Η Αγκάθα Κρίστι αρχαιολόγος

• Χρησιμοποιούσε κρέμα προσώπου για τον καθαρισμό μικρών ανάγλυφων αντικειμένων από ελεφαντόδοντο

• ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ, ΤΟ ΒΗΜΑ: 16/3/2011

Μια νέα διάσταση στη ζωή της Αγκαθα Κρίστι, αυτή της «συντηρήτριας» αρχαιοτήτων, έστω και με παράδοξες μεθόδους, όπως ήταν η χρήση κρέμας προσώπου για τον καθαρισμό μικρών ανάγλυφων αντικειμένων από ελεφαντόδοντο, δίνεται με την έκθεση που εγκαινιάζεται τη Δευτέρα στο Βρετανικό Μουσείο και είναι αφιερωμένη στον σύζυγό της Μαξ Μαλόουαν, διαπρεπή αρχαιολόγο του πρώτου μισού του 20ού αιώνα και στα ευρήματά του στην Μέση Ανατολή. Γιατί όσο κι αν ο τιμώμενος σ΄ αυτήν την έκθεση είναι άλλος, η διάσημη συγγραφέας διεκδικεί και εδώ μεγάλη μερίδα δημοσιότητας χάρη στην ενασχόλησή της με την αρχαιολογία.

«Η συμβολή της Αγκαθα Κρίστι στην αρχαιολογία είναι μεγαλύτερη από ό,τι θα φανταζόταν κανείς, αν την τοποθετούσε απλώς στη θέση της συζύγου ενός αρχαιολόγου. Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες της από τις ανασκαφές εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα από τους αρχαιολόγους και τους ερευνητές», λέει η αρχαιολόγος Σάρλοτ Τράμπλερ συνεπιμελήτρια της έκθεσης «Αγκάθα Κρίστι και Αρχαιολογία: Μυστήριο στη Μεσοποταμία», που είχε παρουσιασθεί το 2001 _ 2002.

Πράγματι, παντρεμένη από το 1930 με τον Μάξ Μαλόουαν, η Αγκαθα Κρίστι πέρασε δύο δεκαετίες σε ανασκαφές στη Μέση Ανατολή, γράφοντας αστυνομικά μυθιστορήματα, βοηθώντας το σύζυγό της και ταξιδεύοντας σε μέρη όπως το Κάιρο, η Δαμασκός και η Βαγδάτη που την ενέπνευσαν για κάποια από τα πιο γνωστά έργα της: «Θάνατος στο Νείλο» και «Φόνος στη Μεσοποταμία». Δεν ήταν αυτή όμως η μόνη της ασχολία, όπως αποδεικνύεται τώρα, καθώς τα ελεφαντουργήματα, ηλικίας 3.000 ετών, που ανακαλύφθηκαν από τον Μαλόουαν μεταξύ 1949 και1963 στην αρχαία ασσυριακή πόλη Νεμρούδ (στο σημερινό Ιράκ) είχαν καθαριστεί από την Αγκαθα Κρίστι με μπατονέτες καλυμμένες με υδρόφιλο βαμβάκι και κρέμα προσώπου. Και όπως φαίνεται από την καλή διατήρησή τους ως σήμερα, η συγγραφέας σκέφθηκε πολύ σωστά να καθαρίσει τα εύθραυστα αλλά βρώμικα αρχαία με την κρέμα της. Πρόκειται μάλιστα, σύμφωνα με τους ειδικούς για την καλύτερη συλλογή από αρχαία σκαλιστά ελεφαντουργήματα που έχουν βρεθεί σε ανασκαφές.

«Η Αγκαθα που ήταν δεκαπέντε χρόνια μεγαλύτερη από τον σύζυγό της, ταξίδεψε παντού με την ενυδατική κρέμα της, που είχε ακριβώς τη σωστή σύνθεση για τον καθαρισμό των αντικειμένων», είπε η Ενριέτα Μακ Κολ, συγγραφέας του βιβλίου «Η ζωή του Μαξ Μαλόουαν: Αρχαιολογία και Αγκάθα Κρίστι». Το ενδιαφέρον της Κρίστι για την αρχαιολογία, σύμφωνα με την Μακ Κολ πήγαινε πιο βαθιά από την απλή υποστήριξη του συζύγου της στο έργο του, ενώ ακόμη και όταν διαμόρφωνε το σκηνικό για έργα όπως το «Φόνος στη Μεσοποταμία», ο ένοχος ήταν ένας αρχαιολόγος. Αρκετοί από τους χαρακτήρες του βιβλίου άλλωστε μπορεί να αποδοθούν στους ανθρώπους που γνώρισε η Κρίστι κατά τις ανασκαφές στην Ουρ (Ιράκ) συμπεριλαμβανομένου και του θύματος της δολοφονίας, που η Μακ Κολ θεωρεί όταν ήταν η σύζυγος του αρχαιολόγου Λέοναρντ Γουόλεϊ.

