Οικογένεια και Οικογενειακές σχέσεις Ψυχολογία - Συμβουλευτική - Ψυχοθεραπεία

Αν στο στο ξεκίνημα της ζωής μας η σχέση με τον “άλλον” (μητέρα, γονείς) ήταν η πηγή ικανοποίησης των αναγκών μας, αυτό συνεχίζεται μέχρι το τέλος της.  Ο “άλλος”  σαν φίλος , σύντροφος, σύζυγος, συνάδελφος, κ. λ.π συνεχίζει από διαφορετικές θέσεις και μορφές να τροφοδοτεί τη παρουσίας μας, όπως  και εμείς τη δικής του.  Η απουσία του, ή, η απουσία μας αποτελεί μια μορφής στέρησης που συνήθως παίρνει τραγικές διαστάσεις και για τους δυο μας. Σε προχωρημένες καταστάσεις  σαν απουσία του ίδιου του εαυτού!! Κερεντζής Λάμπρος Πίνακας: Nicolas Odinet

Οι κοινωνίες για να αναπτυχθούν χρειάζονται την θυσία. Η θυσία αποτελεί μια κοινωνική λειτουργία από αρχαιοτάτων χρόνων. Η Ιστορία είναι σπαρμένη από θυσίες. Συνήθως το θύμα είναι ο εχθρός. Αυτός χρειάζεται να θυσιαστεί. Σήμερα όμως οι κοινωνίες χρειάζεται να θυσιάσουν τον πληθυσμό τους. Η λήξη της κατάστασης παγκόσμιου συναγερμού, βάζει σε κίνδυνο τους πληθυσμούς. Αυτό είναι το δίλημμα. Ποιον πρέπει να προστατεύσουν, την οικονομία τους, ή τον πληθυσμό τους; Οι κοινωνίες έχουν φθάσει μπροστά στη θυσία και όχι οποιαδήποτε θυσία. Επίσης συμβαίνει και το άλλο παράδοξο.  Οι περιορισμένοι πληθυσμοί έχουν συσσωρεύσει την δυσαρέσκεια, τον φόβο και την αγωνία σε τέτοιο τέτοιο βαθμό, ώστε με την άρση του μέτρου, θα θεωρήσουν ότι ο κίνδυνος πέρασε. Η άρση θα βιωθεί σαν απελευθέρωση. Όχι μόνο δεν θα καταλάβουν ότι είναι μια απόφαση που τους οδηγεί στην θυσία, αλλά ότι τους ανοίγει τις πόρτες της ελευθερίας.  Φαίνεται ότι οι κοινωνίες έχουν φθάσει σε τέτοιο επί...

Η παρουσία του Κορονοϊού αλλάζει τις συνθήκες της ζωής μας. Όταν ο ένας μπορεί να μολύνει τους άλλους, ο φόβος εκφράζεται κοινωνικά και ατομικά. Εισβάλει και αλλάζει βίαια τις κοινωνικές μας σχέσεις. Ο κίνδυνος της μόλυνσης χρωματίζει κάθε μορφή αλληλεπίδρασης μας. Περιοριστικά μέτρα θέτουν καινούργιους κανόνες στην καθημερινότητα μας. Η ελευθερία περιορίζεται. Το σλόγκαν “Μένουμε σπίτι” είναι εμποτισμένο κοινωνικά από τον φόβο, και ατομικά από την ευθύνη. Δηλώνει ότι οι μόνες κοινωνικές σχέσεις που μας απέμειναν, μετά τον περιορισμό των μετακινήσεων και των διαδραστικών επαφών μας, είναι οι οικογενειακές. Ο περιορισμός κατ' οίκον, που αποτελεί μια λύση για την αποφυγή της διασποράς του ιού, επιδρά δραματικά επάνω μας. Μας γεμίζει ανησυχία. Η συμβίωση αλλάζει μορφή. Ο ιδιωτικός μας χώρος περιορίζεται.   Η σχέση μας με τον άλλον στην οικογένεια γίνεται πλέον κάτω από στρεσογόνες συνθήκες. Η παρουσία του φόβου δυναμώνει την εξάρτηση μας μαζί ...

