Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897

«Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τρέπεται εἰς φυγήν συμβαδίζει μέ τήν ἀτιμίαν καί μέ  τόν θάνατον.»

Ὅμηρος Ἰλιάς 

Η Αφορμή

Την 8η Μαΐου 1897 στην Ταράτσα  Λαμίας, υπεγράφη συμφωνία καταπαύσεως του πυρός μεταξύ του Ελληνικού και του Τουρκικού στρατού.  Η υπογραφείσα ανακωχή σήμανε το τέλος ενός πολέμου, ο οποίος ξέσπασε 30 ημέρες νωρίτερα και έμεινε στην ιστορία σαν το μαύρο 97. Αφορμή του πολέμου απετέλεσε η κήρυξη της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα, από την προσωρινή κυβέρνηση της μεγαλονήσου, την 25 Ιαν 1897. Η Ελλάδα απέστειλε ναυτικές και στρατιωτικές δυνάμεις στην Κρήτη, ενώ το ίδιο έπραξαν και η Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ρωσία και Αυστρία. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις  επέδωσαν διακοίνωση στην Ελληνική κυβέρνηση, απαιτώντας την απόσυρση των ελληνικών δυνάμεων, με αντάλλαγμα την παροχή  καθεστώτος αυτονομίας στην Κρήτη. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Θ. Δεληγιάννης, υπό την πίεση της αντιπολιτεύσεως , της  ισχυρής ''Εθνικής Εταιρείας '' και του ευρισκομένου σε πατριωτική έξαρση λαού, απέρριψε την προσφορά. Η Ελλάς κήρυξε επιστράτευση, ενώ στρατεύματα και τμήματα ατάκτων αποστάλθηκαν στα σύνορα με την Τουρκία στην Θεσσαλία και την Ήπειρο. Η κυβέρνηση ενήργησε σπασμωδικά και με πρωτοφανή επιπολαιότητα κήρυξε πόλεμο, παραβλέποντας  τις πραγματικές συνθήκες και δεδομένα.

Ο πόλεμος 

Η ελληνοτουρκική μεθόριος το 1897, στην Θεσσαλία διερχόταν  νοτίως  του Πλαταμώνος, βορείως του Τυρνάβου και της  Καλαμπάκας, ενώ στην Ήπειρο βορείως Πρεβέζης και Άρτης. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος τοποθετήθηκε επικεφαλής του στρατού στην Θεσσαλία (42.000 άνδρες, 600 ιππείς και 96 πυροβόλα). Ο Ετέμ Πασάς ήταν ο αρχηγός των οθωμανικών στρατευμάτων(92.500 άνδρες, 1.300 ιππείς, 186 πυροβόλα). Ο εχθρός εισέβαλε στο ελληνικό έδαφος την 5 Απριλίου. Μετά από αντίσταση 5 ημερών άρχισε η υποχώρηση και την 13 Απριλίου  κατελήφθη η Λάρισα. Ο στρατός μας στερείτο εκπαιδεύσεως, πειθαρχίας και μέσων, ενώ εφάρμοζε την τακτική των αγωνιστών του 1821. Ο ενθουσιασμός εντός των πρώτων ημερών εξανεμίσθηκε ταχέως, ενώ ο υποχωρών στρατός μεταβλήθηκε σε συρφετό. Ο διάδοχος προσπάθησε ανεπιτυχώς να ανακόψει την προέλαση των Τούρκων στα Φάρσαλα και τον Δομοκό. Ολίγον πριν την κατάληψη της Λαμίας, με την διαμεσολάβηση του τσάρου της Ρωσίας Νικολάου Β΄ και της βασιλίσσης του Ηνωμένου Βασιλείου Βικτώριας ο σουλτάνος Αβδουλ  Χαμήτ παρεχώρησε την υπογραφή ανακωχής. Η βασίλισσα Όλγα ανιψιά του Τσάρου και η πριγκίπισσα Σοφία εγγονή της Βικτωρίας, συνέβαλλαν ουσιαστικά για την παροχή χείρας βοηθείας. 

