρύνονται κάθε 1-2 ημέρες από τους χώρους των ζώων (οι ωοκύστεις του παρασίτου στο δάπεδο του στάβλου καταστρέφονται με ζεστό νερό 70°C ή με πυκνό διάλυμα ιωδίου ή αμμωνίας).

Ο άνθρωπος περιορίζει τις πιθανότητες μόλυνσής του με το παράσιτο, όταν καταναλώνει βρασμένο ή κατεψυγμένο κρέας, όταν πλένει καλά τα φρούτα και τα λαχανικά που τρώγονται ωμά (μαρούλι, ντομάτες, μήλα κ.ά.), όταν πλένει καλά τα χέρια και τα αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν κατά το χειρισμό του ωμού κρέατος, όταν πίνει βρασμένο ή παστεριωμένο γάλα, όταν καθαρίζει την αμμοδόχο της γάτας κάθε 1-2 ημέρες, όταν χρησιμοποιεί γάντια κατά το σκάλισμα του κήπου κ.ά.

Τέλος, οι αναζωπυρώσεις του νοσήματος και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους στο μολυσμένο ξενιστή (ιδιαίτερα, όταν υπάρχουν “κύστεις” του παρασίτου στον βυθό του οφθαλμού) προλαμβάνονται, όταν αποφεύγονται οι παράγοντες που προκαλούν ανοσοκαταστολή (π.χ. χρησιμοποίηση κορτιζόνης, ακόμη και ως κολλύριο) ή χρησιμοποιούνται, ταυτόχρονα και έγκαιρα, τα ειδικά φάρμακα κατά του παρασίτου.

Ο ενημερωμένος άνθρωπος γνωρίζει ότι η μόλυνσή του με το παράσιτο γίνεται:
    α) σχεδόν κατά κανόνα, με “κύστεις” του παρασίτου, όταν καταναλώνεται ωμό ή ατελώς ψημένο κρέας (μισοψημένη μπριζόλα, δοκιμή ωμού κιμά, ωμό “χωριάτικο” λουκάνικο κ.ά.), επειδή στη χώρα μας είναι μολυσμένα σχεδόν ένα στα δύο βοοειδή, ένα στα τέσσερα πρόβατα, αίγες κ.ά., και
    β) μόνον συμπτωματικά, με ώριμες ωοκύστεις του παρασίτου, όταν καταναλώνονται άπλυτα ή ατελώς πλυμένα, ωμά λαχανικά, φρούτα κ.ά., επειδή στη χώρα μας η συχνότητα μόλυνσης της γάτας είναι μόνον 0.9% (υπενθυμίζεται ότι η γάτα είναι υπεύθυνη για τη διασπορά του παρασίτου στη φύση και όχι για τη μόλυνση του ανθρώπου).

ΓΑΤΑ
(τελικός και ενδιάμεσος ξενιστής του παρασίτου)

Στη γάτα συνήθως δεν εμφανίζονται συμπτώματα του νοσήματος. Είναι όμως δυνατόν σε νεαρά ή σε ανοσοκατεσταλμένα ζώα, να εμφανισθούν, 2-14 ημέρες μετά τη μόλυνση (επώαση του νοσήματος), πυρετός, εμετός, εντερίτιδα, διάρροια, βήχας, δύσπνοια, ανορεξία, ίκτερος, αναιμία, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, λεμφαδενίτιδα, εγκεφαλίτιδα, πνευμονία, ηπατίτιδα, μυίτιδα, μυομητρίτιδα, αποβολή, λήθαργος καθώς και θάνατος του ζώου.

Η διάγνωση της τοξοπλάσμωσης στη γάτα δεν έχει πρακτική αξία και στηρίζεται στην ανεύρεση των άωρων ωοκύστεων του παρασίτου (στο 0.9% των ζώων) κατά την παρασιτολογική εξέταση των κοπράνων.

Δεν ακολουθείται φαρμακευτική αγωγή στη γάτα. Όταν όμως κρίνεται απαραίτητη (οξεία φάση ή αναζωπύρωση του νοσήματος), χορηγείται, clindamycin (Antirobe) 25-50 mg/ημέρα για 15 ημέρες ή pyrimethamine (Daraprim) 25 mg/ημέρα + folic acid (Leucovorin, Filicine) 5 mg/ημέρα + sulfadiazine 73 mg/ημέρα (ή βιταμίνη Β) για 30 ημέρες (όχι σε έγκυα ζώα).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Χαραλαμπίδης ΣΘ. Παρασιτικά Νοσήματα των Ζώων και του Ανθρώπου. Πρωτοζωώσεις, Ελμινθώσεις, Αρθροποδώσεις. University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2003.
Χαραλαμπίδης ΣΘ. Κτηνιατρική Παρασιτολογία. Πρωτόζωα, Έλμινθες, Αρθρόποδα. University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2001.
Χαραλαμπίδης ΣΘ, Διάκου ΑΝ. Εργαστηριακή Διάγνωση των Παρασιτικών Νοσημάτων των Ζώων. University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2001.
Χαραλαμπίδης ΣΘ. Πρωτοζωολογία. 2η έκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1998.
Χαραλαμπίδης ΣΘ. Θέματα Παρασιτολογίας που Ενδιαφέρουν τη Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα. University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1993.
Χαραλαμπίδης ΣΘ. Ανοσοδιαγνωστική των παρασιτικών νοσημάτων και η ανοσοενζυμική δοκιμασία ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay). Επιστ. Επετ. Κτηνιατρ. Σχολής, 1984, 22: 75-253.
Χαραλαμπίδης ΣΘ. Συμβολή στη μελέτη των παρασίτων της γάτας και στη σημασία τους για τη δημόσια υγεία. Διδακτορική διατριβή. Επιστ.Επετ.Κτηνιατρ. Σχολής, 1978, 18: 237-379.