Γυναίκα και κοινωνία Γνωρίζουμε ότι η απόλαυση της θηλυκότητας απειλούσε την λειτουργία της κοινωνίας από παλαιότατων χρόνων. Πάντα το γυναικείο κορμί ήταν εκείνο το οποίο προκαλούσε με την σαγήνη του και έπρεπε να υποταχθεί. Στις δυτικές χριστιανικές κοινωνίες η υποταγή του επιτυγχάνεται με την όλο περισσότερο προβολή του σαν αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης, Στις ανατολικές και ισλαμικές, με την απαγόρευση της θέασης του. Οι μεν την προβάλουν σαν ηδονικό σύμβολο, ή δε σαν ενοχικό και ντροπιαστικό. Και στις δύο περιπτώσεις... η Γυναίκα είναι χαμένη. Κερεντζής Λάμπρος Φωτο: Nadine Shaabana

Η στέρηση της αγάπης είναι μια πράξη βίας. Το άτομο νιώθει ανίσχυρο και ανεπαρκές. Νιώθει ότι απειλείται συνεχώς η ακεραιότητα του. Από την στέρηση της αγάπης πηγάζει ο φόβος, η ανασφάλεια, και δημιουργείται μια αρνητική εξάρτηση από αυτόν που την επιβάλει. Ο στερημένος    αυτό που γνωρίζει να μεταδίδει είναι η στέρηση. Για την αναπαραγωγή της υιοθετεί την βία που έχει μάθει και υποστεί. Έτσι γίνεται απειλητικός και βίαιος, προσπαθώντας να αποφύγει την απειλή στέρησης. Αυτό που τον απενοχοποιεί και του επιτρέπει να ασκήσει βία, είναι η απόδοση αυτής της απειλής που νιώθει στη παρουσία του “άλλου”, του ξένου , του διαφορετικού, του μακρινού... Δυστυχώς όμως η στέρηση της αγάπης για το καθένα μας δεν προήλθε από τον ξένο, τον άγνωστο, τον μακρινό, αλλά από τον γνωστό, τον οικείο, τον συγγενή. Κερεντζής Λάμπρος Πίνακας:   oswaldo guayasamín

Η ικανότητα της περιφρόνησης… Όταν η περιφρόνηση του «διαφορετικού» γίνεται πυγή ικανοποίησης, τότε το μίσος υπερτερεί σαν συστατικό της κοινωνίας και η ανοχή γίνεται ένδειξη αδυναμίας. Η περιφρόνηση του «άλλου» δεν μας διέπει μόνο σαν άτομα, ή   ομάδες, αλλά αποτελεί μια ιστορικά συλλογική στάση. Εκπροσώπηση της γίνεται   δημόσια. Η ισχύς με την μορφή της μισαλλοδοξίας εκφράζεται πολλές φορές από το κράτος, τις πολιτικές δυνάμεις που το διοικούν και τις αντίπαλες κοινωνικές ομάδες. Αποτελεί στοιχείο της εξουσίας, για αυτό και η ανεξέλεγκτη εξουσία μπορεί να μας καταστρέψει. Η μισαλλοδοξία στρέφεται συνήθως σε ότι διαφέρει, ή νομίζουμε ότι διαφέρει. Ότι είναι διαφορετικό η κοινωνία το πολεμά, διότι δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί και εύκολα προκαλεί φόβο. Το «διαφορετικό» επιζητά μια άλλη προσέγγιση της πραγματικότητας η οποία φαίνεται ότι αποσταθεροποιεί την συνηθισμένη, την γνωστή. Το μίσος εκφραζόμενο σαν μισαλλοδοξία στρέφεται ενάντια στις δοξασίες και τις ...

Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης εμφανίζεται στη συνείδηση με τη μορφή της βαθιά ριζωμένης προσκόλλησης στη ζωή, την επιθυμία για ζωή που χαρακτηρίζει κάθε ζωντανή ύπαρξη. Αυτό το ένστικτο είναι που με απλό τρόπο λειτουργεί σε απλά οργανωμένες υπάρξεις, τις οποίες οδηγεί να αναζητούν τροφή και να αποφεύγουν τον κίνδυνο. Το ίδιο προτρέπει το σύνθετο οργανισμό, τον πολιτισμένο άνθρωπο, να εκτελεί πολυσύνθετες δραστηριότητες για «να βγάζει το ψωμί του». Κατά βάση είναι εγωιστικό ένστικτο, επειδή παροτρύνει το άτομο να ενδιαφέρεται μόνο για τη δική του καλοπέραση και να σκέφτεται τους άλλους μόνο όσο η ύπαρξή του εξαρτάται από τη δική τους. Για παράδειγμα, το κυνήγι απαγορεύεται την εποχή της αναπαραγωγής των θηραμάτων, όχι από πρόνοια για τα ζώα, αλλά επειδή είναι χρήσιμη η διαιώνιση του είδους τους. Η επίδρασή του πάντως συχνά εξισορροπείται από τα άλλα δύο μεγάλα ένστικτα, που η επιρροή τους μπορεί να δυναμώσει τόσο ώστε κάποιος όχι μόνο να αψηφήσει τα συμφέροντα του, αλλά και ν...

