ΔΕΥΤΕΡΑ 23/6/2014 - Εκδήλωση - συζήτηση για το Ασφαλιστικό

Εκδήλωση - συζήτηση για το Ασφαλιστικό

Tο ΜΕΤΑ, με αφορμή τις νέες αντιασφαλιστικές παρεμβάσεις που ετοιμάζει η κυβέρνηση και τις μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις, οργανώνει εκδήλωση – συζήτηση με θέμα: «Οι ανατροπές στο ασφαλιστικό σύστημα και η πάλη για την αποτροπή τους» τη Δευτέρα 23 Ιούνη 2014, ώρα 6μμ, στο αμφιθέατρο της ΓΣΕΕ (Αινιάνος και Πατησίων).

Ομιλητές:

1. Ρομπόλης Σάββας, καθηγητής, τ. διευθυντής ΙΝΕ/ΓΣΕΕ.

2. Κουμαριανός Βαγγέλης, Διδάκτωρ Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλισης.

Παρέμβαση θα γίνει από τον πρόεδρο της Π.Ο.Π.Ο.Κ.Π. Θανάση Καποτά.

Το άνοιγμα και το συντονισμό της συζήτησης, εκ μέρους του ΜΕΤΑ, θα κάνει ο Βρεττάκος Ηλίας, αντιπρόεδρος του Κοινωνικού πολύκεντρου της ΑΔΕΔΥ.

Από την Ε/Ε του ΜΕΤΑ

Στις 31/12/2013 λήγει η προθεσμία εξαγοράς πλασματικών χρόνων - για θεμελίωση σύνταξης - με τις διατάξεις που ίσχυαν το 2010

                                                   Από τον  Κώστα Νικολάου

Εκπρόσωπο  Αυτόνομης Παρέμβασης 

 στο ΚΕ.Π.Ε.Α./ΓΣΕΕ

            Με το νόμο 3863/2010, άλλαξαν δραματικά τα όρια ηλικίας για σύνταξη καθώς και ο χρόνος ασφάλισης. Παράλληλα, αυξήθηκαν και οι πλασματικοί χρόνοι ασφάλισης, με τη διαφορά ότι δικαίωμα χρήσης των νέων πλασματικών χρόνων, έχουν μόνο όσοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά την 1/1/2011 και με τα αυξημένα όρια ηλικίας ή το χρόνο ασφάλισης. Αντίθετα, για όσους θεμελιώνουν ή κατοχυρώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι 31.12.2010, ή μετά το 2011 με διατάξεις που δεν έχουν τροποποιηθεί, ισχύουν οι πλασματικοί χρόνοι που ίσχυαν έως το 2010.

            Με τον ίδιο νόμο και την εγκύκλιο 9240/597 - 11/8/2011 του υπουργείου εργασίας, όσοι συμπληρώνουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για συνταξιοδότηση λόγω γήρατος με προϋποθέσεις που ισχύουν μέχρι 31.12.2010, ακόμα και με προσμέτρηση πλασματικών χρόνων που ίσχυαν έως την ημερομηνία αυτή, εφόσον η σχετική αίτηση αναγνώρισης των ανωτέρω χρόνων υποβληθεί μέχρι και 31.12.2013, ακολουθούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις που ίσχυαν μέχρι 31.12.2010.

            Αυτό σημαίνει, όσοι θέλουν να εξαγοράσουν πλασματικούς χρόνους, προκειμένου να θεμελιώσουν με τις διατάξεις που ισχύουν έως το 2010, θα πρέπει να απευθυνθούν στον ασφαλιστικό τους φορέα και να υποβάλουν σχετική αίτηση αναγνώρισης, διαφορετικά θα συνταξιοδοτηθούν με τα αυξημένα όρια ηλικίας.

            Με την έννοια θεμελίωση εννοούμε, συμπληρώνω τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης αλλά δεν έχω και τα απαιτούμενα όρια ηλικίας. Ορισμένες περιπτώσεις που ισχύουν στο ΙΚΑ για ασφαλισμένους πριν το 1993:          

            Γυναίκες με ανήλικο παιδί έως το 2010, οι οποίες συμπληρώνουν 5.500 ημέρες ασφάλισης, δικαιούνται σε ηλικία 55 ετών πλήρη σύνταξη ή σε ηλικία 50 ετών μειωμένη.

            Γυναίκες, με 10.000 ημέρες, δικαιούνται σε ηλικία 57 ετών πλήρη σύνταξη ή 55 ετών μειωμένη.

