Εικόνες μιας έκθεσης

• Tου Κωστα Θ. Καλφοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 12 Oκτωβρίου 2010

Στο κεντρικό περίπτερο (Forum) που στεγάζει την «τιμώμενη χώρα», οι Αργεντίνοι, όταν δεν μιλούν για λογοτεχνία, απολαμβάνουν τανγκό, «αυτή τη θλιμμένη σκέψη που χορεύει», όπως πέρασε στην αθανασία από τη φωνή του Κάρλος Γκαρντέλ και σε πολλά τραγούδια του Ομέρο Μάντσι. Στον «μπλε καναπέ» του δεύτερου προγράμματος της γερμανικής τηλεόρασης (ZDF) ο κόσμος θαυμάζει από κοντά τα «συγγραφικά είδωλα», αλλά έχει κανείς την εντύπωση ότι όλα συμβαίνουν σε τηλεοπτικό χωροχρόνο. Ο Τζόναθαν Φράνζεν μιλάει εξαιρετικά γερμανικά, με λίγο αμερικανικό αξάν, όμως ο γερμανικός εκδοτικός οίκος υπέπεσε σε τόσα μεταφραστικά λάθη που αναγκάστηκε να ξανατυπώσει το βιβλίο, τα κακέκτυπα πάντως έχουν γίνει κιόλας ανάρπαστα. 

Οι εκδόσεις Suhrkamp, που έχουν μεταφράσει περισσότερους τίτλους του Μάριο Βάργκας Λιόσα από τον Gallimard, την επόμενη μέρα της ανακοίνωσης του Νομπέλ είχαν κιόλας παραγγελίες για 50.000 αντίτυπα. Για τα εκδοτικά δικαιώματα της Ινδής Κιράν Ντεσάι (συντρόφου του Ορχάν Παμούκ) προτάθηκε το ποσό των 2,5 εκατομμυρίων δολαρίων. Στο καθημερινό free press της Frankfurter Allgemeine το θέμα «Στο κρεβάτι με τις Γερμανίδες» δεν παραπέμπει σε εικόνες παπαράτσι, αλλά σε μια ευρηματική παρουσίαση γυναικών που εμπλέκονται στο εκδοτικό «παρασκήνιο», καθώς φωτογραφίζονται «πριβέ» σε δωμάτια ξενοδοχείων. Τέλος, οι δεξιώσεις των εκδοτικών οίκων, χρόνια τώρα, ελάχιστα διαφέρουν από τα λάιφσταϊλ πάρτι.

Ολο και πιο πολύ η Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, ένα μεγάλο εργοτάξιο στην πολιτιστική βιομηχανία, μπαίνει στα βαθιά νερά του θεάματος και της διαφήμισης, όπως συμβαίνει πλέον με τα μεγάλα κινηματογραφικά φεστιβάλ και τα σαλόνια αυτοκινήτων, και οι συγγραφείς αποξενώνονται από το προϊόν τους για χάρη των πωλήσεων και των μπεστσέλερ. Στη χώρα των λιλιπούτειων αναγνωστών, ο «Γκιούλιβερ» είναι το βιβλίο.

Είναι φορές, που ο επισκέπτης έχει την αίσθηση ότι η «πραγματική έκθεση» βρίσκεται έξω από την κεντρική είσοδο της Buchmesse: στους πάγκους και τις κούτες με παλιούς τίτλους και μεταχειρισμένα, έως και βιβλιοφιλικά, αντίτυπα σε προσιτές τιμές, και στους σιωπηλούς υπαίθριους βιβλιοπώλες. Οπως περίπου ξεκίνησε πριν από τέσσερις αιώνες στη Φρανκφούρτη και τη Λειψία.

Αργεντινή και ψηφιακό βιβλίο στην «καρδιά» της έκθεσης της Φρανκφούρτης

Η Αργεντινή μετέφερε στη Φρανκφούρτη κομμάτια της ιστορίας και του πολιτισμού της (Φωτογραφία Ευαγγελία Μπίφη)  

---

Με μότο η τεχνολογία συναντά το περιεχόμενο η 62η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης έριξε αυλαία την Κυριακή, έχοντας δώσει για πρώτη φορά πρωταγωνιστικό ρόλο στο ψηφιακό βιβλίο, αλλά και στο Διαδίκτυο ως όχημα για να έλθουν κοντά, κοινό, συγγραφείς και άνθρωποι των δημιουργικών βιομηχανιών. Τιμώμενη χώρα για φέτος ήταν η Αργεντινή και η σκυτάλη περνά το 2011 στην Ισλανδία.

