Αρκτικός κύκλος και φυσικά φαινόμενα.

1) Μέρα – νύχτα  
        Το γεγονός οτι στους πόλους της Γής η μέρα διαρκεί έξι μήνες και η νύχτα άλλες τόσες, είναι μια καλή ευκαιρία για να προσεγγίσουμε το φαινόμενο της μέρας και της νύχτας και πώς αυτό δημιουργείται.
Είδαμε πώς η Γη κινείται γύρω από τον ήλιο παρατηρώντας κάθε φορά πού πέφτουν οι ακτίνες. Έτσι, συμπερέναμε οτι στις περιοχές αυτές υπήρχε ημέρα, ενώ εκεί οπού δεν φωτιζόταν η Γή υπήρχε νύχτα. Με τον ίδιο τρόπο παρατηρήσαμε και το φαινόμενο στους πόλους. Παράλληλα, ζήτησα από τα παιδιά να παρατηρήσουν τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας. Οπότε κάθε φορά που περνούσε ένας μήνας (οι μήνες είναι γραμμένοι κάτω στην οριζόντια μπάρα) τους ρωτούσε. “Τώρα τί έχει στο Β. Πόλο; Τί έχει στο Νότιο;”Σε αυτές τις παρατηρήσεις μας βοήθησε το παρακάτω animation. (κλικ στην εικόνα).  

Διαβάστε ακόμα και τον μύθο των Εσκιμώων για το φαινόμενο αυτό.
   
(Πηγή: Η ζωή στις πολικές περιοχές, Byles, Monica, ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ)

2) Βόρειο Σέλας
Δεν γινόταν φυσικά να μην δείξω στα παιδιά και αυτό το μοναδικό φυσικό φαινόμενο (και δικό μου αγαπημένο από μικρό παιδί). Φυσικά ξετρελάθηκαν. “Κυρία, θα ήθελα να ζώ εκεί για να το βλέπω”, “είναι σαν παραμυθένιο”.

Και βέβαια εξηγήσαμε πώς αυτό δημιουργείται.

Παρένθεση: Τα βίντεο του You tube δεν τα επιλέγω τυχαία. Θα πρέπει να ικανοποιούν το στόχο του μαθήματός μου. Σε αυτού του είδους τα βιντεάκια, συνήθως χαμηλώνω τον ήχο και γίνομαι εγώ η αφηγήτρια. Είναι προφανές οτι δεν προορίζονται για παιδιά αυτής της ηλικίας, οπότε τις εξηγήσεις θα πρέπει να τις δώσω εγώ, Δεν με ενδιαφέρει να μάθουν τα παιδιά καμία είδους επιστημονική ορολογία πέρα από αυτή που μπορούν να καταννοήσουν. Μερικές φορές τα αφήνω να δουν την εικόνα και απλά τα ρωτάω να μου εξηγήσουν τί κατάλαβαν. Έτσι μπορώ να καταλάβω σε ποιό σημείο βρίσκονται γνωστικά για να μπορέσω να κινηθώ στους προβληματισμούς που θα τους θέσω.
Για να μπορέσουν να εξηγήσουν τη δημιουργία του φαινομένου θα πρέπει πρώτα τα παιδιά να γνωρίζουν οτι η Γή είναι ένας μαγνήτης αλλά οτι και ο Ήλιος έχει μαγνητικό πεδίο. Εάν έχετε δουλέψει με τους μαγνήτες πριν, τα παιδιά θα ξέρουν πώς αυτοί συμπεριφέρονται.
Εμείς απλά καταλήξαμε οτι τα μαγνητισμένα κομμάτια του ήλιου ταξιδεύουν με μεγάλη ταχύτητα και όταν φτάσουν κοντά στη Γή έλκονται από αυτήν και πηγαίνουν στους πόλους. Αυτή η διαπίστωση μου είναι αρκετή για να εξηγήσουν το φαινόμενο.
Μάλιστα, το αναπαραστήσαμε στην τάξη με δικούς μας μαγνήτες. Τα μικρά πορτοκαλί κομματάκια (του ήλιου) έχουν κολλημένο μαγνήτη από πίσω.  Το στρογγυλό είναι μαγνήτης ( είναι το μαγνητικό πεδίο της Γής). Όλα τα παιδιά τράβηξαν τα φωτεινά κομμάτια του ήλιου τοποθετώντας τον στρογγυλό μαγνήτη κάτω από το χαρτί, προς το μέρος του Β. Πόλου δημιουργώντας το Β. Σέλας!
                                              
Μπορείτε να το παίξετε και σαν παιχνίδι με τα παιδιά. Δέστε κίτρινες και πορτοκαλί κορδέλες γκοφρέ στο χέρι τους. Ορίστε στο πάτωμα έναν κύκλο- Γή και τους δύο ,με τα αντίστοιχα χρώματα πόλους της. Βάλτε τους με μουσική να τρέξουν στο χώρο και όταν αυτή σταματήσει το κάθε χρώμα τρέχει να σταθεί στον σωστό (χρωματικά) πόλο.
Τέλος, τα παιδιά ζωγράφισαν ελεύθερα με νερομπογιές το Β. Σέλας.


