του Θάνου Καμήλαλη
Η διαμάχη πολιτών – τραπεζών για παράνομες υπερχρεώσεις και καταχρηστικούς όρους ξεκινάει στις αρχές του αιώνα, όταν πρώτα το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, έπειτα το Εφετείο Αθηνών και τελεσίδικα ο Άρειος Πάγος με την υπ’ αριθ. 1219/2001 απόφαση του, δικαίωσαν την συλλογική αγωγή που είχε καταθέσει η Ένωση Καταναλωτών – Η Ποιότητα της Ζωής (ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ) κατά μίας σειράς γενικών όρων και υπερβολικών επιβαρύνσεων που επέβαλλε η Citibank. Υπέρ της Citibank είχε παρέμβει και η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών. Οι δικαστικές συγκρούσεις συνεχίστηκαν και τα επόμενα χρόνια: Το 2003 το Εφετείο Αθηνών και το 2005 ο Άρειος Πάγος αποφάνθηκαν υπέρ των δανειοληπτών που είχαν προσφύγει συλλογικά κατά της Εμπορικής Τράπεζας διαπιστώνοντας 15 παράνομους όρους που οδηγούν σε αυθαίρετες χρεώσεις, αδιαφάνεια και υπονόμευση των δικαιωμάτων τους. Η απόφαση του Εφετείου μάλιστα αναφέρει ότι ισχύει «έναντι πάντων και αν δεν ήταν διάδικοι και, επομένως, όσα αυτή καθορίζει ισχύουν και για τις άλλες τράπεζες», ήταν άμεσα εκτελεστέα και ορίζει και χρηματική αποζημίωση του δανειολήπτη για κάθε παραβίαση της.
Τέλος, με δύο αποφάσεις του το 2007, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και το 2010 ο Άρειος Πάγος έκριναν παράνομους 14 όρους που προβλέπουν την επιβολή προμηθειών ή εξόδων για τραπεζικές εργασίες. Πρόκειται για χρεώσεις που επιβαρύνουν αδικαιολόγητα τις καθημερινές τραπεζικές συναλλαγές των πολιτών, μεταξύ των οποίων και η πιο… διαδεδομένη, αυτή της επιβολής προμήθειας για κατάθεση σε λογαριασμό τρίτου. Η ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ τονίζει ότι λόγω των ομαδικών αγωγών που έχουν βασιστεί σε αυτές τις αποφάσεις οι τράπεζες έχουν υποχρεωθεί να καταβάλουν περισσότερα από 2 εκατ. ευρώ.
Το 2008 η Πολιτεία αποφάσισε να εναρμονιστεί με τις δικαστικές αυτές αποφάσεις. Με δύο Υπουργικές Αποφάσεις, πρώτα το 2008 κι έπειτα το 2011 που τροποποιήθηκε και ενισχύθηκε η πρώτη, οι κυβερνήσεις Καραμανλή και Παπανδρέου θεωρητικά έβαλαν τέλος στις χρεώσεις των τραπεζών που είχαν κριθεί παράνομες. Ωστόσο, πρακτικά και με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι τράπεζες εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να χρησιμοποιούν τέτοιες αδιαφανείς και παράνομες μεθόδους, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη. Μάλιστα, στη σημερινή περίοδο των capital controls, τα έσοδα των τραπεζών εις βάρος των πολιτών πληθαίνουν, καθώς η χρήση του πλαστικού χρήματος έχει εύλογα αυξηθεί.
Η διαμάχη πολιτών – τραπεζών για παράνομες υπερχρεώσεις και καταχρηστικούς όρους ξεκινάει στις αρχές του αιώνα, όταν πρώτα το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, έπειτα το Εφετείο Αθηνών και τελεσίδικα ο Άρειος Πάγος με την υπ’ αριθ. 1219/2001 απόφαση του, δικαίωσαν την συλλογική αγωγή που είχε καταθέσει η Ένωση Καταναλωτών – Η Ποιότητα της Ζωής (ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ) κατά μίας σειράς γενικών όρων και υπερβολικών επιβαρύνσεων που επέβαλλε η Citibank. Υπέρ της Citibank είχε παρέμβει και η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών. Οι δικαστικές συγκρούσεις συνεχίστηκαν και τα επόμενα χρόνια: Το 2003 το Εφετείο Αθηνών και το 2005 ο Άρειος Πάγος αποφάνθηκαν υπέρ των δανειοληπτών που είχαν προσφύγει συλλογικά κατά της Εμπορικής Τράπεζας διαπιστώνοντας 15 παράνομους όρους που οδηγούν σε αυθαίρετες χρεώσεις, αδιαφάνεια και υπονόμευση των δικαιωμάτων τους. Η απόφαση του Εφετείου μάλιστα αναφέρει ότι ισχύει «έναντι πάντων και αν δεν ήταν διάδικοι και, επομένως, όσα αυτή καθορίζει ισχύουν και για τις άλλες τράπεζες», ήταν άμεσα εκτελεστέα και ορίζει και χρηματική αποζημίωση του δανειολήπτη για κάθε παραβίαση της.
Τέλος, με δύο αποφάσεις του το 2007, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και το 2010 ο Άρειος Πάγος έκριναν παράνομους 14 όρους που προβλέπουν την επιβολή προμηθειών ή εξόδων για τραπεζικές εργασίες. Πρόκειται για χρεώσεις που επιβαρύνουν αδικαιολόγητα τις καθημερινές τραπεζικές συναλλαγές των πολιτών, μεταξύ των οποίων και η πιο… διαδεδομένη, αυτή της επιβολής προμήθειας για κατάθεση σε λογαριασμό τρίτου. Η ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ τονίζει ότι λόγω των ομαδικών αγωγών που έχουν βασιστεί σε αυτές τις αποφάσεις οι τράπεζες έχουν υποχρεωθεί να καταβάλουν περισσότερα από 2 εκατ. ευρώ.
Oι τράπεζες εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να χρησιμοποιούν τέτοιες αδιαφανείς και παράνομες μεθόδους, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη
Το 2008 η Πολιτεία αποφάσισε να εναρμονιστεί με τις δικαστικές αυτές αποφάσεις. Με δύο Υπουργικές Αποφάσεις, πρώτα το 2008 κι έπειτα το 2011 που τροποποιήθηκε και ενισχύθηκε η πρώτη, οι κυβερνήσεις Καραμανλή και Παπανδρέου θεωρητικά έβαλαν τέλος στις χρεώσεις των τραπεζών που είχαν κριθεί παράνομες. Ωστόσο, πρακτικά και με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι τράπεζες εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να χρησιμοποιούν τέτοιες αδιαφανείς και παράνομες μεθόδους, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη. Μάλιστα, στη σημερινή περίοδο των capital controls, τα έσοδα των τραπεζών εις βάρος των πολιτών πληθαίνουν, καθώς η χρήση του πλαστικού χρήματος έχει εύλογα αυξηθεί.
