Σημεία σύγκλισης της σκέψης του Βιτγκενστάιν με την ορθόδοξη αποφατικότητα

 

Διαβάστε σχετικά εδώ: 

https://panayotisghekas.blogspot.com/2026/04/blog-post_9.html

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ 177 ΤΗΣ "ΣΥΝΑΞΗΣ" ΜΕ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ "ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΝΟΤΟΣ"

 

Σύναξη, τεύχος 177, Ιανουάριος - Μάρτιος 2026

Περιεχόμενα

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Παγκόσμιος Νότος».

- ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ, «Θὰ μποροῦσε νὰ ὑπάρξει διάλογος ἀνάμεσα σὲ δύο συνοδοιπόρους στὴ via negativa;».

- ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΤΣΟΟΥ & ΣΤΕΦΑΝΗ ΓΟΥΟΝΓΚ, «Ἡ κινεζικὴ χριστιανικὴ θεολογία».

- π. ΙΩΝΑΣ ΜΟΥΡΤΟΣ, «Συνάντηση μὲ τὴν κινεζικὴ σκέψη, γλώσσα καὶ ζωή».

- ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΔΗΣ, «Γράφοντας τὸ φῶς στὴν Ἄπω Ἀνατολή».

- ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ, «Ἀφρικανικὸς Πεντηκοστιανισμός».

- ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ, «Ἐν ἀφελότητι καρδίας».

- ΣΠΥΡΟΣ ΦΩΚΙΑΝΟΣ, «Ἀφρικανικὴ Οὐτζάμαα καὶ Χριστιανισμός».

- ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΡΕΒΕΛΟΣ, «Καιρὸς τῆς Ἐξόδου».

- ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ, «Ἡ πάλη Καθολικῶν καὶ Εὐαγγελικῶν γιὰ τὴν καρδιὰ τῆς Λατινικῆς Ἀμερικῆς».

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Τὸ κρυφτὸ τῆς Ὀρθόδοξης θεολογίας μὲ τὴν μετααποικιακὴ ὀπτική».

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ:

Ανδρέας Αλεξόπουλος (για το βιβλίο: Maria Skobtsova, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΥΛΙΣΜΟΣ. Η ΚΟΣΜΟΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ ΣΟΛΟΒΙΩΦ), 

Νίκος Κουραμπής (για το βιβλίο: Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. 55 σημαδοῦρες κοινωνικῆς καὶ ὑπαρκτικῆς θε-ανθρωπολογίας), 

δ. Σπυρίδων Τσισμετζόγλου (για το βιβλίο: Κάλλιστος Ware, ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ, ΜΗΤΕΡΑ & ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ), 

Άγγελος Καλογερόπουλος (για το βιβλίο: π. Γεώργιος Λέκκας, 33 ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ), Σπυριδούλα Αθανασοπούλου-Κυπρίου (για το βιβλίο: Γιάννης Δημητρακάκης, ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ Κ. Θ. ΔΗΜΑΡΑ), 

Σπυρίδων Π. Παναγόπουλος (για το βιβλίο: Θεοχάρης Σ. Παπαβησσαρίων, Η ΠΕΡΙ ΥΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ. Τὸ κτισιολογικὸ ὑπόβαθρο τῆς ἀντιμανιχαϊκῆς του θεολογίας).

Εκδήλωση του περιοδικού "ΣΥΝΑΞΗ" με θέμα "Εκκλησία και Μεταπολίτευση" το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026 στην Αθήνα

 

Η Σύναξη έχει την χαρά να σας προσκαλέσει στην συζήτηση του αφιερώματός της "Εκκλησία και Μεταπολίτευση" το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, ώρα 11:00, στο ξενοδοχείο "Κάραβελ" (Παγκράτι, Αθήνα).


Ομιλητές:
Γαβριήλ, Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας
Όλγα Νικολαΐδου, ψυχοθεραπεύτρια
Δημήτρης Σεβαστάκης, καθηγητής ΕΜΠ


Συντονιστής: Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, αρχισυντάκτης της Σύναξης

Κυκλοφόρησε το τεύχος 175 της "Σύναξης"

Σύναξη, τεύχος 175, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2025

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ...3

Διαβάστε το προλογικό εδώ

π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Τὰ τέσσερα ἐδάφη ...5

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ

Παιδεία καὶ μετάνοια στὴν αὐτοβιογραφία τοῦ π. Σωφρονίου ...8

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ν. ΜΟΣΧΟΣ

Ὁ πνευματικὸς κόσμος τῶν Πατέρων τῆς ἐρήμου: κοινὲς γραμμὲς καὶ σημεῖα σύγκρουσης. ...20

ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΕΣΠΟΤΗΣ

Γυναῖκες ἑρμηνεύτριες - εὐαγγελίστριες τῆς Ἁγίας Γραφῆς στὴν Ἑλλάδα ...35

ΑΛΕΞΙΟΣ ΜΑΪΝΑΣ

Ἡ ἐλπίδα (ποίημα) ...44

ΑΥΓΟΥΣΤΗΣ ΜΠΑΛΚΑΣ

Ὁ διδάσκαλος τοῦ Γένους Θεόφιλος Καΐρης ...25

π. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΛΑΨΗΣ

Ἡ συμβολὴ τῆς Μαύρης Θεολογίας τῆς Ἀπελευθέρωσης γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη μαρτυρία σὲ ἕναν κόσμο ἀδικίας ...53

ΣΥΝΑΞΗ

Καλὸ κατευόδιο, Χρυσόστομε Σταμούλη! ...62

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ & ΒΑΪΤΣΑ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ

Ὁ διάλογος ἁγιολογικῶν ἔργων καὶ τέχνης στὸ εἰκαστικὸ ἔργο τοῦ Salvador Dalí ...63

ΕΒΕΛΙΝΑ-ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΝΤΕΝΜΠΕΚ

Ἡ ἐνδυμασία ὡς κυρίαρχο σημάδι ἀναγνώρισης τῶν ἀλλοεθνῶν στὴν Παλαιστίνη ...63

Ἀναγνώσεις

π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ, π. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΤΥΜΠΑΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΗΓΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ...79

Τὸ Βιβλίο ...89

Οἱ συνεργάτες τοῦ 175ου τεύχους ...107

https://www.synaxi.gr/archive/tefxos_175.php

Κυκλοφόρησε το τεύχος 16 (Σεπτέμβριος 2025) του ηλεκτρονικού περιοδικού "Φρέαρ"

 

Μόλις κυκλοφόρησε το τεύχος 16 / Σεπτέμβριος 2025 του περιοδικού "Φρέαρ" με πλούσια ύλη.

Μπορείτε να το διαβάσετε εδώ: 

https://mag.frear.gr/

Κυκλοφόρησε το τεύχος 380 του περιοδικού "Πειραϊκή Εκκλησία" με αφιέρωμα στον Χρήστο Γιανναρά

Πειραϊκή Εκκλησία, τεύχος 380, Ιούλιος - Αύγουστος 2025, αφιέρωμα: Χρήστος Γιανναράς

Κυκλοφόρησε το τεύχος 16 του περιοδικού "Άνθρωπος " με αφιέρωμα στη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά

Κυκλοφόρησε το τεύχος 16 (Ιούνιος - Σεπτέμβριος 2025) του περιοδικού "Άνθρωπος" με αφιέρωμα στη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά.

Μπορείτε να προμηθευτείτε το περιοδικό από εδώ:

https://armosbooks.gr/shop/%CE%BD%CE%AD%CE%B5%CF%82-%CE%B5%CE%BA%CE%B4%CF%8C%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/anthropos-vo-16/

 

Κυκλοφόρησε το τεύχος 174 της "Σύναξης" με αφιέρωμα στη Μεταπολίτευση

 

Σύναξη, τεύχος 174, Απρίλιος - Ιούνιος 2025

Εκκλησία και Μεταπολίτευση

Α΄

Χαρτογράφηση

Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ο

Χαρτογράφηση

Το θέμα του αφιερώματός μας αφορά ειδικά την ελλαδική περίπτωση. Αφορά την πραγματικότητα στην οποία βρέθηκε (ή μάλλον: αφορά τις διαδρομές στις οποίες πορεύτηκε) η χώρα και η κοινωνία από τις 24 Ιουλίου 1974 και μετά.