Keep walking;)

Προαναγνωστικό παιχνίδι: ψάρεμα

          Λοιπόν αυτό είναι ένα παιχνιδάκι που έφτιαξα για τα παιδιά μου. Για να το φτιάξετε θα χρειαστείτε μαγνητική ταινία, δύο μαγνητάκια κεραμικά και το παρακάτω υλικό πλαστικοποιημένο και κομμένο (ξέρω τα ψάρια είναι ένα θέμα…:).

 

     

   

Απλά πράγματα. Χωρίζουμε τα παιδιά σε δύο ομάδες. Ένα παιδί από κάθε ομάδα είναι ο ψαρας και κάθεται σε μια καρέκλα απέναντι από τον ψαρά της άλλης ομάδας. Μέσα στο στεφάνι, που είναι στα πόδια τους μπροστά, υπάρχουν σκόρπια τα γράμματα από τις λέξεις που θέλουμε να ψαρέψουν. Τα υπόλοιπα παιδιά κάθονται στην ομάδα τους και περιμένουν ο ψαράς τους να ψαρέψει το σωστό γράμμα. Κάθε φορά που πιάνει ένα, με τη σειρά το κρεμάνε με μανταλάκια στο σχοινί τους για να “ξεραθεί” (όπως κάνουν οι Εσκιμώοι;). To σχοινί το στερεώνουμε σε δύο καρεκλάκια. Κερδίζει η ομάδα που έχει κρεμάσει πρώτη τα ψάρια/λέξη και φυσικά είναι στη σωστή σειρά.

 

 

Σημείωση: Έκανα την εξυπνάδα στην αρχή και έβαλα μακρύ κορδονάκι στα καλάμια, για να γίνει δυσκολότερο. Αν, όμως βάλετε τα παιδιά τόσο κοντά να ψαρεύουν τα κορδόνια θα μπερδεύονται εύκολα με την ταλάντευση και το παιχνίδι κάθε δυο και τρεις θα σταματάει (όπερ και εγένετο στην περίπτωσή μου). Οπότε, κοντά κορδόνια.

Και επειδή το ξέχασα στην προηγούμενη ανάρτηση να το βάλω, σας δίνω και 2 πατρόν αν θέλετε να φτιάξετε Εσκιμώους –κορίτσι/αγόρι. Στη θέση του προσώπου κολλήστε τις φωτογραφίες των παιδιών.

                                      

 

Keep walking xxx

Αρκτικός κύκλος: οι Εσκιμώοι

           Σήμερα γνωρίσαμε τους Εσκιμώους και τις συνήθειές τους. Πώς ντύνονται, τί τρώνε, πώς μετακινούνται κ.α

                          

Αυτό που χρειάζεται να προσέχουμε στην προσέγγιση άλλων λαών κατά τη γνώμη μου είναι να μην απομακρυνόμαστε από την αλήθεια και να μην γινόμαστε γραφικοί. Οι Εσκιμώοι ΔΕΝ ζουν σε ιγκλού(= σπίτι, στη γλώσσα των Ινουίτ) πλέον, εξακολουθούν να τα κατασκευάζουν αλλά μόνο όταν βρίσκονται μακρυά από το σπίτι τους. Εξακολουθούν να μετακινούνται με έλκηθρα που τα σέρνουν σκυλιά, έχουν όμως και snowmobile. Τα παιδιά πηγαίνουν σχολείο, φοράνε τα ίδια ρούχα με έμας, έχουν ποδήλατα, παίζουν μπάσκετ κτλ.

                                                

Πολύ ωραία είναι και η σειρά του BBC για τη ζωή ένος μικρού Εσκιμώου. Εάν θέλετε να δείτε και τα έξι βιντεάκια (είναι 3λεπτα) στη σειρά πατήστε τον Εσκιμώο. Διαφορετικά πατήστε πάλι πάνω του και στη σελίδα που θα σας βγάλει, κάτω κάτω σε μια οριζόντια μπάρα είναι όλα τα βιντεάκια. Μπορείτε να επίλεξετε εσείς ποιό θα δείξετε στα παιδιά.

 

                                                               

 

Μιλήσαμε ακόμα για τα Ίνουτσουκ (για τον τονισμό δεν είμαι σίγουρη).

                                                                                

Μάλιστα, το ίνουτσουκ ήταν και η μασκότ των χειμερινών ολυμπιακών αγώνων του 2010.

 

                                                            

 

Και φυσικά φτιάξαμε και δικά μας από φελιζόλ. Τα αφήσαμε να κολλήσουν καλά (με ατλακόλ) και σήμερα θα τα βάψουμε γκρί.

