Μια οικογένεια στη Νίκαια αρνείται να παραδώσει το σπίτι της στην τράπεζα “κι ας χυθεί αίμα”

 
«Η εικόνα των αστυνομικών που χτυπούν την πόρτα, έχει μείνει ακόμη στο μυαλό μου. Κάθε βράδυ πέφτω για ύπνο και σκέφτομαι πως είναι το τελευταίο μας βράδυ στο σπίτι»

Της Άννα Νίνη
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Κατσής

Η ώρα που φτάνουμε στην περιοχή των προσφυγικών στη Νίκαια, είναι 2 το μεσημέρι. Στο παράθυρο του παλιού διώροφου σπιτιού τής οδού Βιθυνίας, μας περιμένει με βλέμμα γεμάτο αγωνία ο κύριος Βασίλης με τη γυναίκα του. Μπαίνοντας μέσα, μας καθίζει γύρω από το στρογγυλό ξύλινο τραπέζι του σαλονιού. Τα χαρτιά που με παράπονο μάς δείχνει, έχουν καλύψει το τραπεζομάντηλο. Το μόνο που βλέπεις είναι ένας κυκεώνας από σφραγίδες.

Μπροστά του έχει έναν μπλε παραφουσκωμένο ντοσιέ με ξεκολλημένες διαφάνειες και το φωτιστικό του σαλονιού λείπει. Παρατηρώ για δευτερόλεπτα τα καλώδια του ρεύματος που βγαίνουν βίαια από το ταβάνι. «Το κατεβάσαμε (το φωτιστικό) για να το καθαρίσω και τώρα δεν με αφήνει να το ξαναβάλω. Θα μας πετάξουν έξω από το σπίτι μας έτσι κι αλλιώς, μου λέει ο Βασίλης. Γιατί να το κρεμάσουμε;», λέει η κυρία Ελένη, η σύζυγός του.

Το σπίτι, σήμερα, τυπικά ανήκει στην Eurobank. Αγοράστηκε από τον κ. Σκοπελίτη το 2005 με δάνειο ύψους 130.000 χιλιάδων ευρώ από τη συγκεκριμένη τράπεζα και ανακαινίστηκε με ακόμη ένα δάνειο, 30.000 ευρώ. Στην εποχή της ευμάρειας και πριν η κρίση μάς χτυπήσει την πόρτα, οι μαυρισμένοι πλέον τοίχοι του σπιτιού έκλειναν μέσα τους τη ζωή και την καθημερινότητα μιας μεγάλης οικογένειας. Ζούσαν εκεί ο κ. Βασίλης με τη γυναίκα του, η κουνάδα και ο κουνιάδος του, τα δυο πεθερικά του και τα δυο παιδιά του. «Το σπίτι ήταν σαν στάβλος όταν το αγοράσαμε. Το ανακαίνισα όσο μπορούσα για να ζούμε ανθρώπινα. Τότε έδιναν ό,τι δάνεια ήθελες. Σκέψου ότι αφού μου ενέκριναν το στεγαστικό και το επισκευαστικό δάνειο, με ρώτησαν αν θέλω να αγοράσω και μια Μερσεντές ή κάποιο άλλο αμάξι για να μου δώσουν κι άλλο δάνειο. Τους είπα ότι απλώς ήθελα να αγοράσω ένα σπίτι για να βάλω μέσα την οικογένεια μου. Είχαμε όλοι μαζί εισοδήματα 4.000 ευρώ και μπορούσαμε πολύ εύκολα να πληρώνουμε το δάνειο», λέει ο κ. Σκοπελίτης.