Toxoplasmosis
by S. Th. Haralabidis, DVM, former Prof. of Parasitology and Parasitic Diseases, Vet.Med.Faculty, Aristotle University of Thessaloniki, Greece (harala@vet.auth.gr).



 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

1. Ερώτηση: Πώς προσβάλλεται συχνότερα ο άνθρωπος από τοξοπλάσμωση;

Απάντηση: Με την κατανάλωση ωμού ή ατελώς ψημένου κρέατος μηρυκαστικών, χοίρου κ.ά.



2. Ερώτηση: Πώς προσβάλλεται συχνότερα η γάτα από τοξοπλάσμωση;

Απάντηση: Με την κατανάλωση ποντικιών, ερπετών κ.ά.



3. Ερώτηση: Ποιος είναι ο ρόλος της γάτας στην τοξοπλάσμωση;

Απάντηση: Το παράσιτο (Toxoplasma gondii) πολλαπλασιάζεται στα κύτταρα του εντέρου της γάτας και αποβάλλεται με τα κόπρανά της στο εξωτερικό περιβάλλον συνολικά για 2-20 ημέρες σε ολόκληρη τη ζωή της. Επίσης, το παράσιτο πολλαπλασιάζεται μέσα στους ιστούς της γάτας, όπου παραμένει ζωντανό για ολόκληρη τη ζωή της γάτας και προφυλάσσει το ζώο από νέες μολύνσεις (ανοσία "τύπου προάσπιση"). Η γάτα διαδραματίζει βασικότατο ρόλο στην βιολογική εξέλιξη του παρασίτου. Δεν έχει κάποιο ρόλο στη μόλυνση του ανθρώπου. Γι' αυτό, σε νησιά όπου δεν υπάρχουν γάτες, η συχνότητα μόλυνσης του ανθρώπου παραμένει πολύ υψηλή.



4. Ερώτηση: Η γάτα μπορεί να μολύνει άμεσα τον άνθρωπο με Toxoplasma gondii;

Απάντηση: Όχι ! (εκτός εάν το κρέας της καταναλωθεί ωμό ή ατελώς ψημένο !).



5. Ερώτηση: Υπάρχει λόγος να απομακρύνεται η γάτα από την έγκυο «για να μη μολυνθεί με τοξόπλασμα;»

Απάντηση: Όχι. Η γάτα δεν μολύνει άμεσα τον άνθρωπο. Η γάτα διασπείρει με τα κόπρανά της στο περιβάλλον τις άωρες μορφές του παρασίτου, οι οποίες ΠΡΕΠΕΙ να μείνουν στο περιβάλλον 2-4 ημέρες για να αποκτήσουν μολυσματική ικανότητα και να μπορούν να μολύνουν τον άνθρωπο και τα ζώα.



6. Ερώτηση: Είναι σημαντικό για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας να ελέγχεται η γάτα μήπως είναι μολυσμένη με Toxoplasma gondii;

Απάντηση: Όχι. Ο έλεγχος αυτός δεν έχει πρακτική σημασία, επειδή: α) η μολυσμένη γάτα αποκτά ανοσία και έτσι, δεν αποβάλλει άωρες μορφές του παρασίτου με τα κόπρανά της στο περιβάλλον, και β) στη χώρα μας δεν καταναλώνεται κρέας γάτας (ούτε καλοψημένο !).



7. Ερώτηση: Με ποιόν τρόπο η έγκυος θα αποφύγει τη μόλυνση του εμβρύου με Toxoplasma gondii;

Απάντηση: Όταν η έγκυος έχει μολυνθεί με το παράσιτο τουλάχιστον 6 μήνες πριν από την έναρξη της εγκυμοσύνης, αναπτύσσει ανοσία "τύπου προάσπιση", που προστατεύει το έμβρυο εάν ξαναμολυνθεί με το παράσιτο (δηλ. είναι «εμβολιασμένη» με φυσικό εμβόλιο για ολόκληρη τη ζωή της).
Όταν όμως η έγκυος δεν είναι μολυσμένη με το παράσιτο, τότε πρέπει: α) να μη «δοκιμάζει» τον ωμό κιμά, β) να μη καταναλώνει ατελώς ψημένο κρέας, γ) να πλένει με άφθονη σαπουνάδα τα φρούτα και τα λαχανικά που καταναλώνονται ωμά (φράουλες, μήλα, σταφύλια, τομάτες, μαρούλι κ.ά.), δ) να μη χρησιμοποιεί το άπλυτο μαχαίρι με το οποίο τεμάχισε ωμό κρέας μηρυκαστικών, χοίρου, πτηνών κ.ά., για το κόψιμο του ψωμιού, της ωμής σαλάτας κ.ά., ε) να μη ετοιμάζει την ωμή σαλάτα στην επιφάνεια που τεμάχισε το ωμό κρέας μηρυκαστικών, χοίρου, πτηνών κ.ά., στ) να πλένει τα χέρια της πριν από το φαγητό, ζ) να χρησιμοποιεί γάντια μιάς χρήσης, όταν απομακρύνει τα κόπρανα της γάτας ή όταν καθαρίζει το δοχείο της γάτας με την άμμο καθημερινά ή έως δύο ημέρες μετά την αποβολή τους (έως δύο ημέρες δεν υπάρχει κίνδυνος) ή όταν ασχολείται με τις γλάστρες και με το χώμα του κήπου κ.ά. (πιθανή παρουσία στο χώμα ώριμων ωοκύστεων του παρασίτου).



