Το νόμισμα και τα φετίχ του

(Φετίχ:  αντικείμενο που οι πρωτόγονοι λαοί του αποδίδουν μαγική ή υπερφυσική δύναμη / οτιδήποτε είναι αντικείμενο άκριτης λατρείας και θαυμασμού)

Του Νίκου Ιγγλέση

Το 2002 ένα ξένο νόμισμα, το ευρώ, αντικατέστησε το εθνικό νόμισμα της χώρας μας, τη δραχμή. Στην αρχή όλοι σχεδόν ήταν ενθουσιασμένοι που είχαν στα χέρια τους ένα «σκληρό» νόμισμα, που σε λίγο καιρό έγινε πιο «σκληρό» και από το αμερικάνικο δολάριο, μετά υποτιμήθηκε. Ελάχιστοι κατάλαβαν ότι μας φόρεσαν ένα «ζουρλομανδύα» και μας έβαλαν στο φρενοκομείο της «ευρω-Bαβέλ». Την πρώτη περίοδο οι τιμές των αγαθών αυξάνονταν, τα εισοδήματα επίσης, τα επιτόκια μειώθηκαν σημαντικά, τα δάνεια απογειώθηκαν, το χρήμα έρρεε, η εγχώρια παραγωγή άρχισε να συρρικνώνεται, οι εισαγωγές διογκώθηκαν και η κατανάλωση έφτασε στο ζενίθ. Οκτώ χρόνια μετά, το 2010, η Ελλάδα ουσιαστικά χρεοκόπησε και μπήκε στα Μνημόνια, δηλαδή, στο «αναμορφωτήριο», του διεθνούς χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.


Ακόμη και σήμερα, που διανύουμε τον έβδομο χρόνο καταστροφής και λεηλασίας της χώρας, πολλοί δεν αντιλαμβάνονται τον καθοριστικό ρόλο του ξένου νομίσματος, του ευρώ, στην αποσάθρωση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.

Τα ερωτήματα της δραχμής

«Οι Έλληνες πρέπει να σπάσουν τις αλυσίδες του χρέους, με τις οποίες τους έχουν δέσει και να δραπετεύσουν από τη φυλακή του ευρω-μάρκου αν θέλουν να επιβιώσουν ως εθνική οντότητα και όχι ως δούλοι μιας σύγχρονης αποικίας»

.    

Στο εκτενές άρθρο του, που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα analyst.gr, ο οικονομολόγος  Βασίλης Βιλιάρδος θέτει πάρα πολλά ερωτήματα όχι μόνο για τον τρόπο επιστροφής στο εθνικό νόμισμα αλλά και για το χρέος καθώς και για τις γεωπολιτικές διαστάσεις ενός τέτοιου εγχειρήματος.

Ο κ. Βιλιάρδος προτάσσει της ανάλυσής του τα ερωτήματα για το χρέος, τα οποία όμως δεν μπορούν να απαντηθούν αν προηγουμένως δεν έχουν δοθεί οι απαντήσεις για ο εθνικό νόμισμα. Η Ελλάδα κινδυνεύει να λεηλατηθεί παραμένοντας εντός της Ευρωζώνης, γράφει ο κ. Βιλιάρδος, εμείς θα λέγαμε ότι η Ελλάδα λεηλατείται εδώ και έξι χρόνια από το Δ΄ Ράϊχ και το διεθνές χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο.

Πέρα από την οικονομική – κοινωνική καταστροφή ο ελληνικός λαός δέχεται και μία επίθεση ψυχολογικού πολέμου με την οποία τίθενται εκβιαστικά αδιέξοδα διλήμματα και επιδιώκεται να εμπεδωθεί στους «αντιφρονούντες» το αίσθημα της απόγνωσης, της παραίτησης, της πλήρους παράδοσης στις επιλογές των δανειστών και των εγχώριων συνεργατών τους. Γι’ αυτό τα μέσα ενημέρωσης απέκλεισαν από την πρώτη στιγμή οποιαδήποτε ουσιαστική συζήτηση που θα αμφισβητούσε το μνημονιακό ευρωμονόδρομο.

Οι Έλληνες πρέπει να σπάσουν τις αλυσίδες του χρέους, με τις οποίες τους έχουν δέσει και να δραπετεύσουν από τη φυλακή του ευρω-μάρκου αν θέλουν να επιβιώσουν ως εθνική οντότητα και όχι ως δούλοι μιας σύγχρονης αποικίας.

Βασικά σημεία ενός εναλλακτικού σχεδίου για την απελευθέρωση της χώρας από τα δεσμά των δανειστών και την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας είναι:

Είναι η Λιτότητα ο Μόνος Δρόμος Ανάκαμψης για την Ελλάδα; Μαθήματα από την Ισλανδία

Του Ιωάννη Θεοδοσίου
Καθηγητή Οικονομικών, Πανεπιστήμιο του Αμπερντήν

Εισαγωγικά

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΝΤ προχώρησαν στην επιβολή ενός τρίτου γύρου βαριάς λιτότητας στο ελληνικό κράτος με την πλήρη συνεργασία της πλειονότητας του ελληνικού πολιτικού κατεστημένου. Η καταστροφική λιτότητα έχει ήδη προκαλέσει μείωση του ελληνικού ΑΕΠ σε ποσοστό άνω του 25% μέσα σε 5 χρόνια, όταν το ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών στη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης μειώθηκε κατά 20% και του Ηνωμένου Βασιλείου κατά 11%. Οι βλαβερές συνέπειες για τον ελληνικό πληθυσμό είναι πρωτοφανείς, καθώς η ανεργία έχει φτάσει στο 28% και η ανεργία των νέων στο 70%, όσοι κατατάσσονται ως φτωχοί ή ότι κινδυνεύουν να βρεθούν σ’ αυτή την κατηγορία αντιστοιχούν στο 56% των Ελλήνων, ενώ το 46% των συνταξιούχων βρίσκεται κάτω από το όριο φτώχειας και το ποσοστό της παιδικής φτώχειας ανέρχεται στο 41%.

Οι εγκληματικές πράξεις και οι αυτοκτονίες έχουν πολλαπλασιαστεί, η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε απότομα και η διάδοση των ασθενειών έχει προκαλέσει χάος στο ελλιπώς χρηματοδοτούμενο και άκρως υποβαθμισμένο σύστημα υγείας. Έτσι, η μόνη εναπομένουσα πηγή πλούτου στην Ελλάδα, οι πολίτες της, υπονομεύεται σοβαρά. Τα πέντε τεράστια κακά που αναγνώρισε το 1942 ο σερ Ουίλιαμ Μπέβεριτζ, η ανάγκη, η ασθένεια, η άγνοια, η εξαθλίωση και η αδράνεια, έχουν πλέον ριζώσει βαθιά στην ελληνική κοινωνία του 2015. Αυτός ο πόλεμος εναντίον των φτωχών, όπου οι πιο ευπαθείς και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες υποφέρουν προς όφελος της χρηματοπιστωτικής και πολιτικής ελίτ, ονομάζεται, με βάση την οργουελιανή παράδοση, «υγιής οικονομική πολιτική”, η οποία συνιστά τον μόνο δρόμο προς την οικονομική ανάκαμψη, αποκαλούμενη ΤΙΝΑ «There Is No Alternative» (Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση).