Η ψυχική υγεία μπορεί να οριστεί ως ικανότητα ευχαρίστησης του ατόμου από την κοινωνική του πράξη. Μια ικανοποίηση η οποία εξαρτάται από την δυνατότητα να διαχειρίζεται την καθημερινότητα του σύμφωνα με τα πιστεύω του και σύμφωνα με τις αποφάσεις που αυτό μπορεί να πάρει . Σε αυτό το επίπεδο η ελαστικότητα των συναισθηματικών επενδύσεων, η μεταβλητότητα των αμυντικών μηχανισμών και ο επαναπροσδιορισμός των στόχων, προσδίδει στο άτομο, όχι μόνο την δυνατότητα ορίζει την προσωπική του ανάπτυξη, αλλά και να καθορίζει καινούργιους πραγματοποιήσιμους στόχους προσδοκώντας την ικανοποίηση. Η ικανότητα λοιπόν να δεσμευτεί σε κάτι καινούργιο εμπεριέχει την δυνατότητα να επενδύει εκ νέου σε νέες σχέσεις και ανθρώπους, μη παραμένοντας «κολλημένος» σε παλιές. Αυτή την κατάσταση θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε με τον όρο μεταβίβαση, ή μετάθεση, τον οποίον ο Φρόιντ, πρώτος όρισε   σαν ένα μηχανισμό άμυνας του εγώ. Ο όρος έχει πολλές ερμηνείες, αλλά εμείς θα μείνουμε σε...

Πολλές φορές η απόγνωση καταλαμβάνει το χώρο της ζωής με τέτοιο τρόπο ώστε η προσπάθεια αποφυγή της να βιώνεται ευχάριστα. Η ευχαρίστηση όμως από την αποφυγή της απελπισίας δεν είναι παρά μια άλλη μορφή δυστυχίας. Όπως λέει και ο Boris Cyrulnik 1 η συνεχής ενασχόληση με την δυστυχία που μου συμβαίνει, προσδίδει την εντύπωση ότι είμαι ενεργητικός, δραστήριος πράγμα που κρύβει μια ικανοποίηση, αυτή όμως δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ευτυχία και δεν αναιρεί το πλαίσιο της δυστυχίας αντίθετα μπορεί να το ενδυναμώνει. Δηλαδή η ευτυχία από την ενασχόληση με αυτό που μου έχει συμβεί εξαρτάται από τον τρόπο που το προσεγγίζω. Η συνεχής αίσθηση της μη αποδοχής των γεγονότων και το μοιρολόι γύρο από αυτά, δεν έρχονται να αλλάξουν την δυστυχία της πραγματικότητας αλλά να την επεκτείνουν. Τις προσδίδουν διαστάσεις οι οποίες με περικλείουν και με αιχμαλωτίζουν οδηγώντας με στην ανικανότητα αντίδρασης, εφόσον αφήνω το γεγονός να με προσπερνά. Νομίζω ότι υπάρχουν δυο τρόποι ενασχ...

Οι παρουσία των προσφύγων, ή των μεταναστών των  “ξένων”, όπως λέμε, πυροδοτεί φόβους βαθιά φυλαγμένους στην ψυχή μας των οποίων φαίνεται ότι δεν έχουμε συνειδητοποιήσει την έκταση. Στην ουσία η παρουσία τους εκφράζει καταστάσεις που έχει βιώσει κάθε άνθρωπος, κάθε λαός, κάθε έθνος και κάθε φυλή, οι οποίες δηλώνουν την ομοιότητα, την συγγένεια και την ενότητα της ανθρώπινης κατάστασης ανεξαρτήτως των παραπάνω διαφορών. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες είναι οι κομιστές πανάρχαιων ανθρώπινων καταστάσεων, διότι ο “αποχωρισμός”, η “μετάβαση” και η “ενσωμάτωση” εκφράζουν στο πέρασμα των αιώνων την μορφή που μπορεί να πάρει η ζωή ενός ανθρώπου, όσο και ενός λαού. Άρα έχουμε να κάνουμε με τρεις βασικές πανάρχαιες ανθρώπινες καταστάσεις, τις οποίες συναντάμε υπό μορφή τελετουργιών σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα. Χρειάζεται επίσης να γνωρίζουμε ότι σαν τελετουργίες ο “αποχωρισμός”, η “μετάβαση” και η “ενσωμάτωση” είναι επενδεδυμέ...