Η μόνη ερώτηση που μπορώ να κάνω αρχικά είναι «Τι πήγε τόσο στραβά;». Η ζωή του κ. Σκοπελίτη, όπως σιγά-σιγά ξεδιπλώνεται μέσα από τα λεγόμενά του, είναι σαν ντόμινο με συνεχείς πτώσεις των κομματιών. Τα παιδιά του, μετά την αγορά αυτού του σπιτιού, επίσης αγόρασαν από μια κατοικία το καθένα, με δάνεια ύψους 70.000 ευρώ και 90.000 ευρώ αντίστοιχα. Σήμερα, η τράπεζα έχει ήδη κατασχέσει τα δυο αυτά σπίτια μετά από πλειστηριασμούς, ενώ ο πλειστηριασμός για το σπίτι τής οδού Βιθυνίας που μένουν σήμερα πλέον όλοι μαζί, αφού τα παιδιά επέστρεψαν στο πατρικό τους, έγινε το 2012. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να είναι όχι απλά η πρώτη, αλλά η μόνη κατοικία που τους έχει απομείνει. Το σπίτι όμως τυπικά ανήκει στη τράπεζα. Μετά από αναποδιές και προβλήματα υγείας, ζουν με το επίδομα αλληλεγγύης, λαμβάνουν 100 ευρώ ο καθένας, δηλαδή συνολικά 400 ευρώ τον μήνα. Αυτό όπως λέει ο κ. Σκοπελίτης έγινε επειδή «μας έβαλαν όλους εγγυητές, τον έναν στον άλλο, και έφτασαν το ποσό που χρωστούσαμε πάνω από τις 200 χιλιάδες. Αρχικά είχαμε εισόδημα 4.000 ευρώ [τον μήνα]. Μετά την κρίση πέσαμε στα 1.000 ευρώ και μετά στα 500. Πώς θα πλήρωνα τα δάνεια με 500 ευρώ εισόδημα και τόσους ανθρώπους να μένουν εδώ; Δεν υπήρχε τρόπος». Σύμφωνα με τον νόμο, η τράπεζα ή οι ιδιώτες, πριν κάνουν πλειστηριασμό, πρέπει να έχουν δικαστική απόφαση ή δικαστική διαταγή, που να δέχεται ότι ο οφειλέτης χρωστάει. Δεν μπορούν να κινηθούν αυθαίρετα. Για να εκδοθεί αυτή η δικαστική απόφαση ή η δικαστική διαταγή έχει προηγουμένως λάβει έγκαιρα γνώση ο οφειλέτης ώστε να μπορεί να υπερασπίσει αποτελεσματικά τη θέση του. Ολες αυτές οι διαδικασίες τηρήθηκαν την περίπτωση του κ. Σκοπελίτη. Και ο πλειστηριασμός έγινε.

Μπαταχτσήδες

Τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύς λόγος για τα περιβόητα "κόκκινα δάνεια", για την διαδικασία πώλησής τους σε ξένα κοράκια και για τον άμεσο κίνδυνο να χάσουν πολλοί απλοί άνθρωποι τα σπίτια τους. Απέναντι στην λαϊκή δυσαρέσκεια και την ανησυχία για τις μαύρες μέρες που έρχονται, εμφανίστηκαν οι γνωστοί τιμητές των πάντων για να μας υπενθυμίσουν πως, αν δεν πληρώσουν εκείνοι που χρωστάνε, οι τράπεζες θα έχουν σοβαρό πρόβλημα και θα κληθούμε πάλι όλοι εμείς να χρεωθούμε για να ανακεφαλαιοποιηθούν εκ νέου. Κάποιοι δε έσπευσαν να να δείξουν με το δάχτυλο τους κακοπληρωτές και να πουν με αυστηρό ύφος τις γνωστές κουταμάρες τού τύπου "ας πρόσεχαν" ή, επί το ευγενικώτερον, "ας μην έπαιρναν δάνεια πάνω από τις δυνάμεις τους". Εννοείται πως όλοι αυτοί οι τιμητές, στα πλαίσια είτε της ανοησίας που τους δέρνει είτε της διατεταγμένης υπηρεσίας που εκτελούν, ξεχνούν ή αποκρύπτουν δυο βασικές λεπτομέρειες:

Όχι μόνο στεγαστικά αλλά και εορτοδάνεια, μετοχοδάνεια, διακοποδάνεια... Σε 20 λεπτά και με δώρα!
Προσέξτε το "αποκτήστε 3.000". Η τράπεζα στηρίζει την επιλογή σου να πεταχτείς για καφέ στην Νέα Υόρκη.

Δάνεια και αιχμαλωσία

 

Του Χρήστου Γιαννίμπα

 

Από το «Κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη» του Α. Τσίπρα, μέχρι τους πλειστηριασμούς που «τρέχουν» και τους βρικόλακες (επίσημα Distress Funds που είναι πιο κυριλάτο και τεχνοκρατικό), η απόσταση μπορεί να είναι μικρή ή μεγάλη (ανάλογα την περίπτωση), αλλά ο κοινός τόπος είναι τα ενυπόθηκα δάνεια.

 

Οι δανειολήπτες αυτών είναι κυριολεκτικά αιχμάλωτοι των τραπεζών. Μην βιαστείτε να πείτε «ας αποπληρώσουν το δάνειο για να μην είναι», ή «ας μην έπαιρναν δάνειο». Η αιχμαλωσία αφορά ΟΛΟΥΣ. Όχι μόνο τους συνεπείς δανειολήπτες αλλά ακόμα κι αυτούς που δεν έχουν πάρει δάνειο. Ας πιάσουμε το νήμα από την αρχή με μια διάκριση άγνωστη στους πολλούς (ακόμα και υπουργούς οικονομικών). Ένα ενυπόθηκο δάνειο είναι ή non recourse ή recourse.