Argentina, cultura en movimiento

Η ιστορία της Αργεντινής και η μνήμη της δικτατορίας «παντρεύτηκαν» με τη λογοτεχνία στη Φρανκφούρτη. Έχοντας γιορτάσει φέτος 200 χρόνια ανεξαρτησίας, η Αργεντινή μετέφερε στην έκθεση κομμάτια της ιστορίας της, διαλέγοντας το σύνθημα «πολιτισμός εν κινήσει» για την παρουσία της στο μεγαλύτερο γεγονός στο χώρο του βιβλίου παγκοσμίως. [...] ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Πρώτη σε εξαγωγή λογοτεχνίας η Αργεντινή

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΦΡΑΓΚΦΟΥΡΤΗΣ

• Σε λογοτεχνικό κέντρο της υφηλίου έσπευσαν να ανακηρύξουν οι βιβλιοκριτικοί τη χώρα της Λατινικής Αμερικής

• ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΑΛΙΑΝΟΣ | Παρασκευή 8 Οκτωβρίου 2010

ΒΕΡΟΛΙΝΟ, Η περιήγηση δεν είναι εύκολη. Το περίπτερο της Αργεντινής στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Φραγκφούρτης μοιάζει με λαβύρινθο. Οι διάδρομοί του αλλάζουν συνεχώς κατεύθυνση. Και οι τοίχοι, σκεπασμένοι με φωτογραφίες, βιβλία και βίντεο, κάνουν ακόμη πιο δύσκολο τον προσανατολισμό στον χώρο. Αλλά οι επισκέπτες δεν θέλουν μάλλον να ξεκολλήσουν από εκεί. Οι τίτλοι των βιβλίων μαγνητίζουν: «Rufian Μelancolico» («Ο μελαγχολικός νταβατζής»), «Η ιστορία της εβραϊκής πορνείας στην Αμερική», «Εγχειρίδιο για την εκγύμναση ενός σκύλου», «Αργεντινοελληνικό λεξικό» και πάει λέγοντας... Η λογοτεχνική Αργεντινή, που είναι εφέτος η «φιλοξενούμενη χώρα» στην Βuchmesse, καθηλώνει το ενδιαφέρον τους με τις ώρες.

Αντίστοιχα είναι και τα σχόλια των βιβλιοκριτικών, οι οποίοι έσπευσαν να ανακηρύξουν τη χώρα αυτή λογοτεχνικό κέντρο της υφηλίου. «Η Αργεντινή εξάγει σήμερα περισσότερη λογοτεχνίααπό ό,τι κρέας» είπε ένας από αυτούς. Και αυτό, πρόσθεσε, παρά το γεγονός ότι παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας «steaks» (φιλέτων) στον κόσμο.

Το ενδιαφέρον φαίνεται πάντως εξίσου μοιρασμένο ανάμεσα στους θεμελιωτές της παραδοσιακής «φανταστικής λογοτεχνίας» Χόρχε Λουίς Μπόρχες και Χούλιο Κορτάσαρ, από τη μία, και των σύγχρονων συλλήψεων Αντόλφο Μπιόι Κασάρες, Ρομπέρτο Αρλτ, Μανουέλ Σάμπατο και Αριελ Μάγκνους, από την άλλη. Ο τελευταίος έκλεψε την παράσταση στην έκθεση με το βιβλίο του «Ενας Κινέζος στο ποδήλατο», που αντιστρέφει τις αντισημιτικές φαντασιώσεις παρουσιάζοντας τους αργεντινούς εβραίους να καταφέρονται παθιασμένα εναντίον της «παγκόσμιας συνωμοσίας» των αργεντινών Κινέζων.

Μεγάλο ενδιαφέρον προκαλεί επίσης η ανθολογία των έργων μιας ομάδας λογοτεχνών που δολοφονήθηκαν από στρατιωτικές και παραστρατιωτικές οργανώσεις την περίοδο της δικτατορίας (1976-1983). Ενας από αυτούς έχει, σύμφωνα με τον ιστορικό του βιβλίου Μάριο Γκολομπόφ, το διαμέτρημα ενός Γκύντερ Γκρας ή μιας Κρίστα Βολφ.

Ο σχεδιασμός του αργεντινού περιπτέρου δεν ήταν βέβαια πολύ «λογοτεχνικός». Η πρόεδρος της Αργεντινής Κριστίνα Φερνάντες ντι Κίρχνερ είχε δώσει εντολή να προβληθούν σε αυτό ως οι κορυφαίοι «αργεντινοί μύθοι» τέσσερις προσωπικότητες οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με τη λογοτεχνία: ο επαναστάτης Τσε Γκεβάρα, η πρώην πρόεδρος της χώρας Εβίτα Περόν, ο τραγουδιστής του τάνγκο Κάρλος Γκαρντέλ και ο ποδοσφαιριστής ΝτιέγκοΜαραντόνα. Και μόνο ύστερα από κύμα διαμαρτυριών αναγκάστηκε να προσθέσει σε αυτούς και δύο πραγματικούς συγγραφείς: τον Μπόρχες και τον Κορτάσαρ.