 

         

Παιχνίδι: Μόλις ετοιμαστούν, χωρίστε τα παιδιά σε δύο ομάδες/εσκιμώους. Φτιάξτε ψαράκια από κάνσον σε δύο διαφορετικά χρώματα και κρύψτε τα κάτω από τα Ίνουτσουκ σε διάφορα σημεία στην τάξη. Δύο παιδιά από την κάθε ομάδα θα πρέπει να ψάχνουν για να βρουν τους “ψαρότοπους” που κρύβουν τα δικά τους ψάρια. Μόλις βρουν έναν, παίρνουν το ψαράκι που κρύβει από κάτω και επιστρέφουν στην ομάδα τους. Συνεχίζει κάποιο άλλο παιδί. Βάλτε συγκεκριμένο χρόνο. Μόλις τελειώσει, κερδισμένη είναι η ομάδα με τα πιο πολλά ψάρια:).

Παιχνίδι: Μπορείτε ακόμα να “στήσετε” μια διαδρομή με αντικείμενα η οποία θα περιλαμβάνει δρόμους με αδιέξοδα ή εμπόδια αλλά και ίνουτσουκ (εννοείται οτι θα πρέπει να είναι απλή). Αφήστε όλα τα παιδιά να την περπατήσουν και στη συνέχεια ζητήστε τους να χωριστούν σε ομάδες και να την χαρτογραφήσουν νοερά. Φροντίστε να βάλετε αντικείμενα/ σημεία αναφοράς για να μπορούν τα παιδιά να το κάνουν εύκολα. Κάτι σαν τους χάρτες της Ντόρας της Εξερευνήτριας.

Να και μια εργασία που έφτιαξα:

                  

 

Αυτά για σήμερα, Keep walking xxx

Η ζωή στον αρκτικό κύκλο: ζώα

          Σήμερα, βγάλαμε επιτέλους απο την κατάψυξη τα παχύρευστα υγρά (δες εδώ) γα να διαπιστώσουμε οτι τελικά είχαν γίνει σκληρά όσο και το νερό. Το οινόπνευμα ωστόσο έμεινε στην ίδια κατάσταση. Η πρόταση της Αμαλίας “ να το αφήσουμε μέχρι το καλοκαίρι την κατάψυξη (για να παγώσει)” ήταν μεν ωραία για πειραματισμό, αλλά ήμουν σίγουρη οτι θα ξεχνιόταν εκεί  μέχρι την επόμενη απόψυξη (απαρχές Αλτσχάϊμερ βλέπετε…).

Τουτέστιν συμπεράσματα:

-Τα παχύρευστα υγρά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να παγώσουν

-Το οινόπνευμα ωστόσο δεν θα ζήσει ποτέ αυτή τη χαρά;) Και για δική σας ενημέρωση, η αιθανόλη (οινόπνευμα) παγώνει! Αλλά στους –114^οC.

Δεν ξέρω αν υπάρχουν καν αυτες οι θερμοκρασίες  στη Γη.

Όμως υπάρχουν δύο μέρη στη Γή όπου ο πάγος και το κρύο υπάρχουν σε αφθονία τους περισσότερους μήνες του χρόνου. Οι πόλοι. Δείξαμε τουςπόλους της Γης στην υδρόγειο σφαίρα μας και επικεντρωθήκαμε κυρίως στον αρκτικό κύκλο και το Β. Πόλο.

 

                                                              

 

Τα παιδιά γνώριζαν αρκετά πράγματα, από την τηλεόραση (και τον Happy Feet :)και φυσικά ξεκίνησαν αμέσως λέγοντάς μου για τα ζώα που ζούσαν εκεί. Να και δύο βιντεάκια που είδαμε:

 

    

                                                                     

  Στη συνέχεια παίξαμε ένα παιχνιδάκι που είχα ετοιμάσει, το “Μάντεψε ποιό ζώο είμαι”. Τα παιδιά έπρεπε ακούγοντας την περιγραφή να μαντέψουν το ζωάκι και στη συνέχεια να το βάλουν στον πίνακα στη σωστή θέση.

     

 

                                 

 

Τέλος, διαβάσαμε και μιά όμορφη ιστορία. (εκδ., ΑΜΜΟΣ)

 

                                       

 

Υ.Γ Εάν κολλήσετε (όπως εγώ) και παρακολουθήσετε βιντεάκια σχετικά με τους πόλους στο Υou Τube, τότε θα νιώσετε σίγουρα οτι πρόκειται για μία μαγική/μοναδική γωνιά του πλανήτη μας που κάνει την καρδιά σου να σφίγγεται από δέος. Ένα δέος που κρύβει μέσα του μια σταγόνα μελαγχολίας. Αυτή τη μελαγχολία τη βρήκα ξανά στην τελευταία εικόνα  αυτού του βιβλίου. Το μικρό αρκουδάκι στέκεται με την πλάτη γυρισμένη στους αναγνώστες ανάμεσα σε δύο παγόλοφους και αγναντεύει το πλοίο που περνάει. Ο Β. Πόλος είναι απελπιστικά σιωπηλός και ήσυχος σε σχέση με την περιπέτεια που έζησε. Αυτό το μικρό αρκουδάκι για μια στιγμή στο μυαλό μου έγινε η χώρα μου, η ζωή μου, το τώρα…Μα πώς παγώσαμε έτσι ρε γμτ;

Keep walking