Πόλεμοι για το Νερό στα Βαλκάνια

Στέφανος Μπατσής

Από τα φαραωνικά σχέδια εκτροπής του διεθνικού ποταμού Αώου (Vjose στα αλβανικά) και την ιδιωτικοποίηση των δημοσίων δικτύων ύδρευσης στις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις (στη Θεσσαλονίκη της ΕΥΑΘ και προσεχώς στην Αθήνα της ΕΥΔΑΠ) μέχρι τους αυθαίρετους σχεδιασμούς των λόμπι της ενέργειας και των κυβερνήσεων για συστηματική φραγματοποίηση ποταμών σε Τουρκία, Αλβανία και Μακεδονία, γίνεται όλο και πιο φανερό ότι ο πόλεμος για το νερό έχει μεταφερθεί στα Βαλκάνια.

Συνοπτικά, οι ενεργειακοί κι επενδυτικοί αυτοί σχεδιασμοί περιλαμβάνουν την κατασκευή σχεδόν εξακοσίων φραγμάτων με υδροηλεκτρικούς σταθμούς κατά μήκος των ποταμών των Βαλκανίων (το μεγαλύτερο μέρος των οποίων βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση φιλοξενώντας αξιοσημείωτους υγροβιότοπους), χρηματοδοτούμενων από διεθνείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανάπτυξης κι Ανασυγκρότησης, και εκατοντάδων ακόμη στην Τουρκία – με αρκετά από αυτά να έχουν ήδη προκαλέσει ανυπολόγιστη υποβάθμιση του περιβάλλοντος αλλά και των τοπικών κοινωνιών και πολιτισμών. Πρόσφατα παραδείγματα, τα σχέδια για μεγάλα φράγματα στο ποτάμιο σύστημα του Αώου στην ελληνική επικράτεια (ένα μέσα στη χαράδρα του Αώου και δύο στον ποταμό Σαραντάπορο), η εν εξελίξει φραγματοποίηση των ποταμών Αώου, Δρίνου (Drin) και Δεβόλη (Devoll) στην Αλβανία καθώς και η κατασκευή φραγμάτων και υδροηλεκτρικών σταθμών μέσα στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου του Μάβροβο στη Μακεδονία.

El agua es nuestra, carajo!

Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης να βάλει για ξεπούλημα την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ έφερε στο μυαλό μας σκέψεις και εικόνες από τον περίφημο "πόλεμο του νερού" στην Βολιβία. Δεκάξι και πλέον χρόνια μετά τον ξεσηκωμό που άρχισε στην Κοτσαμπάμπα εκείνον τον Φλεβάρη τού 2000 (έναν μόλις μήνα μετά την πλήρη παράδοση του υδάτινου πλούτου της χώρας στα μονοπώλια), η νίκη τού βολιβιανού λαού σ' εκείνον τον πόλεμο παραμένει ορόσημο για τους λαϊκούς αγώνες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η Βολιβία είναι μία από τις πιο φτωχές χώρες στην αμερικάνικη ήπειρο ενώ έχει το μεγαλύτερο ποσοστό ιθαγενών και μιγάδων κατοίκων και κατέχει το ρεκόρ Γκίνες ως η χώρα με τα περισσότερα πραξικοπήματα, με μέσο όρο ένα πραξικόπημα τον χρόνο (!): 193 από την ανεξαρτησία της το 1825. Παρά την πληθυσμιακή κυριαρχία τους, οι ιθαγενείς ήσαν τελείως αποκλεισμένοι από τις κρατικές δομές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό που συνέβαινε με την γλώσσα μέχρι πρόσφατα: το κράτος είχε ορίσει ως επίσημη γλώσσα τα ισπανικά, μη αναγνωρίζοντας τα δεκάδες ντόπια ιδιώματα και γλώσσες των ιθαγενών, τους οποίους θεωρούσε αναλφάβητους εφ' όσον δεν ήξεραν ισπανικά. Φυσικά, οι ανώτερες κοινωνικά τάξεις και οι ισπανογενείς επήλυδες νέμονταν την εξουσία και τον πλούτο τής χώρας ενώ τα φτωχά λαϊκά στρώματα δεν είχαν πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα.