            Άνδρες, με 10.000 ημέρες, δικαιούνται σε ηλικία 62 ετών πλήρη σύνταξη ή 60 ετών μειωμένη.

            Άνδρες, με 10.500 ημέρες, δικαιούνται πλήρη σύνταξη σε ηλικία 58 ετών.

            Γυναίκες, με 4.500 ημέρες, από τις οποίες οι 3.600 σε βαριά επαγγέλματα και εξ αυτών οι 1.000 να έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία 13 χρόνια, δικαιούνται πλήρη σύνταξη σε ηλικία 55 ετών.

            Άνδρες – γυναίκες, με 10.500 ημέρες (7.500 βαρέα) δικαιούνται πλήρη σύνταξη σε ηλικία 55ετών ή σε ηλικία 53 ετών μειωμένη.

            Πλασματικοί χρόνοι που ισχύουν είναι, ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας, γονικής άδειας ανατροφής παιδιών, λόγω ασθένειας και τακτικής ανεργίας από 200 ημέρες κατά την τελευταία 10ετία πριν από την υποβολή της αίτησης, ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας άνευ αποδοχών μέχρι 2 έτη, καθώς και ο πλασματικός χρόνος παιδιών του ν. 3655/2008.

Για περισσότερες πληροφορίες στο τηλέφωνο 210-8202100 ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ

ΤΟ ΔΗΘΕΝ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΟΥ ΤΕΑΥΕΚ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙΥΕ
27/8/2013

ΤΟ ΔΗΘΕΝ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΟΥ ΤΕΑΥΕΚ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

Ο πλέον επιμελής και τροϊκανός Υπουργός της δικομματικής κυβερνητικής κοινοπραξίας, ο Υπ. Εργασίας Ι. Βρούτσης, αφού ολοκλήρωσε το τσάκισμα των μισθών, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων και την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, συνεχίζει ακάθεκτος το έργο του στον τομέα των συντάξεων, βάζοντας στο στόχαστρο τις κύριες και επικουρικές συντάξεις πείνας που έχουν απομείνει μετά απο 3 χρόνια εφαρμογής των εγκληματικών μνημονιακών πολιτικών.  ...συνέχεια

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο ΝΕΟΣ ΠΟΛΥΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Του ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΥΜΑΡΙΑΝΟΥ*

 

Ύστερα από 4 μήνες πυρετώδους εσωτερικής διαπραγμάτευσης και μονομερών συμβιβασμών με την τρόϊκα, το κατεπείγον πολυνομοσχέδιο περιείχε σε ένα μόνο άρθρο πολλές και ανατρεπτικές ρυθμίσεις για τις τρεις πτυχές του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα : τις εργασιακές σχέσεις, το δημόσιο τομέα και την κοινωνική ασφάλιση. Για να προλάβουμε το σωτήριο Eurogroup που θα μας έδινε τη δόση του Ιουνίου, είχε κανείς 15 ολόκληρες ώρες για να διαβάσει περίπου 700 σελίδες, πριν αρχίσει η επεισοδιακή συζήτηση στη Βουλή.

Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε ψύχραιμα τα περισσότερα ζητήματα κοινωνικής ασφάλισης που προκύπτουν από το πολυνομοσχέδιο.

Οι περικοπές συντάξεων και εφάπαξ

Η συγκυβέρνηση, συνεπής με τις επιλογές των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου, αφιερώνει τη μερίδα του λέοντος των θυσιών στους συνταξιούχους με περικοπές ύψους 4,7 δισ. ευρώ για το 2012.

Από αυτές, η περικοπή των δώρων εορτών, Πάσχα και επιδόματος αδείας είναι η πιο σημαντική δημοσιονομικά και κοινωνικά. Δεν είναι μόνο τα 800 ευρώ που χάνονται από τους συνταξιούχους άνω των 60 ετών αλλά είναι και η 13η και 14η επικουρική σύνταξη που καταργείται ταυτόχρονα. Συγκεκριμένα, καταργούνται από 1.1.2013 για τους συνταξιούχους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, του ΟΓΑ, του ΝΑΤ και της Τράπεζας της Ελλάδος τα δώρα για την κύρια και για την επικουρική σύνταξη με βασικό κριτήριο τη δημοσιονομική απόδοση 2,5 δισ. ευρώ για το 2012.