«Η Αγκαθα Κρίστι έκανε παραλληλία της αρχαιολογίας με τα αστυνομικά μυστήρια θεωρώντας ότι είναι πολύ παρόμοια μεταξύ τους αφού και στις δύο περιπτώσεις πρέπει να αποβάλεις τα περιττά για να αποκαλυφθεί η αλήθεια», δήλωσε η Μακ Κολ. Να σημειωθεί ότι η Κρίστι ήταν πολύ περήφανη για τον σύζυγό της και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο έργο του, αφού ακόμη και αποστολές του χρηματοδοτούσε. «Ο καθένας σκέφτεται την Αγκάθα Κρίστι λίγο σαν το χαρακτήρα της Μις Μαρπλ, που έζησε στην Αγγλία και ασχολιόταν με το πλέξιμο και τη φροντίδα του κήπου της αλλά στην πραγματικότητα είχε μια συναρπαστική ζωή εκτός από το να είναι συγγραφέας», λέει η Σάρλοτ Τράμπλερ.

Επέτειος 120 χρόνων για την Αγκάθα Κρίστι

• Σαν σήμερα στις 15 Σεπτεμβρίου του 1890 γεννήθηκε στο Ντέβον της Αγγλίας η Μαίρη Κλαρίσα Αγκάθα Μίλερ, ή απλώς Αγκάθα Κρίστι.

 

 

Δεν υπάρχει άνθρωπος στον πλανήτη που να μη γνωρίζει τον Ηρακλή Πουαρώ ή την Μις Μάρπλ τους χαρακτήρες που δημιούργησε συνάρπασαν και εξακολουθούν να συναρπάζουν το αναγνωστικό κοινό.

Τα έργα της έχουν μεταφραστεί σε 70 και πλέον γλώσσες και μόνον η Βίβλος και ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ έχουν πουλήσει περισσότερα αντίτυπα. 

"Η γραφή της είναι εθιστική. Σαν ναρκωτικό, που σε υπνωτίζει. Είναι αδύνατο να διαβάσεις το πρώτο βιβλίο της και να μην αναζητήσεις τα επόμενα. Είναι αδύνατον να ξεκινήσεις ένα βιβλίο της και να το αφήσεις πριν φτάσεις στην τελευταία του σελίδα", ήταν το αποτέλεσμα σχετική έρευνας, που διεξήχθη στην Αγγλία. 

Η Αγκάθα Κρίστι ευρηματική και πολυγραφότατη, έγραψε συνολικά 80 μυθιστορήματα και συλλογές διηγημάτων, και 19 θεατρικά έργα, που μεταφράστηκαν και "παίχτηκαν" στα θέατρα παγκοσμίως. 

Στη λίστα των παραστάσεων, που παρουσιάζονται για δεκαετίες στο Λονδίνο, "Η Ποντικοπαγίδα" της είναι η μακροβιότερη (πενήντα και πλέον χρόνια "παίζεται", με εναλλασσόμενο, ασφαλώς, καστ ηθοποιών) και το φαινόμενο της προσέλευσης του κόσμου σαν σε πρεμιέρα καταγράφεται κάθε βράδυ. Στο λονδρέζικο περιοδικό "TimeOut", όπου εβδομαδιαίως παρουσιάζονται οι κρατήσεις για κάθε παράσταση, στην Ποντικοπαγίδα τα προπωλημένα εισιτήρια είναι "μέχρι Δευτέρας Παρουσίας"! 

Το συγκεκριμένο έργο γράφτηκε από την Αγκάθα το 1947 για τα γενέθλια της βασίλισσας και ως σήμερα έχουν περάσει από το θέατρο, όπου εξελίσσεται η πλοκή του, περισσότεροι από 12 εκατομμύρια θεατές. 

Τα περισσότερα, δε, από τα βιβλία της έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο με τεράστια επιτυχία και έχουν γίνει τηλεοπτικές σειρές, κυρίως από το BBC, όπου προβάλλονται από το 1984 έως σήμερα. Τα εγκλήματα στο Όριαν Εξπρές και στον Νείλο, το διπλό έγκλημα κάτω απ΄ τον ήλιο, οι δέκα μικροί νέγροι, το ρετρό στην ομίχλη, ο δολοφόνος του Ρότζερ Ακρόυντ είναι μόνο μερικά από αυτά.