 
Στην "Ανατομία του νεοφιλελευθερισμού" και σε τρία διαδοχικά κεφάλαια (*) μιλήσαμε διεξοδικά για το πώς ο καπιταλισμός οργάνωσε και υλοποίησε στην δεκαετία του '80 την επίθεσή του στην Βολιβία. Εκείνη η επίθεση ήταν πολύ φυσική, αφού η χώρα έχει πλούσια κοιτάσματα χρυσού, άλλων μετάλλων, υδρογονανθράκων κλπ. Παρ' ότι η "επέμβαση" των διεθνών καπιταλιστικών οργανισμών (ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα κλπ) έγινε με "χειρουργικό τρόπο" για να σωθεί η "ασθενής" οικονομία, η χώρα εξακολούθησε να βουλιάζει στα χρέη. Έτσι, στα τέλη του περασμένου αιώνα η Παγκόσμια Τράπεζα έβαλε τέλος στον "ασύδοτο δανεισμό" και απαίτησε από την βολιβιανή κυβέρνηση να προχωρήσει σε ένα ευρύτατο φάσμα ιδιωτικοποιήσεων, απειλώντας ότι θα σταματούσε η εισροή χρήματος σε αντίθετη περίπτωση. Μεταξύ άλλων, έπρεπε να δοθεί σε ιδιώτες προς αξιοποίηση και ο υδάτινος πλούτος.

Ρωσία: Από τον Γέλτσιν στον Πούτιν – από τη λεηλασία στην ανασυγκρότηση

         

Στη λίμνη της Βουλιαγμένης, οι Εκδόσεις Καστανιώτη, η Ελληνορωσική Λέσχη «Διάλογος» και το περιοδικό «Πανόραμα», παρουσίασαν την ελληνική έκδοση του καινούργιου βιβλίου του γνωστού Γερμανού δημοσιογράφου και ντοκιμαντερίστα Χούμπερτ Ζάιπαλ «Πούτιν – Η εξουσία εκ των έσω». Το βιβλίο δεν αποτελεί μια αγιογραφία του προέδρου της Ρωσίας, αλλά μια τεκμηριωμένη αφήγηση της πολιτικο-οικονομικής εξέλιξης της Ρωσίας από την ανακήρυξή της ως ανεξάρτητου κράτους μέχρι τις μέρες μας, ιδίως μέσα από τη σκληρή πάλη των ατόμων και των ομάδων για τον έλεγχο της εξουσίας και τη λεηλασία του πλούτου της χώρας. Από την καταστροφική «δεκαετία Γιέλτσιν» στην περίοδο ανασυγκρότησης του ρωσικού κράτους που δικαιολογημένα ταυτίζεται με την αναπάντεχη επιλογή του Βλαντίμιρ Πούτιν για το ανώτατο αξίωμα της χώρας και τις «εκπλήξεις» που αυτή η επιλογή συνεπαγόταν, για όλους.

Θα περάσουν πολλά χρόνια για να αποτιμηθούν όλες οι συνέπειες από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Συνέπειες για τη Ρωσία, συνέπειες για την Ευρώπη, συνέπειες για τον κόσμο ολόκληρο. Ο συγγραφέας του βιβλίου δεν αποπειράται να καλύψει όλο αυτό το αχανές και πολύμορφο παζλ.

Επικεντρώνεται κυρίως στο πεδίο της οικονομίας και της πολιτικής στα υψηλά στρώματα του εποικοδομήματος. Αλλά οι εξελίξεις σ’ αυτό το πεδίο είναι φανερό ότι καθορίζουν αποφασιστικά τις εξελίξεις σε όλα τα υπόλοιπα επίπεδα, εσωτερικά και διεθνή. Και τοποθετεί στο κέντρο αυτού του πεδίου ορισμένα πρόσωπα που έχουν μεγαλύτερους ρόλους και αυξημένες ευθύνες, ξεχωρίζοντας ως κορυφαίους διαμορφωτές, τον Μπορίς Γιέλτσιν και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, με αρνητικό πρόσημο στον πρώτο και θετικό στον δεύτερο, όχι με αφορισμούς και κολακείες, αλλά με την απλή παράθεση των γεγονότων και των πληροφοριών, που είναι άφθονες και καλά τεκμηριωμένες.

 

Γεωπολιτική καταστροφή

Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης είχε πολλαπλές συνέπειες. «Μία μεγάλη γεωπολιτική καταστροφή του 20ού αιώνα», όπως την αξιολογεί ο Πούτιν και οι επιπτώσεις αυτής της καταστροφής είναι ακόμα σε εξέλιξη χωρίς κανένας να μπορεί με βεβαιότητα να εκτιμήσει το βάθος και τη διάρκειά τους.