Η Ειρήνη

Την 22 Νοεμβρίου 1897 υπογράφηκε η  συνθήκη ειρήνης της Κωνσταντινουπόλεως, με την οποία η Ελλάδα υποχρεώθηκε σε καταβολή αποζημιώσεως στην Τουρκία, ύψους 4 εκατομμυρίων τουρκικών λιρών, χωρίς όμως να ζημιωθεί εδαφικά. Οι μεγάλες δυνάμεις επέβαλλαν οικονομικό έλεγχο στην καθημαγμένη Ελλάδα προκειμένου να εξασφαλίσουν την καταβολή της αποζημιώσεως στην Τουρκία, αλλά και την αποπληρωμή των λοιπών εθνικών χρεών. Στην Κρήτη παραχωρήθηκε καθεστώς αυτονομίας. Κρίνοντας αντικειμενικά οι όροι της ειρήνης υπήρξαν επιεικείς για την χώρα μας.  Η Ελλάς αποδέχθηκε την αρχική προσφορά των μεγάλων δυνάμεων αφού χρειάστηκε να υποστεί πρώτα μια ταπεινωτική ήττα. Οι απώλειες του στρατού μας ανήλθαν σε 396 νεκρούς και 1600 τραυματίες αξιωματικούς και οπλίτες.

Τα Παθήματα και τα Μαθήματα

Μετά την ήττα επιδοθήκαμε στο προσφιλές κυνήγι υπευθύνων, συνωμοτών και προδοτών. Ο πόλεμος του 1897 αποτελεί χαρακτηριστικό σταθμό στην ιστορία της Ελλάδος.  Υπήρξε η συνισταμένη όλων των αμελειών, των πλανών, της ανισόρροπου εσωτερικής, εξωτερικής και στρατιωτικής πολιτικής  μας μέχρι τότε. Όπως και τώρα έτσι και τότε θυσιάσαμε τον εκσυγχρονισμό του κράτους μας σε μικροσυμφέροντα  και αναχρονιστικά προνόμια.  Δεν διαθέταμε εθνική στρατηγική, και απομονωθήκαμε διπλωματικά στρεφόμενοι κατά πάντων. Επιπλέον δεν είχε  αποκρυσταλλωθεί στην σκέψη των ηγετών μας, το είδος του στρατού που χρειαζόμασταν. Ευτυχώς για την πατρίδα μας τα λάθη του 1866, 1878, 1885 και 1897 μας προσγείωσαν στην πραγματικότητα. Απαιτήθηκε τεράστια προσπάθεια προκειμένου να υπερβούμε τον κακό εαυτό μας, για να επιτύχουμε τους εθνικούς μας στόχους  κατά την διάρκεια των νικηφόρων Βαλκανικών Πολέμων.   

Αντγος ε.α.  Ιωάννης Κρασσάς

http://www.eaas.gr/

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ  ΧΡΗΣΙΜΗ   ΠΟΥ  ΕΞΗΓΕΙ  ΓΙΑΤΙ  ΕΓΙΝΕ Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟ 1897

Την 1η Φεβρουαρίου 1897, ο βασιλιάς Γεώργιος και η κυβέρνηση αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν ελληνική κατοχή της Κρήτης προκειμένου να προλάβουν τη διεθνή ΚΑΤΟΧΗ , στέλνοντας στο νησί εκστρατευτικό σώμα 1.500 ανδρών, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη του πυροβολικού Τιμολεοντα Βάσσου. Συμμετείχε και  πεδινή πυροβολαρχία στο εκστρατευτικό σώμα.

"Δεν είμαστε Γερμανοί!" . Η Ελληνική Απάντηση στην Γερμανική Εκστρατεία Δυσφήμισης για το Εγκλημα στο Πολεμικο Πλοιο Λορελάϋ.

Η ΑΘΗΝΑ ΤΟ 1900

                                            Περιληψη δημοσιευσης

1.    Η Ελλάδα το 1902 βρισκόταν σε δεινή οικονομική, ηθική και κοινωνική κατάσταση .

2.   Το 1897 είχε υποστεί μια ταπεινωτική στρατιωτική ήττα από την Οθωμανική Αυτοκρατορία

3.   Υπηρχε επιβολη Διεθνους Οικονομικου Ελεγχου απο τον ΔΟΕ (με την Γερμανια να διευθυνει τον ΔΟΕ) επεβλεπε την απευθείας αφαΙμαξη των προσόδων του Ελληνικού κράτους προς ικανοποίηση των πιστωτών της Χώρας .

4.   Επικρατουσε μεγαλη λαϊκή δυσαρέσκεια για την οικονομική δυσπραγία και τους πολλούς φόρους.

ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ

5.   Τον Οκτώβριο του 1902, κατέπλευσε στον Πειραιά για να επισκευαστεί από τα ναυπηγεία Βασιλειάδη το γερμανικο πλοιο Λορελάυ (Τσαμπα δουλεια και καλη δουλεια, χαζοι ηταν να πανε αλλου για επισκευες οι γερμαναραδες!).

