Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, στὴν Δ΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν

Κυριακὴ Δ΄ Νηστειῶν

(Ἔχει θέμα τὸ εὐαγγέλιο ποὺ ἀναγιγνώσκεται κατ’ αὐτήν, ὅπου γίνεται λόγος καὶ γιὰ τὴν ἐπιμέλεια τῶν ἐσωτερικῶν λογισμῶν)

Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης

Πολλὲς φορὲς μίλησα πρὸς τὴν ἀγάπη σας σχετικὰ μὲ τὴ νηστεία καὶ τὴν προσευχή, ἰδιαίτερα μάλιστα αὐτὲς τὶς ἱερὲς ἡμέρες· ἐναπέθεσα ἀκόμη στὶς φιλόθεες ἀκοὲς καὶ ψυχές σας ποιά δῶρα προσφέρουν σὲ ἐκείνους ποὺ τὶς ἀγαποῦν καὶ τὶς καλλιεργοῦν καὶ πόσων ἀγαθῶν πρόξενοι γίνονται σὲ αὐτοὺς ποὺ τὶς ἀσκοῦν, πρᾶγμα ποὺ ἐπιβεβαιώνεται γι' αὐτὲς κυρίως ἀπὸ τὴ φωνὴ τοῦ Κυρίου ποὺ διαβάζεται σήμερα στὸ εὐαγγέλιο.
 
Ποιά λοιπὸν εἶναι αὐτὰ τὰ ὀφέλη; Εἶναι μεγάλα, τὰ μεγαλύτερα ὅλων θὰ λέγαμε·

Ὁμιλία εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου. Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

Ὁμιλία εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς πανυπεράγνου δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας

Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης

1. Ὁ ψαλμῳδὸς προφήτης, ἀπαριθμώντας τὰ εἴδη τῆς δημιουργίας καὶ καθορώντας τὴν ἀποτεθειμένη σ᾿ αὐτὰ σοφία τοῦ Θεοῦ, γεμάτος θαυμασμὸ ὁλόκληρος, ἐκεῖ ποὺ ἔγραφε ἀνεφώνησε· «πόσο μεγαλοπρεπῆ εἶναι τὰ ἔργα σου, Κύριε, ὅλα τὰ ἔπλασες μὲ σοφία!».

Σ᾿ ἐμένα τώρα, ποὺ ἐπιχειρῶ νὰ

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, στὸν Τίμιο καὶ Ζωοποιὸ Σταυρό

Στὸν Τίμιο καὶ Ζωοποιὸ Σταυρό

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

Ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ προαναγγελλόταν καὶ προτυπωνόταν μυστικὰ ἀπὸ παλαιὲς γενεές, καὶ κανεὶς ποτὲ δὲν συμφιλιώθηκε μὲ τὸν Θεὸ χωρὶς τὴ δύναμη τοῦ Σταυροῦ.
Πραγματικὰ μετὰ τὴν προγονικὴ ἐκείνη παράβαση στὸν παράδεισο τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ δέντρου, ἡ μὲν

Β΄ Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ Β΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν. Βασιλείου Χαραλάμπους

Β΄ Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ Β΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν

Βασιλείου Χαραλάμπους, θεολόγου

Τὴν Δευτέραν Κυριακὴν τῶν Νηστειῶν, ‘’μνήμην ἐπιτελοῦμεν τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης τοῦ Παλαμᾶ’’, τοῦ κληθέντος κήρυκος τῆς Χάριτος. Δικαίως θὰ μπορούσαμε νὰ καλέσουμε τὴν Δευτέραν Κυριακὴν τῶν Νηστειῶν καὶ Δευτέραν Κυριακὴν τῆς Ὀρθοδοξίας.
‘’Δρεπάνη τῶν λόγων σου, καὶ ἱεροῖς συγγράμμασιν ἔτεμες αἱρέσεις ἀκανθώδεις, καὶ ζιζανίων νόθα βλαστήματα, τῆς Ὀρθοδοξίας δ’ εὐσεβή κατεβάλου σπέρματα, Ἱεράρχα Γρηγόριε’’ (Κανῶν α΄, Ὠδὴ ε΄), ψάλλουμε κατὰ τὴν Ἀκολουθία τῆς Δευτέρας