Δίπλα στο κύριο γεγονός που ήταν η αλλαγή συστήματος και η αποσύνθεση μιας μεγάλης αυτοκρατορίας που περιλάμβανε πολλές άλλες χώρες με επίκεντρο τη Ρωσία, καταγράφονται και άλλες σημαντικές επιπτώσεις με παγκόσμια ή τοπική εμβέλεια. Μία απ’ αυτές είναι το γεγονός ότι ξαφνικά «η Ρωσία, με 145 εκατομμύρια πολίτες, στην πλειονότητά τους Ρώσους, κατέστη εν μία νυκτί διάδοχος της αλλοτινής τεράστιας αυτοκρατορίας. Το υπόλοιπο τμήμα, δηλαδή οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, οι οποίες είχαν τον ίδιο αριθμό πολιτών, προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια του ύστερα από δεκαετίες εξάρτησης. Εν μία νυκτί επίσης, 20 και πλέον εκατομμύρια Ρώσοι ξύπνησαν σε ένα άλλο κράτος και βρέθηκαν αναγκασμένοι να τα βγάζουν πέρα ως αλλοδαποί. Μια αντιπαράθεση που δεν έχει λήξει ακόμα».

Σε χοντρικές γραμμές, εν μέρει γνωρίζουμε και εν μέρει υποθέτουμε τι συνέβη. Το βιβλίο δεν διεκδικεί δάφνες για εντελώς άγνωστες αποκαλύψεις. Όμως, ο συγγραφέας, με μέθοδο και συνοχή, συναρμολογεί τα διάφορα κομματάκια και τα συνθέτει σε ένα επαρκές και εξαιρετικά διαφωτιστικό χρονικό μιας πορείας παρ’ ολίγον διάλυσης της νέας Ρωσίας, φωτίζοντας περισσότερο μια αρκετά αναπάντεχη τροπή που βάζει φρένο στην κατηφορική πορεία και από την οποία ξεκινάει η προσπάθεια μιας δύσβατης ανασυγκρότησης που μόνο εκ των υστέρων μπορεί κανείς να την καταλάβει και να την εξηγήσει ικανοποιητικά. Με τη συμβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν, με τον οποίο ο συγγραφέας έχει μια διαρκή συνομιλία ακολουθώντας τον σε ταξίδια, σε χώρους εργασίας, ακόμα και σε τόπους διαμονής του, γίνεται απολύτως σαφές και κατανοητό τι συνέβη από τη διάλυση της ΕΣΣΔ μέχρι σήμερα. Μια στρωτή εξιστόρηση μέσα από τους διαπλεκόμενους διαδρόμους της εξουσίας, που αναζητεί την αλήθεια πέρα από τα ψέματα και τις στρεβλώσεις που διαδίδουν συστηματικά τα διεθνή ΜΜΕ, τα λόμπι των ολιγοπωλίων και οι κυβερνήσεις, που θεωρούν τον Πούτιν εμπόδιο για την παγκόσμια ηγεμονία τους.

Η λεηλασία της Ελλάδας

Ο επόμενος αγοραστής θα είναι κάποια γαλλική εταιρεία, μετά κάποια αυστριακή – ενώ, ακόμη και όταν θα εξαγοράζονται ζημιογόνες επιχειρήσεις του δημοσίου, θα μετατρέπονται πολύ γρήγορα σε κερδοφόρες, μέσω της αύξησης των τιμών πώλησης, των απολύσεων, της μείωσης των μισθών κοκ.

.«Όταν μία χώρα δεν θέλει να παραδεχθεί πως έχει χρεοκοπήσει, δηλώνοντας το επίσημα μέσω της άμεσης στάσης πληρωμών, χάνει ακόμη και τα εδάφη της – ενώ όταν οι Πολίτες της κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν ότι, η κυβέρνηση τους δεν είναι αυτή που έχουν εκλέξει, αλλά οι στυγνοί αποικιοκράτες που την ελέγχουν απόλυτα, είναι άξιοι της μοίρας τους» (πηγή).

.