Στις 23 Ιουλίου 1974 έπεσε η επταετής δικτατορία που είχε εγκαθιδρυθεί στις 21 Απριλίου 1967, και η χώρα ξεκίνησε κοινοβουλευτικό βίο. Η αλλαγή αυτή, ως γνωστό, έχει καθιερωθεί να ονομάζεται Μεταπολίτευση, και να δηλώνει όχι απλώς την αλλαγή από μια μέρα στην άλλη (από την 23η Ιουλίου στην 24η), αλλά και την περίοδο που ξεκίνησε τότε και περιλαμβάνει επιλογές, διαδικασίες, αποφάσεις, νοοτροπίες. Σε ποιο χρονικό διάστημα εκτείνεται η Μεταπολίτευση, είναι θέμα που στασιάζεται και συζητείται πολύ, εδώ και καιρό [1]. Σε κάθε περίπτωση πάντως συνομολογείται ότι η Μεταπολίτευση έχει ιδιαίτερα γνωρίσματα, με τα οποία ζυμώθηκαν ρεύματα ιδεών, στάσεις ζωής, θεσμικές ρυθμίσεις και πνευματικές αναζητήσεις. Όλα αυτά, με πυκνές συναστρίες θετικών και αρνητικών προσήμων, αφορούν την χειροπιαστή πραγματικότητα, την ιστορική μας σάρκα και βεβαίως το αναβράζον παρόν μας.

Αυτό το οποίο επιχειρούμε με το αφιέρωμα είναι η μελέτη της σχέσης της θεσμικής Εκκλησίας και της εκκλησιαστικής συνείδησης με όλη αυτή την ατμόσφαιρα της Μεταπολίτευσης. Μελέτη δηλαδή και των δύο πεδίων: τόσο των θεσμικών αξόνων στους οποίους κινήθηκε και με τους οποίους ορίστηκε το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, όσο και των χαρακτηριστικών που εκδήλωσε ευρύτερα η θεολογία, η θρησκευτικότητα και οι ποικίλες συναντήσεις της πίστης με κοινωνικές αναζητήσεις. Με συμπληρωμένο πλέον μισόν αιώνα από την πτώση της δικτατορίας, πολλές παράμετροι της Μεταπολίτευσης συζητήθηκαν και συζητιούνται, ωστόσο η εντρύφηση ειδικά στην εκκλησιαστική παρουσία υπολείπεται αρκετά, παρόλο μάλιστα που είναι δεδομένο ότι (πέρα από κάθε αξιολογική προτίμηση) η εκκλησιαστική παρουσία αποτελεί συνιστώσα του ιστορικού και κοινωνικού γίγνεσθαι.

Από τη σκοπιά της εκκλησιαστικής ταυτότητας το θέμα είναι σημαντικό διότι αποτελεί έκφανση του διαχρονικού στοιχήματος της σχέσης της Εκκλησίας με την ιστορία, με την κοινωνία και με το εκάστοτε σήμερα. Στο διαχρονικό αυτό στοίχημα τα πάγια κριτήρια της πίστης έχουν να αναμετρηθούν με τις συγκυρίες και τις πραγματικές συνθήκες, και είναι θέμα αυτοσυνειδησίας η σπουδή και η αξιολόγηση κάθε τέτοιας αναμέτρησης.

Κατά κάποιον τρόπο το τεύχος μας 172 (2024, «Δημοκρατία») ήταν μια εισαγωγή σε έναν ευρύτερο προβληματισμό. Στις 13 Δεκεμβρίου 2024 πραγματοποιήσαμε στην Αθήνα (στον χώρο των εκδόσεων «Αρμός» συζήτηση με θέμα ακριβώς «Εκκλησία και Μεταπολίτευση», ως εισαγωγή στον συγκεκριμένο προβληματισμό. Μίλησαν οι κ. Λευτέρης Κουσούλης (πολιτικός αναλυτής) και π. Αντώνιος Πινακούλας (μέλος της συντακτικής επιτροπής μας) και ακολούθησε συζήτηση αξιώσεων. Η εκδήλωση συνέβαλε τόσο στην διαμόρφωση του κειμένου του π. Αντώνιου Πινακούλα, το οποίο δημοσιεύεται στο παρόν αφιέρωμα [2], όσο και στον όλο σχεδιασμό.

Ο π. Αντώνιος Πινακούλας σκιαγραφεί τα χαρακτηριστικά της περιόδου που μας ενδιαφέρει, και καταδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να γίνει κατανοητό το αν η Μεταπολίτευση σήμανε για την Εκκλησία κάτι νέο ή, στην πραγματικότητα, μια επιστροφή και παραμονή επί τα αυτά. Στη συνέχεια ο π. Ευάγγελος Γκανάς σφυγμομετρεί την εκκλησιαστική ζωή στη Μεταπολίτευση και διαπιστώνει την απροθυμία ουσιαστικής συζήτησης θεσμικών και μη (αλλά σε κάθε περίπτωση καίριων) ζητημάτων. Ο π. Βασίλειος Θερμός εξετάζει την συγκυρία βάσει των εμβληματικών προταγμάτων και των οπτικών πρισμάτων που είχε η αρχιεπισκοπία Χριστόδουλου (1998-2008). Ο Σταύρος Γιαγκάζογλου προσεγγίζει το ερώτημα αν η θεολογική άνοιξη της δεκαετίας του 1960 μπόλιασε τον εκκλησιαστικό χώρο κατά την επίδικη περίοδο ή αν και κατά πόσο στάθηκε αδύνατο να τον διαποτίσει ουσιαστικά. Τέλος δημοσιεύουμε δειγματικά κάποια έγγραφα από το αρχείο του π. Γεωργίου Πυρουνάκη (+ 1988), ο οποίος είχε έντονα αγωνιστική παρουσία και κατά την δικτατορία και στην Μεταπολίτευση. Αυτά τα κείμενα λοιπόν χαρτογραφούν το πεδίο και σχεδιάζουμε να υπάρξει συνέχεια, με μελέτη επιμέρους παραμέτρων (κινηματογράφου, λογοτεχνίας, πολιτικής, χριστιανομαρξιστικού διαλόγου κλπ) σε κατοπινό μας τεύχος, πιθανότατα στο μεθεπόμενο (γι’ αυτό άλλωστε το παρόν αφιέρωμα σημαίνεται στον τίτλο ως μέρος Α΄).

Πέρα από το αφιέρωμα, στο τεύχος στεγάζονται τρία ακόμη κείμενα: Για τον οικουμενικό διάλογο μεταξύ των χριστιανικών κοινοτήτων βάσει της θεολογίας του Μ. Βασιλείου (π. Αμφιλόχιος Μήλτος), για την εκκλησιαστική μαρτυρία στις σημερινές παγκόσμιες συνθήκες και αντιφάσεις (Θανάσης Ν. Παπαθανασίου) και για την θεολογική ερμηνεία στοιχείων τεχνολογίας που δίνει το κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης (Μαρία Παζάρσκη).

Θ.Ν.Π.

______________________________________

[1] Ενδεικτικά: Πέρα από την ιδιότυπη άποψη ότι η Μεταπολίτευση ολοκληρώθηκε πριν καν παρέλθει έτος (δηλαδή τον Ιούνιο 1975, με την έναρξη ισχύος του νέου Συντάγματος), έχει υποστηριχθεί ότι η Μεταπολίτευση έκλεισε τον κύκλο της κατά την εκπνοή του 20ού αιώνα ή, αντιθέτως, γύρω στο 2020, όταν δηλαδή φάνηκε να παγιώνεται δυσπιστία προς την πολιτική και να διογκώνεται η αποχή από τις διαδικασίες της. Βλ. χαρακτηριστικά Κώστας Κωστής, «Μεταπολίτευση: Ένας όρος και μια εποχή», Nomiki Bibliothiki, https: //daily.nb.org/arthrοgrafia/metapolitefsi-enas-oros-kai-mia-epochi/

[2] Ο κ. Κουσούλης δεν μπόρεσε τελικά να παραδώσει κείμενο.

[πηγή]

***

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

- π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ, «Ἐκκλησία καὶ Μεταπολίτευση».

- π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ, «Τραῦμα, ἀφασία, μελαγχολία: χαρακτηριστικὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς στὴ Μεταπολίτευση».

- π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ, «Τὸ “φαινόμενο Χριστόδουλου” ὡς ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐκδοχὴ μιᾶς “πολιτικῆς θρησκείας τῆς Μεταπολίτευσης”.

- ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ, «Θεολογία καὶ Ἐκκλησία στὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴ Μεταπολίτευση».

- π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΥΡΟΥΝΑΚΗΣ, Ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ π. Γεώργιου Πυρουνάκη (1910-1988).

- Ἀρχιμ. ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ ΜΗΛΤΟΣ, «Ἑνότητα καὶ κοινωνία μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν ἐντὸς τῆς χριστιανικῆς οἰκουμένης στὴ ζωὴ καὶ στὸ ἔργο τοῦ Μ. Βασιλείου».

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Ἡ Ὀρθόδοξη μαρτυρία μεταξὺ ἐσχατολογίας καὶ ἐσχατολογιῶν, πολιτισμικῆς σάρκας καὶ πολιτισμικῆς σαρκοφάγου, μετααποικιακῆς καὶ ἀντιαποικιακῆς ὀπτικῆς».