6.   Το πρωινό της 3ης Νοεμβρίου 1902, ένας αξιωματικός του πλοίου ανήλθε για να κάνει τον προβλεπόμενο έλεγχο, όταν διαπίστωσε ότι είχε κλαπεί ενα κιβωτιο με διπλωματικα εγγραφα , ενώ είχαν εξαφανιστεί ο υπαξιωματικός Μπρίτσκι και ο ναύτης Κόχλερ. Η αίθουσα που βρισκόταν το κιβώτιο αλλά και οι χώροι γύρω από αυτήν ήταν γεμάτοι από λίμνες αίματος, ενώ επίσης ύποπτο ήταν ότι έλειπε και η βάρκα του πλοίου, ενώ το σκοινί που ήταν δεμένη είχε στάλες από αίμα πάνω του.

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΛΕΞ. ΖΑΙΜΗΣ

7.   Το νέο θορύβησε την κυβέρνηση Ζαϊμη που φοβόταν τυχόν διεθνείς επιπλοκές.

8.   Αμέσως οι Ελληνικές Αρχές ξεκίνησαν έρευνες .

9.   Ρώσοι δύτες έψαξαν αυθημερόν την περιοχή και λίγες ώρες μετά ανέσυραν το άψυχο σώμα του Μπρίτσκι, αλλά δεν βρέθηκε πουθενά το πτώμα του Κόχλερ.

10.  Η άποψη του κυβερνήτη του πλοίου φον Ρόϋτερ και της Γερμανικής πρεσβείας ήταν ότι η ληστεία του πλοίου έγινε από Έλληνες που δολοφόνησαν τους δύο Γερμανούς αποκομίζοντας το κιβώτιο.

11.  Η πιθανότερη εκδοχή ομως των ελληνικων αστυνομικών αρχών ήταν ότι το έγκλημα το είχαν διαπράξει Γερμανοί ναύτες του πληρώματος που γνώριζαν τα θύματα, γνώριζαν πως να κινηθούν και που βρισκόταν το κιβώτιο.

ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΛΟΡΕΛΑΥ

 

12.  Παρολα αυτα ο Γερμανός πρέσβης τηλεγράφησε στην κυβέρνηση του ότι οι δολοφόνοι ήταν Έλληνες ζητώντας την άδεια να τους επικηρύξει.

13.  Ο Γερμανικός Τύπος φιλοξενούσε ανθελληνικά δημοσιεύματα χαρακτηρίζοντας τους Έλληνες ως έθνος ληστών και δολοφόνων!(Τοτε ετσι ,τωρα τεμπεληδες!)

14.  Οι Γερμανοί επικήρυξαν τους Έλληνες εγκληματίες έναντι 1000 μάρκων. Η επικήρυξη έθιξε τους Έλληνες καθώς θεωρήθηκε ότι οι Γερμανοί θεωρούσαν ότι οι Ελληνικές αρχές δεν μπορούσαν να εξιχνιάσουν το έγκλημα και είχαν ανάγκη της οικονομικής αρωγής των Γερμανών.

15.  Όσο απίστευτο και αν ακούγεται σήμερα, υπήρχε μια πάνδημος αγωνία να αποδειχθεί ότι οι εγκληματίες δεν ήταν Έλληνες, η οποία έφτανε τα όρια της ομαδικής υστερίας.

16.  Η λύση του δράματος όμως ήρθε εντελώς απρόσμενα το απόγευμα της 5ης Νοεμβρίου από τον νεαρό εύζωνα Δημήτριο Σαούτη που υπηρετούσε στο αστυνομικό τμήμα της Καλλιθέας. Ο οποιος αναγνωρισε και συνελαβε τον Κόχλερ οποιος περπατουσε στον δρομο .

17.  Ο Κόχλερ δεν άργησε να παραδεχθεί την ενοχή του: αυτός είχε αιφνιδιάσει τον Μπρίτσκι και τον είχε σκοτώσει πισώπλατα ρίχνοντας το άψυχο σώμα του στην θάλασσα (ειχαν προηγουμενα).

18.  Το νέο της ενοχής του Πρώσου ναύτη λύτρωσε κυριολεκτικά τους Έλληνες οι οποίοι πανηγύρισαν με μια ειλικρινή χαρά αποθεώνοντας τον εύζωνα Σαούτη .Ακόμη και στους τοίχους τοιχοκολούνταν αφίσες που έγραφαν "Δεν είμαστε Γερμανοί!",  ''-Δεν είμαστε Γερμανοί!-Κάτω οι υβριστές μας!''