• Κερδοσκόποι εναντίον προεδρίνας

Η πρόεδρος της Αργεντινής βρέθηκε και για έναν άλλο λόγο στο επίκεντρο της δημοσιότητας: Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής της στη Γερμανία την ακολουθούν συνεχώς εκατοντάδες διεθνείς κερδοσκόποι, οι οποίοι έχουν επενδύσει 10-15 δισ. ευρώ στη χώρα της και προσπαθούν τώρα, ύστερα από τη χρεοκοπία της Αργεντινής το 2001, να τα πάρουν πίσω. Ματαίως όμως... Το αρχικό σχέδιό τους, να κατασχέσουν το προεδρικό αεροπλάνο, απέτυχε επειδή, όπως ανακάλυψαν, το αεροσκάφος ανήκει σε ιδιωτική εταιρεία. Το ίδιο συνέβη και με την πρόταση να «βάλουν χέρι» στο πορτοφόλι της. «Δεν βγαίνει τίποτε. Πληρώνουν άλλοι για λογαριασμό της» είπε ένας από αυτούς. Πλήρης αποτυχία: ακόμη και η ιδέα να βγάλουν κάποια χρήματα γράφοντας την ιστορία της εξαπάτησής τους αποδείχθηκε ανεφάρμοστη, αφού κανένας από αυτούς δεν είναι συγγραφέας.

• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=359277&dt=08/10/2010#ixzz11qMQGTqT

Ελληνικές συνταγές και παραμύθια

 

Το ελληνικό περίπτερο

Ούτε φέτος στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης δεν υπάρχει η ελληνική έκπληξη, ένας πεζογράφος δηλαδή που μεταφρασμένος σε μια ξένη γλώσσα γίνεται μπεστσέλερ. Υπάρχουν ωστόσο άλλου είδους ελληνικές εκπλήξεις.

Λογοτεχνία και κουζίνα

 

Βέφα Αλεξιάδου, Vefa's Kitchen, εκδόσεις Phaidon

Mόνο ελληνικούς λογοτεχνικούς μεζέδες δεν καταδέχεται το παμφάγο αυτό θηρίο. Δέκα χρόνια σχεδόν περιμένουμε, από τότε που το 2001 τιμώμενη χώρα στη Φραγκφούρτη ήταν η Ελλάδα, περιμένουμε το ελληνικό μυθιστόρημα που μεταφρασμένο σε μια μεγάλη ξένη γλώσσα θα συναρπάσει το κοινό, θα κάνει διάσημο το συγγραφέα του και θα ανοίξει την όρεξη και για άλλα λογοτεχνικά προϊόντα από την Ελλάδα. Μάταια μέχρι στιγμής. Αν όμως στρέψουμε το βλέμμα λίγο πιο πέρα από την καθεστηκυία πεζογραφία, βρίσκουμε ελληνικούς θησαυρούς, υποτιμημένους από μας, που συναρπάσουν ξένα πλήθη αναγνωστών. Η εθνική μαγείρισσα Βέφα Αλεξιάδου δείχνει με καμάρι τον αγγλικό τσελεμεντέ της. Εκδόθηκε από τον λαμπρό βρετανικό οίκο του είδους Phaidon, ένας χοντρός τόμος σαν μεγάλο μυθιστόρημα που διηγείται συνταγές με τίτλο Vefa’s Kitchen. Και η Κουζίνα της Βέφας προόρισται να μεταφραστεί από τον ίδιο οίκο και στα ισπανικά και τα γερμανικά. 

Παραμύθια για Κινεζάκια

 

Ευγένιος Τριβιζάς, Τα τρία μικρά λυκάκια, εκδόσεις China People's Literature Publishing House

Πάμε λίγο πιο πέρα στην έκθεση και τι βλέπουμε; Κινεζικό γεύμα προς τιμήν του παραμυθά μας Ευγένιου Τριβιζά. Φρεσκοτυπωμένη η κινεζική μετάφραση του παραμυθιού Τα τρία μικρά λυκάκια, που ήθελαν να χτίσουν το σπιτάκι τους και το ύπουλο και κακό γουρούνι, ο Ρούνι-Ρούνι όλο τους το γκρέμιζε μέχρι να βρουν το κατάλληλο τέχνασμα. Το παραμυθάκι θα αρχίσει να προωθείται σε σχολεία και οργανώσεις νέων, οπότε φανταστείτε πόσα εκατομμύρια Κινεζάκια θα το πάρουν στα χέρια τους. Να λοιπόν ελληνικές επιτυχίες στη Φραγκφούρτη. Απρόβλεπτες, σαν τους λαγούς που βγάζει ο ταχυδακτυλουργός αίφνης από το ημίψηλό του, αυθόρμητες, χωρίς να υπάρχουν από πίσω τους εθνικές πολιτικές για το βιβλίο, επιτροπές που επιλέγουν ή κριτικοί που απονέμουν δάφνες. Επιτυχίες μεμονωμένων προσώπων που ο καθένας στον τομέα του είχε έναν κόκκο πρωτότυπης δημιουργικότητας. Και που μας αναγκάζουν να ξανασκεφθούμε τα συνηθισμένα κριτήρια στο χώρο του βιβλίου, να ανασκάψουμε ίσως τα εσκαμμένα, να διευρύνουμε το βλέμμα μας.

Σπύρος Μοσκόβου