Παράλληλα, έρχονται κλιμακωτές μειώσεις στις συντάξεις όπως αυτές έχουν μείνει ύστερα από τις προηγούμενες περικοπές. Για τους συνταξιούχους του δημόσιου τομέα στο άθροισμα των συνολικών μικτών συνταξιοδοτικών αποδοχών ορίζονται τρεις εισοδηματικές κλίμακες 1000-1500 ευρώ, 1500 έως 2000 ευρώ και 2000 ευρώ και άνω στις οποίες γίνονται αντίστοιχα κλιμακωτές μειώσεις 5%, 10% και 15%. Για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα στο άθροισμα των συνολικών μικτών συνταξιοδοτικών αποδοχών ορίζονται τέσσερις εισοδηματικές κλίμακες 1000-1500 ευρώ, 1500 έως 2000 ευρώ, 2000 έως 3000 ευρώ και 3000 ευρώ και άνω στις οποίες γίνονται αντίστοιχα κλιμακωτές μειώσεις 5%, 10%, 15% και 20%. Από τις μειώσεις αυτές εξαιρούνται οι ανάπηροι με ποσοστό 80% και άνω, οι πολεμικές συντάξεις και συντάξεις παθόντων εν τη υπηρεσία, στους συνταξιούχους τυφλούς και παραπληγικούς.

Συμπληρωματικά, στις περικοπές των δώρων σε χαμηλοσυνταξιούχους στο πολυνομοσχέδιο προβλέπεται ο περιορισμός του ΕΚΑΣ από το 2014 στους συνταξιούχους κάτω των 65 ετών. Από τον ηλικιακό περιορισμό του ΕΚΑΣ εξαιρούνται οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας καθώς και για τα τέκνα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου του γονέα τους.

To “πακέτο” των περικοπών στις συντάξεις συμπληρώνει η πρώτη φάση περικοπών στα εφάπαξ. Από το σύνολο των παρεμβάσεων στα εφάπαξ αναμένεται να συγκεντρωθούν 247 εκατομμύρια ευρώ. Για την πλειοψηφία των φορέων οι μειώσεις είναι 20% με 35%, ενώ φτάνουν μέχρι και 83%.
Στους ασφαλισμένους μέχρι 31.12.1992 που αποχώρησαν ή θα αποχωρήσουν της υπηρεσίας από 1.8.2010 και μετά, στους οποίους δεν έχει εκδοθεί η σχετική απόφαση χορήγησης του εφάπαξ βοηθήματος, το ποσό του εφάπαξ βοηθήματος μειώνεται αναδρομικά. Τέλος, ορίζεται ότι θα σχεδιαστεί η θέσπιση νέου τρόπου υπολογισμού των εφάπαξ παροχών σε όλους τους φορείς πρόνοιας, από 1.1.2014. Επομένως, πρόκειται για την πρώτη φάση περικοπών στα εφάπαξ και η δεύτερη θα θεσπιστεί εντός του 2013 για να ισχύσει από 1.1.2014.

Εκτός από το εφάπαξ, θεσμοθετήθηκε πλαφόν στα 720 ευρώ και περιορισμοί για τις συντάξεις αγάμων θυγατέρων. Η καταβολή της σύνταξης των άγαμων ή διαζευγμένων θυγατέρων αναστέλλεται, εάν έχουν και άλλα εισοδήματα, εκτός από την κύρια και επικουρική σύνταξή τους, τα οποία υπερβαίνουν τα 8640€ ετησίως. Εάν τα εισοδήματά της σύνταξης είναι μικρότερα του ανωτέρω ετήσιου ποσού αλλά με συνυπολογισμό και του ποσού της κύριας σύνταξης το υπερβαίνουν, η κύρια σύνταξη των 720€ μειώνεται κατά το υπερβάλλον ποσό. Η αναπροσαρμογή αυτή δεν εφαρμόζεται, άτομα που είναι ανήλικα ή ανάπηρα κατά ποσοστό 67% και άνω ή σπουδάζουν.

Από 1.1.2013, τέλος, η προνοιακή σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων περιοιρίζεται με τις εξής σωρευτικές προϋποθέσεις: Είναι στο 67ο έτος, δεν λαμβάνουν ή δεν δικαιούνται οι ίδιοι σύνταξη από οποιοδήποτε φορέα κοινωνικής ασφάλισης, διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα τα τελευταία 20 έτη πριν την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση και εξακολουθούν να διαμένουν κατά τη διάρκεια της συνταξιοδότησής τους και το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 4320 ευρώ ή, στην περίπτωση εγγάμων, τα 8.640 ευρώ.
Εκκρεμείς αιτήσεις καθώς και αιτήσεις που υποβάλλονται μέχρι 31.12.2012 κρίνονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος πλην του ορίου ηλικίας που ορίζεται το 65ο έτος.
Με το εισοδηματικό κριτήριο της παρούσας ρύθμισης και το κριτήριο για το δικαίωμα άλλης σύνταξης, επανακρίνονται από 1.1.2013 και όσοι έχουν ήδη καταστεί συνταξιούχοι. Οι περικοπές ανέρχονται σε 50 εκ. ευρώ.

Αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης

Στον τομέα των συντάξεων, δεύτερος βασικός άξονας των δυσβάστακτων αλλαγών του πρόσφατου πολυνομοσχεδίου είναι η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 έτη καθ'υπέρβαση ακόμα και των προβλέψεων των Ν.3863/2010 που προέβλεπαν αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2021. Η αύξηση γίνεται χωρίς μεταβατικές διατάξεις και συμπαρασύρει και τα ενδιάμεσα όρια ηλικίας, ώστε για πολλούς συνταξιούχους η αύξηση να είναι πάνω από 2 χρόνια.

Οι ασφαλισμένοι που έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2012, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε με τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και ορίου ηλικίας, ακόμα και μετά την 1.1.1993.

Επίσης, δεν επηρεάζονται από την αύξηση των ορίων ηλικίας αυτοί που έχουν 25 έτη ασφάλισης στο δημόσιο και ευρύτερο δημοσιο τομέα έως το τέλος 2012, οι ασφαλισμένοι πριν το 1983 που δικαιούνται σύνταξη σε 35ετία χωρίς όριο ηλικίας και μητέρες ανηλίκων με 5500 ένσημα στο ΙΚΑ ή με 25 έτη υπηρεσίας στο δημόσιο έως το τέλος 2012.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι από 01/01/2013 και χωρίς μεταβατικές περιόδους δικαιούνται πλήρη σύνταξη είτε στα 67 με 15ετή πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, είτε στα 62 με 40 έτη πλήρους πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας. Οι δημόσιοι υπάλληλοι από 01/01/2013 δικαιούνται μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη χωρίς μεταβατικές περιόδους. Οι υπάλληλοι των ΟΤΑ που απασχολούνται αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο σε BAE από τα 53 έτη για τις γυναίκες και στα 58 έτη για τους άνδρες από 1.1.2013 τα όρια ηλικίας για άνδρες και γυναίκες αυξάνονται χωρίς μεταβατικές διατάξεις στα 60 έτη για άνδρες και γυναίκες. Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι από 1.1.2013 παίρνουν τη σύνταξη από τα 60 έτη.

Οι πριν από το 1983 ασφαλισμένοι του ιδιωτικού τομέα συνταξιοδοτούνται με 35ετία από τα 58 στα 60 έτη, οι πριν από το 1983 ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ και το ΕΤΑΑ συνταξιοδοτούνται με 35ετία από τα 60 στα 62, και για τις γυναίκες η 15ετία από τα 60 αυξάνεται στα 62 έτη.
Οι μετά το 1983 ασφαλισμένοι του ιδιωτικού τομέα συνταξιοδοτούνται με 35ετία στα 60, και για τους ελεύθερους επαγγελματίες η 35ετία στα 60 αυξάνεται στα 62.
Για τις μητέρες ανηλίκων με 5.500 ημέρες ασφάλισης για μειωμένη σύνταξη το όριο ηλικίας από τα 55 έτη το 2012 αυξάνεται στα 57 και για πλήρη από τα 60 έτη στα 62.
Για τον δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα η 35ετία από τα 58 έτη αυξάνεται στα 60 και για τις μητέρες ανηλίκων με 25ετία το όριο ηλικίας από τα 55 αυξάνεται στα 57.
Για τους “νέους” ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα μετά το 1993 το 60ό έτος για μειωμένη σύνταξη αυξάνεται στο 62ο και από τα 65 με 15ετία αυξάνεται στα 67.
Για τους ασφαλισμένους στα ΒΑΕ αυξάνεται απο το 2013 το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης απο τα 60 στα 62 έτη.

