Η φυλετική σύνθεση της Πορτογαλίας

Μια ενδιαφέρουσα μελέτη για την φυσική ανθρωπολογία της Πορτογαλίας πραγματοποίησε ο Fonseca Cardoso με τίτλο "Anthropologia Portuguesa", που δημοσιεύτηκε στον τόμο Notas sobre Portugal που δημοσιεύτηκε στα πλαίσια Εθνικής Έκθεσης στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Ο τόμος είναι αφιερωμένος στην Πορτογαλία, με άρθρα που εξετάζουν την γεωγραφία, την ανθρωπολογία, την κοινωνία, την οικονομία, την βιομηχανία, το περιβάλλον, κτλ. της χώρας. Οι πρώτες παλαιοανθρωπολογικές μελέτες ξεκινούν στην Πορτογαλία μετά τα μέσα του 19ου αιώνα. Λίγο αργότερα ξεκινούν και οι ανθρωπολογικές μελέτες σε ζώντες. Η παρούσα μελέτη του Cardoso συνδυάζει τα δεδομένα όλων των προηγούμενων μελετών στη χώρα, ώστε να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ανθρωπολογίας της χώρας. Η μελέτη καταλήγει με την περιγραφή των φυλετικών τύπων που κατοικούν στην χώρα.

Ο πληθυσμός της χώρας είναι γηγενής, ειδικά στις ορεινές περιοχές και οι ξένοι πληθυσμοί που έχει δεχτεί είναι από κατακτητές ή από ερχόμενους εκ της θάλασσας από τις αποικίες ή από αλλού. Ιστορικά, η Πορτογαλία κατακτάται από τους Ρωμαίους και έπειτα...

Κεφαλικός δείκτης και ανάστημα στην Πορτογαλία

O Eusébio Tamagnini ήταν Πορτογάλος ανθρωπολόγος που ασχολήθηκε διεξοδικά με την ανθρωπολογία της πατρίδας του. Στη μελέτη του με τίτλο "Sobre a distribuição geográfica de alguns caracteres fundamentais da população portuguesa actual", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Revista da Faculdade de Ciências του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα, βρίσκουμε στοιχεία σχετικά με τον κεφαλικό δείκτη και το ανάστημα στην Πορτογαλία.

Αφού κάνει μια αναδρομή στις μελέτες του κεφαλικού δείκτη στη χώρα, προχωρά στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων του. Σε δείγμα 11.658 ατόμων, ο κεφαλικός δείκτης κατανέμεται ως εξής:...

Ο χρωματισμός ματιών, μαλλιών και δέρματος των Πορτογάλων

O Eusébio Tamagnini υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Πορτογάλους ανθρωπολόγους. Βασικό αντικείμενο των μελετών του ήταν η ανθρωπολογία της πατρίδας του. Στη μελέτη του με τίτλο "A pigmentação dos Portugueses" που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Contribuições para o Estudo da Antropologia Portuguesa βρίσκουμε αναλυτική μελέτη για τον χρωματισμό των Πορτογάλων, εννοώντας δηλαδή το χρώμα μαλλιών, ματιών και δέρματος. ;Όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, ο χρωματισμός αποτελεί το πιο εύκολα παρατηρήσιμο ανθρωπολογικό χαρακτηριστικό, που επιδρά στην αντίληψη που σχηματίζει ο μέσος άνθρωπος για έναν λαό.

Πραγματοποιήθηκαν παρατηρήσεις σε 11601 άτομα. Το χρώμα του δέρματος ταξινομήθηκε βάσει της κλίμακας von Luschan, η κλίμακα Fischer για το χρώμα των μαλλιών και η κλίμακα Saller για το χρώμα των ματιών.

Το χρώμα του δέρματος κατανέμεται ως εξής:...

Ο κεφαλικός δείκτης των Πορτογάλων

Μια αναλυτική μελέτη για τον κεφαλικό δείκτη των Πορτογάλων πραγματοποίησε ο καθηγητής Álvaro José da Silva Basto, που δημοσιεύτηκε με τίτλο "Índices cephálicos dos portuguêses" στο περιοδικό Jornal Scientifico e Litterario, με την αρωγή της Ανθρωπολογικής Εταιρίας της Coimbra.

Αρχικά, ο συγγραφέας κάνει λόγο για το ζήτημα της ταυτοποίησης των φυλετικών στοιχείων της Πορτογαλίας. Έπειτα αναφέρει τον ορισμό του κεφαλικού δείκτη, παρουσιάζει τις κατηγοριοποιήσεις βάσει του δείκτη και εξηγεί πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την φυλετική διάγνωση. Εξηγεί ότι ο κεφαλικός δείκτης παραμένει σταθερός, βάσει και μελετών του Beddoe στο Cambridge, συνεπώς αποτελεί εξαίρετο γνώρισμα για την φυλετική ταξινόμηση.

Στη μελέτη δίνεται συγκριτικά η κατανομή του κεφαλικού δείκτη στις "Λατινικές" χώρες της Ευρώπης:

Ανθρωπολογικές μετρήσεις στην Πορτογαλία

Στοιχεία για την ανθρωπομετρία της Πορτογαλίας βρίσκουμε σε παρουσίαση της μελέτης του Severino de Sant'Anna Marques "Estudo de antropometria Portuguesa", στο περιοδικό Portugalia. Το δείγμα αποτελούνταν από 1444 άτομα, επιλεγμένο σε ικανοποιητικούς αριθμούς από όλες τις επαρχίες της χώρας. Τρία ήταν τα γνωρίσματα που βρέθηκαν: ο κεφαλικός δείκτης, ο ρινικός δείκτης και το ανάστημα. Τα αποτελέσματα δίνονται στο πίνακα που ακολουθεί.