8. Ερώτηση: Πώς ενεργεί το ενημερωμένο άτομο στη χώρα μας στο θέμα της τοξοπλάσμωσης;

Απάντηση: Το ενημερωμένο άτομο:

α) γνωρίζει ότι στη χώρα μας είναι μολυσμένα με το παράσιτο σχεδόν ένα στα δύο βοοειδή (~50%), ένα στα τέσσερα (~25%) πρόβατα, αίγες κ.ά. και ότι η μόλυνση του ανθρώπου γίνεται κυρίως, με την κατανάλωση μισοψημένης μπριζόλας, ωμού κιμά, ωμού “χωριάτικου” λουκάνικου κ.ά. και σπανιότερα, με την κατανάλωση άπλυτων ή ατελώς πλυμένων, ωμών λαχανικών, φρούτων κ.ά.,

β) δεν αποπροσανατολίζεται με την ενοχοποίηση της γάτας και δεν αποφεύγει τη γάτα ή τα άλλα ζώα, και

γ) ζητά από τον οφθαλμίατρό του να ελέγξει τον βυθό των οφθαλμών για πιθανή παρουσία αλλοιώσεων στον αμφιβληστροειδή χιτώνα (βυθοσκόπηση). Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος ακολουθεί αντιτοξοπλασμική αγωγή κάθε φορά που στο μέλλον θα χρειασθεί να χρησιμοποιήσει κορτιζόνη (ακόμη και σε μορφή κολλυρίου) ή άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, για να προλάβει την αναζωπύρωση του παρασίτου (κίνδυνος απώλειας της όρασης).

Βαγγέλης Πρατικάκης 

Τοξόπλασμα, το παράσιτο που παίζει με το μυαλό

Κάνει τα ποντίκια να μη φοβούνται τις γάτες ακόμη και όταν έχει «εξαφανιστεί» από τον εγκέφαλό τους

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  19/09/2013 17:53

Ακόμα κι αν έχουν αναρρώσει, τα ποντίκια τρέχουν να πέσουν στα νύχια του εχθρού

10

emailεκτύπωση 

Ουάσινγκτον 
Το τοξόπλασμα, το τρομερό αυτό παράσιτο που μολύνει το ένα τρίτο των ανθρώπων και έχει συνδεθεί με συμπεριφορικές αλλαγές, αυτοκτονίες και σχιζοφρένεια, προκαλεί μόνιμες αλλαγές στον εγκέφαλο, αποκαλύπτει νέα μελέτη: Τα προσβεβλημένα ποντίκια τρέχουν από μόνα τους να πέσουν στα νύχια της γάτας, ακόμα κι αν δείχνουν να έχουν ξεπεράσει την ασθένεια.

Προηγούμενες μελέτες είχαν καταστήσει σαφές ότι η τοξοπλάσμωση, η ασθένεια που προκαλεί το μονοκύτταρο πρωτόζωο Toxoplasma gondii, κάνει τα ποντίκια να χάνουν τον έμφυτο φόβο τους απέναντι στις γάτες και να μην αποφεύγουν πια τα ούρα τους.

Ο μηχανισμός αυτού του παράξενου φαινομένου παραμένει ασαφής, το βέβαιο όμως είναι ότι η συμπεριφορική αλλαγή επιτρέπει στο παράσιτο να πετύχει το σκοπό του: Η γάτα τρώει το ποντίκι, το τοξόπλασμα μολύνει τη γάτα και βρίσκει ευκαιρία να αναπαραχθεί στο πεπτικό της σύστημα. Νέα παράσιτα απελευθερώνονται στο περιβάλλον με τα κόπρανα της γάτας και ο κύκλος ζωής του παράσιτου ξεκινά από την αρχή.

Μεταβολή με διάρκεια

Θα φανταζόταν κανείς ότι η περίεργη αυτή αντίδραση εξαφανίζεται αν ο ξενιστής καταφέρει να απαλλαγεί από τη μόλυνση. Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην online επιθεώρηση «PLoS ONE», δείχνει ότι τα ποντίκια παραμένουν «ατρόμητα» απέναντι στον εχθρό ακόμα και αν το παράσιτο έχει εξαφανιστεί από τον εγκέφαλό τους.

Η Ουέντι Ίνγκραμ και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ μόλυναν ποντίκια με διάφορα στελέχη τοξοπλάσματος και παρακολούθησαν τη συμπεριφορά τους. Εντός τριών εβδομάδων από την έκθεση στο παράσιτο, όλα τα πειραματόζωα είχαν πάψει να αποφεύγουν τα ούρα μιας αγριόγατας.

Τα μολυσμένα ποντίκια συνέχιζαν να μην φοβούνται τις γάτες για τουλάχιστον τέσσερις μήνες, διάστημα που θα αντιστοιχούσε σε μερικά χρόνια για τον άνθρωπο.

Αυτό συνέβη ακόμα και στα πειραματόζωα που είχαν μολυνθεί με ένα γενετικά τροποποιημένο τοξόπλασμα, το οποίο δεν σχηματίζει κύστεις μέσα στα κύτταρα του εγκεφάλου όπως άλλα στελέχη. Παρόλο όμως που το τοξόπλασμα δεν σχημάτιζε κύστεις και είχε εξαφανιστεί από τον εγκέφαλο, η συμπεριφορική αλλαγή παρέμενε.

Η παρατήρηση αυτή έχει σημασία για τις μελέτες που εξετάζουν την πιθανή σχέση της τοξοπλάσμωσης με τη σχιζοφρένεια. Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα δείχνουν να διαψεύδουν μια πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με την οποία οι κύστεις του τοξοπλάσματος αυξάνουν την παραγωγή ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με τη σχιζοφρένεια.

Κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει, οπότε η πιθανή σχέση του τοξοπλάσματος με τη σχιζοφρένεια παραμένει μυστηριώδης όπως πάντα.

Επίδραση και στον άνθρωπο

Είναι ωστόσο πιθανό ότι η τοξοπλάσμωση προκαλεί συμπεριφορικές αλλαγές και στον άνθρωπο -προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει το παράσιτο με αυξημένο κίνδυνο τροχαίου ατυχήματος και αυτοκτονικό ιδεασμό.

Δεδομένου ότι το τοξόπλασμα μολύνει γύρω στο ένα τρίτο του παγκόσμιου ανθρώπινου πληθυσμού, και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για τις εγκύους, το θέμα έχει σημασία.

Όπως όμως παραδέχεται ο Μάικλ Άιζεν, μέλος της ερευνητικής ομάδας, «αυτό το παράσιτο γνωρίζει περισσότερα για τους εγκεφάλους μας από ό,τι γνωρίζουμε εμείς οι ίδιοι».

«Η ικανότητά του να προκαλεί τις επιθυμητές αλλαγές στην περίπλοκη συμπεριφορά των τρωκτικών είναι απλά συναρπαστική. Το τοξόπλασμα έχει κάνει εξαίρετη δουλειά για να αυξήσει το ρυθμό μετάδοσης σε νέους ξενιστές».
πηγή

Τοξοπλάσμωση

ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ 

Η τοξοπλάσμωση είναι παρασιτικό νόσημα των ζώων και του ανθρώπου, σε ολόκληρο τον κόσμο και οφείλεται στο πρωτόζωο παράσιτοToxoplasma gondii.

Στο έντερο της γάτας (τελικός, αλλά και ενδιάμεσος ξενιστής του παρασίτου) παράγεται η άωρη ωοκύστη, που αποβάλλεται με τα κόπρανα του ζώου και επιβιώνει στο εξωτερικό περιβάλλον για περίπου ένα χρόνο. 

A        B  

A= άωρη ωοκύστη του Toxoplasma gondii στα νωπά κόπρανα της γάτας 

Β= “κύστη” του Toxoplasma gondii στους ιστούς μόσχου, προβάτου, χοίρου, ίππου, σκύλου, γάτας κ.ά., καθώς και ανθρώπου 

Στους ιστούς του ανθρώπου και των ζώων (ενδιάμεσοι ξενιστές του παρασίτου), καθώς και στους ιστούς της γάτας (τελικός και ενδιάμεσος ξενιστής του παρασίτου), παράγονται οι “κύστεις” του τοξοπλάσματος μέσα στις οποίες το παράσιτο επιβιώνει ολόκληρη τη ζωή του ξενιστή.

Ο τελικός και οι ενδιάμεσοι ξενιστές μολύνονται: α) με τις “κύστεις” του παρασίτου, όταν καταναλώνεται ωμό ή ατελώς ψημένο κρέας μόσχου, προβάτου, χοίρου κ.ά. (κιμάς, γύρος, σουβλάκι κ.ά.), β) με τις ώριμες ωοκύστεις του παρασίτου, όταν καταναλώνονται μολυσμένα χόρτα (από τα ζώα) και άπλυτα ή ατελώς πλυμένα μολυσμένα φρούτα, λαχανικά κ.ά. από τον άνθρωπο, και γ) με τα μεροζωΐδια του παρασίτου που βρίσκονται στο αίμα της εγκύου και το γάλα της μητέρας (στάδιο παρασιταιμίας) και είναι δυνατόν να μολύνουν αντίστοιχα, τα έμβρυα (ενδομητρική μόλυνση) και τα νεογέννητα (το παράσιτο αποβάλλεται με το γάλα του προβάτου και της αιγός 10-34 ημέρες μετά τη μόλυνση των ζώων).

Αμέσως μετά τη μόλυνση του τελικού και των ενδιάμεσων ξενιστών, τα παράσιτα εισβάλλουν στο βλεννογόνο του εντέρου, εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος, εισβάλλουν στα εμπύρηνα κύτταρα του αίματος, κυρίως στα μονοκύτταρα/ μακροφάγα, πολλαπλασιάζονται (16-32 παράσιτα/κύτταρο) και καταστρέφουν τα κύτταρα κάθε 12-24 ώρες (παρασιταιμία), για περίπου 8 μήνες. Μετά, εισβάλλουν στα κύτταρα των ιστών (εγκέφαλος, αμφιβληστροειδής χιτώνας, μυικός ιστός κ.α.) και παράγουν “κύστεις”, μέσα στις οποίες αναπτύσσονται έως 60.000 παράσιτα (αναφέρονται ως τροφοζωΐδια, μεροζωΐδια, βραδυζωΐδια, κυστοζωΐδια).

Στη γάτα, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, παράγονται οι “κύστεις” του τοξοπλάσματος στους ιστούς και επιπλέον, οι άωρες ωοκύστεις του παρασίτου στα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου. Οι άωρες ωοκύστεις αποβάλλονται με τα κόπρανα του ζώου στο εξωτερικό περιβάλλον, 3-36 ημέρες μετά τη μόλυνση και καθίστανται ώριμες σε διάστημα 2-4 ημερών. Η αποβολή των άωρων ωοκύστεων από τη μολυσμένη γάτα διαρκεί συνολικά 2-20 ημέρες και συμβαίνει σχεδόν αποκλειστικά, μετά την πρώτη μόλυνση του ζώου (όταν η γάτα διατρέφεται με ωμό κρέας, πιάνει ποντίκια κ.ά.). Μετά τη δεύτερη ή την τρίτη μόλυνση του ζώου με το παράσιτο αναπτύσσεται σε αυτό η ανοσία του τύπου προάσπιση και διακόπτεται ο πολλαπλασιασμός του παρασίτου στο έντερο και η αποβολή των άωρων ωοκύστεων στο περιβάλλον (η γάτα δεν μολύνει άμεσα τον άνθρωπο).