19.  Ο διευθυντής της αστυνομιας παρουσιάστηκε στον Βασιλεα Γεώργιο Α΄ για να του αναγγείλει επισήμως την σύλληψη και την ομολογία του Πρώσου ναύτη και για να λάβει τα συγχαρητήρια του Βασιλιά για την εξιχνίαση του εγκλήματος από τις Ελληνικές αρχές.

                                            

20.  Ο ευζωνας Σαουτης εγινε λαικος ηρωας και αρνήθηκε να παραλάβει την αμοιβή χιλίων μάρκων που του πρόσφερε η γερμανική πρεσβεία!!!

21.  Ο Γερμανός πρέσβης βαρώνος Πλεσσάν προσπάθησε να αμβλύνει τις εντυπώσεις λεγοντας, προφανως ψεμματα, οτι τα φυλλάδια των επικηρύξεων δεν είχαν τυπωθεί με την άδεια της Γερμανικής πρεσβείας.

22.   Ο πλοίαρχος φον Ρόϋτερ που ήταν και ο πλέον εριστικός εναντίον των Ελλήνων, με δηλώσεις του διαμαρτυρήθηκε ότι είχαν παραποιηθεί από τις εφημερίδες όσα είχε πει και σε καμία περίπτωση δεν είχε προσβάλλει τους Έλληνες(Κι αλλο ψεμμα!)

                                                         

Οι όροι συμφωνίας τερματισμού του πολέμου του 1897 και η επιβολή Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου στην Ελλάδα (1897-1899)

    

  ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ 

      1. Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 κράτησε περίπου 30 ημέρες . Άρχισε άτυπα στις 5 Απριλίου και έληξε με την ήττα της Ελλάδος . Υπογράφηκε συνθηκολόγηση στις 20 Σεπτεμβρίου 1897 με την πίεση των Μ. Δυνάμεων επί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Βασιλιάς της Ελλάδος Γεώργιος Α παρακάλεσε τον Τσάρο της Ρωσίας Νικόλαο τον Β να πείσει τον σουλτάνο να σταματήσει τις εχθροπραξίες το οποίο και έγινε .Διαπραγματεύσεις υπό υψηλή εποπτεία των Δυνάμεων οδήγησε στην Συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως (4 Δεκεμβρίου) .Η Ελλάδα υποχρεώνεται να καταβάλλει 4.000.000 τουρκικές λίρες ως πολεμική αποζημίωση στην Οθωμανικη Αυτοκρατορία.

     2. Οι τουρκοι έχοντας τον αέρα του νικητή ζητούσαν να πάρουν πίσω την Θεσσαλία μέχρι την Λαμία . Ζητούσαν και υπέρογκες πολεμικές αποζημιώσεις . Οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν συμφώνησαν στις παράλογες απαιτήσεις των τουρκων.

     3. Ένα κάλο του πολέμου του 1897 ήταν η αυτονομία της Κρήτης, που ήταν ο προθάλαμος της ένωσης με την Ελλάδα που έγινε τελικά το 1913.

    4.Εκείνο που έκαιγε τις Μεγάλες Δυνάμεις ήταν το θέμα των δανείων που πήρε η Ελλάδα από τους Ευρωπαίους και δεν μπορούσε να ξεπληρώσει. Ο Τρικούπης το 1893 πτώχευσε την χώρα και τα δάνεια παρέμειναν ανεξόφλητα , αυτό έκαιγε τους Ευρωπαίους και δη τους Γερμανούς !

   5. Οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις επέβαλλαν τελικά στην Ελλάδα να δώσει αποζημίωση στην Οθωμανική αυτοκρατορία 4.000.000 τουρκικές λίρες (95.000.000 γαλλικά φράγκα) , αλλά πώς να πληρώσει η ευρισκόμενη σε χρεωκοπία Ελλάδα που σημειωτέον θα έπρεπε να πληρώσει και τα έξοδα που δημιούργησε ο πόλεμος ; (159.956.770 δραχμές πλην των ζημιών που είχαν προκύψει στη Θεσσαλία).

   6. Άρα θα έπρεπε η Ελλάδα να καταφύγει στην σύναψη νέου δανείου , όμως οι διεθνείς οικονομικοί κύκλοι απέκλειαν κάθε συζήτηση για το θέμα αυτό εάν πρώτα δεν γινότανε ρύθμιση για τα παλιά χρέη.