Ωστόσο, η θεαματική οικονομική ανάκαμψη της Ισλανδίας ύστερα από τη διάρρηξη της δικής της χρηματοπιστωτικής φούσκας, το 2008, δείχνει ότι υπάρχει εναλλακτική λύση. Αυτή η εναλλακτική λύση απαιτεί συντονισμένες κυβερνητικές ενέργειες για να αναστραφούν οι καταστροφικές επιπτώσεις της λιτότητας και να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να υπάρξει μέριμνα για τις πιο ευάλωτες και ευπαθείς ομάδες της κοινωνίας. Απαιτεί πολιτικές μείωσης της ανεργίας και της ανισότητας και προώθησης της οικονομικής μεγέθυνσης, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ένας δρόμος για την πρόοδο της χώρας προς μια πιο ευημερούσα και πολιτισμένη κοινωνία. Είναι, λοιπόν, διαφωτιστικό το να παρακολουθήσουμε την ισλανδική εμπειρία: τη μετεωρική, αλλά εύθραυστη άνοδο της ισλανδικής οικονομίας με την εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, τη θεαματική και ταχύτατη πτώση της και, στη συνέχεια, την εξίσου ταχεία ανάκαμψή της, όταν οι πολιτικοί ηγέτες της Ισλανδίας έθεσαν ως προτεραιότητα τη δημοκρατία και ο λαός ψήφισε υπέρ της διαφύλαξης της κοινωνίας του αντί να ακολουθήσει το δρόμο που συνιστούσαν το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, το δρόμο της ακραίας λιτότητας.

Το παραμύθι φτάνει στο τέλος του

Κομπανιέρο Πιτσιρίκο,

Είναι δεδομένο πως το θέμα που σχεδόν μονοπωλεί τις οικονομικές συζητήσεις, είναι το δίλημμα ευρώ ή δραχμή. Το έχω πει στο παρελθόν, πως εμένα προσωπικά δεν με αφορούν τόσο τα νομίσματα, για πολλούς και διάφορους λόγους, που δεν είναι επί του παρόντος.

Σε όλο αυτό συμμερίζομαι την άποψη της Ζωής Κωνσταντοπούλου, που στο ερώτημα αν προτιμάει δημοκρατία ή κάποιο νόμισμα, απαντάει πάντοτε δημοκρατία.

Προβάλλεται συνεχώς ως αντεπιχείρημα η υποτίμηση που θα έχει ένα εθνικό νόμισμα έναντι του ευρώ· μάλιστα οι περισσότεροι έχω προσέξει πως αυτή την υποτίμηση τρέμουν.
Καταρχάς, η εσωτερική υποτίμηση που βιώνουμε μέσα στο ευρώ πώς την κρίνετε;

Δηλαδή, ότι πουλιούνται διαμερίσματα έναντι 3.000 ευρώ ή ότι η αγοραστική δύναμη έχει καταρρεύσει κατά 36%; Ότι ξεπουλιούνται 14 αεροδρόμια έναντι 1,23 δις καθώς δεν τα αγοράζει κανείς με περισσότερα, πως το λέμε;

Κάτι πράγματα που ακούω. Η υποτίμηση είναι μπροστά στα μάτια σας και προτιμάτε να καταπίνετε την κάμηλο.

Το χειρότερο είναι πως η εσωτερική υποτίμηση (δηλαδή η παραμονή στο ευρώ) ευνοεί απόλυτα τους ολιγάρχες, οπότε συνεχίζεται η αποσάθρωση της χώρας μέσω της διαπλοκής. Οι ολιγάρχες παραμένουν αναλλοίωτοι, ενώ θυσιάζονται γύρω τους χιλιάδες Ιφιγένειες.

Κι αν βγούμε απ’ το ευρώ και την ΕΕ;

Ν. Η. Κασίμης

Εισαγωγικά

Η αρχική συμφωνία εισόδου της Ελλάδας στην ΕΟΚ (Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης θα το αναφέρω στη συνέχεια …) έγινε στις 09/07/1961 από τον Π. Κανελλόπουλο και τον Ε. Αβέρωφ και … μπροστάρη των διαπραγματεύσεων, τον Κων/νο Καραμανλή. Η αναστολή υλοποίησής της αφορούσε την 7ετή περίοδο της Χούντας των συνταγματαρχών. Η τελική … ευθεία προσχώρησής μας στην ΕΟΚ, την περίοδο 1979-1981, ήταν η υλοποίηση του «οράματος» του … εθνάρχη (!!) Καραμανλή! Στις 28/05/1979 υπογράφεται στο Ζάππειο η συνθήκη προσχώρησης και στις 28/06/1979 επικυρώνεται από το Ελλ. Κοινοβούλιο. Μετά από 2 περιόδους σύγκλισης (1981-1985 και 1985-1995,) πλήρη μέλη γινόμαστε την 3^η περίοδο (1996-σήμερα) και το κοινό νόμισμα αρχίζει να «κυκλοφορεί» στην Ελληνική αγορά στις 01/01/2002, μετά την επίτευξη (!!) των «κριτηρίων σύγκλισης» της Συνθήκης του Μάαστριχτ.

 

Ας θυμηθούμε όμως …

Τη 10ετία του ΄90, ο Κ. Μητσοτάκης είχε υποστηρίξει:
– Εε, σε 10 χρόνια οι Έλληνες θα το έχουν ξεχάσει (σχετικά με το όνομα των Σκοπίων σε Macedonia, FYROM, κλπ)!
Ο Σημίτης, μεταγενέστερα, υποστήριζε:
– Αυτή είναι η Ελλάδα (σχετικά με τις κομπίνες στην Ελλάδα)!
– Έπαιξαν κι έχασαν! … Ας πρόσεχαν!! (σχετικά με το χρηματιστήριο).
Ο κος Μητσοτάκης δεν έκανε καμία αναφορά όμως για το ξεπούλημα και όχι μόνο, της ιστορίας μας! Έτσι αβίαστα!!
Ο κος Σημίτης δεν ανέφερε πουθενά και ποτέ φυσικά, από ποιους, μέσα σε ποιο (!) πολιτικό-οικονομικό περιβάλλον και πως «εξυπηρετήθηκαν» αυτές οι … κομπίνες!
Όπως επίσης ποτέ δεν ανέφερε τις «πηγές» (!) πληροφόρησης των μικροεπενδυτών για τους επερχόμενους κινδύνους του χρηματιστηρίου από τις επιτρεπόμενες (ποιος έδινε άδεια «εισαγωγής» στο χρηματιστήριο;) κυκλοφορούσες «φούσκες» μέσα σ’ αυτό!
Εισαγωγικά λοιπόν, μπορούμε να πάρουμε μια … πρώτη γεύση και ν’ αντιληφθούμε τι μας επεφύλασσε το Ευρωπαϊκό περιβάλλον που προετοιμαζόμαστε να … εισέλθουμε:
Παραπληροφόρηση, ξεπούλημα, σκληρές κομπίνες … Ευρωπαϊκού επιπέδου, ταξική εξαθλίωση!

 

(Σύντομη) Ιστορική αναδρομή …

• Το 1999 ο μέσος μισθός ήταν 180.000 δρχ. Στις 01/01/2002 έγινε €528,24, αλλά το … στρογγυλοποίησαν στα €520! Σήμερα ανέρχεται στα € 480! Μείωση 4%.
• Το πετρέλαιο θέρμανσης ήταν 62 δρχ./λίτρο (€ 0,18). Σήμερα ανέρχεται στα € 0,90 (307 δρχ.)! Αύξηση 400%!!
• Η βενζίνη πουλιόταν στις 180 δρχ./λίτρο (€0,52). Σήμερα ανέρχεται στα € 1,70 (580 δρχ.)! Αύξηση 227%!!
• Μια τυρόπιττα την αγοράζαμε 100 δρχ. (€ 0,29). Σήμερα θέλουμε € 1,40 (477 δρχ.)! Αύξηση 383%!!
• Το εισιτήριο του λεωφορείου κόστιζε 75 δρχ. (€0,22). Σήμερα κοστίζει, με την πρόσφατη μείωση, € 1,20 (409 δρχ.)! Αύξηση 446%!!
• Για 1 κιλό τομάτες πληρώναμε 100 δρχ. (€ 0,30). Σήμερα πληρώνουμε € 1,50 (511 δρχ.)! Αύξηση 400%!!
• Για το νεράκι (ΕΥΔΑΠ) πληρώναμε 50 δρχ. (€ 0,15). Σήμερα πληρώνουμε € 0,50 (170 δρχ.)! Αύξηση 233%!!
• Στον κουρέα πληρώναμε 800-1100 δρχ. (€ 2,34-3,23) για ένα αντρικό κούρεμα. Σήμερα πληρώνουμε € 10-12 (3046-4090 δρχ.)! Αύξηση 300%!!

Η απέραντη ένδεια των ευρωλαγνικών επιχειρημάτων

Η αλήθεια είναι πώς ανέκαθεν οι οπαδοί του ευρώ δεν τα πήγαιναν καλά στην προσπάθειά τους να δώσουν σχήμα και μορφή με έναν πειστικό τρόπο στο όραμά τους. Ακόμη και στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν τίποτε ορατό δεν σκίαζε τον κοινό ευρωπαϊκό ουρανό, το περίβλημα με το οποίο έντυναν το κοινό νόμισμα ήταν η σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη, που υποτίθεται ότι αυτομάτως θα ερχόταν και αυτομάτως θα βελτίωνε τα εισοδήματά μας, και τα χαμηλά επιτόκια, που πράγματι ήρθαν διευκολύνοντας όμως την υπερχρέωση των ιδιωτικών νοικοκυριών και αδυνατώντας να αποτρέψουν την δημοσιονομική κρίση των περιφερειακών κρατών της ευρωζώνης.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η δυσκολία τους σήμερα να πείσουν θετικά για τα πλεονεκτήματα της παραμονής στο ευρώ ή ακόμη και για τις ζημιές που θα υποστούμε αν ανακτήσουμε την νομισματική μας κυριαρχία έχει κορυφωθεί. Αναμενόμενο, προφανώς, από την στιγμή που όλα εκείνα που υποτίθεται ότι θα παθαίναμε αν βγαίναμε από το μαντρί (πχ όρια στις τραπεζικές αναλήψεις) συνέβησαν εξ αιτίας της παραμονής μας. Έτσι, στις περισσότερες περιπτώσεις οι εκκλήσεις «μένουμε Ευρώπη» των ευρωλιγούρηδων συνοδεύονται από κενολογίες για την «ευρωπαϊκή πορεία που έχτισε ο ελληνικός λαός επί 40 χρόνια με θυσίες και συντριπτική πολιτική βούληση» (υιός Ψυχάρη, Βήμα 28 Ιουνίου 2015). Εδώ η κουτοπονηριά είναι εμφανής: ο,τιδήποτε κατάφερε ο εργαζόμενος άνθρωπος, με την εργασία του, να αποδοθεί στην «Ευρώπη των λαών» και το κοινό νόμισμα.

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΣΟΚ: ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ!!!

Σε πολλούς απο εμάς, είναι δύκολο να πιστέψουμε έστω και τώρα ότι η ελπίδα που μας υποσχέθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ προεκλογικά μετατράπηκε σε φύκια για μεταξωτές κορδές, ότι η χαριτωμένη φατσούλα του Αλέξη Τσίπρα μας πρόδωσε, ότι το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης ήταν όνειρο θερινής νυκτός - ένα καροτάκι για ψηφαλάκια, ότι το βροντερό ΟΧΙ που έδωσε ο ελληνικός λαός, ο Αλέξιος και η ομάδα του διαχειρίστηκαν ως εντολή για Ναι – συμφωνία επώδυνη με τους δανειστές. Τόσο μεγάλη προδοσία; Τόση δουλοπρέπεια;; Δεν είναι δυνατόν σύντροφοι, δεν είναι δυνατόν.... Δε θα μας αδειάσει έτσι ο Αλέξης, ας πιστέψουμε σε αυτόν, υπαρχει χρόνος για ανατροπή! Υπάρχει; Αναρρωτιούνται δυστακτικότερα πλέον οι πιστοί του Αλέξιου και του προσδίδουν ένα σωρό ελαφρυντικά: «Τουλάχιστον προσπάθησε», «Που να τα βάλει με τα μεγαθήρια, πάλεψε κι απέτρεψε την καταστροφή», «Θα τσακίσει τους ολιγάρχες θα πάρει τα λεφτά τους και θα ανορθώσει την οικονομία» και πολλά άλλα...

Η αλήθεια είναι ότι όντως στο ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει ένα κρυφό σχέδιο πέρα από κάθε φαντασία. Δε θα μας προδόσει σύντροφοί!!! Το σχέδιο είναι παρα πολύ καλά μελετημένο, ευφυέστατο, τόσο καλά στοχευμένο που ο δούρειος ίππος μπροστά του μοιάζει με γατάκι....

Ο Αλέξης ξεκίνησε διαπραγματευόμενος αποκαλύπτοντας στο παγκόσμιο στερέωμα το πραγματικό πρόσωπο εταίρων – δανειστών – εκβιαστών – τραπεζικού κεφαλαίου. Υπέκυψε σε όλες τους τις προσταγές, αφαίμαξε τα δημόσια ταμεία για να τους ρίξει στάχτη στα μάτια, έστησε ένα δημοψήφισμα με ένα αόριστο ερώτημα, έδειξε οτι αντιστέται και φάνηκε ότι εντέλει ηττήθηκε υπογράφοντας – συνθηκολογώντας το πιο βαρύ μνημόνιο στην ιστορία!  Φόρολογησε ακόμα και τον αέρα, έκοψε συντάξεις, διατήρησε τον ΕΝΦΙΑ, παρέδωσε την εθνική κυριαρχία, κ.ο.κ. Μια μνημονιάρα που η Λαγκαρντ άνοιξε 4 σαμπανιες στα μούτρα του Στρος Καν μόλις το είδε κι έτρεξε για επι - μνημόνια δέηση στον τάφο του Φριντμαν.

Η επόμενη μέρα της ρήξης

Η εισήγηση του Λεωνίδα Βατικιώτη στην εκδήλωση του ΚΟΜΜΟΝ που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2015.…

 

Όταν τα ήπια επιχειρήματα, για το «σπίτι των λαών», τη δυνατότητα της ΕΕ να μεταρρυθμιστεί και την πειθώ των λογικών επιχειρημάτων, καταρρέουν τότε επιστρατεύεται το τελευταίο επιχείρημα των Μνημονιακών και νεοφιλελεύθερων: Η ρήξη εμφανίζεται σαν ισοδύναμο της επιστροφής στην «εποχή των σπηλαίων».

Αξίζει έτσι να επιχειρήσουμε να σκιαγραφήσουμε το περίγραμμα της επόμενης μέρας της ρήξης, δηλαδή της αθέτησης πληρωμών και της μονομερούς διαγραφής του δημόσιου χρέους και της εξόδου από την ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι αναγκαίο δε να τονισθεί το τεράστιο μεθοδολογικό πρόβλημα που εγείρεται καθώς με τα δεδομένα του σήμερα επιχειρείται να λυθεί μια εξίσωση του αύριο, όταν όλες οι παράμετροι του προβλήματος θα έχουν αλλάξει άρδην. Πρόκειται μάλιστα για περιορισμό που δεν επιδρά μόνο ούτε καν κυρίως αρνητικά, δεδομένου ότι η σύγκρουση με το κεφάλαιο θα στερήσει την κοινωνία από πολύτιμους και υπαρκτούς πόρους (πχ τα 6 δισ. καθαρών εισροών από τις δοσοληψίες με την ΕΕ το 2015), αλλά κατά βάση θετικά, δεδομένης της ασύλληπτης καταστροφής παραγωγικών δυνάμεων, που τείνει να λάβει ενδημικό χαρακτήρα: από την ανεργία που έχει σταθεροποιηθεί στο 26%, μέχρι το αργούν παραγωγικό δυναμικό που στη βιομηχανία αγγίζει το 34%.

Κίνδυνος €ξόδου από τη λογική

 

 

Συντάκτης: του Συστημικού

 

Ευρώ ή τοπικό νόμισμα; Στη δημοσκόπηση της Κάπα Research που δημοσιεύθηκε στο «Βήμα της Κυριακής» (26/4), το 68,8% εκτιμά πως είναι υπαρκτός κίνδυνος εξόδου από το ευρώ ενώ το 72,9% επιθυμεί την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη. Απόλυτα αναμενόμενο.

Αν βομβαρδίσεις επί χρόνια τον πληθυσμό με το δεδομένο ότι το σπανάκι περιέχει μεγάλη ποσότητα σιδήρου και στη συνέχεια διεξάγεις ένα γκάλοπ, αν πρέπει να καλλιεργούμε παντζάρια ή σπανάκι, τότε θα επιτύχεις ένα αντίστοιχο ποσοστό υπέρ της καλλιέργειας σπανακιού.

Ο συγκεκριμένος μύθος για το σπανάκι, ο οποίος οδήγησε σε μαζική πλάνη και είχε ως κύριο διαφημιστή τον περίφημο Ποπάι, διήρκεσε περισσότερο από έναν αιώνα, ενώ κατέρρευσε όταν αποδείχθηκε ότι η υπερβολική ποσότητα του σιδήρου που θεωρούνταν ότι περιείχε το σπανάκι οφειλόταν στην παράλειψη μιας υποδιαστολής κατά την καταγραφή των ορθών αποτελεσμάτων μέτρησης της περιεκτικότητας (35 mg / 100 gr, αντί του ορθού 3,5 mg / 100 gr), το 1870, αλλά εν τέλει το σπανάκι δεν έβλαψε κανένα.

Ολη η αντιπολίτευση στην Ιταλία υπέρ… εξόδου από το ευρώ!

Στα όρια της παράκρουσης έχει φέρει την Ευρώπη ολόκληρη η γερμανική επιβολή της λιτότητας σε όλα τα κράτη της Ευρωζώνης. Ολων τα μάτια είναι δικαιολογημένα στραμμένα προς τη Γαλλία, όπου οι Γερμανοί με την πολιτική τους εκτίναξαν στα ύψη της δημοσκοπικής δημοφιλίας τη Μαρίν Λεπέν, αναδεικνύοντας πρώτο κόμμα το Εθνικό Μέτωπο που έχει πλέον κάνει σημαία του το κάποτε αδιανόητο σύνθημα «Εξω η Γαλλία από την ΕΕ!». Ελάχιστοι ξένοι έχουν όμως αντιληφθεί τις κοσμογονικές αλλαγές που γίνονται στην πολιτική συνείδηση των πολιτών της Ιταλίας, της τέταρτης σημαντικότερης χώρας της ΕΕ μετά τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία. Το ένα μετά το άλλο τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην Ιταλία μεταλλάσσονται σε αντι-ΕΕ κόμματα και αμέσως βλέπουν το ποσοστό τους να αυξάνεται σε οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση λάβει χώρα!

Η δεξιά Φόρτσα Ιτάλια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, το ακαθόριστου πολιτικού στίγματος Κόμμα των Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο, ακόμη και η υπερδεξιά Λίγκα του Βορρά με τον νέο αρχηγό της Ματέο Σαλβίνι έχουν πλέον περάσει ανοιχτά στο αντι-ευρώ στρατόπεδο, με τη Λίγκα του Βορρά μάλιστα να τάσσεται υπέρ της εξόδου της Ιταλίας όχι μόνο από την Ευρωζώνη, αλλά και από την ίδια την ΕΕ! Αυτό κι αν είναι πρωτάκουστο για την Ιταλία, στην οποία μέχρι πρότινος το ποσοστό δημοφιλίας της ΕΕ ξεπερνούσε μονίμως το 80%! Πολιτικά πεθαμένη θεωρούσαν όλοι στην Ιταλία και στο εξωτερικό τη Λίγκα του Βορρά. Ο Ματέο Σαλβίνι όμως που ανέλαβε την ηγεσία της πέρυσι τον Δεκέμβριο, κατέβηκε στις ευρωεκλογές με κεντρικό σύνθημα «Φτάνει πια με το ευρώ!» και αντί για... 1% με 2% που περίμεναν ολοι, πήρε 6,2% και πέντε ευρωβουλευτές! Δεν σταμάτησε εκεί. Στις περιφερειακές εκλογές της 23ης Νοεμβρίου 2014, στην πασίγνωστη ως κεντροαριστερή περιοχή της Εμίλια - Ρομάνια, ο υποψήφιος της Λίγκας του Βορρά, με τη στήριξη και του κόμματος του Μπερλουσκόνι, απέσπασε το εξαιρετικό ποσοστό του... 29,85% των ψήφων!

Εχασε τις εκλογές, ήρθε δεύτερη η Λίγκα του Βορρά, αλλά αυτό το σχεδόν 30% απογείωσε τον Σαλβίνι. «Οι Βρυξέλλες μας κατακρεουργούν με το ευρώ και τους περιορισμούς των παράλογων κανονισμών τους» δήλωσε, όπως αναφέρει το ιταλικό περιοδικό «Πανόραμα» του Μιλάνου. «Οι φόροι μάς στραγγαλίζουν όλους!» πρόσθεσε. Βλέποντας την αλματώδη άνοδο της δημοτικότητας του Ματέο Σαλβίνι, ζήλεψε και ο Μπέπε Γκρίλο, ο οποίος ηγείται του μεγαλύτερου κόμματος της ιταλικής αντιπολίτευσης, έχοντας 162 βουλευτές και γερουσιαστές έναντι 37 της Λίγκας του Βορρά. Μέχρι πρότινος ο Γκρίλο ζητούσε μόνο τη διενέργεια δημοψηφίσματος για το αν πρέπει ή όχι να παραμείνει η Ιταλία στην Ευρωζώνη, χωρίς όμως να ξεκαθαρίζει ποια ήταν η δική του θέση και η θέση του κόμματός του στο καίριο αυτό ζήτημα.

New York Times: Θα είχε αποτραπεί η ύφεση αν υπήρχε δραχμή

Εάν η υποτίμηση του ελληνικού χρέους είχε γίνει σε δραχμές, θα είχε αποτραπεί η ύφεση, υποστηρίζεται σε δημοσίευμα της εφημερίδας New York Times, στο οποίο γίνεται αναφορά στα «συγκριτικά πλεονεκτήματα» που κατέχουν οι ΗΠΑ από πλευράς δανειοληψίας, σε σχέση με άλλες χώρες που δανείζονται σε ξένο νόμισμα

Όπως τονίζεται, οι ΗΠΑ μπορούν και δανείζονται σε δικό τους νόμισμα, με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια, αλλά και υπό την αμερικανική νομοθεσία, γεγονός που καθιστά αδύνατη την προοπτική μιας αναγκαστικής χρεοκοπίας.

Αντιθέτως, πολλά κράτη δεν έχουν αυτή την πολυτέλεια, καθώς όταν δανείζονται σε διεθνές επίπεδο, ο δανεισμός πραγματοποιείται σε ξένο νόμισμα και τα ομόλογα διευκρινίζουν συχνά ότι οποιοδήποτε μελλοντική διαφωνία θα διευθετηθεί υπό ξένη νομοθεσία, συνήθως υπό τον αμερικανικό ή το βρετανικό νόμο, σημειώνεται.

Στη συνέχεια, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα, με την επισήμανση ότι εάν η υποτίμηση του ελληνικού χρέους είχε γίνει σε δραχμές, θα είχαν βοηθηθεί κυρίως ορισμένοι Έλληνες εξαγωγείς και θα είχε σημειώσει αξιοσημείωτη άνοδο ο ελληνικός τουρισμός. Αυτό δεν θα είχε επιλύσει τα βασικά προβλήματα της Ελλάδας, που περιλαμβάνουν ένα υπέρογκο κρατικό μισθολόγιο και μια τεράστια φοροδιαφυγή, όπως υποστηρίζεται, αλλά τουλάχιστον θα είχε αποτραπεί η ύφεση στην οποία βρίσκεται ακόμη και σήμερα.

Παράλληλα, τονίζεται, ότι από πλευράς νομοθεσίας, η πλειοψηφία των ελληνικών ομολόγων είχε εκδοθεί υπό ελληνική νομοθεσία, με αποτέλεσμα η ελληνική κυβέρνηση να παρέμβει και να υποχρεώσει τους κατόχους ομολόγων να ανταλλάξουν τα ομόλογά τους για νέα, μικρότερης αξίας. Ωστόσο, για τα ομόλογα που εκδόθηκαν υπό ξένη νομοθεσία, οι κάτοχοί τους δεν ενέδωσαν και σήμερα και ένα τέτοιο ομόλογο εκτιμάται στα 90 λεπτά του ευρώ, ενώ το καλοκαίρι του 2012, ανάλογο ομόλογο πωλείτο στα 14 λεπτά.

Στο μεταξύ, σε δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Bloomberg γίνεται αναφορά στην έκθεση του ΔΝΤ και, όπως υπογραμμίζεται η Ελλάδα εθεωρείτο μέχρι πρόσφατα ότι θα επιτύγχανε τους στόχους, αλλά οι προβλέψεις αποδείχθηκαν υπεραισιόδοξες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η περισυλλογή φόρων παρουσιάζει προβλήματα, η χώρα συνεχίζει να βρίσκεται σε ύφεση, ενώ η πορεία ιδιωτικοποιήσεων εξελίσσεται βραδύτερα από ό,τι είχε σχεδιασθεί. Το ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών αντέδρασε αμέσως στις νέες προβλέψεις του ΔΝΤ, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πράξει ό,τι είναι δυνατό για να επιτύχει τον στόχο του 1,5%, είτε με την περικοπή δαπανών, είτε με την αύξηση των φορολογικών εσόδων, είτε και με τα δύο.

Γιατί η Νορβηγία δεν είναι εργοστάσιο παραγωγής “χρέους”;

Tου Νίκου Κλειτσίκα

Η Ελλάδα, όπως και σχεδόν όλες οι χώρες της Νότιας Ευρώπης κι όχι μόνον, είναι ένα  εργοστάσιο παραγωγής χρέους, σε πλήρη αντίθεση με την Νορβηγία.

Γιατί συμβαίνει αυτό;
1. Η Νορβηγία δεν αποδέχτηκε να συμμετέχει στη λεγόμενη Νομισματική Ένωση. Έχει εθνικό νόμισμα την “krone ” (νορβηγική κορόνα) και εκτυπώνεται από την ΚΡΑΤΙΚΗ (χωρίς καμία ιδιωτική συμμετοχή) Κεντρική Τράπεζα της Νορβηγίας…
2. Η Νορβηγία δεν έχει ιδιωτικοποιήσει καμία κρατική Τράπεζα της χώρας (DnB NOR)…
3. Δεν έχει ιδιωτικοποιήσει ΚΑΜΙΑ από τις εταιρίες του ενεργειακού τομέα (Statoil, κρατική πετρελαιοειδών), (Statkraft, κρατική υδροηλεκτρική), (Norsk Hydro, αλουμινίου) και την κρατική εταιρία τηλεπικοινωνιών Telenor. Φυσικά κανείς δεν τολμάει καν ν’ αναφερθεί σε ιδιωτικοποίηση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς…
4. Το 30% των εισηγμένων εταιριών στο Χρηματιστήριο του Όσλο είναι ΚΡΑΤΙΚΕΣ…
5. Τα Κρατικά Ομόλογα  αποδίδουν καθαρό κι εγγυημένο επιτόκιο 6,75% στους αποταμιευτές…
6. Αν και είναι η χώρα με την μεγαλύτερη παραγωγή πετρελαίου στην Ευρώπη, δεν συμμετέχει στον ΟΠΕΚ…

Λύση, Αριστερή Κυβέρνηση, Εθνικό Νόμισμα και Έξοδος από το Μνημόνιο

Του ΣΤΑΘΗ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗ*

Σε κείμενό μου σχετικά με τις επιπτώσεις ενδεχόμενης επιστροφής στο εθνικό νόμισμα ("E" 18/4/13) είχα καταπιαστεί με το διαδεδομένο επιχείρημα ότι κάτι τέτοιο θα έχει καταστρεπτικές επιπτώσεις για το λαϊκό εισόδημα λόγω της πληθωριστικής πίεσης που προκαλεί η ανατίμηση των εισαγόμενων ειδών, με δεδομένο ότι το νέο εθνικό νόμισμα θα είναι σίγουρα υποτιμημένο σε σχέση με το ευρώ. Αναφερόμενος στην εμπεριστατωμένη μελέτη των Μαριόλη και Κάτσινου, έγραφα ότι οι αναμενόμενες πληθωριστικές πιέσεις, υπολογιζόμενες στη βάση μιας υποτίμησης της τάξης του 50%, θα είναι μέτριες, (9% το πρώτο χρόνο, ραγδαία μειούμενες κατόπιν), πολύ χαμηλότερες από αυτές που γνώρισε η Ελλάδα στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με την ίδια μελέτη, η ελληνική οικονομία θα ανακτούσε ανταγωνιστικότητα της τάξης του 37%, χωρίς τη βάρβαρη «εσωτερική υποτίμηση», δηλαδή το σφαγιασμό του εργατικού κόστους που επιβάλλεται από τα Μνημόνια, κάτι που θα οδηγούσε σε αύξηση του ΑΕΠ κατά τουλάχιστον 7% με 8%.

Για να αντικρούσει τα παραπάνω, ο Κώστας Καλλωνιάτης ("Ε" 26/4/13) αναφέρεται στην εμπειρία των υποτιμήσεων των ετών 1953,1983 και 1988 που μεταφράστηκε σε υψηλό πληθωρισμό και σε επακόλουθες εργατικές κινητοποιήσεις σε ότι αφορά την πρώτη και, στις υπόλοιπες δύο, σε αύξηση μεν των πραγματικών αποδοχών αλλά εν τέλει σε μείωση του μεριδίου τους στο ΑΕΠ, καθώς και σε αύξηση της ανεργίας χωρίς θετικά αποτελέσματα (μεσοπρόθεσμα τουλάχιστον) στις εξαγωγές.

Πολύ φοβάμαι πως ο κ. Καλλωνιάτης απαντά σε κάτι που δεν ισχυρίστηκα, ενώ δεν μπαίνει στην ουσία του ζητήματος που, όπως διαφαίνεται από τη σχετική ομοφωνία της διεθνούς οικονομικής συζήτησης, είναι ότι η ένταξη μιας οικονομίας σαν την ελληνική σε ένα προφανώς υπερτιμημένο για τις επιδόσεις της νόμισμα έχει μοιραία καταστροφικές επιπτώσεις στις προοπτικές ανάπτυξης της και οδηγεί στις μνημονιακές «εσωτερικές υποτιμήσεις» ως μοναδικό τρόπο ανάκτησης της απολεσθείσας ανταγωνιστικότητας. Το αν οι αναμενόμενες πληθωριστικές πιέσεις θα οδηγήσουν ή όχι σε απώλειες πραγματικών μισθών, ή (κάτι που δεν είναι το ίδιο) σε μείωση του μεριδίου τους στο ΑΕΠ, εξαρτάται πράγματι πρώτα από όλα από τους ταξικούς συσχετισμούς δύναμης, για τους οποίους καθοριστική σημασία έχει τι είδους κυβέρνηση διαχειρίζεται μια τέτοια κατάσταση. Το σενάριο που προτείνω είναι αυτό μιας αριστερής κυβέρνησης, που κατανοεί την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα ως αναπόφευκτη συνέπεια της κατάργησης των Μνημονίων και που στοχεύει στην αναδιανομή προς όφελος της εργασίας. Αναδιανομή που δεν θα αναιρεί το προσδοκώμενο μέσω της υποτίμησης κέρδος σε ανταγωνιστικότητα, αν θεωρήσουμε ότι ο πληθωρισμός (άρα οι αυξήσεις μισθών που θα τον αντισταθμίζουν) είναι σε κάθε περίπτωση σαφώς χαμηλότερος από το ποσοστό της υποτίμησης και κυρίως, ότι οι προσαρμοσμένες στο επίπεδο των τιμών (από τα οποίο κρίνεται η ανταγωνιστικότητα) μπορούν κάλλιστα να γίνουν σε βάρος των κερδών και όχι των μισθών.

Ο Αρνηθείς δεν Μετανιώνει

Του Κ. ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ*

Οι ελληνικοί πολιτικοί κύκλοι έχουν διαδώσει την άποψη ότι η Κύπρος φέρθηκε επιπόλαια λέγοντας το αρχικό «όχι» στην τρόικα, γιατί μετά ήρθαν πολύ χειρότεροι όροι. Οι σοφοί Έλληνες πολιτικοί, βλέπετε, είπαν «ναι» από την αρχή και μας γλίτωσαν από τα χειρότερα. Δυστυχώς για τη θαυμάσια αυτή θεωρία, η τελική απόφαση στην Κύπρο δεν έχει ακόμη ληφθεί. Το κοινοβούλιο θα πρέπει τις επόμενες εβδομάδες να επικυρώσει τη συμφωνία και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα το κάνει.

Το ΑΚΕΛ δεν πρόκειται φυσικά να τη δεχτεί, αλλά υπάρχουν βαθύτατοι δισταγμοί και στα κεντρώα κόμματα, συμπεριλαμβανομένου του ΔΗΚΟ. Ακόμη και στο ΔΗΣΥ του κ. Αναστασιάδη υπάρχει έντονος προβληματισμός, παρά τις κορόνες περί παραμονής στο ευρώ. Τα αστικά και μεσοαστικά στρώματα εξετάζουν σοβαρά την προοπτική απόρριψης της συμφωνίας και εξόδου από την ΟΝΕ.

Δεν πρέπει να προξενεί έκπληξη το γεγονός. Τα ηγετικά στρώματα της Κύπρου έχουν διαμορφωθεί στον αγώνα κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας στη σκληρή γειτονιά της Μέσης Ανατολής. Η είσοδος στην Ε.Ε. και η υιοθέτηση του ευρώ είναι πολύ πρόσφατες εξελίξεις, ενώ η μνήμη της ισχυρής κυπριακής λίρας είναι ζωντανή. Δεν υπάρχει συνεπώς ο τρόμος που χαρακτήρισε τα ελληνικά ηγετικά στρώματα και μόνο στη σκέψη της σύγκρουσης με τους «εταίρους».

Διπλή έξοδος από ευρώ και ΕΕ: αναγκαία και πολιτικά δυνατή

Η ΕΕ συγκλονίζεται από τη δίνη σημαντικών εξελίξεων και γεγονότων με τελευταία όσα απρόβλεπτα και οριακά συμβαίνουν στην Κύπρο.

Είναι προφανώς εξελίξεις που προδικάζουν ανατροπές και μετασχηματισμούς στο σημερινό ευρωπαϊκό στάτους, αντανακλώντας τους βίαιους και βαθείς μετασχηματισμούς που συντελούνται στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα.

Οι αντιθέσεις στην ΕΕ φαίνεται να οξύνονται σε όλα τα επίπεδα. Αποκαλύπτεται πλήρως, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η πυραμιδοειδής εσωτερική δομή της ΕΕ, όπου ο ηγεμονικός πυρήνας χωρών και κεφαλαίων δε διστάζει να εφαρμόσει πρακτικές εσωτερικής ιμπεριαλιστικής επιβολής και εκμετάλλευσης στις χώρες της περιφέρειας. Η ρητορική περί ισότιμων κοινοτικών εταίρων έχει προ πολλού ακυρωθεί. Ο ενδοκαπιταλιστικός ανταγωνισμός ανάμεσα στις χώρες ανώτερης βαθμίδας αρχίζει κι αυτός να εκτραχύνεται, όπως συμβαίνει τελευταία π.χ. με τις σχέσεις ΕΕ-Βρετανίας. Το ίδιο συμβαίνει και με τους εξωτερικούς ανταγωνισμούς με τα υπόλοιπα ιμπεριαλιστικά-καπιταλιστικά κέντρα, όπως είναι προφανώς οι ΗΠΑ, αλλά και ελάσσονες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα.


Όλες αυτές οι πολυεπίπεδες αντιθέσεις διασταυρώνονται και επιδεινώνονται από ένα πρωτοφανές κύμα λαϊκής δυσαρέσκειας και απαξίωσης, όχι μόνο στις χώρες που δοκιμάζονται εντονότερα από τις βάναυσες πολιτικές κοινωνικής εξόντωσης, αλλά και στις επικυρίαρχες χώρες εντός της ΕΕ. Δραματικές είναι οι κραυγές και οι οιμωγές του φιλο-ΕΕ και φιλομνημονιακού τύπου στη χώρα μας. «Σώζουν το ευρώ, αλλά χάνουν τους ευρωπαίους» είναι ένας τέτοιος τίτλος που αναφέρεται στις δημοσκοπήσεις του ευρωβαρόμετρου μετά το σοκ των ιταλικών εκλογών, όπου το πρώτο κόμμα του Μπέπε Γκρίλο δηλώνει πως «η Ιταλία είναι ήδη εκτός ευρώ». Σύμφωνα με το ευρωβαρόμετρο στην Ελλάδα μέσα σε πέντε χρόνια, σε μια χώρα με παράδοση υψηλής αποδοχής του ευρωπαϊσμού τα πράγματα αντιστρέφονται. Έτσι το 2007 το 63% δήλωνε ότι εμπιστεύεται πλήρως την ΕΕ και την ευρωπαϊκή πορέια της χώρας. Αντίθετα σήμερα το 81% δηλώνει πως δεν εμπιστεύεται καθόλου πλέον την ΕΕ. Αν εξαιρέσουμε μάλιστα τη Μάλτα και την Εσθονία, η πλειοψηφία των λαών ακόμα και στις χώρες του Βορρά δε συμμερίζεται πλέον τις πολιτικές της ΕΕ.

Η ριζική μεταστροφή της λαϊκής κοινής γνώμης για την ΕΕ συνολικά, τη σαθρή ιδεολογική κατασκευή για το «κοινό ευρωπαϊκό σπίτι» και τις απροκάλυπτα κοινωνικά βάρβαρες πολιτικές της, δεν είναι μόνο ελληνικό και κυπριακό φαινόμενο. Από κοντά ακολουθούν φυσικά οι βίαια πληττόμενες χώρες, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιταλία κι η Ιρλανδία, αλλά και χώρες με φιλοευρωπαϊκή μέχρι πρότινος κοινή γνώμη, όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Αυστρία, αλλά κι η ίδια η Γερμανία.

Οι εξελίξεις φαίνεται πως θα είναι ραγδαίες κι η απογειωμένη πολιτική αλαζονεία των επικυρίαρχων ευρωπαϊκών ελίτ μπορεί σύντομα, όπως συμβαίνει συχνά στην ιστορία, να πληρωθεί με το κατάλληλο «λαϊκό νόμισμα».


ΕΕ: Παράδεισος για τους ισχυρούς και «λάκκος λεόντων» για τους λαούς.


Ζούμε σε εποχές δύσκολες, ασυνήθιστες γι’ αυτό και αποκαλυπτικές. Το γνωστό ερώτημα αν υπάρχει ζωή έξω από το ευρώ και την ΕΕ φαίνεται να αντιστρέφεται από την ίδια την πραγματικότητα. Φαίνεται πως αντιστρέφεται από τη λεηλασία της ζωής και των δικαιωμάτων των απλών ανθρώπων εντός του ευρώ και της ΕΕ, που η ίδια η ΕΕ ενορχηστρώνει! Η ΕΕ όχι μόνο δεν είναι το σπίτι των λαών για τον κόσμο της εργασίας και τους λαϊκούς ανθρώπους στη μεγάλη τους πλειοψηφία, αλλά αντίθετα φαντάζει καθαρά πλέον σαν σφαγείο των εργατικών και λαϊκών δικαιωμάτων, που ταυτόχρονα κλονίζεται από τα κύματα της μεγάλης ύφεσης και φαίνεται να μην έχει μέλλον.

Το Ελληνικό «Trade-Off»: Εθνικό Νόμισμα, Εξωτερική Χρηματοδότηση και Ανάπτυξη

Tου Θεόδωρου Μαριόλη*

Πριν από μόλις μία δεκαετία, η συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων μελετητών και των πολιτικών κομμάτων υποστήριζε, ας διατυπωθεί μετριοπαθώς, ότι η Ζώνη του Ευρώ (ΖΕ) «συμβάλλει στην εξυπηρέτηση των τριών βασικών σκοπών της οικονομικής πολιτικής, ήτοι στη μικροοικονομική αποτελεσματικότητα, στη μακροοικονομική σταθερότητα και στην ισόρροπη ανάπτυξη μεταξύ χωρών και περιοχών». Σήμερα, αν και κανείς δεν επικαλείται εκείνη την – υποτιθέμενη – συμβολή της ΖΕ, εφαρμόζεται, πάση θυσία, η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης, η οποία συμβαδίζει, μέχρι στιγμής, με (αθροιστική) ύφεση πάνω από 20%, με την ανεργία στο 27%, και με τη σχεδόν εξολοκλήρου κάλυψη των δημοσιονομικών και εξωτερικών ελλειμμάτων μέσω επίσημου εξωτερικού δανεισμού.

Εντός της ΖΕ, είναι δυνατόν να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση; Εκτός της ΖΕ; Στα ακόλουθα προσεγγίζω αυτά τα ερωτήματα εστιάζοντας στην ανεργία, στον εξωτερικό τομέα, και στην παραγωγική δομή της ελληνικής οικονομίας.

Εάν υποτεθεί ότι τόσο η παραγωγικότητα της εργασίας όσο και το εργατικό δυναμικό θα αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό 1%, μπορεί να εκτιμηθεί ότι, για να μειώνεται το ποσοστό της ανεργίας, θα πρέπει το ΑΕΠ να αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό πάνω από 2%. Έτσι, για παράδειγμα, εάν το ΑΕΠ αυξάνεται με ρυθμό 1%, τότε μετά από 10 έτη το ποσοστό ανεργίας θα είναι 31%. Εναλλακτικά, εάν υποτεθεί ετήσια αύξηση της παραγωγικότητας κατά 3% (όσο δηλαδή και στην περίοδο 1995-2004) και ετήσια μείωση του εργατικού δυναμικού κατά 1% (όση και στην περίοδο της μαζικής μετανάστευσης, 1961-1971), τότε η προαναφερθείσα δυναμική της ανεργίας παραμένει σχεδόν η ίδια. Τέλος, ας θέσουμε την κρίσιμη ερώτηση: Εάν τόσο η παραγωγικότητα όσο και το εργατικό δυναμικό αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 1%, ποιοι είναι οι απαιτούμενοι ρυθμοί αύξησης της απασχόλησης και του ΑΕΠ, ούτως ώστε να συμπιεστεί η ανεργία στο π.χ. 10%, μέσα σε π.χ. 5 έτη; Η απάντηση είναι ότι απαιτείται αύξηση της απασχόλησης με μέσο ετήσιο ρυθμό 4.4%, ο οποίος «μεταφράζεται» σε 181 χιλιάδες (!) θέσεις εργασίας ανά έτος (στην περίοδο 2001-2006 είχαμε 70 χιλιάδες θέσεις εργασίας ανά έτος) και αύξηση του ΑΕΠ με μέσο ετήσιο ρυθμό 5.4% (!).

Η παραμονή στη ΖΕ, αν και συνεπάγεται τη μετανάστευση του εργατικού δυναμικού, προϋποθέτει την όχι ασήμαντη αύξηση της παραγωγικότητας και, ταυτοχρόνως, την εφαρμογή συσταλτικών οικονομικών πολιτικών, οι οποίες οδηγούν, όμως, σε παρατεταμένη ύφεση. Επομένως, είναι εξαιρετικά δύσκολο να δει κανείς πώς θα επιτευχθούν εκείνοι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ, οι οποίοι θα αποσυμπιέσουν την ανεργία.

Η οδός δραχμής είναι ο μόνος δρόμος

Όσοι υποστηρίζουν σήμερα το ευρώ συνήθως αγνοούν ότι δεν είναι η πρώτη φορά που δέθηκε η Ελλάδα σε μια νομισματική ένωση. Δύο προηγούμενα τέτοια πειράματα, το πρώτο στα τέλη του 19ου αιώνα και το δεύτερο στο Μεσοπόλεμο, είχαν οικτρή κατάληξη. Το τρίτο και χειρότερο, όπως αποδεικνύεται, είναι το ευρώ.

Για να κρατήσει σταθερό το νόμισμα, όπως απαιτούσε η φιλελεύθερη ορθοδοξία της εποχής, η Αθήνα είχε προσχωρήσει από το 1868 στη Λατινική Ένωση, μια συμφωνία της Γαλλίας, της Ιταλίας, του Βελ­γίου και της Ελβετίας –και άλλων χωρών αργότερα– να διατηρούν νομίσματα σταθερής ισοτιμίας και συνδεδεμένα με τον χρυσό. Διευκολύνθηκε έτσι ένας κύκλος δανεισμού, που χρηματοδότησε έργα υποδομής, τα οποία, ωστόσο, ελάχιστα ωφέλησαν τους φτωχότερους.


Παρά το «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν» του Τρικούπη, το 1896 η εύπορη αστική Ελλάδα ζούσε σε κλίμα ευφορίας, που κορυφώθηκε με τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Όταν, όμως, έχασε τον Πόλεμο του 1897, η χώρα υποχρεώθηκε να πληρώσει βαρύτατες πολεμικές αποζημιώσεις, που καλύφθηκαν με νέο δανεισμό. H υποταγή στις «Εγγυήτριες Δυνάμεις» έκανε τον ιστορικό Γιώργο Λεονταρίτη να τη χαρακτηρίσει «τυπικά μόνον ανεξάρτητη χώρα». Συνάμα οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες τής επέβαλαν το Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο (ΔΟΕ).

Ο ΔΟΕ έλεγχε πόρους και δαπάνες του κράτους και ουσιαστικά ρύθμιζε την οικονομική πολιτική. Εφαρμόζοντας έναν ακραίο αποπληθωρισμό κι εξαφανίζοντας τη ρευστότητα, όπως κάνει σήμερα η ΕΚΤ, στραγγάλιζε την παραγωγή. Διοχέτευε τα δημόσια έσοδα στους δανειστές, αδιαφορώντας για την εξαθλίωση του λαού και την οικονομική παράλυση που προκαλούσε. Για παράδειγμα, ο προϋπολογισμός του 1907 πρόβλεπε 32,5 εκατ. δραχμές για την εξυπηρέτηση του χρέους, αλλά μόνον 300.000 για αρδευτικά και αποξηραντικά έργα, μολονότι η ελονοσία ήταν συχνότερη απ’ ό,τι στην Ινδία ή την Αφρική, και κάθε χρόνο σάρωναν τη χώρα οι πλημμύρες.

Με την έξοδο από το ευρώ ανάπτυξη σε ένα χρόνο!

Του ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΣΚΑΠΕΡΔΑ

Ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Irvine, Στέργιος Σκαπέρδας μιλάει στο Capital.gr για τις επιπτώσεις του PSI και του μνημονίου και παράλληλα αναλύει τις εναλλακτικές επιλογές της Ελλάδας, υπογραμμίζοντας ότι η συνταγή της λιτότητας οδηγεί την Ε.Ε. στην καταστροφή.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Μαριόλη

Κύριε Σκαπέρδα, Πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρξει έξοδος από την κρίση, παραμένοντας στο ευρώ;
Θα είναι πολύ δύσκολο να γίνει κάτι τέτοιο. Αυτό που μπορεί να γίνει για να αντιστραφεί το κλίμα είναι να δημιουργήσει η ΕΚΤ έναν πληθωρισμό της τάξης άνω του 4%. Αυτό θα αρχίσει να κάνει το δημόσιο χρέος βιώσιμο, όμως η αποστολή της ΕΚΤ είναι να κρατάει τον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα. Και δεν εννοώ τις πράξεις μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, τα LTRO, γιατί τα χρήματα αυτά δεν πηγαίνουν στην πραγματική οικονομία. Θα πρέπει να δοθούν χρήματα στα κράτη με τη μορφή “helicopter drop”, όπως έλεγε και ο Μίλτον Φρίντμαν για το τι θα έπρεπε να γίνει στη Μεγάλη Ύφεση. Θα πρέπει δηλαδή να διατεθούν πολλά κεφάλαια για να έρθει ανάπτυξη ξανά.
Το θέμα είναι ότι η συγχρονισμένη λιτότητα που υιοθέτησε η Ευρωζώνη οδηγεί σε κρίση όλες τις χώρες της ένωσης. Όποιος έχει δει από κοντά άλλες παρόμοιες κρίσεις καταλαβαίνει ότι η πολιτική που ακολουθείται είναι τρελή. Ήδη βλέπουμε ότι οι Ολλανδοί - υπέρμαχοι της θέσπισης ορίων στα ελλείμματα – έχουν πρόβλημα περικοπής δαπανών και αύξησης των εσόδων και δεν ξέρουν πως να το κάνουν. Το μόνο που καταφέρνουν οι πολιτικές της Ευρωζώνης είναι να μεταθέτουν το πρόβλημα για αργότερα χωρίς να δίνεται ουσιαστική λύση.

Το παράδοξο του ευρώ

Του Θανάση Καρτερού

Όταν ο Σαρκοζί, η Μέρκελ και οι Ευρωπαίοι παρατρεχάμενοι ξετίναξαν στις Κάννες τον Παπανδρέου, του άφησαν το περιθώριο να το κάνει αν το ήθελε τόσο πολύ το δημοψήφισμά του, αλλά με ένα και μόνο ερώτημα: Ναι ή Όχι στο ευρώ. Πράγμα που ακόμα κι ο τότε πρωθυπουργός, που είχε χρησιμοποιήσει για την επιβολή του Μνημονίου τον εκβιασμό του ευρώ, το θεώρησε τόσο βλακώδες, προσχηματικό και εκτός τόπου και χρόνου, ώστε ούτε καν το συζήτησε.

Ήξεραν τι έλεγαν ωστόσο, όπως αποδείχτηκε, οι δυο πρωτεργάτες της ελληνικής τραγωδίας. Γιατί έκτοτε το ευρώ της υποτιθέμενης ευημερίας συνδέθηκε αδιάρρηκτα στην Ελλάδα με την πιο μεγάλη υπαρκτή δυστυχία. Έτσι ώστε να μπορούμε να μιλήσουμε για το παράδοξο του ευρώ: Προϋπόθεση για να παραμείνουμε στον παράδεισό του κοινού νομίσματος είναι να μεταβούμε οικειοθελώς στην κόλαση που συγκροτούν τα συνεχή καταστροφικά και άδικα μέτρα, τα μνημόνια, τα μεσοπρόθεσμα, οι ταπεινώσεις.

Ας μιλήσουμε, επιτέλους, για τη δραχμή…

Του Βασ. Αναστασόπουλου

Λίγο πριν το τέλος του ευρώ και την οριστική διάλυση της ευρωζώνης, η ελληνική κυβέρνηση επιμένει να αναζητά μέτρα ύψους 11,5 δισ. ευρώ, που θα προκύψουν από νέες, «αιματηρές» περικοπές δαπανών. Στις κρίσιμες επαφές που θα έχει ο πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, με τους κ.κ. Γιούνκερ, Μέρκελ και Ολάντ την επόμενη εβδομάδα, αναμένεται ότι θα υποβληθεί και επισήμως το ελληνικό αίτημα για διετή επιμήκυνση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο ωστόσο συναντά ήδη πολλές αντιδράσεις από τη Γερμανία και άλλους «σκληροπυρηνικούς» Ευρωπαίους εταίρους.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η τρικομματική κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να τα δώσει όλα -ό,τι έχει μείνει, δηλαδή- για την παραμονή στο ευρώ και απορρίπτει μετά βδελυγμίας, καταγγέλοντας περίπου ως... προδότη της χώρας, όποιον επιχειρήσει να μιλήσει -ευθέως ή πλαγίως- για το ενδεχόμενο εξόδου από την ευρωζώνη και επιστροφής στη δραχμή. Αναδεικνύοντας το ενιαίο νόμισμα σε κορυφαία προτεραιότητα, έναντι του λαού, οι κυβερνώντες επιλέγουν να «θυσιάσουν» εκατομμύρια Ελλήνων για ένα... «πουκάμισο αδειανό, για μια Ελένη», όπως αργά ή γρήγορα αναμένεται να αποδειχθεί ότι ήταν η ζώνη των «17».