Ο ρινικός δείκτης των Πορτογάλων

Είναι γνωστό ότι στην Πορτογαλία υπάρχει νέγρικη παρουσία, λόγω εισελθόντων πληθυσμών από τις Πορτογαλικές αποικίες στην Αφρική, κυρίως τον 16o-17ο αιώνα. Το γεγονός αυτό αποτελεί μόνιμο σημείο τριβής για την ανθρωπολογία της χώρας. Κάποιοι ανθρωπολόγοι μιλούν για σημαντική μίξη, ενώ άλλοι για μια ασήμαντη μειοψηφία μαύρων. Μπροστά σε αυτήν την διαμάχη, ο Πορτογάλος ανθρωπολόγος Eusébio Tamagnini αποφάσισε να μελετήσει τον ρινικό δείκτη των Πορτογάλων, εφόσον είναι γνωστό ότι οι λευκοί είναι λεπτόρρινοι, ενώ οι νέγροι κυρίως πλατύρρινοι. Η μελέτη του "O índice nasal dos portugueses" περιλαμβάνεται στην σειρά Estudo da Antropologia Portuguesa.

Αρχικά ο Tamagnini αναφέρει τις περιπτώσεις ανθρωπολόγων που θεωρούν την Πορτογαλία σαν μια περιοχή με σημαντική νέγρικη ανάμιξη. Άλλοι έκαναν λόγο...

Ο κεφαλικός δείκτης στην Πορτογαλία

Ο ιατρός Luis de Pina, του τμήματος ανατομίας του Πόρτο, πραγματοποίησε μια μελέτη για τον κεφαλικό δείκτη και το ύψος στην Πορτογαλία. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό L'Anthropologie σε άρθρο με τίτλο "L'indice céphalique et la stature chez les Portugais".

Οι μετρήσεις έγιναν σε νεαρούς 25 ετών και άνω. Ο κεφαλικός δείκτης μετρήθηκε σε 1820 άτομα, 1060 άνδρες και 760 γυναίκες. Οι περισσότεροι κατάγονταν από το βόρειο μισό της Πορτογαλίας. Ως προς το ύψος, μετρήθηκαν 2125 άτομα, 1245 άνδρες και 880 γυναίκες.

Η κατανομή του κεφαλικού δείκτη στους Πορτογάλους δίνεται στα εξής γραφήματα:...

Η φυλετική ομοιογένεια της Ιβηρικής χερσονήσου

Η Ιβηρική χερσόνησος είναι μία από τις πλέον ομοιογενείς φυλετικά περιοχές της Ευρώπης. Το γεγονός αυτό το έχουν διαπιστώσει πλήθος ανθρωπολόγων και είναι προφανές ακόμα και στο ευρύ κοινό.

Το ζήτημα μελέτησε ο ανθρωπολόγος M. Vergara σε άρθρο του με τίτλο "L'unité de la race Espagnole" στο περιοδικό L'Anthropologie. Ο Vergara διαπιστώνει ότι οι κάτοικοι της Ιβηρικής χερσονήσου είναι δολιχοκέφαλοι Κρομανοειδείς ήδη από την προϊστορική εποχή. Ζητά την ενοποίηση των δύο αδελφών κρατών για την δημιουργία μιας ενιαίας ισχυρής Ισπανίας.

Από τα στοιχεία που διαθέτουμε, στην Ιβηρική χερσόνησο κατοικούν Κρομανοειδείς πληθυσμοί, με μικρές συνιστώσες από Μεσογειακούς, Αλπικούς και λιγότερο Νορδικούς και Σαχάριους. Ωστόσο, παρά την φυλετική ομοιογένεια, στην Ιβηρική χερσόνησο...

Ανθρωπολογικές μελέτες στην Πορτογαλία

Τα συμπεράσματα πέντε ανθρωπολογικών μελετών συνόψισε ο Γάλλος ανθρωπολόγος Henri Victor Vallois, στο περιοδικό L'Anthropologie. Κάθε μελέτη συνεισφέρει σε ένα ειδικό τομέα της φυσικής ανθρωπολογίας της χώρας.

Ως προς τον κορμικό δείκτη στους Πορτογάλους, η μακροσκελία αυξάνεται στους άνδρες καθώς πάμε από την εφηβεία προς την ενηλικίωση, ενώ στις γυναίκες αυξάνεται η βραχυσκελία.

Ως προς τον ρινικό δείκτη, σε 450 άνδρες βρέθηκε στο 66,5. Συνεπώς, η λεπτορρινία...

Η ανθρωπολογία της Πορτογαλίας

Ο Πορτογάλος ιατρός και ανθρωπολόγος António Augusto Mendes Correa μελέτησε την ανθρωπολογία της πατρίδας του και δημοσίευεσε τα αποτελέσματά του στο American Journal of Physical Anthropology υπό τον τίτλο "Origins of the Portuguese". Μετά την αναφορά στις έρευνές του σχετικά με την παλαιοανθρωλογία της χώρας, προβαίνει στην περιγραφή των σύγχρονων Πορτογάλων.

Η συντριπτική πλειοψηφία των Πορτογάλων έχει σκούρα μαλλιά, ενώ υπάρχουν και λίγοι ξανθοί. Τα ποσοστά των ξανθών είναι συνήθως στο 7,5% με 8,9%, ενώ σε κάποιες επαρχίες ξεπερνούν το 10%. Κάπως υπερβολικά τα νούμερα, ίσως να βάζει μαζί και τα ανοιχτά καστανά. Το υπόλοιπο ποσοστό έχει σκούρα μαλλιά, καστανά συνήθως, ή μαύρα.

Ως προς τον κεφαλικό δείκτη, οι Πορτογάλοι είναι οι πιο...