Ο λόγος αποτελεί στοιχείο έκφρασης της παρουσίας του υποκειμένου αλλά εξαρτάται από την μορφή που θα πάρει στην εκφορά του. Φαίνεται ότι πρέπει να ελεγχθεί και να κατηγοριοποιηθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις των άλλων. Δηλαδή, από την ένταση και την χρεία του θα εκληφθεί σαν δείγμα καλής, ή όχι συμπεριφοράς.  Πάντα ενεδρεύει ο φόβος, ο λόγος να πάρει διαστάσεις αντίλογου, αντίθεσης, άρνησης, ακόμα και επιθετικής διάθεσης. Έτσι από ανέκαθεν έπρεπε να οριοθετηθεί σε πλαίσια που θεωρούνται κόσμια και επιτρεπόμενα από το εκάστοτε κοινωνικό περιβάλλον. Αντίθετα η σιωπή, φαίνεται ότι προβάλει την ευγένεια του χαρακτήρα του υποκειμένου, την εκδήλωση του σεβασμού προς τους άλλους, την προσαρμογή και την μετρημένη παρουσία του, όπως αρμόζει στις επιθυμίες τους.   Η σιωπή σαν βασικό παιδαγωγικό εργαλείο, έκτισε ένα κόσμο στα μέτρα της εξουσίας εδώ και αιώνες. Επέβαλε την απαγόρευσης της ελεύθερης έκφρασης για διάφορους λόγους και κατασκεύασε ένα κόσμο βουβών συναισθημ...

Ακόμα μια φορά αναγκάζομαι να μιλήσω για την κοινωνική κατάσταση προσπαθώντας να κατανοήσω την συμβαίνει χρησιμοποιώντας την επαγγελματικές μου γνώσεις σε ένα θέμα που ξεφεύγει των αρμοδιοτήτων μου. Θα ήθελα να έχω την επιείκειά σας… Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κοινωνία μας βίωσε και βιώνει δύσκολες κοινωνικές συνθήκες, (μνημόνια) οι οποίες αποδόθηκαν  βέβαια σε παράγοντες που δεν έχουν να κάνουν με αυτή, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν μεγάλωσαν την αμφισβήτησης των διαφόρων πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων   καθώς και των θεσμών που συμμετείχαν σε αυτές,  εγχώριων και αλλοδαπών. Η κοινωνία μας λοιπόν βίωσε την οικονομική απειλή και στο βαθμό που δεν αναγνώρισε την δική της ευθύνη, η απειλή θεωρήθηκε κατευθυνόμενη από αυτούς που μια ζωή επιβουλεύονται την παρουσία της.   Η ύπαρξη μιας νέας απειλής από την συμφωνία των Πρεσπών προκαλεί μια καινούργια κοινωνική αναστάτωση. Πυροδοτεί μέσα μας κάτι το αρχέγονο   το οποίο θα έλεγα ότι συνορεύει με το έν...

Η κακοποίηση επιτυγχάνεται με την προσβολή της προσωπικότητας του υποκειμένου μέσω άσκησης λεκτικής, σωματικής,   ψυχολογικής, κοινωνικής   βίας με στόχο την κάμψη της βούλησης του και την υποταγή στην επιθυμία του άλλου. Σε κοινωνικό επίπεδο στοχεύει στην προσαρμογή σε ένα κοινωνικό σύστημα, όπου οποιαδήποτε άρνηση, ή η αντίθεση θεωρείται σαν ένδειξη ανάρμοστης συμπεριφοράς.   Η κακοποίηση πριν εμφανιστεί σαν όρος των κοινωνικών επιστημών αποτελούσε το βασικό τρόπο διαπαιδαγώγησης των κοινωνιών, εφόσον αντιπροσώπευε με την μορφή της τιμωρίας, την μόνη οδό για την ενηλικίωση.       Η κακοποίηση είναι διαταξική δηλαδή την συναντάμε τόσο στην «υψηλές» όσο και στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις. Αποτελεί το βασικό περιεχόμενο αλληλεπίδρασης ανάμεσα στους πολίτες μιας κοινωνίας, συνιστώντας και το βασικό περιεχόμενο των θεσμών της, όπως η οικογένεια, η εκπαίδευση, η εργασία. Έχει επίσης καταλάβει το χώρο της «διασκέδασης» σαν το βασικό δι...