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: Ὁ θεμελιωτὴς τῆς Ὀρθοδόξου πνευματικότητας. Λάμπρου Σκόντζου

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: Ὁ θεμελιωτὴς τῆς Ὀρθοδόξου πνευματικότητας

Λάμπρου Κ. Σκόντζου, Θεολόγου - Καθηγητοῦ

Ἡ δεύτερη Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν εἶναι ἀφιερωμένη σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες πατερικὲς μορφὲς τῆς Ἐκκλησίας μας, στὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ, ἀρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης (1347-1359).

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἡ θεολογία του καὶ ἡ σημασία της. Ἀρχιμ. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἡ θεολογία του καὶ ἡ σημασία της
Κυριακὴ Β΄ Νηστειῶν

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία μακαριστοῦ γέροντος Ἀθανασίου Μυτιληναίου
Ἐκφωνήθηκε στὴν Ἱερὰ Μονὴ Κομνηνείου Λαρίσης στὶς 22-3-1981]

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας, ἀγαπητοί μου, δευτέρα Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ μεγάλου πατρὸς καὶ θεολόγου τοῦ 14ου αἰῶνος, τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.
Ἐὰν ἡ Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας, ποὺ ἑορτάσαμε τὴν περασμένην Κυριακήν,

Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω. Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω
(Ματθ. 25, 31-46)
Στὸ εὐαγγέλιο τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Χριστοῦ καὶ περὶ εὐσπλαχνίας καὶ περὶ εὐποιίας

Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης

Τὴν περασμένη Κυριακὴ ἡ Ἐκκλησία μνημόνευε τὴν ἀπερίγραπτη φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ πρὸς ἐμᾶς ποὺ παρουσιάζεται μὲ τὴν παραβολὴ τοῦ σεσωσμένου Ἀσώτου. ΄Τὴν σημερινὴ Κυριακὴ διδάσκει περὶ τῆς μελλούσης φρικωδεστάτης κρίσεως τοῦ Θεοῦ, χρησιμοποιῶντας μία καλὴ τάξη καὶ ἀκολουθῶντας τὶς προφητικὲς φωνὲς· διότι, λέγει ὁ Ψαλμωδός: «Ἔλεος καὶ κρίσιν ᾄσομαί σοι, Κύριε (Τὴν εὐσπλαχνία Σου καὶ τὴν δικαιοκρισία Σου θὰ ὑμνολογήσω πρὸς δόξαν Σου, Κύριε)» (Ψαλμ.100,1)  καί: «Ἃπαξ ἐλάλησεν ὁ Θεός, δύο ταῦτα ἤκουσα, ὅτι τὸ κράτος τοῦ Θεοῦ, καὶ σοῦ,

Ὁμιλία Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ εἰς τὴν Κυριακήν Τελώνου καὶ Φαρισαίου

Ὁμιλία εἰς τὴν κατὰ τὸν Τελώνην καὶ τὸν Φαρισαῖον τοῦ Κυρίου παραβολήν

Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς

Ἐφευρετικὸς εἶναι γιὰ τὸ κακὸ ὁ νοερὸς προστάτης τῆς κακίας· ἱκανὸς ν’ ἀφαιρέσει εὐθὺς ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τὰ θεμέλια τῆς ἀρετῆς ποὺ ἤδη κατατίθενται στὴν ψυχή, μέσῳ τῆς ἀνελπιστίας καὶ τῆς ἀπιστίας, ἀλλὰ ἐπίσης ἱκανὸς πάλι νὰ ἐπιτεθεῖ μέσῳ τῆς ἀδιαφορίας καὶ τῆς ραθυμίας ἐναντίον τῶν τοίχων τῆς οἰκίας τῆς ἀρετῆς, τὴν ὥρα ποὺ ἀνεγείρονται, ἀκόμη δὲ καὶ νὰ κρημνίσει μέσῳ τῆς ὑπερηφάνειας καὶ τῆς παραφροσύνης τὸν ὄροφο τῶν ἀγαθῶν ἔργων οἰκοδομημένο ἤδη.

