ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ – ΕΥΕΡΓΕΤΗΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ: ΣΟΣ ΘΕΜΑ

Ευεργέτημα της απογραφής

ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ  – ΕΥΕΡΓΕΤΗΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ: Όταν πεθάνει ο κληρονομούμενος, οι κληρονόμοι αποκτούν αυτοδίκαια την κληρονομιαία περιουσία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η περιουσία του κληρονόμου και του κληρονομούμενου να γίνεται ένα και ο κληρονόμος να κληρονομεί τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό (χρέος) της περιουσίας του κληρονομούμενου.   Συνεπώς, οι δανειστές του κληρονόμου έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιηθούν από την ατομική περιουσία του κληρονόμου στο σύνολό της για προηγούμενες οφειλές του κληρονομούμενου.   Για να μην πληρώσει ο κληρονόμος με την δική του περιουσία χρέη του κληρονομούμενου, υπάρχουν δύο επιλογές: 1ον          η αποποίηση της κληρονομίας που γίνεται εντός αποσβεστικής προθεσμίας εντός 3μήνου από την ημερομηνία θανάτου του κληρονομούμενου / άλλως από την ημερομηνία γνώσης του θανάτου του (η αποποίηση αφορά και τα τέκνα των κληρονόμων που διαδέχονται τον αποποιήσαντα καθώς και τα ανήλικα) και 2ον          η αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής.   Τι σημαίνει ευεργέτημα της απογραφής; Για να μην πληρώσει ο κληρονόμος με την δική του περιουσία τα χρέη του αποθανόντος, έχει το δικαίωμα να περιορίσει την ευθύνη του. Με δήλωσή του στην γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομιάς (δηλ. του δικαστηρίου της τελευταίας εν ζωή κατοικίας του κληρονομούμενου) δηλώνει ότι αποδέχεται με το ευεργέτημα της απογραφής.   Συνέπεια της δήλωσης αυτής, είναι ότι η ευθύνη του κληρονόμου περιορίζεται μέχρι το ενεργητικό της κληρονομιάς. Συγκεκριμένα ευθύνεται μόνο με την κληρονομιαία περιουσία και όσο αυτή επαρκεί (και όχι με την ατομική του περιουσία!).   Ο κληρονόμος με το ευεργέτημα της απογραφής οφείλει να συμμορφωθεί με πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις προς τους κληρονομικούς δανειστές. Διαφορετικά εκπίπτει σε απλό κληρονόμο και οφείλει και με την προσωπική του περιουσία. Αυτό γίνεται στις εξής περιπτώσεις: (α) όταν τελικώς δεν συνετάχθη απογραφή ή δεν συνετάχθη εμπροθέσμως (β) όταν η απογραφή είναι ανακριβής (γ) όταν ο κληρονόμος διαχειρίστηκε δόλια της κληρονομική ομάδα (δ) εάν εκποίησε ακίνητα χωρίς άδεια του δικαστηρίου   Τι είναι η απογραφή; Η απογραφή είναι σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας. Συνιστά καταγραφή όλων των στοιχείων του ενεργητικού (όφελος) και παθητικού (χρέη) της κληρονομιάς. Διενεργείται από συμβολαιογράφο και πρέπει να ολοκληρωθεί σε 4 μήνες από τότε που έγινε η δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής.   Είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς ότι οι ανήλικοι ή υπό δικαστική συμπαράσταση και γενικά οι περιορισμένα ικανοί για δικαιοπραξία θεωρείται από το νόμο ότι αποδέχονται σε κάθε περίπτωση με το εν λόγω ευεργέτημα, ακόμα και χωρίς να προβούν στην δήλωση στη γραμματεία του δικαστηρίου. Τα πρόσωπα αυτά πρέπει να διενεργήσουν μέσω συμβολαιογράφου απογραφή μέσα σε 1 χρόνο από τότε που θα καταστούν ικανά προς δικαιοπραξία (πχ. ενηλικίωση για τους ανήλικους, άρση δικαστικής απόφασης συμπαράστασης για τους υπό συμπαράσταση).   Σε περίπτωση περισσότερων συγκληρονόμων: Σε αυτήν την περίπτωση, ο κάθε ένας ασκεί το δικαίωμά του ανεξάρτητα από τον άλλο. Με άλλα λόγια, οι συγκληρονόμοι που θα κάνουν δήλωση με το ευεργέτημα της απογραφής ωφελούνται και οι λοιποί οφείλουν απεριόριστα με την ατομική τους περιουσία για τα χρέη του κληρονομούμενου.  πηγή