- ΜΑΡΙΑ ΠΑΖΑΡΣΚΗ, «Θεϊκὴ ἐντολὴ καὶ τεχνολογία στὴν Παλαιὰ Διαθήκη».

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ:

Μάρκελλος Πιράρ (για το βιβλίο: Ἁρχιμ. Βασίλειος, προηγούμενος Ἱ. Μ. Ἰβήρων, ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ΚΛΕΟΣ ΑΕΝΑΟΝ ΘΝΗΤΩΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΙ), Δημήτρης Μαυρόπουλος (για το βιβλίο: Σωτήρης Γουνελᾶς, ΙΩΝΑΣ), Στυλιανός Χαραλαμπίδης (για το βιβλίο: Athanasios Stogiannidis & Archimandrit Ilias Papadopoulos, MEINE LAUBENSREISE, Band 2), Λάμπρος Ψωμάς (για το βιβλίο: Evaggelos Bartzis, “MY GOD, MY GOD, WHY HAVE YOU ABANDONED ME”. The experience of God’s Withdrawal in Late Antique Exegesis, Christology and Ascetic Literature).

ΕΝΘΕΤΑ ΤΕΧΝΗΣ: Γκεβόρκ Καζαριάν, «Αρμενικό Υμνολόγιο»

Εκδήλωση της "Σύναξης" για τη δημοκρατία το Σάββατο 8/2/2025 στην Αθήνα

 

ZUR ZEIT

Δημοσιεύθηκε στο KAPUT, τεύχος 17 / ΚΛΙΜΑ- 08.2024 (επιμέλεια: Θάνος Σταθόπουλος)

φωτογραφία: Γ.Μ.Β. , 2022

Zur Zeit

Γ. Μ. Βαρδαβάς

I

Αδήριτη ανάγκη η αλήθεια, χαλκευμένο νόμισμα με δυο όψεις. Είναι βεβαίως γνωστό τοις πάσι πως άλλο η αλήθεια και άλλο η πραγματικότητα. Με φοβίζει zur Zeit ο εφιάλτης ενός διαρκώς επαναλαμβανόμενου παροντισμού. Στα δύσκολα ενθυμούμαι τη φράση του αγίου Σιλουανού: «Κράτα το νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι». Το εσχατολογικό στοιχείο, σε όλες του τις εκφάνσεις, δεν είναι tremendum αλλά fascinosum.

ΙΙ

Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα και το κλίμα της εποχής έχουν μετατρέψει τον δογματισμό σε διδακτισμό.Τα ετερόκλητα ιδεολογήματα έχουν απολυτοποιηθεί με όρους απόφανσης σε απόλυτο κανόνα. Ο δημόσιος λόγος έχει σε μεγάλο βαθμό εργαλειοποιηθεί. Όποιος διαφωνεί, παραμένει απελπιστικά μόνος ή, για να θυμηθώ τα λόγια ενός καλού φίλου, «τον κυνηγά η ερημιά».

ΙΙΙ

Έλξη-άπωση: αντισφαίριση υπαρξιακή.

ΙV

Η διψυχία είναι η αυτοπροστασία της υποκρισίας.

V

Λήξη συναγερμού: perpetuum mobile δεν είναι μόνον οι ζοφερές στιγμές της ζωής μας αλλά και οι ακαταγώνιστες.

VI

Θέλω διακαώς να γράψω, όμως το έλλειμμα ταλάντου είναι ανεπίσχετο. Συμβιβάζομαι λοιπόν με το ακατάσχετο της στιγμής.

VII

Μέσω της θεολογίας ψηλάφισα τον αποφατισμό, την ανθρωπολογία, τον πολιτισμό της ενσάρκωσης και την εσχατολογία. Σε αυτά τα ζητήματα επανέρχομαι δια βίου.

VIII

Μια σκέψη κοινότοπη: η ενσωμάτωση μιας απαίτησης δύναται να σηματοδοτεί υπό προϋποθέσεις μια τάση αντίρροπου πατερναλισμού.

IX

Με τον τρόπο του Ανδρέα Εμπειρίκου: Κορέννυμι στο ανάγλυφο των προσχημάτων [1].

Χ

Από την πείρα της ζωής έμαθα πως δεν εγκαταλείπουμε ποτέ ό,τι φαινομενικά πνέει τα λοίσθια.

ΧΙ

Αναφής υφίσταται η εμμονή της απόλαυσης. Ελκυστής της μόνιμος η αναγκαιότητα, που πόρρω απέχει από την εμμένεια.

ΧΙΙ

«Μπορείς μια χαρά να ονειρεύεσαι χωρίς να κοιμάσαι όπως και να κοιμάσαι χωρίς να ονειρεύεσαι» [2], έγραψε ο Λίχτενμπεργκ κι είχε απόλυτο δίκιο.

XIII

Για κάποιους συγγραφείς το γράψιμο και η αμπολή mutatis mutandis μπορεί να έχουν κάποια αναλογία. (Μπορεί βεβαίως και όχι … )

XIV

Ακόμα και η απόγνωση χρειάζεται επίγνωση. Ο Μπένγιαμιν ορθώς γράφει: «Ευτυχία είναι το να μπορείς να έχεις επίγνωση του εαυτού σου δίχως τρόμο». [3]

XV

Φιλοπαίγμον έρμα

«Το βλέμμα είναι το γέρμα του ανθρώπου», αναφέρει ο Μπένγιαμιν στο Μονόδρομο. [4] Προσωπικά, μολονότι συμφωνώ, τείνω να αυθαιρετήσω: αφαιρώ λοιπόν το πρώτο γράμμα από το «γέρμα». Φιλοπαίγμον έρμα!

Ηράκλειο Κρήτης, 9–14 Απριλίου 2024

_____________________________________

[1] Βλ. το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου, Πουλιά του Αμαζονίου στο: Αι γενεαί πάσαι ή η σήμερον ως αύριον και ως χθές, εκδόσεις Άγρα, δ' ανατύπωση, Αθήνα 2013, σελ. 42: «Στάζουν τὰ ἔλατα / Κορέννυμι στὸ ἀνάβρυσμα τῶν ποιημάτων / Δροσιὰ τοῦ νάματος καὶ τῶν θαυμάτων / Πηγὲς καὶ πράξεις ὑακίνθων».

[2] Βλ. Λίχτενμπεργκ, Πιπέρι και σπασμένες γραμμές, παρουσίαση-μετάφραση-σχόλια: Ε. Χ. Γονατάς, εκδόσεις στιγμή, Αθήνα 2005, σ. 43.

[3] Βλ. Walter Benjamin, Μονόδρομος, εισαγωγή-μετάφραση: Νέλλη Ανδρικοπούλου, εκδόσεις Άγρα, α' ανατύπωση, Αθήνα 2006, σ. 80.

[4] Βλ. Walter Benjamin, Μονόδρομος, εισαγωγή-μετάφραση: Νέλλη Ανδρικοπούλου, εκδόσεις Άγρα, α' ανατύπωση, Αθήνα 2006, σ. 101.

https://kaputarchive.online/01704

Τα «Νομοκανονικά» περί εκκλησιαστικής περιουσίας

 

Η συγκριτική θεώρηση των διαφορετικών νομικών καθεστώτων στις Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος στο νέο τεύχος της Επιθεωρήσεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου

Του Χάρη Ανδρεόπουλου*

Με αφιέρωμα στην Ημερίδα που συνδιοργάνωσαν η Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και η Εταιρεία Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου με θέμα «Η Εκκλησιαστική περιουσία στις Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος: Συγκριτική θεώρηση» κυκλοφορήθηκε το νέο τεύχος (1/2024) της εξαμηνιαίας Επιθεωρήσεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τα) «Νομοκανονικά».

Η Ημερίδα που ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Κύπρου κυρού Χρυστοστόμου Β΄ πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο στη Κυπριακή πρωτεύουσα με κεντρικό θεματικό άξονα τη συγκριτική θεώρηση ενός μείζονος ζητήματος, εκείνου της εκκλησιαστικής περιουσίας στο σύνολό της, μεταξύ δύο ομοδόξων και ομογλώσσων Ορθοδόξων Εκκλησιών, οι οποίες, όμως, διαφέρουν ριζικά στο εσωτερικό τους δίκαιο, όπως και στο θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας, καθώς ενεργούν εντός διαφορετικών συστημάτων σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας.

Το τεύχος προλογίζει ο ιδρυτής και διευθυντής του περιοδικού, ομ. καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών κ. Ιωάννης Κονιδάρης, του οποίου η δημοσιευομένη εναρκτήρια ομιλία, με θέμα «Η εκκλησιαστική περιουσία στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Απόπειρα περιθριγκώσεως μιας αχανούς θεματικής», αποτελεί το προοίμιο των επιστημονικών παρεμβάσεων της ημερίδας στη διάρκεια της οποίας ειδικοί επιστήμονες του Εκκλησιαστικού Δικαίου, νομικοί, θεολόγοι και αξιωματούχοι της Εκκλησίας της Κύπρου εξέτασαν συγκριτικά σειρά επιμέρους θεματικών.