Η κατάργηση των ειδικών επιδομάτων ανεργίας

Σε συνθήκες κράχ ανεργίας στην αγορά εργασίας, ορίστηκε η κατάργηση ειδικών εποχιακών επιδομάτων ανεργίας (επαγγέλματα του οικοδόμου, λατόμου, αγγειοπλάστη, δασεργάτη, καπνεργάτη, μουσικού μέλους του οικείου επαγγελματικού σωματείου, υποδηματεργάτη, μισθωτού ναυπηγοεπισκευαστικης ζώνης, χειριστή εκσκαπτικών, ανυψωτικών κ.α. μηχανημάτων, ηθοποιού, τεχνικού κινηματογράφου και τηλεόρασης, χείριστη και βοηθού χείριστη κινηματογράφου, μισθωτού τουριστικού και επισιτιστικού κλάδου και  άλλων) και η κατάργηση ειδικών επιδομάτων ανεργίας απολυμένων λόγω συγχώνευσης, συνένωσης, μεταφοράς επιχειρήσεων.
Από 1.1.2013 αυτοί ασφαλίζονται με τις κοινές περί ανεργίας διατάξεις

Ταυτόχρονα, προβλέπεται επιδότηση μακροχρονίως ανέργων για τους ανέργους οι οποίοι έχουν εξαντλήσει το δικαίωμα τακτικής επιδότησης εφόσον το εισόδημά τους δεν ξεπερνά τις 10.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 586,08 ευρώ για κάθε ανήλικο τέκνο της οικογένειας.
Το ύψος του μηνιαίου επιδόματος μακροχρονίως ανέργου δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των 200 ευρώ και καταβάλλεται για όσο χρονικό διάστημα οι δικαιούχοι παραμένουν άνεργοι και όχι πέραν των δώδεκα μηνών. Τα όρια ηλικίας των δικαιούχων ορίζονται από 20 ετών μέχρι 60.

Μια πρώτη αποτίμηση

Η εφαρμογή των προβλέψεων του πολυνομοσχεδίου, του νέου Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου και του κρατικού προϋπολογισμού αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει κυβερνητικό σχέδιο για διάσωση, ούτε για αναμόρφωση ή προσαρμογή της κοινωνικής ασφάλισης στην περίοδο κρίσης. Το δημόσιο και αναδιανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δεν είναι στα σχέδια της συγκυβέρνησης που επιλέγει μέτρα δίχως αύριο και επιταχύνει συνειδητά την ταυτόχρονη κατάρρευση των παροχών και των εσόδων του.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στα μέτρα περιλαμβάνεται η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων (με την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, την αύξηση της βάσης υπολογισμού εισφορών των “παλαιών” ασφαλισμένων αλλά και την αύξηση των εισφορών υγείας στον ΟΓΑ) την ίδια στιγμή που καταργούνται οι ασφαλιστικές εισφορές των εργοδοτών του ΟΕΚ και ΟΕΕ. Και ενώ η κρατική χρηματοδότηση δεν αρκεί για τις ανάγκες των ασφαλιστικών ταμείων το 2012, ο κρατικός προϋπολογισμός προβλέπει ακόμα περισσότερη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης και εξαγγέλλει συνολική μείωση 5% των εργοδοτικών εισφορών.

Γίνεται πια ολοένα και πιο φανερό ότι όσο οι εικονικές προβλέψεις των υπό κατάρρευση εσόδων αντιγράφονται από προϋπολογισμό σε προϋπολογισμό, όσο η εύκολη λύση είναι οι δραστικές μειώσεις κοινωνικών δαπανών, η προσπάθεια της συγκυβέρνησης να μας ξαναβάλλει στον “ενάρετο κύκλο της δημοσιονομικής σταθερότητας” στην πράξη θα μας οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο περικοπών και εξάπλωσης της φτώχειας.

Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2012

ΤΟ ΠΟΛΥΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΑΡΘΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

του ΓΙΑΝΝΗ ΔΟΥΚΑ*

 
Η κυβέρνηση κατέθεσε τελικά στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο του «ενός άρθρου» που για να γραφτεί χρειάστηκε 200 και πλέον σελίδες. Το πολυνομοσχέδιο που περιέχει διατάξεις τις οποίες το ελεγκτικό συνέδριο έκρινε αντισυνταγματικές. Και παρά ταύτα έρχονται στη Βουλή με τη σύμφωνη γνώμη ενός καθηγητή του Συνταγματικού δικαίου του κ. Βενιζέλου και ενός από τους πιο γνωστούς νομικούς του κ. Κουβέλη.
 
Το άρθρο αυτό επιχειρεί μια πρώτη προσέγγιση στα πιο σημαντικά σημεία των «παραγράφων» του νομοσχεδίου που αφορούν στο ασφαλιστικό σύστημα. Τα δύο τελευταία χρόνια τα κόμματα και οι κυβερνήσεις του μνημονίου έκαναν αλυσιδωτές και συνεχείς επιθέσεις στα ασφαλιστικά μας δικαιώματα. Οι επιθέσεις αυτές έπιασαν όλο το φάσμα του ασφαλιστικού συστήματος (κύρια σύνταξη, επικουρική σύνταξη, εφ’ άπαξ και υγεία).