Ἀλλὰ κρατηθεῖτε, μὴν πτοηθεῖτε· διότι ὁ ἐπιμελὴς εἶναι περισσότερο ἐπινοητικὸς στὰ

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς γιὰ τὴν διόρθωση καὶ τὴν σωτηρία τοῦ ἀρχιτελώνη Ζακχαίου. Κυριακὴ ΙΕ΄ Λουκᾶ

Κυριακὴ ΙΕ΄ Λουκᾶ
(Λουκ. 19,1-10)

Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς

Γιὰ προηγούμενες ὁμιλίες πνευματικοῦ περιεχομένου ποὺ ἀπευθύναμε πρὸς τὴ δική σας ἀγάπη πήραμε ἀφορμὴ ἀπὸ ὅσα ἐξιστορεῖ ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς σχετικὰ μὲ τὴ θεραπεία ἀνθρώπων ποὺ ἦταν ὡς πρὸς τὸ σῶμα λεπροὶ καὶ τυφλοί.
Σήμερα, ὡστόσο, ὡς θέμα τῆς ὁμιλίας μας θὰ ἔχουμε τὸν κάτοικο τῆς Ἰεριχοῦς Ζακχαῖο, ποὺ ἦταν τυφλὸς ὡς πρὸς τὴν ψυχὴ καὶ τὴν ἀνάβλεψή του ὡς πρὸς αὐτήν.

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς γιὰ τὴ θεραπεία τῶν δέκα λεπρῶν. Κυριακή ΙΒ΄ Λουκᾶ

Κυριακὴ ΙΒ΄Λουκᾶ (Λουκ.17, 11-19)

Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς

Ὅλα ὅσα ὅριζε ὁ παλαιὸς νόμος(ο μωσαϊκὸς) ἦταν συμβολικὰ καὶ τυπικὰ καὶ σκιώδη· γι’ αὐτὸ ὁ μωσαϊκὸς νόμος θεωροῦσε καὶ τὴ λέπρα ἐφάμαρτη καὶ μιαρὴ καὶ ἀποτρόπαια καὶ ὀνόμαζε ἀκάθαρτους τοὺς λεπροὺς καὶ ὅσους ἔπασχαν ἀπὸ βλεννόρροια καὶ γενικὰ ἐκείνους ποὺ τοὺς ἄγγιζαν (βλ. Λευιτ. 13,15:

Λόγος εἰς τὴν ἁγίαν ἡμέραν τῶν Φώτων Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

Λόγος εἰς τὴν ἁγίαν ἡμέραν τῶν Φώτων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

Χθὲς συνεκκλησιάζοντας καὶ συνεορτάζοντας μὲ σᾶς ποὺ προεωρτάζατε τὴν ἡμέρα τῶν Φώτων σᾶς ἀνέπτυξα τὰ ἀπαραίτητα λέγοντας πρὸς τὴν ἀγάπη σας τὰ σχετικὰ μὲ τὸ βάπτισμα κατὰ Χριστόν, τὸ ὁποῖο ἀξιωθήκαμε ἐμεῖς· ὅτι δηλαδὴ εἶναι ἐπίγνωσις τοῦ Θεοῦ καὶ ὑπόσχεσις πρὸς τὸν Θεό·

Μετὰ τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου θὰ εἶναι καὶ στοὺς ἐνάρετους μεγαλύτερη ἡ ἀμοιβὴ καὶ στοὺς ἀπειθεῖς περισσότερη ἡ τιμωρία. Περὶ διαφόρων παθῶν καὶ ἀρετῶν. Κυριακή Ι΄ Λουκᾶ. Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς

Ὁμιλία (54η) ὅτι μετὰ τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου θὰ εἶναι καὶ στοὺς ἐνάρετους μεγαλύτερη ἡ ἀμοιβὴ καὶ στοὺς ἀπειθεῖς περισσότερη ἡ τιμωρία καὶ περὶ διαφόρων παθῶν καὶ ἀρετῶν

Ἐκφωνήθηκε τὴν δέκατη (Ι΄) Κυριακὴ τοῦ Λουκᾶ, δηλαδή τὴν πρὸ τῶν προπατόρων

Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς

Ὁ παλαιὸς νόμος κήρυττε ὅτι ποιητὴς καὶ δεσπότης τοῦ οὐρανοῦ εἶναι ὁ Θεὸς καὶ θεσμοθετοῦσε τὰ τότε θεάρεστα σὲ ἐκείνους ποὺ βρίσκονταν κάτω ἀπὸ τὸν νόμο, ἀλλὰ δὲν πρόσφερνε ἐπαγγελία οὐράνιων ἀγαθῶν, οὔτε ὑποσχόταν στοὺς ὑπάκουους κοινωνία πρὸς τὸν Θεὸ καὶ αἰώνια καὶ οὐράνια κληρονομιά.
Ἀφ’ ὅτου ὅμως κατέβηκε σ’ ἐμᾶς μὲ σάρκα ὁ παμβασιλέας Χριστός, ὥστε, ὅπως λέγει ὁ Ἴδιος, «νὰ καλέσει τοὺς ἁμαρτωλοὺς σὲ μετάνοια», εἶναι μεγαλύτερες οἱ ἀμοιβὲς πρὸς ὅσους ὑπακούουν καὶ μετανοοῦν, πολιτεύονται μὲ τὰ ἔργα τῆς μετάνοιας σύμφωνα μὲ τὸ εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ καὶ τηροῦν τὶς περιλαμβανόμενες σ’ αὐτὸ θεῖες ἐντολές.

Ὁμιλία γιὰ τὴν εἴσοδο στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς Πανυπέραγνης Δέσποινας μας Θεοτόκου. Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

Ὁμιλία γιὰ τὴν εἴσοδο στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς Πανυπέραγνης Δέσποινας μας Θεοτόκου

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

Ἐὰν τὸ δέντρο ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸν καρπὸ καὶ τὸ καλὸ δέντρο παράγει ἐπίσης καλὸ καρπό[βλ. Μάτθ.7,16: «Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὴν ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Θ'. Π. Γεώργιος Καψάνης

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Θ'

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Εἶναι φανερό ἀπό ἐλέχθησαν, ὅτι ὁ ἁγιασμένος χριστιανός, ὀ καινός ἄνθρωπος, ἠμπορεῖ νά συμμετάσχῃ ἀπό αὐτή τήν ζωή στήν δόξα καί στό Ἄκτιστο Φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδος καί νά προγεύεται τήν μακαριότητα τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν.
Παρασύρεται ὅμως ἀπό τόν διάβολο, ὅπως καί ὁ Ἀδάμ, καί ἀποσπᾶται ἀπό τά κρείττονα, τά ἀνώτερα, καί νά μαγεύεται καί νά δένεται μέ ἀδιάλυτα δεσμά μέ τά πρόσκαιρα, μάταια καί κατώτερα34.
Ἄλλοι παρασύρονται ἀπό τόν πλοῦτο, ἤ τήν ἄδοξο δόξα, ἤ τίς σαρκικές ἡδονές.
Ἄλλοι παρασύροντα ἀπό τήν διά βίου ἐπιδίωξι τῆς κατά κόσμον σοφίας, πού μέ τό μῆκος καί τό πλῆθος τῶν γνώσεων δέν τούς ἀφήνει χρόνο νά ἀσχοληθοῦν μέ τόν Θεό.