Ads by OnlineBrowserAdvertisingAd Options

 

Ο βιολογικός κύκλος του Toxoplasma gondii 

A. ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΖΩΑ 

(ενδιάμεσοι ξενιστές του παρασίτου) 

Μετά τη μόλυνση των ζώων, συνήθως δεν εμφανίζονται συμπτώματα του νοσήματος. Όμως είναι δυνατόν σε νεαρά ή σε ανοσοκατεσταλμένα ζώα, να εμφανισθούν, 2-14 ημέρες μετά τη μόλυνση, πυρετός, διάρροια, βήχας, δύσπνοια, ανορεξία, ίκτερος, αναιμία, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, λεμφαδενίτιδα, εγκεφαλίτιδα, πνευμονία, ηπατίτιδα, μυίτιδα, μυομητρίτιδα, αποβολή, καθώς και θάνατος του ζώου (περίπου στο 10% των αμνών).

 

Ads by OnlineBrowserAdvertisingAd Options

Στο 30% των μολυσμένων ανθρώπων, κατά τους πρώτους 8 μήνες της μόλυνσης, είναι πιθανόν να εμφανισθούν αλλοιώσεις στους οφθαλμούς (“κύστεις” τοξοπλάσματος στο βυθό των οφθαλμών), λεμφαδενίτιδα, ηπατίτιδα, μυοκαρδίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, εξάνθημα, μονοκυττάρωση, λεμφοκυττάρωση, ουδετεροπενία, λευκοκυτταροπενία, εωσινοφιλία, αύξηση των ειδικών IgG, IgM, IgE, IgA, μείωση των λευκωματινών κ.ά., ενώ μετά τον 8^ο μήνα της μόλυνσης, είναι πιθανόν να παρατηρηθούν κρίσεις επιληψίας, κεφαλόπονος, ουδετεροφιλία, λεμφοπενία, αύξηση των ειδικών IgG κ.ά. Συμπτώματα του νοσήματος εμφανίζονται σχεδόν μόνο μετά την πρώτη μόλυνση του ατόμου, καθώς και σε άτομα με ανοσοκαταστολή, λευχαιμία, Hodgkin και στο 20-30% των ατόμων με AIDS (με ή χωρίς συμπτώματα, λόγω αναζωπύρωσης ευκαιριακών μολύνσεων με Pneumocystis carinii, Strongyloides stercoralis κ.ά.). Η μόλυνση ή η αναζωπύρωση του νοσήματος έχουν σοβαρές επιπτώσεις, όταν συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στο 50-80% των περιπτώσεων μόλυνσης της εγκύου, τα παράσιτα διέρχονται τον πλακούντα και μολύνουν το έμβρυο, συνήθως τις πρώτες 1-2 εβδομάδες μετά τη μόλυνση (παρασιταιμία). H μόλυνση του εμβρύου κατά το πρώτο τρίτο της εγκυμοσύνης προκαλεί την αποβολή του (στον άνθρωπο 2-8 στις 1.000 αποβολές, οφείλονται στην τοξοπλάσμωση), ενώ η μόλυνση του εμβρύου κατά το δεύτερο ή το τρίτο στάδιο της εγκυμοσύνης είναι πιθανόν να προκαλέσει χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, επασβεστώσεις στον εγκέφαλο, υδροκέφαλο, ατροφία εγκεφάλου, κολόβωμα, πνευμονία κ.ά. Η “κύστη” τοξοπλάσματος (100-300 μm) προκαλεί νέκρωση των μολυσμένων κυττάρων και ενεργοποιεί τους μηχανισμούς άμυνας του ξενιστή στους ιστούς, με αποτέλεσμα η “κύστη” να περιβάλλεται συνεχώς από ενεργοποιημένα μακροφάγα, Β- και Τ-λεμφοκύτταρα, ουδετερόφιλα κ.ά. (ανοσία “τύπου προάσπιση”). Η “φρουρά” των κυττάρων αυτών απομακρύνεται από την “κύστη” μόνο μετά τη χρησιμοποίηση κορτιζόνης ή άλλων ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων. Στην περίπτωση αυτή, τα περίπου 60.000 παράσιτα της “κύστης” ελευθερώνονται (“αναζωπύρωση” τοξοπλάσμωσης) και συνήθως, προκαλούν επέκταση των βλαβών (νέκρωση) γύρω από την αρχική “κύστη” (σπανίως παρατηρείται παρασιταιμία). Στους φορείς HIV παρατηρείται αναζωπύρωση του νοσήματος, με εγκεφαλίτιδα και θάνατο στο 3-10% των ατόμων αυτών, όταν ο αριθμός των CD₄+ Τh1-λεμφοκυττάρων μειώνεται κάτω από 200 λεμφοκύτταρα/μl. 

