Στο περασμένο φύλλο καταπιαστήκαμε με ορισμένα ζητήματα σε σχέση με την κοινωνική συνείδηση και την ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό πρότυπο. Σε αυτό το σημείωμα, προσπαθούμε να αναγνωρίσουμε την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η κοινωνία, χωρίς βέβαια να αναφερθούμε στα προφανή και τα «αντικειμενικά», δηλαδή το ζόρισμα και την καταστροφή.
Πώς θα περιγράφαμε συνοπτικά την «κατάσταση πνευμάτων» που κυριαρχεί αυτήν τη στιγμή στην ελληνική κοινωνία; Έστω, να ανιχνεύσουμε σε χοντρές γραμμές το τι είναι αυτό που δίνει τον τόνο, αυτό που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Μιλώντας πάντα από μια σκοπιά και όχι σαν εταιρεία δημοσκοπήσεων, ούτε εμμένοντας στην ποικιλία στάσεων και συμπεριφορών του καθενός ή και όλων μας. Γιατί αν είναι αναγκαίος ένας «νέος κύκλος αγώνων», αυτός δε θα προκύψει σε κενό διαθέσεων, αντιλήψεων, πεποιθήσεων, όσο ρευστές και ευμετάβλητες κι αν είναι σήμερα αυτές. Μερικές σκέψεις:
Πρώτον. Το μνημονιακό καθεστώς τείνει να μετατραπεί σε μια κανονικότητα. Δεν νιώθουμε πια ότι ζούμε σε μια πρόσκαιρη κατάσταση, ένα διάλειμμα, σ’ έναν εφιάλτη ή και σε κάτι προς άμεση ανατροπή ή ξεπέρασμα. Κινδυνεύουμε να εθιστούμε σε αυτό το περιβάλλον. Η ζωή μας, οι ανάγκες, η καθημερινότητά μας προσαρμόστηκε σε πολύ πιο δύσκολες συνθήκες μα ταυτόχρονα παγιδεύτηκε και το μυαλό μας σε αυτό το πλαίσιο που με τον καιρό –και όχι μόνο- μοιάζει «φυσιολογικό». Μα κι επιπλέον, είναι διάχυτη η σκέψη και η αίσθηση ότι τα πράγματα θα χειροτερέψουν. Πίσω από το «όλοι μαζί θα/ας προσπαθήσουμε» κρύβεται συχνά το «όλοι μαζί θα βουλιάξουμε». Δεν είναι ωστόσο μια ολοκληρωτική παραίτηση ή ένας συμβιβασμός με την κακιά τη μοίρα μας. Είναι περισσότερο μια προσωρινή αδυναμία να δούμε κάποιο φως στο τούνελ, ίσως και η επίγνωση ότι εμείς πρέπει να το ανάψουμε.