• Η Αγκάθα Κρίστι απεβίωσε στις 12 Ιανουαρίου 1976.

Απόψε τρώμε στης Αγκάθα

Με ατμόσφαιρα του '50 και στιλ βρετανικό το μικροσύμπαν των διακοπών της Αγκάθα Κρίστι, έπειτα από μια ανακαίνιση πεντέμισι εκατομμυρίων λιρών, ανοίγει τις πύλες του

Τα ζεστά καλοκαιρινά βράδια, οικογένεια και καλεσμένοι μαζεύονταν στο σαλόνι να ακούσουν τη βασίλισσα του εγκλήματος να διαβάζει κεφάλαια ολόκληρα από το τελευταίο θρίλερ της και προσπαθούσαν να μαντέψουν «ποιος το έκανε». Οταν όλοι αποσύρονταν και ήταν σίγουρη πως δεν την άκουγε κανείς η Αγκάθα Κρίστι, που ντρεπόταν για το μουσικό της ταλέντο, έπαιζε στο μεγάλο πιάνο με ουρά.

Για πρώτη φορά οι φανατικοί λάτρεις της θα μπορούν να δουν το πραγματικό σκηνικό, όπου όλα αυτά τα εγκλήματα και οι ένοχοι πρωτοσυνελήφθησαν από τη διάσημη συγγραφέα. Το αγαπημένο εξοχικό σπίτι της στο Ντέβον, το «Γκρινγουέι», που η ίδια περιέγραφε ως το «ωραιότερο μέρος στον κόσμο», θα ανοίξει όχι μόνο σε επισκέπτες, αλλά και σε εκείνους που θα ήθελαν να μείνουν για λίγο εκεί, αφού θα μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 10 τυχερούς.

«Θέλω οι επισκέπτες να νιώθουν την αίσθηση και τη μαγεία του χώρου, που ένιωθα και εγώ με την οικογένειά μου όσο ζούσαμε εδώ τις δεκαετίες του '50 και του '60», δήλωσε σχετικά ο Μάθιου Πρίτσαρντ, εγγονός της Κρίστι.

Ο Βρετανικός Οργανισμός Προστασίας Αρχαιοτήτων δεν τσιγκουνεύτηκε καθόλου. Εδωσε σχεδόν πεντέμισι εκατομμύρια λίρες για την ανακαίνιση που έφερε ολόκληρο το κτίσμα στην κατάσταση που είχε στις ημέρες της δόξας του, στη δεκαετία του 1950.

Ετσι, εκτός από το σαλόνι, οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν και την κρεβατοκάμαρα της συγγραφέως, με τους κρεμ τοίχους και τη θέα στη λίμνη. Ενώ από τον Απρίλιο θα ανοίξει και η τραπεζαρία, όπου η οικογένεια μαζευόταν και η Αγκάθα απολάμβανε το αγαπημένο της γεύμα, αστακό, με παγωτό βατόμουρο για επιδόρπιο. Τις πρώτες εβδομάδες, μάλιστα, οι επισκέπτες θα βλέπουν μερικές από τις τελευταίες εργασίες ανακαίνισης, ώστε να καταλάβουν πώς κτήμα και σπίτι απέκτησαν την παλιά τους γοητεία.

Η Αγκάθα Κρίστι (1890-1976) αγόρασε το κτήμα το 1938 και το χρησιμοποιούσε ως εξοχικό της μέχρι το 1959. Το 2000 παραχωρήθηκε από την οικογένειά της στον Οργανισμό Αρχαιοτήτων το κτήμα (εμβαδού 120.000 τετραγωνικών μέτρων), αλλά μόνο ο κήπος, το λεμβοστάσιο και τα γραφικά μονοπάτια που διατρέχουν την έκταση ήταν ανοικτά στο κοινό. Το σπίτι παρέμενε στην ιδιοκτησία της κόρης της Αγκάθα Κρί09στι, Ροσαλίντ, και του συζύγου της Αντονι Χικς, μέχρι που πέθαναν το 2004 και 2005 αντίστοιχα.