Στο 80% των κρουσμάτων στον άνθρωπο, η διάγνωση της τοξοπλάσμωσης γίνεται με την ανίχνευση στον ορό (ELISA, IIF) των ειδικών IgM, IgG,IgA και IgE και υποβοηθείται από την κλινική εικόνα και τα εργαστηριακά ευρήματα. Κατά τη διάρκεια του 1^ου μήνα της μόλυνσης ανιχνεύονταιIgM και IgG, του 2^ου - 3^ου μήνα IgM, IgG, IgA και IgE, του 3^ου - 8^ου μήνα IgG και IgE και μετά τον 8^ο μήνα της μόλυνσης, ειδικές IgG (εφ’ όρου ζωής). Κατά τις αναμολύνσεις και τις αναζωπυρώσεις του νοσήματος αυξάνονται οι τιμές των ειδικών IgG και IgE. Η ενδομητρική μόλυνση διαπιστώνεται: α) με την ανίχνευση των ειδικών ΙgM στον ορό του εμβρύου (τα IgM της μητέρας δεν διέρχονται τον πλακούντα), β) με την ανίχνευση των ειδικών ΙgM στον ορό του νεογνού, και γ) με τη διαπίστωση της σημαντικής πτώσης του λόγου CD₄ : CD₈ Τ λεμφοκυττάρων στην έγκυο. Η ανίχνευση των ειδικών IgG στο νεογνό πιστοποιεί την ενδομητρική μόλυνση ή τη διέλευση των μητρικών IgG από τον πλακούντα στο έμβρυο (τα IgG της μητέρας ανιχνεύονται συνήθως έως το δεύτερο έτος της ηλικίας, που ολοκληρώνεται η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος).

Στα ζώα (ενδιάμεσοι ξενιστές) η διάγνωση του νοσήματος γίνεται με την ανίχνευση των ειδικών ανοσοσφαιρινών (ELISA, IIF) και υποβοηθείται από τη διαπίστωση των νεκρωτικών εστιών (“κύστεις” τοξοπλάσματος) στο βυθό των οφθαλμών, το ΚΝΣ, το μυικό ιστό, το ήπαρ, τον πλακούντα, τους ιστούς του εμβρύου κ.α. 

Ειδικές IgG ανιχνεύθηκαν (ELISA) στον σκύλο (2.3-44.7%), τα βοοειδή (39.7%), το πρόβατο (22.7-26.2%), την αίγα (14.4-26.4%) και στο 13.8-60% των κατοίκων της Μακεδονίας και της Θράκης. Επίσης, διαπιστώθηκαν «κύστεις» τοξοπλάσματος στο βυθό των οφθαλμών του ανθρώπου, του σκύλου κ.ά. και στο μυικό ιστό κ.α. του σκύλου (2.3%), των μηρυκαστικών, του ίππου, του χοίρου, του λαγού, των τρωκτικών, των πτηνών κ.ά.

Η φαρμακευτική αγωγή κατά του παρασίτου γίνεται συνήθως στον άνθρωπο και σπανίως στα ζώα και είναι αποτελεσματική μόνον κατά την οξεία φάση ή κατά τις αναζωπυρώσεις του νοσήματος (το παράσιτο είναι ευαίσθητο και καταστρέφεται, όταν βρίσκεται έξω από τα κύτταρα κατά τη διάρκεια των 8 πρώτων μηνών της μόλυνσης, ενώ είναι απρόσβλητο, όταν βρίσκεται μέσα στα κύτταρα ή μέσα στις “κύστεις”). Γι αυτό, η φαρμακευτική αγωγή είναι άσκοπη κατά τη χρόνια φάση της τοξοπλάσμωσης και καθίσταται επικίνδυνη κατά το πρώτο ήμισυ της εγκυμοσύνης, επειδή η pyrimethamine (φάρμακο επιλογής), μειώνει τη σύνθεση του φολικού οξέος στο παράσιτο, αλλά επίσης σε μητέρα και έμβρυο (κίνδυνος τερατογένεσης). Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει τη χορήγηση: 

α) στον άνθρωπο με σωματικό βάρος 50-70 Kg (όχι στην έγκυο), 25 mg pyrimethamine (Daraprim®, Funsidar®) + 5 mg folic acid (Leucovorin®,Filicine®) + 300 mg clindamycin (Dalacin C®) ή 1 g spiramycin (Rovamicine-500®), κάθε ημέρα για 30 ημέρες και μετά, κάθε δεύτερη ημέρα έως την 60^η ημέρα. Η αγωγή διακόπτεται για 15 ημέρες και επαναλαμβάνεται, όταν κρίνεται σκόπιμο, για 30 ημέρες (75^η–105^η ημέρα). Κατά την εγκυμοσύνη ακολουθείται αγωγή μόνο με 3 g spiramycin (Rovamicine-500®) την ημέρα, για 3 εβδομάδες και επαναλαμβάνεται, όταν είναι απαραίτητο, μετά δύο εβδομάδες, και

β) στον σκύλο, clindamycin (Antirobe^®) 10-40 mg/ημέρα για 30 ημέρες ή (όχι σε έγκυα ζώα) 25 mg pyrimethamine (Daraprim^®)/ημέρα + folic acid(Leucovorin®, Filicine®) 5 mg /ημέρα + sulfadiazine 73 mg/ημέρα (ή βιταμίνη Β) για 30 ημέρες.

Για να προληφθεί η μόλυνση του σκύλου και της γάτας πρέπει να δίνεται στα ζώα μόνο βρασμένο κρέας (οι “κύστεις” του παρασίτου καταστρέφονται στους 66°C) ή κατεψυγμένο κρέας (οι “κύστεις” καταστρέφονται σε 3 ημέρες στους -20° C). Η μόλυνση των φυτοφάγων και τωνπαμφάγων ζώων αποτρέπεται, όταν τα ζώα δεν έρχονται σε επαφή με τα κόπρανα γάτας ή τα κόπρανα της γάτας απομακρύνονται κάθε 1-2 ημέρες από τους χώρους των ζώων (οι ωοκύστεις του παρασίτου στο δάπεδο του στάβλου καταστρέφονται με ζεστό νερό 70°C ή με πυκνό διάλυμα ιωδίου ή αμμωνίας). 