Άρθρο

Αγαπάμε πολύ την Ελλάδα, τους Έλληνες επίσης, χωρίς να ισχυριζόμαστε πως δεν έχουν κάνει λάθη – πάρα πολλά λάθη, όσον άφορα την οικονομία της χώρας τους, καθώς επίσης τη διαχείριση των δικών τους οικονομικών. Δεν αρνούμαστε φυσικά ούτε τα προβλήματα της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς, της διαπλοκής, της γραφειοκρατίας, της θεσμικής κατάρρευσης, του πολιτικού καιροσκοπισμού και όλα τα υπόλοιπα – τα οποία έχουν συμβάλλει σημαντικά στην υποδούλωση της Ελλάδας από τους «δανειστές» της, ουσιαστικά από τις αποικιοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης κυρίως.

Εν τούτοις η υπερχρέωση, ιδίως η χρεοκοπία της Ελλάδας, δεν οφείλεται στους Έλληνες Πολίτες – γεγονός που έχουμε τεκμηριώσει δεκάδες φορές στο παρελθόν, ενώ αποδεικνύεται επί πλέον από ένα πρόσφατο γαλλικό βίντεο (πηγή), με ελληνικούς υποτίτλους. Τους βρίσκει κανείς εάν πατήσει το δεύτερο εικονίδιο κάτω δεξιά (settings) – ενώ πρέπει να το διαβάσει, αφού δίνεται από ουδέτερους τρίτους (Γάλλοι), μία συνοπτική εικόνα της πορείας της πατρίδας μας προς την καταστροφή και το χάος.

Μία πορεία που μπορεί ακόμη να ανακοπεί, αλλά  μόνο εάν οι Έλληνες αντιδράσουν συλλογικά, κατακλύζοντας τους δρόμους – γεγονός που σημαίνει όμως ότι, πρέπει να ξεπεράσουν το «μετατραυματικό» σοκ, λόγω του οποίου σιωπούν εκκωφαντικά, όπως τα πρόβατα που έχουν συμβιβαστεί με τη σφαγή τους (άρθρο).

Όσον αφορά δε τις ελίτ της χώρας, όπως διαπιστώνεται από την ακούσια πιθανότατα παραίτηση του προέδρου της Τράπεζας Πειραιώς, από την κατάρρευση του MEGA κοκ., από το κατάντημα δηλαδή αυτών που τάχθηκαν αμέσως το 2010 υπέρ του ΔΝΤ και της Τρόικα, ίσως να έχουν καταλάβει πια πως δεν θα είναι οι ωφελημένοι της λεηλασίας της χώρας, όπως νόμιζαν αρχικά – αφού έχει έλθει πλέον και η δική τους σειρά.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τα ΜΜΕ, η Ελλάδα συνεχίζει επιτυχημένα τις ιδιωτικοποιήσεις – κάτι που ασφαλώς απαιτεί ανόητους αναγνώστες, ακροατές και τηλεθεατές, αφού δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για ιδιωτικοποιήσεις αλλά, αντίθετα, για κρατικοποιήσεις. Ακόμη χειρότερα, για την κλοπή των περιουσιακών στοιχείων του ελληνικού κράτους από άλλα κράτη – με την έννοια πως εξαγοράζονται οι δημόσιες επιχειρήσεις σε εξευτελιστικές τιμές όχι βέβαια από ιδιώτες, αλλά από άλλες κρατικές εταιρείες (ανάλυση).

Αυτό ισχύει για τον ΟΛΠ που εξαγόρασαν οι Κινέζοι, για τα 14 αεροδρόμια που πήραν οι Γερμανοί, καθώς επίσης για τα τραίνα που πουλήθηκαν στους Ιταλούς – ενώ φυσικά δεν πρέπει να είναι μάντης για να καταλάβει κανείς ότι, επόμενοι στη σειρά θα είναι οι Γάλλοι με τη ΔΕΗ, με την ΕΥΔΑΠ ή με κάποια άλλη δημόσια επιχείρηση. Έτσι άλλωστε συμπεριφέρονταν ανέκαθεν οι αποικιοκράτες στα προτεκτοράτα τους, όπου δεν είχαν ποτέ ως στόχο την εξυγίανση της οικονομίας τους, αλλά τη στυγνή λεηλασία – απαγορεύοντας τους ταυτόχρονα να αναπτύσσουν τη βιομηχανία τους. Σύμφωνα πάντως με τη Reuters, με μία από τις τέσσερις αδελφές δηλαδή (ανάλυση), τα εξής: