Θέμα: Βαθαίνει η φτώχεια στην Ελλάδα

Του Δημήτρη Σταμούλη

Τρία στα 10 νοικοκυριά χωρίς εργαζομενους 

Την τραγική κατάσταση που βιώνει ο κόσμος της φτώχειας που διαρκώς διευρύνεται στην Ελλάδα, έφερε με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο η πρόσφατη φονική επέλαση της κακοκαιρίας από την Πελοπόννησο. Όχι μόνο γιατί οι περισσότερες καταστροφές έπληξαν φτωχογειτονιές της Καλαμάτας και άλλων περιοχών, αλλά και γιατί ανάμεσα στα θύματα βρίσκονται άνθρωποι που ζούσαν μόνοι και αβοήθητοι, σε υπόγεια, ανάπηροι, χωρίς ακόμα και την πενιχρή… «βοήθεια στο σπίτι».

Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύτηκαν η τελευταία έρευνα για τις Συνθήκες Διαβίωσης από την ΕΛΣΤΑΤ,  και τα στοιχεία είναι συγκλονιστικά για το πόσο έχει γκρεμιστεί το επίπεδο ζωής του ελληνικού λαού, πού έχουν πέσει οι μισθοί, πόσο έχει εκτιναχθεί η ανεργία και η ελαστική εργασία, και πόσο έχει αυξηθεί ο βαθμός εκμετάλλευσης και απόσπασης πλούτου του κεφαλαίου από τον κόσμο της εργασίας.

Οι απασχολούμενοι στην Ελλάδα βαίνουν διαρκώς μειούμενοι καθώς από τα 4,6 εκατ. εργαζόμενους του 2008, πέσαμε στα 3,61 εκατ. το 2015. Οι άνεργοι από 387.000 το 2008 εκτινάχθηκαν στα 1,19 εκατ. το 2015. Οι μακροχρόνια άνεργοι από 183.000 που ήταν το 2008 ξεπέρασαν τους 875.000 το 2015, εκ των οποίων οι 454,000 ήταν γυναίκες.

Ένα άλλο στοιχείο που αντανακλά την κατάσταση που βιώνει ο κόσμος του μόχθου είναι και αυτό που δείχνει πόσο έχει αυξηθεί ο πληθυσμός που διαμένει σε νοικοκυριά χωρίς εργαζόμενους. Από 11,1% που ήταν το 2008 και περίπου 530.000, άγγιξαν περίπου το 30% το 2015, με 222.000 να είναι από 0-17 ετών και πάνω από 1 εκατομμύριο να είναι από 18 ως 60 ετών!

Όσον αφορά τα πιο πρόσφατα ποσοστά ανεργίας, να σημειωθεί ότι σταθερό στο 23,5% παρέμεινε το επίπεδο της ανεργίας στην χώρα τον Μάιο, σε σχέση με τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Γιούροστατ, παρά το ότι είχε ξεκινήσει ήδη η «πολλά υποσχόμενη» τουριστική σεζόν, ενώ και τα διάφορα προγράμματα με βάουτσερ και οκτάμηνα ρίχνουν τα ποσοστά προσφέροντας ελαστική και κακοπληρωμένη εργασία. Αντίθετα, σε επίπεδο Ευρωζώνης και «ΕΕ των 28», η ανεργία παρέμεινε σταθερή τον Ιούλιο σε σχέση με τον Ιούνιο, στο 10,1% και στο 8,6% αντίστοιχα. Να σημειωθεί ότι πρωταθλήτρια ανεργίας στην ΕΕ παραμένει εδώ και χρόνια η χώρα μας.

Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η ελληνική εθνική στατιστική υπηρεσία η οποία για τον Ιούνιο του 2016 κάνει λόγο για ανεργία στο 23,4% έναντι 24,9% τον Ιούνιο του 2015.Το σύνολο των απασχολουµένων, κατά τον Ιούνιο του 2016, εκτιµάται ότι ανήλθε σε 3.674.957 άτοµα. Οι άνεργοι ανήλθαν σε 1.124.541 άτοµα ενώ ο οικονοµικά µη ενεργός πληθυσµός ανήλθε σε 3.249.057 άτοµα. Η ανεργία των νέων 15-24 ετών ανέρχεται σε 47,7% και των ετών 25-34 σε 29,5%.

Σε δύο περιοχές, ένας στους τέσσερις είναι άνεργος και επισήμως ( Ήπειρος – Δυτική Μακεδονία με 26,8%, Θεσσαλία – Στερεά Ελλάδα με 25,8%», ενώ στην Πελοπόννησο – Δυτική Ελλάδα και Ιόνια Νησιά η ανεργία είναι 23,8% και στην Αττική 22,3%.

Το αποτύπωμα του 2014 σε αριθμούς

Η στατιστική, τα νούμερα και οι αναλύσεις που τα συνοδεύουν έχουν αποτελέσει κατά καιρούς αντικείμενο αμφισβήτησης (και όχι άδικα), χειραγώγησης του δημόσιου βίου, παραπλάνησης της κοινής γνώμης ή συγκάλυψης γεγονότων, αλλά και εφαλτήριο αποκαλύψεων, επιστημονικής προόδου και γενικότερα θα αποτελούν πάντοτε μια έλλογη μορφή νοητικής αποτύπωσης της πραγματικότητας.

Στην προσπάθειά μας να ακτινογραφήσουμε το 2014 σε οικονομικό και κοινωνικό πεδίο στην Ελλάδα, παραθέτουμε μια σειρά από στοιχεία – νούμερα που κέντρισαν το ενδιαφέρον μας αλλά δεν προβλήθηκαν ιδιαίτερα από τα κραταιά μέσα μαζικής ενημέρωσης και θεωρούμε ότι αποτυπώνουν ένα μέρος της πραγματικής εικόνας.

1. 2,5 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται κάτω από το χρηματικό όριο της σχετικής φτώχειας, με βάση το εισόδημα του μεσαίου νοικοκυριού (το 60%).Επιπλέον, 3,8 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας λόγω υλικών στερήσεων και ανεργίας, με βάση την έρευνα εισοδημάτων και συνθηκών διαβίωσης. Η Ελλάδα σύμφωνα με την Eurostat βρίσκεται στην χειρότερη θέση στην ΕΕ-28 όσον αφορά τον κίνδυνο φτώχειας ενώ συγκαταλέγεται στην ομάδα των χωρών με τη μεγαλύτερη φτώχεια (23,1%) και προηγείται της Ισπανίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας.[i]

2. 11 υπερ - δισεκατομμυριούχοι καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2014[ii], από 9 που είχαν καταμετρηθεί το 2013. Η περιουσία τους αυξήθηκε από τα 16 δισ. δολάρια στα 18 δισ. δολάρια (14,2 δισ. ευρώ), κατέχουν δηλαδή πλούτο που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του συνολικού ΑΕΠ και αντιστοιχούν στο 0,00011% του πληθυσμού της χώρας.

3. Στην Ελλάδα το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού συγκεντρώνει το 56,1% του εγχώριου πλούτου από το 48,6% που συγκέντρωνε το 2007[iii].

4. 559 Πολυεκατομμυριούχοι έχουν καταμετρηθεί στην Ελλάδα με περιουσία 76 δισ. δολάρια ενώ τα κεφάλαια που είναι τοποθετημένα στο εξωτερικό ανέρχονται στα 140 δισ. ευρώ[iv]. Στην Ελλάδα των 10 εκατομμυρίων, 559 άνθρωποι κατέχουν χρηματικό κεφάλαιο που αντιστοιχεί στο 45% του συνολικού ΑΕΠ της χώρας, ενώ τα κεφάλαια που έχουν βγει εκτός χώρας από τους ίδιους πλησιάζουν σχεδόν το 80% του συνολικού ΑΕΠ της Ελλάδας.