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Η'. Π. Γεώργιος Καψάνης

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Η'

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Ἡ ἐπιδημία τοῦ Ἀκτίστου Φωτός χαρίζει διά νοερᾶς αἰσθήσεως στόν ἄνθρωπο τήν γεῦσι τῆς «θείας καί ἀμιγοῦς ὀδύνης ἡδονῆς» , ἡ ὁποία θαυμασίως μετασκευάζει καί τό σῶμα πρός τόν ἀπαθῆ θεῖο ἔρωτα πού κάνει τόν ἄνθρωπο νά βοᾷ πρός τόν Θεόν: «ὡς γλυκεία τῷ λάρυγγί μου τά λόγια σου, ὑπέρ μέλι τῷ στόματί μου» καί «ὡς ἐκ στέατος καί πιότητος ἐμπλησθείη ἡ ψυχή μου καὶ τά χείλη ἀγαλλιάσεως αἰνέσει τό στόμα μου»32.
Ἡ γλυκήτης δηλαδή τοῦ Θεοῦ εὐφραίνει ὄχι μόνο τίς ψυχές ἀλλά καί τά σώματα τῶν θεουμένων.

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Ζ'. Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Ζ'

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Μέ τήν ἄσκησι καί ἀδιάλειπτο προσευχή ὁ μοναχός καί μετά ὁ ἱερομόναχος Γρηγόριος ἔπαθε καί ἔτσι ἔμαθε τά θεῖα. Ὅσα λοιπόν μᾶς λέγει περί Ἀκτίστου Φωτός δέν εἶναι ἐξ ἀκοῆς ἤ μελέτης ἀλλά ἐκ προσωπικῆς του πείρας.
Αὐτό τό Φῳς τοῦ ἔδωσε τό χάρισμα τῆς θελογίας καί τῆς θαυματουργίας καί αὐτό τό Φῶς περιέλαμψε καί τό ἱερό του σκήνωμα κατά τήν ἁγία του κοίμησι.Ἄς ἀκούσουμε πάλι τόν βιογράφο του ἅγιο Φιλόθεο:
«Ἀφοῦ δέ ἐξῆλεθν ἡ μακρία του ψυχή, ἡ παντουργός τοῦ Πνεύματος χάρις ἐφανέρωσεν ἐξαισίως, καί εἰς τούς ἔξω, τήν ἔνδον τῆς ψυχῆς λαμπρότητα· ἐπειδή φῶς πολύ καί παράδοξον ἐγέμισε τόν οἰκίσκον ἐκεῖνον, εἰς τόν ὁποῖον μέσα, ὁ ἱερός ἐκείνου νεκρός ἐκείτετο·

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος ΣΤ'. Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος ΣΤ'

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Ὅλη αὐτή τήν κίνησι-στάσι τοῦ νοῦ πρός τόν Θεό βοηθεῖ ἡ νοερά καρδιακή προσευχή πού χρησιμοποιεῖ καί τήν εἰσπνοή-ἐκπνοή.  Πρόκειται γιά τήν παραδεδομένη ἤδη ἀπό τούς χρόνους τοῦ ἁγίου Γρηγορίου στό Ἅγιο Ὅρος μέθοδο προσευχῆς.
Μέ τήν εὐχή: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόνμε» ἤ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν», ὁ νοῦς ἐργάζεται τό ἅγιο ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ καί βοηθεῖται ἔτσι νά μή περιεργάζεται ὅ,τι δέν εἶναι ὁ Θεός. Τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ γίνεται τροφή τοῦ νοός.
Μέ τήν εἰσπνοή ἐπίσης κατά τήν ἐκφώνησι τοῦ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ», τό ἐλαφρό κράτημα τῆς ἀναπνοῆς στήν καρδιά καί τήν ἐκφώνησι τοῦ «ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν» κατά τήν ἐκπνοή, διευκολύνεται ἡ συναγωγή καί παραμονή τοῦ νοῦ καί τῆς εὐχῆς στήν καρδιά.
Τό σῶμα λαμβάνει κατάλληλο θέσι, ὥστε νά διευκολύνεται ἡ εἴσοδος τοῦ νοῦ στήν καρδιά.