«Ελπίζουμε πως οι επισκέπτες θα το απολαύσουν όσο και οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες του, την εποχή που τα πάρτι μάζευαν ένα πλήθος που αγαπούσε τα ταξίδια, τη λογοτεχνία, τη μουσική, την ομορφιά και την έμπνευση του Ντέβον», δηλώνει σήμερα ο διευθυντής του κτήματος, Ρόμπιν Μπράουν.

• ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 25/02/20

Ανακαλύφθηκαν σπάνιες ηχογραφήσεις της Αγκάθα Κρίστι

Αγνωστες για πάνω από 40 χρόνια

Λονδίνο. Μια συλλογή σπάνιων ηχογραφήσεων της Αγκάθα Κρίστι, οι οποίες δεν έχουν δει ποτέ το φως της δημοσιότητας, ανακαλύφθηκαν στο Ντέβον από τον εγγονό της διάσημης συγγραφέως. Σε αυτές μιλά για τη δουλειά και τη ζωή της, αλλά δυστυχώς όχι για το περιστατικό εξαφάνισής της το 1926. Οι ηχογραφήσεις αποτελούν σπάνια ντοκουμέντα, μιας και η φωνή της είναι καταγεγραμμένη σε ελάχιστες συνεντεύξεις. Οι ηχογραφήσεις έχουν συνολική διάρκεια 13 ώρες και ανακαλύφθηκαν από τον εγγονό της σε ένα χαρτονένιο κουτί στο παλιό σπίτι της Αγκ.Κρίστι στο Τορκουάι. Σύμφωνα με το BBC, η ηχογράφηση έγινε τη δεκαετία του 1960 και θα χρησιμοποιούνταν για την αυτοβιογραφία της που δημοσιεύτηκε τελικά μετά το θάνατό της. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά στοιχεία σε αυτές που εξετάζουν σε βάθος τόσο τη ζωή, όσο και το έργο της διάσημης συγγραφέως βιβλίων μυστηρίου. Η Αγκάθα Κρίστι μιλά για το πως συνέλαβε την ιδέα της Μις Μαρπλ: «Η Μις Μαρπλ εισήλθε τόσο ήσυχα στη ζωή μου που δεν πρόσεξα καν την παρουσία της». Η συγγραφέας συνέλαβε την Αγκάθα Κρίστι ως «μια γριά γεροντοκόρη που ζει σε ένα χωριό, ο τύπος της γριάς γεροντοκόρης που θα έκανε παρέα με τη γιαγιά μου... ηλικιωμένες γυναίκες σαν αυτές που έβλεπα στο ξενοδοχείο του Σάουθ Κένζινγκτον και ηλικιωμένες γυναίκες σαν αυτές που έβλεπα στα χωριά που πήγαινα να ζήσω σαν κοριτσάκι», δηλώνει. Σε αυτές της ηχογραφήσεις εξηγεί επίσης γιατί δεν βάζει τους δύο διάσημους ήρωές της να συναντηθούν ποτέ. «Είμαι σίγουρη ότι δεν θα τους άρεσε να συναντηθούν καθόλου» λέει. Και εξηγεί: «Ο Ηρακλής Πουαρό, ένας γνήσιος εγωιστής, δεν θα ήθελε να του διδάξει τη δουλειά του ή να του κάνει υποδείξεις μια ηλικιωμένη γεροντοκόρη». Ωστόσο η Αγκάθα Κρίστι δεν μιλάει καθόλου για τη διάσημη εξαφάνισή της που έλαβε χώρα το 1926. Όταν ο σύζυγός της Αρτσι της ζήτησε διαζύγιο, η Αγκάθα Κρίστι έφυγε από το σπίτι με το αμάξι, το οποίο εγκατέλειψε στο δρόμο και πήρε τρένο για το Χάρογκεϊτ του Γιορκσάιρ, όπου διέμεινε σε ξενοδοχείο με το όνομα κυρία Νιλ (το όνομα της ερωμένης του συζύγου της). Εκεί πέρασε 12 ημέρες, χωρίς να δώσει σημεία ζωής, πίνοντας τσάι, απολαμβάνοντας θεραπείες ομορφιάς και τραγουδώντας στο ψυχαγωγικό πρόγραμμα του ξενοδοχείου. Την ίδια ώρα οι εφημερίδες έφτιαχναν σενάρια για την εξαφάνισή της... Δεν είναι βέβαιο τι ακριβώς συνέβη εκείνες τις ημέρες, όμως η οικογένειά της θεωρεί ότι έπαθε νευρικό κλονισμό. Η Αγκάθα Κρίστι πέθανε στις 12 Ιανουαρίου του 1976.