Ο άνθρωπος περιορίζει τις πιθανότητες μόλυνσής του με το παράσιτο, 1) όταν καταναλώνει βρασμένο ή κατεψυγμένο κρέας, 2) όταν πλένει καλά (με υγρό σαπούνι πιάτων) τα φρούτα και τα λαχανικά που τρώγονται ωμά (μαρούλι, ντομάτες, μήλα κ.ά.), 3) όταν πλένει καλά τα χέρια και τα αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν κατά το χειρισμό του ωμού κρέατος, 4) όταν πίνει βρασμένο ή παστεριωμένο γάλα, 5) ότανκαθαρίζει την αμμοδόχο της γάτας κάθε 1-2 ημέρες, 6) όταν χρησιμοποιεί γάντια κατά το σκάλισμα του κήπου κ.ά. 

Τέλος, για να προλαμβάνονται οι αναζωπυρώσεις του νοσήματος και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους στον μολυσμένο ξενιστή (ιδιαίτερα, όταν υπάρχουν “κύστεις” του παρασίτου στον βυθό του οφθαλμού), πρέπει να αποφεύγονται οι παράγοντες που προκαλούν ανοσοκαταστολή (π.χ. η χρησιμοποίηση κορτιζόνης, ακόμη και ως κολλύριο) ή όταν υπάρχουν οι παράγοντες αυτοί, πρέπει να χρησιμοποιούνται, ταυτόχρονα και έγκαιρα, τα ειδικά φάρμακα κατά του παρασίτου.

Ο ενημερωμένος άνθρωπος γνωρίζει ότι η μόλυνσή του με το παράσιτο γίνεται: α) σχεδόν κατά κανόνα, με τις “κύστεις” του παρασίτου, όταν καταναλώνεται ωμό ή ατελώς ψημένο κρέας (μισοψημένη μπριζόλα, δοκιμή ωμού κιμά, ωμό “χωριάτικο” λουκάνικο κ.ά.), επειδή στη χώρα μας είναι μολυσμένα σχεδόν ένα στα δύο βοοειδή, ένα στα τέσσερα πρόβατα, αίγες κ.ά., και β) μόνο συμπτωματικά, με τις ώριμες ωοκύστεις του παρασίτου, όταν καταναλώνονται άπλυτα ή ατελώς πλυμένα, ωμά λαχανικά, φρούτα κ.ά. (υπενθυμίζεται ότι η συχνότητα μόλυνσης της γάτας στη χώρα μας είναι 0.9% και ότι η γάτα είναι υπεύθυνη για τη διασπορά του παρασίτου στη φύση και όχι για τη μόλυνση του ανθρώπου).

B. ΓΑΤΑ

(τελικός και ενδιάμεσος ξενιστής του παρασίτου) 

Συνήθως δεν εμφανίζονται συμπτώματα του νοσήματος μετά τη μόλυνση της γάτας. Είναι όμως δυνατόν σε νεαρά ή σε ανοσοκατεσταλμένα ζώα, να εμφανισθούν, 2-14 ημέρες μετά τη μόλυνση (επώαση του νοσήματος), πυρετός, εμετός, εντερίτιδα, διάρροια, βήχας, δύσπνοια, ανορεξία, ίκτερος, αναιμία, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, λεμφαδενίτιδα, εγκεφαλίτιδα, πνευμονία, ηπατίτιδα, μυίτιδα, μυομητρίτιδα, αποβολή, λήθαργος καθώς και θάνατος του ζώου.

Η διάγνωση της τοξοπλάσμωσης στη γάτα δεν έχει πρακτική αξία και στηρίζεται στην ανεύρεση των άωρων ωοκύστεων του παρασίτου (στο 0.9% των ζώων) κατά την παρασιτολογική εξέταση των κοπράνων. 

Δεν ακολουθείται φαρμακευτική αγωγή στη γάτα. Όταν όμως κρίνεται απαραίτητη (οξεία φάση ή αναζωπύρωση του νοσήματος), χορηγείται,clindamycin (Antirobe^®) 25-50 mg/ημέρα για 15 ημέρες ή (όχι σε έγκυα ζώα) pyrimethamine (Daraprim^®) 25 mg/ημέρα + folic acid (Leucovorin®,Filicine®) 5 mg/ημέρα + sulfadiazine 73 mg/ημέρα (ή βιταμίνη Β) για 30 ημέρες.



  

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 

1^η Ερώτηση: Πώς μολύνεται συχνότερα ο άνθρωπος με το τοξόπλασμα;

Απάντηση: Με την κατανάλωση ωμού ή ατελώς ψημένου κρέατος μηρυκαστικών, χοίρου κ.ά.


2^η Ερώτηση: Πώς μολύνεται συχνότερα η γάτα με το τοξόπλασμα;

Απάντηση: Με την κατανάλωση μολυσμένων ποντικιών, ερπετών κ.ά.


3^η Ερώτηση: Ποιος είναι ο ρόλος της γάτας στην τοξοπλάσμωση;

Απάντηση: Το παράσιτο (Toxoplasma gondii) πολλαπλασιάζεται στα κύτταρα του εντέρου της γάτας και αποβάλλεται με τα κόπρανά της στο εξωτερικό περιβάλλον (με τη μορφή της άωρης ωοκύστης), συνολικά για 2-20 ημέρες σε ολόκληρη τη ζωή της. Επίσης, το παράσιτο πολλαπλασιάζεται μέσα στους ιστούς της γάτας, όπου παραμένει ζωντανό (με τη μορφή της τοξοπλασμικής κύστης), για ολόκληρη τη ζωή της γάτας και προφυλάσσει το ζώο από νέες μολύνσεις (ανοσία τύπου προάσπιση).


4^η Ερώτηση: Η γάτα μπορεί να μολύνει άμεσα τον άνθρωπο με Toxoplasma gondii;

Απάντηση: Όχι (εκτός εάν το κρέας της καταναλωθεί ωμό ή ατελώς ψημένο από τον άνθρωπο !).


5^η Ερώτηση: Υπάρχει λόγος να απομακρύνεται η γάτα από την έγκυο «για να μη μολυνθεί με τοξόπλασμα;»

Απάντηση: Όχι. Η γάτα δεν μολύνει άμεσα τον άνθρωπο. Η γάτα διασπείρει με τα κόπρανά της στο περιβάλλον τις άωρες μορφές του παρασίτου, οι οποίες πρέπει να παραμείνουν στο περιβάλλον 2-4 ημέρες για να αποκτήσουν μολυσματική ικανότητα για τον άνθρωπο και τα ζώα.


6^η Ερώτηση: Είναι σημαντικό για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας να ελέγχεται η γάτα μήπως είναι μολυσμένη με Toxoplasma gondii;

Απάντηση: Όχι. Ο έλεγχος αυτός δεν έχει πρακτική σημασία, επειδή: α) η μολυσμένη γάτα αποκτά ανοσία και έτσι, δεν αποβάλλει άωρες μορφές του παρασίτου με τα κόπρανά της στο περιβάλλον, και β) στη χώρα μας δεν καταναλώνεται κρέας γάτας (ούτε καλοψημένο !).


7^η Ερώτηση: Με ποιόν τρόπο η έγκυος θα αποφύγει τη μόλυνση του εμβρύου με Toxoplasma gondii;

Απάντηση: Όταν η έγκυος έχει μολυνθεί με το παράσιτο, τουλάχιστον 6 μήνες πριν την έναρξη της εγκυμοσύνης, τότε αναπτύσσεται ανοσία(τύπου προάσπιση) και με τον τρόπο αυτό, προστατεύεται το έμβρυο κατά τις αναμολύνσεις της μητέρας με το παράσιτο (δηλ. η μητέρα είναι «εμβολιασμένη» με φυσικό εμβόλιο για ολόκληρη τη ζωή της).

Όταν όμως η έγκυος δεν είναι μολυσμένη με το παράσιτο, τότε: α) δεν πρέπει να «δοκιμάζει» ωμό κιμά, β) δεν πρέπει να τρώει ατελώς ψημένο κρέας, γ) πρέπει να πλένει σε άφθονη σαπουνάδα τα φρούτα και τα λαχανικά που καταναλώνονται ωμά (φράουλες, μήλα, σταφύλια, τομάτες, μαρούλι κ.ά.), δ) δεν πρέπει να χρησιμοποιεί το άπλυτο μαχαίρι με το οποίο τεμάχισε ωμό κρέας μηρυκαστικών, χοίρου, πτηνών κ.ά., για το κόψιμο του ψωμιού, της ωμής σαλάτας κ.ά., ε) δεν πρέπει να ετοιμάζει την ωμή σαλάτα στην επιφάνεια που τεμάχισε το ωμό κρέας μηρυκαστικών, χοίρου, πτηνών κ.ά., στ) πρέπει να πλένει τα χέρια της πριν το φαγητό, ζ) πρέπει να χρησιμοποιεί γάντια μιάς χρήσης, όταν απομακρύνει τα κόπρανα της γάτας ή καθαρίζει το δοχείο της γάτας με την άμμο, καθημερινά ή έως δύο ημέρες μετά την αποβολή τους (έως δύο ημέρες δεν υπάρχει κίνδυνος) ή όταν ασχολείται με τις γλάστρες και το χώμα του κήπου κ.ά. (πιθανή παρουσία στο χώμα ώριμων ωοκύστεων του παρασίτου).


8^η Ερώτηση: Πώς ενεργεί το ενημερωμένο άτομο στη χώρα μας στο θέμα της τοξοπλάσμωσης;

Απάντηση: Το ενημερωμένο άτομο: 

α) γνωρίζει ότι στη χώρα μας είναι μολυσμένα με το παράσιτο σχεδόν ένα στα δύο βοοειδή (~50%), ένα στα τέσσερα (~25%) πρόβατα, αίγες κ.ά. και ότι η μόλυνση του ανθρώπου γίνεται κυρίως με την κατανάλωση μισοψημένης μπριζόλας, ωμού κιμά, ωμού “χωριάτικου” λουκάνικου κ.ά. και σπανιότερα με την κατανάλωση άπλυτων ή ατελώς πλυμένων, ωμών λαχανικών, φρούτων κ.ά., 

β) δεν αποπροσανατολίζεται με την ενοχοποίηση της γάτας και δεν αποφεύγει τη γάτα ή τα άλλα ζώα, και 

γ) ζητά από τον οφθαλμίατρό του να ελέγξει το βυθό των οφθαλμών για πιθανή παρουσία αλλοιώσεων στον αμφιβληστροειδή χιτώνα(βυθοσκόπηση). Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος πρέπει να ακολουθείται αντιτοξοπλασμική αγωγή κάθε φορά που στο μέλλον θα χρειασθεί το μολυσμένο άτομο να χρησιμοποιήσει κορτιζόνη (ακόμη και σε μορφή κολλυρίου) ή άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, για να προληφθεί η αναζωπύρωση του παρασίτου (κίνδυνος απώλειας της όρασης).