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Ε΄. Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ.
Μέρος Ε΄

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Σέ ἄλλο κείμενό του ἀναλύει πληρέστερα τὴν ὕψωσι τοῦ νοῦ πρός τόν Θεό:
«Θεόν δ’ ἐν ἑαυτῷ κτήσασθαι καὶ Θεῷ καθαρῶς συγγενέσθαικαὶ τῷ ἀκραιφνεστάτῳ φωτί κραθῆναι, καθ’ ὅσον ἐφικτόν ἀνθρωπίνῃ φύσει, τῶν ἀδυνάτων ἐστίν, εἰ μὴ πρός τῇ δι’
ἀρετῆς καθάρσει καί ἡμῶν αὐτῶν ἔξω, μᾶλλον δέ ὑπεράνω, γενοίμεθα, καταλιπόντες μέν πᾶν ὅ,τι τῶν αἰσθητῶν μετά τῆς αἰσθήσεως ὑπεραρθέντες λογισμῶν καὶ διανοιῶν καὶ τῆς διὰ
τούτων γνώσεως,

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Δ΄. (†) Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης

 Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Δ'

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Τό Φῶς λοιπόν τοῦ Θεοῦ, γιά τό ὁποῖο ὁμιλεῖ ἡ Παλαιά καί ἡ Καινή Διαθήκη καί ἡ Ἐκκλησία, εἶναι ἀληθινό θεῖο Φῶς. Δέν εἶναι ἁπλῶς σύμβολο οὔτε κτίσμα, ἀλλά ἄκτιστο ἀπαύγασμα τῆς ἀκτίστου θείας οὐσίας.
Αὐτό τό  Φῶς εἶδαν οἱ μαθηταί κατά τήν θεία Μεταμόρφωσι καί τήν ἁγία Πεντηκοστή. Αὐτό τό Φῶς εἶδε ὁ Πρωτομάρτυς Στέφανος καί ἐθεάθη νά λάμπῃ μέσα σ’ αὐτό.
Αὐτό τό Φῶς ζητοῦμε νά λάμψῃ στίς καρδιές μας κατά τήν θεία Λειτουργία: «ἔλλαμψον ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν φιλάνθρωπε Δέσποτα τό τῆς σῆς θεογνωσίας ἀκήρατον φῶς». Μετά τήν θεία Λειτουργία πάλι εὐχαριστοῦμε τόν Κύριο, διότι «εἴδομεν τό φῶς τό ἀληθινόν».

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Μέρος Γ΄. (†) Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης

Τὰ κτιστὰ φῶτα τοῦ κόσμου καὶ τὸ Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ.  Μέρος Γ΄

Γιὰ τὰ ὑπόλοιπα Μέρη πατῆστε ἐδῶ

Τί εἶναι ὅμως αὐτό τό Φῶς, γιά τό ὁποῖο μέχρι τώρα ὁμιλοῦμε;
Ὁ Δυτικός μοναχός Βαρλαάμ ἐπηρεασμένος ἀπό τήν φιλοσοφία καί τόν οὑμανισμό δέν ἠμποροῦσε νά ἐννοήσῃ τόν ὀρθοδοξο τρόπο ἀσκήσεως καί προσευχῆς τῶν Ἁγιορειτῶν μοναχῶν, οὔτε τήν θεωρία τοῦ Θεοῦ ὡς Φωτός, τήν ὁποία ἀπελάμβαναν οἱ ἐξ ἀυθτῶν πενυματικότεροι.
Γι’ αὐτό ἄρχισε νά κατηγορῇ τούς μοναχούς, ὅτι τό βλεπόμενο ἀπό αὐτούς φῶς ἦταν ἤ κτιστό ἤ τό φυσικό φῶς τοῦ νοῦ16. Ἔτσι οἱ μοναχοί, πού κατά τόν Βαρλαάμ ἐξελάμβαναν τά κτιστά καί φυσικά φῶτα ὡς τό θεῖο Φῶς, ἐπλανῶντο. Κατά τόν ἴδιο φιλόσοφο, ὁ ἄνθρωπος δέν ἠμπορεῖ νά ἰδῇ τό θεῖο Φῶς, ὡς φῶς τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ, διότι οὐσία του Θεοῦ εἶναι ἀπρόσιτη.