ΜΕΛΕΤΕΣ

Συγκεκριμένα, σε αντίστοιχες συνεδρίες αναλύθηκαν οι ακόλουθες ενότητες με τις σχετικές εισηγήσεις (οι οποίες και καταχωρίζονται στην ύλη του περιοδικού):

- «Δυνατότητα κρατικής παρέμβασης στη Εκκλησιαστική περιουσία»: Γεωρ. Ιατρού, Δρ. Νομικής, δικηγόρος, για την περίπτωση της Ελλάδος, Αχ. Αιμιλιανίδης, Κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής Λευκωσίας, για την περίπτωση της Κύπρου,

- «Η εσωτερική διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας»: Γεωρ. Ανδρουτσόπουλος, αναπλ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής ΕΚΠΑ για τα εν Ελλάδι, Δημ. Δήμου, Οικονομικός Δ/ντής Ι. Αρχιεπισκοπής Κύπρου, για τα εν Κύπρω,

- «Η Εκκλησία ως επιχειρηματική οντότητα»: Zωή Kαραμήτρου, Δρ. Ν. - δικηγόρος, ειδική επιστήμων στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη») για την Εκκλησία της Ελλάδος και Κων. Κατσαρός, δικηγόρος – Νομικός Σύμβουλος Ι. Αρχιεπισκοπής Κύπρου, για την οικεία Εκκλησία,

- «Μισθοδοσία του κλήρου»: Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Τρομπούκης, Ε.ΔΙ.Π. Νομικής Αθηνών (για τον κλήρο της Ελλάδος) και Ιωαν. Χαριλάου, Διευθυντής Εκκλησιαστικού Ταμείου Κύπρου (για τον κλήρο της μεγαλονήσου),

- «Δικαίωμα ιδιωτικής ιδιοκτησίας και ρυθμίσεις για την περιουσία κληρικών/μοναχών»: Aθ. Κόντης, Δρ. Ν., δικηγόρος (για τα εν Ελλάδι), Ιωαν. Καστανάς, Δρ. Ν, διδάσκων στη Νομική Λευκωσίας (για τα εν Κύπρω), και, τέλος,

- “Φορολογική μεταχείριση της Εκκλησίας»: Θεοδ. Τσιβόλας, Δρ. Ν., δικηγόρος (για Ελλάδα), Θεογνωσία Κούσπη, Δρ. Ν., διδάσκουσα στη Νομική Λευκωσίας (για Κύπρο).

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Στο νέο τεύχος παρουσιάζονται και αναλύονται σημαντικές δικαστικές αποφάσεις που άπτονται ζητημάτων εκκλησιαστικής και ευρύτερα θρησκευτικής φύσεως, όπως οι αποφάσεις:

• 1536/2023 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ, Ολομ.) περί του δικαιώματος απαλλαγής από τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών μέσω της επικλήσεως λόγων θρησκευτικής συνειδήσεως για μαθητές ετεροδόξους, αλλοθρήσκους, αθρήσκους, αθέους και αγνωστικιστές, δια της οποίας εκρίθη νόμιμη η αίτηση απαλλαγής - καθώς και η επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων – προβλεπομένης για τους απαλλασσομένους μαθητές της θεσπίσεως και οργανώσεως, υπό του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, «ισότιμου εναλλακτικού μαθήματος συναφούς περιεχομένου» (ΣτΕ, 1478/2022, Ολομ.). [ανάλυση – σχολιασμός υπό Μιχ. Τσαπόγα, Διδάκτορος Νομικής – δικηγόρου, Ειδικού Επιστήμονα στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη» και Ελένης Παλιούρα, δικηγόρου, Μ.Sc. και υποψ. Δρος Εκκλησιαστικού Δικαίου],

• 2137/2023 του ΣτΕ (Ολομ.) δια της οποίας εκρίθησαν ως ανεκτά κατά το Σύνταγμα, υπό προϋποθέσεις, μέτρα που συνιστούν σοβαρή επέμβαση στη θρησκευτική ελευθερία σε κατάσταση υγειονομικής κρίσεως. Πρόκειται για τη “νομολογία της πανδημίας” (κορωνοϊού / covid-19) που περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες και πρωτοποριακές κρίσεις, τόσο εξ επόψεως δικονομίας, όσο και ουσίας, τις οποίες επισημαίνει και αναλύει σε εκτενές σχόλιό του ο κ. Γεώργιος Ανδρουτσόπουλος, αναπλ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών,

• 589/2023 του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς (Τμ. 2ο) με την οποία στην κατηγορία των εκτός συναλλαγής (res extra commercium) πραγμάτων θείου δικαίου (res divini iuris) των εξυπηρετούντων θρησκευτικούς σκοπούς κατατάσσονται και οι ιδιόκτητοι ναοί που ανήκουν στο σωματείο των ΓΟΧ («Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών», των λεγομένων “παλαιοημερολογιτών”) [ανάλυση – σχολιασμός υπό Δημ. Κρεμπενιού, Δρος Ν. – δικηγόρου). Για το ίδιο θέμα, αναφορικώς, με τους ναούς της Εκκλησίας της Ελλάδος, η υπ. αριθμ. 3567/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, στην οποία επιπροσθέτως, ορίζεται ότι οι αγνώστου ιδιοκτήτου ναοί και τα παρεκκλήσια ελλείψει νομίμου τίτλου ανήκουν στη κυριότητα του οικείου εκκλησιαστικού νομικού προσώπου και συγκεκριμένα στον πλησιέστερο ενοριακό ναό (ανάλυση-σχολιασμός υπό Ευαγ. Παπαηλία, Μ. Sc. Εκκλησιαστικού Δικαίου – δικηγόρου),

• 60/2023 του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου αφορώσα σε περίπτωση διαφωνίας γονέων ως προς την επιλογή ονόματος και τόπου βαπτίσεως του ανηλίκου τέκνου τους, καθοριζομένων αμφοτέρων υπό του δικαστηρίου με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου,

• 6170/2023 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης σύμφωνα με την οποία τα προ του Ν. 4301/2014 υφιστάμενα καθιδρύματα της (Ρωμαιο-) Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα αναγνωρίζονται αυτοδικαίως ως ίδια θρησκευτικά νομικά πρόσωπα, η λειτουργία των οποίων διέπεται από το Κανονικό Δίκαιο της εν λόγω Εκκλησίας (Codex Iuris Canonici), συνεπεία δε τούτων ο κάθε, εν Ελλάδι, Ηγούμενος Ιεράς Μονής Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας αποκτά δικαίωμα εκπροσωπήσεως με μόνο το διορισμό του κατά το Δίκαιο αυτό (ανάλυση – σχολιασμός υπό Ζωής Καραμήτρου, δικηγόρου, Δρος Ν., Ειδικής Επιστήμονος στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη»).

Τέλος, δημοσιεύεται η υπ. αριθμ 140/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων η οποία που αφορά στα κριτήρια για την επιλογή θρησκεύματος ανηλίκου σε περίπτωση διαφωνίας των αλλοθρήσκων γονέων του (ανάλυση-σχολιασμός υπό Γεωργίου Ζιαζοπούλου, Μ. Sc. Εκκλησιαστικού Δικαίου – δικηγόρου).

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

Στη στήλη των Βιβλιoκρισιών του παρόντος τεύχους δημοσιεύονται οι ακόλουθες βιβλιοπαρουσιάσεις:

* του καθ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη για το βιβλίο του Μητροπολίτου Σελευκείας κ. Θεοδώρου (Μεϊμάρη) [του και καθηγητού Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Πατριαρχικής Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης], «Η αναδιοργάνωσις της Γεροντικής Μητροπόλεως Εφέσου. Το Εφεσιακόν ή Κυδωνιακόν Μητροπολιτικόν Ζήτημα (1905-1908)», Θεσσαλονίκη: Εκδ. οίκος Κ. & Μ. Σταμούλη, 2023, σσ. 364) και

* του Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου (Σαββάτου) [του και καθηγητού στο γνωστικό αντικείμενο «Ιστορία Δογμάτων και Συμβολική», της Θεολογικής του ΕΚΠΑ], για το βιβλίο του αναπλ. καθηγητή της Δογματικής στην ίδια Σχολή, κ. Σταύρου Γιαγκάζογλου «Θεολογία και Νεωτερικότητα. Δοκίμια για τη συνάντηση της Ορθόδοξης Θεολογίας με τον σύγχρονο κόσμο»: Aθήνα, Εκδ. Αρμός, 2023, σσ. 610,

* Τα «Νομοκανονικά» είναι η εξαμηνιαία Επιθεώρηση που επιδιώκει να καλύψει δύο σύνθετους και δυσχερείς επιστημονικούς κλάδους, το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό Δίκαιο, τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και δικαστηριακής πράξεως. Αποτελούν το επιστημονικό όργανο της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (http://www.etekkad.gr), διευθύνονται υπό του ομ. καθηγητού Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών και Προέδρου της Εταιρείας κ. Ιωαν. Μ. Κονιδάρη, εκδίδονται από τις ευφήμως γνωστές εκδόσεις Σάκκουλα Α.Ε. (https://www.sakkoulas.gr) και κυκλοφορούν Νοέμβριο/Δεκέμβριο και Μάϊο/Ιούνιο κάθε έτους.

Απευθύνονται σε δικηγόρους, δικαστές, θεολόγους και σε ερευνητές επιστήμονες από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών (ιστορικούς, κοινωνιολόγους, κ.λ.π.) οι οποίοι είτε εντρυφούν στο πεδίο των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας / θρησκευτικών κοινοτήτων, είτε ασχολούνται με θέματα της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και δη της νεότερης. Εκδίδονται ανελλιπώς από τον Μάιο του 2002 και ήλθαν να καλύψουν την απουσία, που είχε από ικανού χρόνου καταστεί ευκρινώς ορατή, μιας περιοδικής εκδόσεως, η οποία να προάγει την επιστήμη στα ζητήματα του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου και ευρύτερα τον δημόσιο διάλογο στα ζητήματα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας.

____________________________________________

* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr), μέλος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Υπηρετεί στη Β/θμια Εκπ/ση ως Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων.

Κυκλοφόρησε το τεύχος 170 του περιοδικού "Σύναξη" με αφιέρωμα στον άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς

 

Σύναξη, τεύχος 170, Απρίλιος - Ιούνιος 2024

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

- π. ΝΤΟΥΣΑΝ ΝΤΙΑΚΟΒΙΤΣ, «Ὁ βίος καὶ τὰ ἔργα τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰουστίνου τοῦ Τσέλιε (Πόποβιτς)».

- ἐπίσκ. ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΜΙΝΤΙΤΣ & ἀρχιδ. ΖΛΑΤΚΟ ΜΑΤΙΤΣ, «Ἡ σχέση τοῦ ὁσίου πατρὸς Ἰουστίνου (Πόποβιτς) μὲ τὸν οἰκουμενισμό».

- ἐπίσκ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΙΕΒΤΙΤΣ, «Μία παρέμβαση».

- μητροπ. ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ ΜΠΟΥΛΟΒΙΤΣ. «Ἀπὸ τὴν πνευματικὴ σχέση τοῦ ὁσίου Πορφυρίου μὲ τὸν Ὀρθόδοξο σερβικὸ λαό».

- ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ, «Ἡ σκέψη τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς ὡς ριζοσπαστικοποίηση

τῆς Δυτικῆς νεωτερικότητας».

- ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ ΤΣΒΕΤΚΟΒΙΤΣ, «Ἡ ἰδέα τῆς Εὐρώπης στὴ σκέψη τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς».

- ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ, ««Φιλοσοφικοὶ κρημνοί».

- ΖΝΤΕΝΚΟ ΣΙΡΚΑ, «Μία Ὀρθόδοξη ἀνάγνωση τοῦ Λούθηρου».

   

Γιὰ τὶς ἐπιστολὲς τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου:

- ΝΤΕΓΙΑΝ ΡΙΣΤΙΤΣ, «Εἰσαγωγικὰ στὶς ἐπιστολὲς τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς».

- ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ ΠΟΠΟΒΙΤΣ, Ἀπὸ τὶς ἐπιστολές του.

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ:

Βασιλική Μαυροσκά (επ. Αθανασίου Γιέβτιτς, «Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς: Η ζωή και το έργο του»), Θανάσης Ν. Παπαθανασίου (Παναγιώτη Ἁνδριόπουλου, «Νιγηρίας Αλεξάνδρου παρακαταθήκες»), Ανδρέας Αλεξόπουλος (Θανάση Ν. Παπαθανασίου, «Υποτέλεια, ιεραποστολή και Θεολογία της Απελευθέρωσης στην Άπω Ανατολή»), Μαρία Παζάρσκη («Εσθήρ»), Δημήτρης Παπάζης («Αντώνη Γ. Κάλφα & Πάρι Παπαγεωργίου, «Ο συνοικισμός των Ευαγγελικών της Κατερίνης»), Γιώργος Κρανιδιώτης (Δημήτρη Μπαλτά, «Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν»).

Τζακαράντα Ηρακλειώτικη

 

(Ο Σεφέρης τις πρωτοείδε στην Πρετόρια. Υπάρχουν πολλές στο Ζάππειο, στη Ρηγίλλης και φυσικά στο Ηράκλειο)

Ένα ενδιαφέρον σχετικό άρθρο του Ηλία Μαλεβίτη στο "Νέο Πλανόδιον": 

https://neoplanodion.gr/2024/05/23/tzakarantes

Κυκλοφόρησε το τεύχος 168 του περιοδικού "Σύναξη"

 

Σύναξη, τεύχος 168, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2023

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ

- ἅγιος ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ, «Περίμενε ἕνα σημάδι γι’ αὐτὸ ἀπ’ τὸν Θεό…».

- π. ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ, «Ἡ εὐθύνη μας εἶναι μεγάλη…».

- πρεσβ. Κ. Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, «Ἡ μαγεία καὶ ἡ λατρεία».

- πρωτοπρ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΣΗΣ, «Μαγικὲς ἀντιλήψεις καὶ πρακτικὲς στὸν ἰδιωτικὸ καὶ δημόσιο χῶρο».

- ΔΗΜΗΤΡΑ Α. ΚΟΥΚΟΥΡΑ, «Περὶ σπίλου, ἁμαρτίας καὶ «ἐν ἀφέδρῳ» γυναικῶν».

- π. ΙΩΗΛ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, «Τὰ θαύματα».

- πρωτοπρ. ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΥΜΑΡΙΑΝΟΣ, «Λογικὴ λατρεία».

- ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ν. ΜΟΣΧΟΣ, «Στήσαντες… τὰς εἰκόνας τὰ τῶν ἐθνῶν ἔθη λοιπὸν ποιοῦσι».

- ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ, «Ἡ ἀποκήρυξη τῆς «μαγικῆς ἐκκλησιαστικότητας» ἀπὸ τὴν ἁγία Μαρία Σκομπτσόβα».

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «…μέχρι τὴν τελευταία ἀνάσα τοῦ ἴδιου…» (μνήμη Ιωάννη Λάππα).

- ΠΕΤΡΟΣ Ι. ΜΑΪΝΑΣ, «Ἐνοχλήσεις ἰδιοκτησίας» (ποίημα).

- π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ, «Οἱ πληγὲς τοῦ Λάζαρου».

- ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΙΜΠΟΥΚΙΔΟΥ, «Διδακτικὴ πρόταση γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ εἰκαστικοῦ πολιτισμοῦ».

- ΝΙΚΟΣ Α. ΝΗΣΙΩΤΗΣ, «Μεταστροφὴ καὶ Ἐκκλησία».

Το Βιβλίο

Οι συνεργάτες του 168ου τεύχους

Κυκλοφόρησε το τεύχος 167 του περιοδικού "Σύναξη"

 

Σύναξη, τεύχος 167, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2023

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ...3
Διαβάστε το προλογικό εδώ

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ
Ἡ σύγκρουση χάριτος καὶ μαγείας στὴν ὕστερη ἀρχαιότητα ...7

ΣΤΡΑΤΗΣ ΨΑΛΤΟΥ
Οἱ θεωρίες τῆς Κοινωνικῆς Ἀνθρωπολογίας γιὰ τὴ μαγεία καὶ τὸ ζήτημα τῆς βούλησης ...23

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Ὄχι σὰν ἰὸς ἔξωθεν, ἀλλὰ σὰν καρκίνος ἔνδοθεν ...30

π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ
Ροὴ ἐνέργειας ἢ κοινότητα ἁγίων; ...37

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΔΗΣ
Ἱερὴ τῶν εἰκόνων γλώσσα; ...43

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ
Τὸ μυστήριο τῆς εἰκόνας ὡς ὑπέρβαση τῶν πειρασμῶν τῆς μαγείας ...48

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΛΕΒΑΚΟΣ
Οἱ συγχωρητικὲς εὐχὲς τῶν ἐπισκόπων κατὰ τὴν ἐξόδιο ἀκολουθία ...56

π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τὸ θαῦμα τοῦ Μαλντονάντο ...61

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ
Ἡ ἀλογόμυγα ...68

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΜΑΛΗΣ
Ἡ ἐν χρήσει λειτουργικὴ γλώσσα ...71

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΣΙΟΥΔΗΣ
«Ὁ Χριστὸς ἐγκαινίασε μία νέα ζωὴ καὶ ὄχι μία νέα θρησκεία» ...74

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Ἀλέξανδρος, Μητροπολίτης Νιγηρίας ...79

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΒΙΔΟΠΟΥΛΟΣ
Ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς ...81

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΓΡΙΠΛΗΣ
Μὲ τὸ ζόρι ν’ ἁγιάσουμε ...82

Ἀναγνώσεις
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΠΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ...84

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ι. ΖΙΑΚΑΣ
Μιὰ ἀνάγνωση τοῦ βιβλίου τοῦ Σωτήρη Γουνελᾶ Τὸ τέλος τοῦ ἀνθρώπου ἢ ἡ παραμόρφωσή του ...92

Τὸ Βιβλίο ...97

Οἱ συνεργάτες τοῦ 167ου τεύχους ...109

https://synaxi.gr/archive/tefxos_167.php

Κυκλοφόρησε το τεύχος 166 του περιοδικού "Σύναξη"

Σύναξη, τεύχος 166, Απρίλιος-Ιούνιος 2023

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

- π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ, «Ἡ Σύναξη καὶ ἡ ἐποχή της».
- ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ν. ΜΟΣΧΟΣ, «Μέσα ἀπὸ τοπία ποὺ ἀλλάζουν».
- ΜΑΡΙΑ ΣΕΚΙΟΥ, «φύσει ἀδύνατον» (ποίημα).
- ΡΙΑΝΤ ΓΚΟΜΠΡΙΑΛ, «Ἀναστοχασμὸς ἢ ἐκ νέου ἀνακάλυψη τῆς θεολογίας τῆς ἱεραποστολῆς;».
- Ἐπίσκοπος ΜΑΞΙΜΟΣ (ΒΑΣΙΛΙΕΒΙΤΣ), «Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία εἶναι συνοδικὴ Ἐκκλησία».
- ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ ΠΙΡΑΡ, «Ὁ Ἀββὰς Ἰσαὰκ καὶ ὁ μοναχισμός».
- ΑΝΤΩΝΗΣ ΦΟΥΝΤΗΣ, «Ἡ συμβολὴ τοῦ Παναγιώτη Νέλλα στὴν ἀνανέωση τῆς Ὀρθόδοξης θεολογίας καὶ παράδοσης».
- ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΡΙΛΗΣ, «Καὶ τί τρῶς τὸ Πάσχα;».
- Ἀρχιμ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, «Ἡ δεσποτικὴ ἑορτὴ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ».
- ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΜΙΧΑΛΟΛΙΑΚΟΣ, «Τὰ τάλαντα».
- ΒΑΣΩ ΓΩΓΟΥ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΠΑΡΛΟΣ, ΑΡΕΘΑΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Οἱ γριὲς ποὺ μαζεύουν τὴν τσουκνίδα».
- ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ / -ΚΡΙΣΙΕΣ: «Thomas Latinus, Thomas Graecus. Ὁ Θωμᾶς Ἀκυινάτης καὶ ἡ πρόσληψή του στὸ Βυζάντιο» (από τον Γιώργο Ζωγραφίδη). – «Zora Neale Hurston, “Baracoon: Η ιστορία του τελευταίου σκλάβου”» (από τον Θανάση Ν. Παπαθανασίου) – «Μιχάλης Μαραγκάκης, “Άρνηση στράτευσης. Οδοιπορικό για τους αντιρρησίες συνείδησης, 1986-2022”» (από τον Νίκο Κοσμίδη» – «Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, “Πες το στον άνεμο! Μελέτες για το ειδύλλιο Μαύρης Αφρικής και Χριστιανισμού”» (από τον Νίκο Τσιρέβελο) – «Λαμπρινός Πλατυπόδης, ”Θειολογικές, ηθικές και παιδαγωγικές προεκτάσεις του αρχαίου δράματος” (από την Μαίρη Τριανταφύλλου).

https://synaxi.gr/archive/tefxos_166.php

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού "Νομοκανονικά" με αφιέρωμα στον αείμνηστο Μητροπολίτη Περγάμου κυρό Ιωάννη Ζηζιούλα

 

«Νομοκανονικά»: Επιθεώρηση

Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου

Κυκλοφορήθηκε το νέο τεύχος με αφιέρωμα στο μακαριστό Μητροπολίτη Περγάμου και πανεπιστημιακό Καθηγητή Ιωάννη Ζηζιούλα

Του Χάρη Ανδρεόπουλου*

Με ευλαβικό αφιέρωμα στη μνήμη του προσφάτως εκπλιπόντος Μητροπολίτου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Γέροντος Περγάμου κυρού Ιωάννου Ζηζιούλα (10.01.1931-02-02.2023), καθηγητού Πανεπιστημίων (Εδιμβούργου, Γλασκώβης, Θεσσαλονίκης [ΑΠΘ], Γρηγοριανού της Ρώμης και Γενεύης) και διατελέσαντος Προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών, κυκλοφορήθηκε το νέο τεύχος (1/2023) της εξαμηνιαίας Επιθεωρήσεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τα) «Νομοκανονικά».

Το τεύχος προλογίζει ο ιδρυτής και διευθυντής του περιοδικού, ομ. καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών κ. Ιωάννης Κονιδάρης με το «Εις μνημόσυνον αιώνιον» κείμενό του για τον αοίδιμο Ιεράρχη, την γνωριμία τους από το 1965 και για τη λαμπρή εξέλιξη του μακαριστού Ιεράρχη, τόσο ως διαπρεπούς θεολόγου και διακεκριμένου μέλους της Ιεραρχίας του Πανσέπτου Οικουμενικού Θρόνου, όσο και ως ακαδημαϊκού δασκάλου με την καθ΄ όλα επιτυχή σταδιοδρομία στο εξωτερικό και αργότερα στη χώρα μας, ως καθηγητής Πανεπιστημίου, μέλος (1993) και διατελέσας Πρόεδρος (ο πρώτος κληρικός Πρόεδρος, εν έτει 2002) της Ακαδημίας Αθηνών.

ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου κατά το 40μερο μνημόσυνο του μακαριστού Ιωάννου Ζηζιούλα, που εκφωνήθηκε στην αίθουσα του Θρόνου, στο Φανάρι στις 11.03.2023, ο οποίος ευστόχως χαρακτηρίζει τον αείμνηστο Ιεράρχη ως το «σιδηρούν θεολογικό βραχίονα του Οικουμενικού Θρόνου». Εν συνεχεία τρείς διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων, συμβάλλουν με τα κείμενά τους - που συνέγραψαν ειδικώς για το αφιέρωμα αυτό - στην ανάδειξη πτυχών της πολυδιάστατης θεολογικής και όχι μόνο σκέψεως του μακαριστού Ιεράρχη. Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου (ΑΠΘ) κ. Ευάγγελος Βενιζέλος επιχειρεί μια πολυσήμαντη, ξεχωριστή προσέγγιση με θέμα «Η ευχαριστιακή εκκλησιολογία του Ιωάννη Ζηζιούλα και οι σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας». Ακολουθεί ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης (ΕΚΠΑ) κ. Πασχάλης Κιτρομηλίδης που αναπτύσσει το ζήτημα «Ελευθερία και διάλογος στη σκέψη του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη», καταληκτικώς δε αναφέρεται και σε άγνωστα στοιχεία για την ιστορία της Μητροπόλεως Περγάμου. Τις συμβολές κατακλείει ο αναπλ. καθηγητής Δογματικής (ΕΚΠΑ) Σταύρος Γιαγκάζογλου, μαθητής και στενός συνεργάτης του αειμνήστου Ιεράρχου, με τη διεξοδική μελέτη του «“Η Κτίση ως Ευχαριστία”. Αναφορά στο έργο του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα για τη σχέση θεολογίας και φυσικού περιβάλλοντος».

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Στο νέο τεύχος παρουσιάζονται και αναλύονται σημαντικές δικαστικές αποφάσεις που άπτονται ζητημάτων εκκλησιαστικής και ευθύτερα θρησκευτικής φύσεως, όπως:

•η υπ’ αριθμ. 1670/2021 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ, Τμ. Δ΄) περί της αναφοράς του όρου «ονοματοδοσία» στη ληξιαρχική πράξη γεννήσεως, ως αντικειμένης στο αρθ. 9 της Ε.Σ.Δ.Α. (Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) [ανάλυση – σχολιασμός υπό Γεωργίου Κ. Ιατρού, δικηγόρου, Διδάκτορος Νομικής],

•η υπ΄αριθμ. 1752/2021 (ΣτΕ, Δ΄) περί ακυρώσεως υπουργικής αποφάσεως που ερρύθμιζε το ζήτημα της σφαγής ζώων στο πλαίσιο λατρευτικών τύπων, διότι κατά παράβαση της οικείας κοινοτικής νομοθεσίας δεν διελάμβανε προηγουμένη ρύθμιση μεταξύ της ορθής μεταχειρίσεως (αναισθητοποιήσεως) των ζώων προ της σφαγής τους και των αντιστοίχων δικαιωμάτων των θρησκευτικών κοινοτήτων (ανάλυση – σχολιασμός υπό Θεοδοσίου Χ. Τσιβόλα, δικηγόρου, Δρος Ν.),

•η υπ΄ αριθμ. 1478/2022 (Ολομ. ΣτΕ) που αφορά στην υποχρέωση της Πολιτείας (Υπ. Παιδείας και Θρησκευμάτων) να θεσπίσει ένα ισότιμο μάθημα συναφούς (“θρησκειολογικού” / “φιλοσοφικού”) περιεχομένου για τους μαθητές που απαλλάσσονται από το υποχρεωτικό (“oμολογιακού” περιεχομένου) μάθημα των Θρησκευτικών (ΜτΘ), παρεχομένου ως ευλόγου χρόνου για τη ρύθμιση του θέματος το διάστημα μέχρι το τέλος του σχολικού έτους 2022-2023 (ανάλυση – σχολιασμός υπό Ζωής Ι. Καραμήτρου, δικηγόρου, Δρος Ν., Ειδικής Επιστήμονος στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη»),

•η υπ΄ αριθμ. Α336/2022 απόφαση του Διοκητικού Εφετείου Πειραιώς περί επιβολής της ποινής οριστικής παύσεως σε ιεροψάλτη ως ενεργείας ανηκούσης στην αρμοδιότητα και ανέλεγκτη κρίση του οικείου Μητροπολίτου (ανάλυση – σχολιασμός υπό Δημ. Γ. Κρεμπενιού, δικηγόρου, Δρος Ν.).

Τέλος, δημοσιεύεται η υπ΄ αριθμ. 2/2022 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, βάσει της οποίας για την απαλλαγή μαθητή από τη διδασκαλία του ΜτΘ δεν απαιτείται η αναφορά των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, αρκουμένης της επικλήσεως λόγων συνειδήσεως, γενικώς.

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

Στη στήλη των Βιβλιoκρισιών του παρόντος τεύχους δημοσιεύονται οι ακόλουθες βιβλιοπαρουσιάσεις:

- του Ιωάννη Μ. Κονιδάρη για το βιβλίο του καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης (ΕΚΠΑ) Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον Ορθόδοξο κόσμο. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και οι προκλήσεις της νεωτερικότητας. Προλεγόμενα: Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης», Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Επίκεντρο, 2021 (σσ. 252) και

- του ιδίου, για το βιβλίο του αναπλ. καθηγητή Εκκλησιαστικού Δικαίου Νομικής (ΕΚΠΑ) Γεωργίου Ι. Ανδρουτσοπούλου, Το νομικό καθεστώς Μονών και Ησυχαστηρίων στην ελληνική επικράτεια. Ι. Εκκλησία της Ελλάδος [= Βιβλιοθήκη Εκκλησιαστικού Δικαίου. Σειρά Β΄: Μελέτες, 10]», Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σάκκουλα, 2023 (σσ. 423).

* Τα «Νομοκανονικά» είναι η εξαμηνιαία Επιθεώρηση που επιδιώκει να καλύψει δύο σύνθετους και δυσχερείς επιστημονικούς κλάδους, το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό Δίκαιο, τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και δικαστηριακής πράξεως. Αποτελούν το επιστημονικό όργανο της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (http://www.etekkad.gr), διευθύνονται υπό του ομ. καθηγητού Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών και Προέδρου της Εταιρείας κ. Ιωαν. Μ. Κονιδάρη, εκδίδονται από τις ευφήμως γνωστές εκδόσεις Σάκκουλα Α.Ε. (https://www.sakkoulas.gr) και κυκλοφορούν Νοέμβριο/Δεκέμβριο και Μάϊο/Ιούνιο κάθε έτους.

Απευθύνονται σε δικηγόρους, δικαστές, θεολόγους και σε ερευνητές επιστήμονες από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών (ιστορικούς, κοινωνιολόγους, κ.λ.π.) οι οποίοι είτε εντρυφούν στο πεδίο των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας / θρησκευτικών κοινοτήτων, είτε ασχολούνται με θέματα της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και δη της νεότερης. Εκδίδονται ανελλιπώς από τον Μάιο του 2002 και ήλθαν, σύμφωνα με την πρόθεση του ιδρυτού και Διευθυντού τους να καλύψουν την απουσία, που είχε από ικανού χρόνου καταστεί ευκρινώς ορατή, μιας περιοδικής εκδόσεως, η οποία να προάγει την επιστήμη στα ζητήματα του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου και ευρύτερα τον δημόσιο διάλογο στα ζητήματα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας.

_______________________________________________

* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr ), μέλος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Υπηρετεί στη Β/θμια Εκπ/ση ως Σχολικός Σύμβουλος κλ. ΠΕ01 – Θεολόγων Ανατ. Αττικής, Φθιώτιδας & Καρδίτσας (https://blogs.sch.gr/xandreo).

Κυκλοφόρησε το τεύχος 164 της "Σύναξης" με αφιέρωμα στον Τάσο Λειβαδίτη

 

Σύναξη, τεύχος 164, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2022

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ...3
Διαβάστε το προλογικό εδώ

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ
Ἡ ἐρώτηση ...6

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ
«Ἔνοχος μιᾶς μεγάλης ἀθωότητας» ...7

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Α. ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ὁ ἐρειπιώνας ποὺ χτίζει ...12

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡ. ΥΦΑΝΤΗΣ
Γιὰ τὴν πολιτικὴ θεολογία τοῦ Τάσου Λειβαδίτη ...17

ΠΕΤΡΟΣ Ι. ΜΑΪΝΑΣ
Ὁ κῆπος μου (ποίημα) ...22

ΕΛΕΝΗ ΛΙΝΤΖΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Μιὰ προσωπικὴ θεολογικὴ ἀνάγνωση σὲ δημόσια θέα ...23

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Α. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ
«Πῶς νὰ σὲ σώσω;» ...28

ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ
«Ἕνας ἔρωτας φτηνός… κι ἕνας γκρεμός» ...33

ΦΑΝΗ ΚΟΥΤΣΟΒΙΤΗ
Ἀπὸ τὴ Γένεση στὰ ἰκριώματα ...38

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Δ. ΖΗΣΗΣ
Μιὰ πιὸ ζωντανὴ σχέση μὲ τὴν ὕπαρξή τους… ...43

ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΟΥΝΕΛΑΣ
Ζωὴ καὶ θάνατος στὴν ποίηση τοῦ Λειβαδίτη ...45

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ἄτιτλο (ποίημα) ...50

π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΟΛΥΖΟΣ
Μὲ ἀφορμὴ τὴ συνομιλία δύο ἀρρώστων γιὰ Θεό: Ρίλκε - Λειβαδίτης ...51

ΗΛΙΑΣ ΚΟΥΝΕΛΑΣ
Σὰν ἕνας ἄγγελος ποὺ ἔχασε τὸν δρόμο του ...56

π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
Ἅδης ἀνεστραμμένος ὁ Οὐρανός ...61

ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Μιὰ ἄλλη ἡλικία ...67

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΚΙΤΣΗ
άσος Λειβαδίτης. Πῶς φέρνουμε ἕναν ποιητὴ στὴ σχολικὴ τάξη ...70

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΘΗΣ
Διεθνὲς Συνέδριο Ὀρθόδοξης Πνευματικότητα ...75

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΔΡΑΧΤΑΣ
Ἡ εἰκόνα ὅπου θέλει πνεῖ! ...77

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΖΕΡΝΩΦ
Ἕνα χρυσαφένιο φθινόπωρο στὰ ὕστερα χρόνια ...81

ΜΑΡΤΙΝ ΛΟΥΘΕΡ ΚΙΝΓΚ
«Νὰ εἴμαστε δυσπροσάρμοστοι» ...86

ΕΥΗ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗ-ΠΙΣΙΝΑ
Λόγος καὶ διάλογος σὲ μιὰ μιντιακὴ ἐποχή ...92

Τὸ Βιβλίο ...97

Οἱ συνεργάτες τοῦ 164ου τεύχους ...108

https://synaxi.gr/archive/tefxos_164.php

Mια 20ετία «Νομοκανονικά»

 

Επετειακό τεύχος της Επιθεώρησης Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου

Toυ Χάρη Ανδρεόπουλου*

Με μελέτες και άρθρα επί ζητημάτων τα οποία αφορούν στις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας στην Ελλάδα, αλλά και με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως επί σειράς θρησκευτικών ζητημάτων ευρύτερου κοινωνικού και πολιτικού ενδιαφέροντος, κυκλοφορήθηκε προσφάτως το νέο τεύχος (2/2022) της εξαμηνιαίας Επιθεώρησης Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τα) «Νομοκανονικά».

Πρόκειται για ένα τεύχος επετειακό - και εν ταυτώ πανηγυρικό - καθώς με αυτό συμπληρώνεται εικοσαετία από την έκδοση του εν λόγω επιστημονικού περιοδικού, του οποίου την πλούσια επιστημονική συγκομιδή αποτελούν τα σαράντα πυκνογραφημένα τεύχη με πάνω από 9.000 σελίδες, περισσότερες από εκατόν ογδόντα μελέτες από εκατό συγγραφείς, περισσότερες από τέσσερις εκατοντάδες αποφάσεις δικαστηρίων της Ελλάδος και της αλλοδαπής, από τις οποίες η πλειονότητα είναι υπομνηματισμένες.

Το τεύχος προλογίζει ο ιδρυτής και διευθυντής του περιοδικού, ομ. καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών κ. Ιωάννης Κονιδάρης έμπλεος συναισθημάτων δίκαιης εγκαυχήσεως και ευγνωμοσύνης καθώς, όπως σημειώνει, ο σπόρος που φύτεψε πριν από είκοσι έτη βλάστησε και αναπτύχθηκε δικαιώνοντας την προσδοκία του ν΄ αποτελέσουν τα «Νομοκανονικά» το βήμα εκείνο που θα επιτρέψει στις νέες δυνάμεις του κλάδου να εμφανισθούν στο προσκήνιο. Ευγνωμοσύνης δε, για όλους όσους πίστεψαν στο εγχείρημα και συνέδραμαν με κάθε τρόπο για την επιτυχία του.

Τη συμπλήρωση της εικοσαετίας από της εκδόσεως των «Νομοκανονικών» χαιρετίζει «μετ΄ ιδιαζούσης χαράς και πολλής συγκινήσεως» ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος ο οποίος, με σεπτό Πατριαρχικό Γράμμα του, το οποίο δημοσιεύεται στο περιοδικό, συγχαίρει και εύχεται «κατά πάντα καλλίκαρπον και ανοδικήν την συνέχισιν του εκδοτικού βίου του περιοδικού», επισημαίνοντας ότι τα «“Νομοκανονικά” κοσμούν την εν Φαναρίω Πατριαρχικήν Βιβλιοθήκην». Επίσης, με Επιστολή του ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος Β΄ εύχεται τα «“Νομοκανονικά” να εξακολουθήσουν να αποτελούν κατά τα επόμενα έτη λίκνον επιστημονικής πρωτοπορίας», επισημαίνοντας εμφαντικώς ότι η παρουσία τους «συνιστά ανεξίτηλον βιβλιοθήκην επιστημονικής αναφοράς εις πείσμα του αϋλου, ασταθούς και χαώδους όγκου πληροφοριών της εποχής του διαδικτύου».

Τα «Νομοκανονικά» είναι η εξαμηνιαία Επιθεώρηση που επιδιώκει να καλύψει δύο σύνθετους και δυσχερείς επιστημονικούς κλάδους, το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό Δίκαιο, τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και δικαστηριακής πράξεως. Αποτελούν το επιστημονικό όργανο της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (http://www.etekkad.gr), διευθύνονται υπό του ομ. καθηγητού Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών και Προέδρου της Εταιρείας κ. Ιωαν. Μ. Κονιδάρη, εκδίδονται από τις ευφήμως γνωστές εκδόσεις Σάκκουλα Α.Ε. (https://www.sakkoulas.gr) και κυκλοφορούν Νοέμβριο/Δεκέμβριο και Μάϊο/Ιούνιο κάθε έτους. Απευθύνονται σε δικηγόρους, δικαστές, θεολόγους και σε ερευνητές επιστήμονες από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών (ιστορικούς, κοινωνιολόγους, κ.λ.π.) οι οποίοι είτε εντρυφούν στο πεδίο των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας / θρησκευτικών κοινοτήτων, είτε ασχολούνται με θέματα της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και δη της νεότερης. Εκδίδονται ανελλιπώς από τον Μάιο του 2002 και ήλθαν, σύμφωνα με την πρόθεση του ιδρυτού και Διευθυντού τους, ομ. καθηγητού κ. Κονιδάρη, να καλύψουν την απουσία, που είχε από ικανού χρόνου καταστεί ευκρινώς ορατή, μιας περιοδικής εκδόσεως, η οποία να προάγει την επιστήμη στα ζητήματα του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου και ευρύτερα τον δημόσιο διάλογο στα ζητήματα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας.

Στην ύλη του περιοδικού περιλαμβάνονται τρεις ενότητες, που περιέχουν άρθρα, μελέτες ή/και γνωμοδοτήσεις, αποφάσεις ελληνικών και διεθνών δικαστηρίων, ιδίως του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά το δυνατόν με σχόλια και παρατηρήσεις, καθώς και βιβλιοκρισίες και βιβλιοπαρουσιάσεις. Καινοτομία της νέας περιόδου συνιστά η σχεδιαζόμενη νέα, τέταρτη ενότητα, η οποία θα περιέχεται στην Επιθεώρηση εφόσον συντρέχει λόγος και θα περιλαμβάνει βιβλιογραφική αποδελτίωση ή ενημέρωση επί της νεότερης εκκλησιαστικής νομοθεσίας, υπό την ευρύτατη έννοια του όρου, ή επιστημονικό διάλογο ή συνδυασμό τους. Με τον τρόπο αυτόν τα «Νομοκανονικά» ανταποκρίνονται πλήρως και σε βάθος σε κάθε ανάγκη ενημέρωσης σχετική με το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό δίκαιο και συνεχίζουν να αποτελούν το εγκυρότερο βοήθημα του νομικού της πράξης, αλλά και ερευνητών από το χώρο των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών (θεολόγων, ιστορικών, κοινωνιολόγων, κ.α.).

Στο παρόν τεύχος δημοσιεύονται: Αρθρο – αφιέρωμα του καθηγητού κ. Κονιδάρη για τον αείμνηστο καθηγητή και ακαδημαϊκό Αμίλκα Αλιβιζάτο υπό τον τίτλο «Ενας ρηξικέλευθος Νομοκανονολόγος» και οι ακόλουθες τέσσερις μελέτες:

α) «Οργανικές θέσεις και μισθοδοσία του Κλήρου», μια ερμηνευτική προσέγγιση των μισθολογικών διατάξεων του Ν. 4957/2022, του κ. Θεοδ. Παπαγεωργίου, δικηγόρου LL.M., Ειδικού Νομικού Συμβούλου της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος,

β) «Ο “Καταστατικός Χάρτης” των εκκλησιαστικών επαρχιών Δωδεκανήσου», υπό το πρίσμα των άρθρων 317-352 του Ν. 4957/2022, των κ.κ. Γεωργίου Ανδρουτσοπούλου Επικ. Καθηγητή Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών και Αθαν. Κόντη, δικηγόρου, Δρ. Νομικής, και,

γ) «Η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως επί θρησκευτικών ζητημάτων», με παρουσίαση αποφάσεων επί θρησκευτικών υποθέσεων βαρύνουσας σημασίας με έμφαση στην νομολογιακή πυκνότητα της τελευταίας πενταετίας (π.χ. υποθέσεις ίσης θρησκευτικής μεταχειρίσεως στον εργασιακό χώρο, διδασκαλίας των Θρησκευτικών, κ.α.), του κ. Θεοδ. Τσιβόλα, δικηγόρου, Δρ. Νομικής, και

δ) «Η συμμετοχή των λαϊκών στην διοίκηση των Ορθοδόξων Εκκλησιών», μια καταγραφή πορισμάτων ερεύνης διεξαχθείσης στο πλαίσιο εκπονηθείσης - και ήδη περατωθείσης - διδακτορικής διατριβής, του κ. Νικολάου Χαμάκου, Πρωτοδίκη Διοικητικών Δικαστηρίων, Δρ. Νομικής.

Στο τέλος του παρόντος τεύχους δημοσιεύονται, με ιδιαίτερη σελιδαρίθμηση, τα συγκεντρωτικά ευρετήρια συγγραφέων, δικαστικών αποφάσεων και πράξεων ανεξαρτήτων αρχών και όρων και ονομάτων, ευρετήρια για ολόκληρη τη εικοσαετία τα οποία επιμελήθηκε ο εκ των μελών της Συντακτικής Επιτροπής κ. Θεοδ. Τσιβόλας.

__________________________________________

* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr ), μέλος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Υπηρετεί στη Β/θμια Εκπ/ση ως Σχολικός Σύμβουλος κλ. ΠΕ01 – Θεολόγων Στερεάς Ελλάδος.

"Μια σύναξη της ΣΥΝΑΞΗΣ": την Τετάρτη 7/12/2022 στην Αθήνα