Με τον τελευταίο ασφαλιστικό νόμο 3863/2010 μπήκαν οι βάσεις για τη σταδιακή αποχώρηση του κράτους από τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού, για τη μετάλλαξή του από δημόσιο καθολικό και αναδιανεμητικό σε ατομικό – κεφαλαιοποιητικό και μπήκε στη ζωή μας το σύστημα των τριών πυλώνων (βασική σύνταξη, ανταποδοτική σύνταξη και ιδιωτική ασφάλιση). Ο νόμος αυτός έφερε την αύξηση των απαιτούμενων χρόνων υπηρεσίας, την αύξηση των ορίων ηλικίας, τη μείωση του συντάξιμου μισθού και τη μείωση των συντάξεων. Παράλληλα με άλλα νομοθετήματα είχαμε και άλλες απανωτές μειώσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις. Οι μειώσεις αυτές έγιναν με την κατάργηση των δώρων και του επιδόματος άδειας την αντικατάστασή τους με μικρά επιδόματα κι’ αυτά όχι για όλους, τη μείωση της ανώτερης σύνταξης και τη συμπίεση των καταβαλλόμενων συντάξεων προς τα κάτω με απανωτές και διαρκώς αυξανόμενες ειδικές εισφορές επί των καταβαλλόμενων συντάξεων.
 

Το νέο νομοθετικό τερατούργημα της τρικομματικής κυβέρνησης έχει τριπλή αρνητική επίδραση στο ασφαλιστικό σύστημα. Η πρώτη αφορά την αύξηση των ορίων ηλικίας, η δεύτερη τη μείωση των συντάξεων και των παροχών εφ’ άπαξ και η τρίτη την αύξηση του ηλικιακού ορίου αυτών που δικαιούνται το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΑΣ).

Όρια ηλικίας

Αυξάνονται από 1/1/2013 τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67. Αυξάνονται επίσης κατά δύο έτη όλα τα ισχύοντα την 31/12/2012 όρια ηλικίας συνταξιοδότησης όλων των φορέων κοινωνικής ασφάλισης αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και της Τράπεζας της Ελλάδος πλην του ΝΑΤ.

Η μεταβατική περίοδος για χρόνια υπηρεσίας και όρια ηλικίας που προβλεπόταν για πολλές κατηγορίες να ισχύσει μετά την 1/1/2015 θα εφαρμοστεί από 1/1/2013. Εξαιρούνται των παραπάνω ρυθμίσεων οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανίκανων παιδιών και όσοι δημόσιοι υπάλληλοι εντάχθηκαν σε καθεστώς μισθωτής εφεδρείας. Προβλέπεται επίσης ότι όσοι έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης την 31/12/12 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τις προϋποθέσεις του ορίου ηλικίας και του χρόνου ασφάλισης που κατά περίπτωση κατοχυρώνουν.

Καταργείται και για τους ασφαλισμένους του δημοσίου η ρύθμιση που προέβλεπε συνταξιοδότηση σε περίπτωση απόλυσης χωρίς υπαιτιότητα του μισθωτού.

Η σύνταξη των ανασφάλιστων υπερηλίκων που προβλεπόταν στα 65 έτη πηγαίνει στα 67 και η προβλεπόμενη 15ετής παραμονή στη χώρα για να τη δικαιούται κάποιος γίνεται 20ετής.

Μείωση συντάξεων

Καταργούνται τελείως ακόμη και τα μικρά επιδόματα που έπαιρνε ένα μέρος των συνταξιούχων σαν επίδομα άδειας και δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα.

Μειώνονται κατά 5, 10 και 15% οι συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.000, 1.500 και 2.000 € αντίστοιχα. Τα αναφερόμενα ποσά είναι το αθροιστικό ποσό κύριας και επικουρικής σύνταξης μετά τις μειώσεις που έχουν φέρει προηγούμενοι νόμοι.

Μειώνονται με διάφορα ποσοστά τα εφ’ άπαξ βοηθήματα που χορηγούν πολλά ταμεία και κλάδοι πρόνοιας όπως το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων, ο κλάδος πρόνοιας της ΔΕΗ, πολλοί τομείς του Ταμείου Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα και άλλα. Τόσο για τα παραπάνω όσο και για όλα τα άλλα ταμεία ή κλάδους που χορηγούν εφ’ άπαξ, π.χ. πρώην Ταμείο Αρωγής Προσωπικού ΟΤΕ θα εκδοθεί Υπουργική απόφαση μέχρι το τέλος του 2012 η οποία θα ρυθμίζει το πώς θα καθορίζονται οι παροχές.

Θεσπίζεται νέο ανώτατο όριο 720 € στη σύνταξη την οποία έπαιρναν άγαμες θυγατέρες θανόντων και τίθενται εισοδηματικά κριτήρια για τη χορήγησή τους.

ΕΚΑΣ

Το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης (ΕΚΑΣ) από 1/1/2014 θα χορηγείται πλέον στους συνταξιούχους που είναι και 64 ετών αντί 60 που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Εν κατακλείδι το ασφαλιστικό σύστημα μπαίνει ξανά στο φαύλο κύκλο της αύξησης των ορίων ηλικίας, των συνεχιζόμενων μειώσεων και περικοπών συντάξεων και κοινωνικών παροχών. Οι ίδιες πολιτικές εφαρμόζονται δύο και πλέον χρόνια και τα προβλήματα αντί να λυθούν μεγεθύνονται. Οι πολιτικές αυτές σε συνδυασμό με τις κεντρικές πολιτικές επιλογές είχαν σαν αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη ύφεση, την αύξηση της ανεργίας, την αύξηση της εισφοροδιαφυγής, τη μείωση των εισφορών και εν τέλει τη μείωση των εσόδων και τη διόγκωση των οικονομικών προβλημάτων.

Οι πολιτικές αυτές δεν τροποποιούνται

Οι πολιτικές αυτές ανατρέπονται

*μέλος της Ε.Ε. της ΟΜΕ – ΟΤΕ

Tρίτη 6 Νοεμβρίου 2012

Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2012 ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΜΕ ΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

                                                                                 του   Γιώργου Κουτσούκου* 

Όταν οι μάσκες πέφτουν, τότε ακόμα και τα πιο στοιχειώδη προσχήματα προβάλλουν ως αχρείαστα, στα πλαίσια της μνημονιακής - οικονομικής και κοινωνικής - εξόντωσης της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού.

Δείγμα του απροκάλυπτου κυνισμού των κυβερνώντων και ταυτόχρονα τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό σκάνδαλο αποτελεί το θέμα του «κουρέματος» κατά 50% των κρατικών ομολόγων, τα οποία κατέχουν τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία της χώρας. Τα Ταμεία έχουν στην κατοχή τους αυτή τη στιγμή περίπου 26 δις κρατικά ομόλογα, τα οποία εκτός από σημαντικά περιουσιακά στοιχεία αποτελούν και «πηγή» (μέσω των εισπραττόμενων τόκων, που ξεπερνούν το 1 δις ευρώ σε ετήσια βάση) για την πληρωμή μέρους των υποχρεώσεων των Ταμείων.

Ο προϋπολογισμός του 2012 προϋποθέτει και στηρίζεται στην υλοποίηση της συμφωνίας της 26ης-27ης Οκτωβρίου, δηλαδή στο «κούρεμα» των ελληνικών κρατικών ομολόγων που έχουν στα χέρια τους οι ιδιώτες-επενδυτές κατά 50% ή αλλιώς στο PSI+ (το οποίο βέβαια, για λόγους που δεν θα αναλύσουμε εδώ, βρίσκεται τελείως «στον αέρα»).  Στα πλαίσια λοιπόν του PSI+ «κουρεύονται» και τα ομόλογα των ασφαλιστικών ταμείων κατά 50% - με αποτέλεσμα να καταγράφονται ζημιές ύψους 13 δις ευρώ- χωρίς ταυτόχρονα να μειώνεται το χρέος της γενικής κυβέρνησης ούτε κατά 1 ευρώ!!! Κι αυτό συμβαίνει επειδή τα ομόλογα που κατέχουν τα ασφαλιστικά ταμεία αποτελούν ενδοκυβερνητικό χρέος, του οποίου η οποιαδήποτε μείωση δεν επηρεάζει καθόλου το δημόσιο χρέος. Και για το πούμε πιο αναλυτικά, το χρέος της γενικής κυβέρνησης – βάσει του οποίου κρινόμαστε - είναι το άθροισμα των επιμέρους χρεών προς τρίτους της κεντρικής κυβέρνησης, των ασφαλιστικών ταμείων, των ΝΠΔΔ, των ΔΕΚΟ κτλ. Οπότε, στη συγκεκριμένη περίπτωση η κεντρική κυβέρνηση χρωστά στα ασφαλιστικά ταμεία 26 δις ευρώ, μέσω των ομολόγων. Αν αυτό το χρέος μειωθεί κατά 50% ή ακόμα και κατά 100% τότε το χρέος της γενικής κυβέρνησης δεν θα μειωθεί ούτε κατά ένα σεντς, αφού δεν αποτελεί χρέος προς τρίτους! Είναι σαν να χρωστά ένα μέλος μιας οικογένειας σ’ ένα άλλο μέλος 100 ευρώ και ταυτόχρονα να χρωστά η οικογένεια σε ένα τοκογλύφο 500 ευρώ. Αν το χρέος των 100 ευρώ μειωθεί ή ακόμα και διαγραφεί τελείως, αυτό δεν θα επηρεάσει ούτε κατ’ ελάχιστο το ύψος του χρέους προς τον τοκογλύφο.