Έτσι τον Σεπτέμβριο του 1897 η ελληνική κυβέρνηση Ράλλη θα αναγκαστεί να δεχτεί τον διεθνή έλεγχο επί των εσόδων της . Η Κυβέρνηση θα φέρει την υπογραφή της ειρήνης με τους επαχθείς οικονομικά όρους στη Βουλή. Οι βουλευτές μη μπορώντας να κάνουν και αλλιώς (ο Τουρκικός στρατός καραδοκούσε λίγο έξω από τη Λαμία…) θα την υπερψηφίσουν στις 18 Σεπτεμβρίου του 1897.

   7. Στις 22 Νοεμβρίου του 1897 θα υπογραφεί η οριστική συμφωνία ειρήνης με την Οθωμανική αυτοκρατορία από τον Ζαΐμη , ενώ τον Μάρτιο του 1898 θα επέλθει και η οριστική συμφωνία για την εξόφληση του χρέους και το ύψος του δανείου. Η Ελλάδα υπό την εγγύηση των μεγάλων δυνάμεων θα έπαιρνε 170.000.000 χρυσά φράγκα ( με τόκο 2,5%) εκ των οποίων τα 150.000.000 αμέσως για την τακτοποίηση των υποχρεώσεων της .

   8. Στην χώρα μας ουσιαστικά επιβλήθηκε διεθνής οικονομική επιτροπή (Δ.Ο.Ε.) με πρώτο πρόεδρο της τον Βρετανό Εδουάρδο Λω. Η Δ.Ο.Ε. πήρε υπό τον έλεγχο της τα μονοπώλια σε διάφορα σημαντικά προϊόντα , όπως πετρέλαιο, αλάτι , σπίρτα , τέλη χαρτοσήμου , φόρου κατανάλωσης καπνού, οινοπνεύματος , παιγνιόχαρτα και τους δασμούς από όλα τα τελωνεία της χώρας. Μάλιστα αν οι εισπράξεις από τα έσοδα αυτά δεν ήταν αρκετές τότε η ελληνική κυβέρνηση θα όφειλε να καλύψει την διαφορά από τα υπόλοιπα έσοδα του προϋπολογισμού … (Τους μισθούς και τις συντάξεις δεν φαίνεται να τις πείραξαν από την αρχή, όπως έκαναν κάποιοι σύγχρονοι ''σωτήρες'').

   9. Επίσης η Δ.Ο.Ε. θα είχε το δικαίωμα να εποπτεύει , να διορίζει ελεγκτές , αλλά και αν αντιλαμβάνεται ότι πάει να ξεγελαστεί να διενεργεί επιθεωρήσεις…Επιπροσθέτως οποιαδήποτε μετατροπή της συμφωνίας θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με την συναίνεση και των έξι χωρών που ήταν μέλη της διεθνούς επιτροπής. Τελικά οι μεγάλες κερδισμένες θα είναι οι Βρετανία (Αγγλία) και Γαλλία , αφού οι Γερμανία και Αυστροουγγαρία θα αποπεμφθούν κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου (1914-18) , η Ρωσία θα αποχωρήσει μόνη της μετά την επικράτηση των κομμουνιστών στη χώρα το 1917 , όπως και η Ιταλία που θα αποχωρήσει οικειοθελώς μετά το τέλος του πολέμου το 1919.

   10. Η Κυβέρνηση το Φθινόπωρο του 1897 θα συστήσει δωδεκαμελή επιτροπή (και με ανακριτικά δικαιώματα) βασικός σκοπός της οποίας θα ήταν η εξακρίβωση των αιτιών της επαίσχυντης ήττας …Παράλληλα σχηματίζονταν και επιτροπές που θα εξέταζαν παραλείψεις και λάθη τόσο σε στρατό και ναυτικό (με την δυνατότητα και αποτάξεων ή αποστρατειών) όσο και στις διοικητικές και δικαστικές αρχές του κράτους. Το αποτέλεσμα ήταν μια τρύπα στο νερό ! Κάθε κόμμα συνέτασσε το δικό του πόρισμα , όλοι οι εμπλεκόμενοι ήταν δέσμιοι μικροκομματικών επιδιώξεων όπως γίνεται και σήμερα με τις επιτροπές της βουλής .

  11. Ο Ζαΐμης προκήρυξε εκλογές για τις 7 Φεβρουαρίου 1899 στις οποίες αναδείχθηκε νικητής ο Θεοτόκης Πλέον στις πλάτες του Θεοτόκη (κυρίαρχη πολιτική προσωπικότητα για την επόμενη δεκαετία) θα στηριζόταν η χώρα για να πετύχει την ανασύνταξη της …

http://www.istorikathemata.com/2014/10/1897-1897-1899.html#more