(I) Non recourse δάνεια. Τέτοια είναι η συντριπτική πλειοψηφία στις ΗΠΑ και σ’ αυτά η ευθύνη είναι των τραπεζών. Αυτές πρέπει να σταθμίσουν τα αυτονόητα. Δηλαδή, αξία ακινήτου και εισόδημα του δανειολήπτη έτσι ώστε το δάνειο που θα δώσουν: (α) Να έχει δόση που αντιστοιχεί σε μικρό μέρος του εισοδήματος του δανειολήπτη και (β) Να είναι μέρος της αξίας του ακινήτου.[1]
Άλλωστε, αυτή ακριβώς είναι η δουλειά των τραπεζών και των καλοπληρωμένων στελεχών τους. Έτσι η τράπεζα δένεται με το ακίνητο. Αν ο δανειολήπτης για οποιονδήποτε λόγο δεν αποπληρώσει το δάνειο, η τράπεζα παίρνει το ακίνητο και η ευθύνη του δανειολήπτη σταματά εκεί. Η τράπεζα δεν μπορεί ούτε να του πάρει ούτε να του κάνει τίποτε άλλο.

-Το 2011 προβλήθηκε και στην Ελλάδα η ταινία «Υπόθεση Larry Crowne». Ο Larry, τον υποδύεται ο πάντα καλός Tom Hanks (σκηνοθετεί και την ταινία), με την κρίση χάνει τη εργασία του ενώ έχει ήδη αγοράσει σπίτι με δάνειο κατοικίας. Προκειμένου να αυξήσει τα προσόντα του στην αναζήτηση εργασίας, παρακολουθεί (και) οικονομικά. Μετά από λίγα μαθήματα, αντιλαμβάνεται πως η τρέχουσα αξία του σπιτιού του είναι πολύ μικρότερη από το υπόλοιπο του δανείου προς την τράπεζα. Φυσικά κάνει τη λογική και αυτονόητη κίνηση. Πηγαίνει στην τράπεζα και δίνει τα κλειδιά του σπιτιού του στην εμβρόντητη υπάλληλο αφήνοντάς τη σύξυλη. (Η σκηνή με το χαμόγελο του Tom Hanks να φτάνει μέχρι τα’ αφτιά, είναι «όλα τα λεφτά»). Αυτά, εκτός από το σινεμά, στην «κομμουνιστική» Αμερική γίνονται και στη ζωή.

(II) Στα recourse δάνεια, και τέτοια είναι ΟΛΑ στην Ελλάδα (κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες), η τράπεζα ναι μεν υποθηκεύει το ακίνητο αλλά το κυριότερο γι’ αυτήν δεν είναι η αξία του. Κι αυτό γιατί η τράπεζα έχει δεμένο χειροπόδαρα τον δανειολήπτη.[2] Αν αυτός δεν αποπληρώσει το δάνειο, η τράπεζα θα πάρει το υποθηκευμένο ακίνητο, αλλά η ευθύνη του δανειολήπτη ΔΕΝ σταματά εκεί.

Η απαίτηση της τράπεζας επεκτείνεται σε οποιαδήποτε κινητή ή ακίνητη περιουσιακή αξία (κι ας μην είναι υποθηκευμένη) έχει ο ίδιος ή το/τα πρόσωπο/α που εγγυήθηκε/αν γι’ αυτόν. Η τράπεζα θα κυνηγά αυτόν και τους εγγυητές μέχρι δευτέρας παρουσίας και δεν θα τους αφήσει σε χλωρό κλαρί. Θα του πάρει το σπίτι και το χωράφι που κληρονόμησε από τον πατέρα του ή τον παππού του. Ακόμα και μετά θάνατον η εξάρτηση θα μεταφερθεί στα παιδιά τους (αν κάνουν αποδοχή κληρονομιάς).

Με τα recourse δάνεια πρακτικά η τράπεζα υποθηκεύει το σύνολο της περιουσίας και του δανειολήπτη και του εγγυητή, που ουσιαστικά είναι αιχμάλωτοι των τραπεζών. Γι’ αυτό οι τράπεζες δεν νοιάζονται και πολύ (για να μην πω καθόλου), αν θα πάρουν πίσω αυτά που έδωσαν αφού έχουν αιχμάλωτους δανειολήπτες και εγγυητές. Κι αν ακόμα στραβώσει η δουλειά, όπως με την κρίση, ξέρουν a priori πως το γκουβέρνο θα πληρώσει το μάρμαρο. Τότε κανείς δεν θα σας ρωτήσει αν είχατε ή δεν είχατε δάνειο, αν είσαστε καλοί ή κακοί δανειολήπτες. Ή μήπως σας ρώτησαν και σας εξαίρεσαν;