Αστικός Κώδικας - Κληρονομικό δίκαιο - Κληρονόμος με απογραφή

`Αρθρο 1901. Ευθύνη απλού κληρονόμου: Ο κληρονόμος ευθύνεται και με τη δική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας. Οι κληροδοσίες και οι τρόποι εκπληρώνονται μετά τις λοιπές υποχρεώσεις.
`Αρθρο 1902. Αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής: `Οσο ο κληρονόμος έχει δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομία, μπορεί να δηλώσει ότι την αποδέχεται με το ευεργέτημα της απογραφής. Η δήλωση γίνεται στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Η δήλωση αποδοχής θεωρείται ότι έγινε με το ευεργέτημα της απογραφής, αν ο κληρονόμος είναι πρόσωπο για το οποίο η αποδοχή της κληρονομίας γίνεται κατά το νόμο με το ευεργέτημα της απογραφής.
`Αρθρο 1903. Προθεσμία απογραφής: Ο κληρονόμος με απογραφή οφείλει να τελειώσει την απογραφή της κληρονομικής περιουσίας μέσα σε τέσσερις μήνες αφότου γίνει η δήλωση του προηγούμενου άρθρου.
`Αρθρο 1904. Ευθύνη κληρονόμου με απογραφή: Ο κληρονόμος με απογραφή ευθύνεται για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας έως το ενεργητικό της. Καμιά σύγχυση δεν επέρχεται ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του έναντι της κληρονομίας.
`Αρθρο 1905. Η κληρονομία χωριστή ομάδα: Αφότου γίνει η δήλωση της αποδοχής της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της κληρονομίας αποχωρίζονται αυτοδικαίως από την περιουσία του κληρονόμου και αποτελούν χωριστή ομάδα.
`Αρθρο 1906. Εγγραφή υποθήκης: Αν έγινε αποδοχή της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής κάθε εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης που έγινε πάνω στα κληρονομιαία με οποιοδήποτε τίτλο μετά το θάνατο του κληρονομουμένου, δεν παρέχει κανένα προνόμιο έναντι των δανειστών της κληρονομίας.
`Αρθρο 1907. Διοίκηση κληρονομίας: Ο κληρονόμος με απογραφή διοικεί την ομάδα της κληρονομίας, ευθύνεται για κάθε αμέλεια και υπόκειται σε λογοδοσία.
`Αρθρο 1908. Εκποίηση ακινήτων και τίτλων: Ο κληρονόμος με απογραφή δεν μπορεί να εκποιήσει χωρίς άδεια του δικαστηρίου ακίνητα της κληρονομίας ή δημόσια χρεόγραφα ή μετοχές ή ομολογίες ανώνυμων εταιριών. Τα ακίνητα εκποιούνται με πλειστηριασμό, εκτός αν το δικαστήριο διατάξει διαφορετικά.
`Αρθρο 1909. Παραχώρηση περιουσίας: Ο κληρονόμος με απογραφή έχει δικαίωμα να παραχωρήσει την κληρονομική περιουσία στους δανειστές της κληρονομίας και τους κληροδόχους σύμφωνα με τις διατάξεις της πολιτικής δικονομίας. Με την παραχώρηση αυτή απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση προς αυτούς.
`Αρθρο 1910. Αγωγές του κληρονόμου κατά της κληρονομίας: Οι αγωγές του κληρονόμου με απογραφή κατά της κληρονομίας απευθύνονται κατά των λοιπών κληρονόμων και, αν δεν υπάρχουν άλλοι, διορίζεται ειδικός κηδεμόνας για τη διεξαγωγή της δίκης, κατά τις διατάξεις για τον κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομίας.
`Αρθρο 1911. `Εκπτωση από το ευεργέτημα: Ο κληρονόμος χάνει το ευεργέτημα της απογραφής: 1. αν δεν συνέταξε εμπρόθεσμα απογραφή 2. αν δολίως έκανε ανακριβή απογραφή 3. σε περίπτωση δόλου σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομικής ομάδας 4. αν εκποίησε ακίνητα ή δημόσια χρεόγραφα ή μετοχές ή ομολογίες ανώνυμων εταιριών χωρίς άδεια του δικαστηρίου.
`Αρθρο 1912. Σε περίπτωση προσώπων ανίκανων ή με περιορισμένη ικανότητα για δικαιοπραξία, για τα οποία η αποδοχή της κληρονομίας γίνεται κατά το νόμο με το ευεργέτημα της απογραφής, έκπτωση από το ευεργέτημα επειδή δεν συντάχθηκε απογραφή επέρχεται αν μέσα σε ένα χρόνο, αφότου τα πρόσωπα έγιναν απεριορίστως ικανά, δεν έκαναν την απογραφή.
Δημήτριος Χ. Καραγιάννης, δικηγόρος, Θεσσαλονίκη - Αθήνα.