Επιπλέον, στο «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων υποτίθεται ότι συμμετέχουν μόνο οι ιδιώτες-επενδυτές (εξαιρούνται τα ομόλογα που κατέχουν οι ΕΚΤ και τα κράτη-μέλη της ΕΕ). Όμως τελείως αυθαίρετα η κυβέρνηση εντάσσει τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία στους ιδιώτες. Δηλαδή και το χρέος της γενικής κυβέρνησης δεν μειώνεται καθόλου και τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία «μεταμορφώνονται» σε ιδιώτες-επενδυτές. Αλλά δεν σταματάει εδώ το σκάνδαλο. Από το παράνομο «κούρεμα» τα ασφαλιστικά ταμεία θα χάσουν όχι μόνο περιουσιακά στοιχεία 13 περίπου δις αλλά και τους ετήσιους τόκους, οι οποίοι μόνο το 2012 ανέρχονται στο ποσό των 554 εκατομμυρίων ευρώ! Το ποσό αυτό όχι μόνο δεν αναπληρώνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό αλλά έχουμε και κατακόρυφη μείωση της κρατικής ενίσχυσης στο ασφαλιστικό σύστημα, μείωση που στην περίπτωση του ΙΚΑ για παράδειγμα ξεπερνά το 40%! Σε αντίθεση βέβαια με τις τράπεζες, οι οποίες ενισχύονται με πακτωλό δις.

Είναι μάλιστα τέτοιο το θράσος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, που παραδέχεται στον προϋπολογισμό ότι το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2012 θα ήταν υψηλότερο χωρίς την εφαρμογή της συμφωνίας της 26^ης Οκτωβρίου (+1,6%) απ’ ότι θα είναι με την εφαρμογή της συμφωνίας (+1,1%). Η διαφορά αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στις απώλειες που θα υποστούν τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως τις αναλύσαμε πιο πάνω. Δηλαδή παραδέχεται το οικονομικό επιτελείο ότι μόνο ζημιά θα προκαλέσει το «κούρεμα» των ομολόγων των ασφαλιστικών ταμείων, αφού ακόμα και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2012 μειώνεται από το «κούρεμα» αυτό.

Γιατί όμως προχωρά η κυβέρνηση σε αυτό τη σκανδαλώδη και παράνομη ενέργεια; Ο λόγος είναι ξεκάθαρος και εξόχως κυνικός: στόχος κυβέρνησης και τρόϊκας είναι η κατάρρευση των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων, ώστε να ισοπεδωθούν πλήρως οι παροχές τους. Στόχος των μνημονίων είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ύφεση, η καταστροφή των υποδομών της χώρας και η μετατροπή της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού σε μια άμορφη, εξαθλιωμένη μάζα, έτοιμη να δουλέψει με «κινέζικα» μεροκάματα προς όφελος της υπερκερδοφορίας μιας χούφτας πολυεθνικών και των ντόπιων ολιγαρχών, που ήδη αναδύονται από τα συντρίμμια της χώρας. Και όποιος πιστεύει ότι αυτά αποτελούν κινδυνολογία ας κοιτάξει τον τρόπο με τον οποίο επιχειρούν τη διάλυση των ασφαλιστικών ταμείων: χωρίς αιδώ, χωρίς προσχήματα, βέβαιοι ότι θα την βγάλουν «καθαρή» ακόμα και με αυτό το απίστευτο σκάνδαλο.

Και σας το λέω: θα την βγάλουν «καθαρή» εκτός κι αν βρουν απέναντί τους την Αριστερά ενωμένη. Θα τη βρουν όμως;

                                                                   * Ο Γιώργος Κουτσούκος είναι οικονομολόγος