πηγή

Πώς «χάνεται» μια γενιά, για χάρη των ακινήτων

Πώς «χάνεται» μια γενιά, για χάρη των ακινήτων

ΘΑΝΟΣ ΤΣΙΡΟΣ

• 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Κληρονόμοι αποποιούνται μαζικά την κληρονομιά που τους αφήνουν τα συγγενικά τους πρόσωπα για να αποφύγουν τα έξοδα μεταβίβασης και τον ΕΝΦΙΑ; Ή μήπως αξιοποιούν τη δυνατότητα που τους δίνει ο νόμος να μην ασκήσουν ένα βασικό δικαίωμά τους προκειμένου να αποφύγουν χρέη ή για να «τακτοποιήσουν» με λιγότερα έξοδα την οικογενειακή περιουσία ή ακόμη και για να ξεφορτωθούν συμμετοχές σε περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν έχουν πλέον παρά πολύ μικρή αξία;

Τα στατιστικά στοιχεία για τις αποποιήσεις κληρονομιών που ήρθαν προ ημερών στο προσκήνιο, αποδεικνύουν ότι υπάρχει ολοένα και αυξανόμενη κινητικότητα στις υπηρεσίες των κατά τόπους πρωτοδικείων. Τα περιστατικά που περιγράφουν συμβολαιογράφοι είναι ενδεικτικά της «στρατηγικής» που ακολουθούν οι κληρονόμοι.

1. Σε κάθε κληρονομούμενο, συνήθως αντιστοιχούν περισσότεροι από ένας κληρονόμοι. Ετσι, όταν πεθαίνει ο σύζυγος, βάσει νόμου κληρονόμοι είναι η σύζυγος αλλά και τα παιδιά του. Σε πολλές περιπτώσεις, τα παιδιά έχουν και δικά τους τέκνα. Μια συνηθισμένη πρακτική που ακολουθείται προκειμένου να αποφευχθούν οι διπλές μεταβιβάσεις ακινήτων είναι οι γηραιότεροι να αποποιηθούν της κληρονομιάς υπέρ των νεότερων. Ετσι:

Πρώτον, «παρακάμπτεται» μια γενιά που σημαίνει ότι δεν υπάρχει η ανάγκη να γίνουν νέες γονικές παροχές ή δωρεές προκειμένου τα ακίνητα να φτάσουν στη νεότερη γενιά. Με την αποποίηση της κληρονομιάς από τη σύζυγο και τα παιδιά, τα εγγόνια γίνονται ιδιοκτήτες με μια μόνο μεταβίβαση.

Το δεύτερο πλεονέκτημα μπορεί να είναι η ενδεχόμενη μείωση του συμπληρωματικού φόρου ακινήτων.

2. Βασικό χαρακτηριστικό της ιδιοκτησίας στην Ελλάδα είναι ο κατακερματισμός. Εκτός από το «σπάσιμο» σε επικαρπία και ψιλή κυριότητα, με την πάροδο των ετών ένα ακίνητο μοιράζεται και σε πολλούς ιδιοκτήτες που βρίσκονται να κατέχουν το 5% ή το 10%. Πολλές φορές, οι κληρονόμοι προχωρούν σε αποποίηση κρίνοντας ότι το να κάνουν αποδοχή στο ποσοστό ενός ακινήτου δεν έχει οικονομικό ενδιαφέρον, ειδικά αν στην κληρονομική μερίδα περιλαμβάνονται και χρέη. Ο λόγος προφανής: το ποσοστό ενός ακινήτου δεν μεταβιβάζεται παρά μόνο σε πλήρη συνεννόηση με τους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες, ενώ τα χρέη βαραίνουν τον κληρονόμο εις ολόκληρον.

Πέρα από τις «διευθετήσεις» μεταξύ συγγενών, συμβολαιογράφοι αποδίδουν την αύξηση των αποποιήσεων και σε δύο επιπλέον λόγους:

Πρώτον στα χρέη. Στην πράξη αποδεικνύεται ότι σε πολλές περιπτώσεις, τα στοιχεία του «παθητικού» στις κληρονομικές μερίδες (κυρίως οφειλές σε τράπεζες, εφορία και ταμεία) είναι περισσότερα από τα στοιχεία του ενεργητικού, με αποτέλεσμα η αποδοχή να μην είναι συμφέρουσα. Επίσης, στους κληρονόμους, οι συμβολαιογράφοι καθιστούν σαφές ότι τα χρέη που κληρονομούν τους βαραίνουν εις ολόκληρον και όχι με βάση το ποσοστό που κληρονομούν. Γι’ αυτό και η χρυσή συμβουλή, σε περιπτώσεις χρεών, είναι να γίνεται χρήση του δικαιώματος της επ’ «ωφελεία αποδοχής».*

Δεύτερον, στην ίδια τη νομοθεσία που διέπει τις κληρονομιές. Κληρονόμοι, φτάνουν να είναι μέχρι και τα πρώτα ξαδέλφια. Ετσι, σε έναν θάνατο μπορεί να φτάσουν να αντιστοιχούν και πέντε ή και 10 αποποιήσεις ανάλογα με το πόσο μεγάλη είναι η οικογένεια. Συμβολαιογράφοι συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η τετράμηνη προθεσμία «τρέχει» μόνο για την αποποίηση, ενώ η μη αντίδραση λογίζεται ως αποδοχή.

πηγή

*Δείτε δίπλα ετικέτα:

Κληρονόμος με απογραφή

Έντυπη