José Saramago : «Η Αριστερά δεν έχει την παραμικρή γ@μημένη ιδέα για τον κόσμο στον οποίο ζει»

«Πριν τρία ή τέσσερα χρόνια, κατά τη διάρκεια συνέντευξης σε μια λατινοαμερικάνικη εφημερίδα, θαρρώ αργεντίνικη, μέσα σε μια διαδοχή ερωτήσεων και των απαντήσεων, πέταξα μια δήλωση, για την οποία φανταζόμουν (τόσο αφελής ήμουν) ότι θα προκαλούσε αγανάκτηση, διαμάχες και σκάνδαλο: πρώτα-πρώτα στις τάξεις της τοπικής αριστεράς, και, ποιος ξέρει, θα διαδιδόταν, όπως ένας κυματισμός, στους διεθνείς χώρους που επικαλούνται την εν λόγω αριστερά, είτε αυτοί είναι πολιτικοί, είτε συνδικαλιστικοί, είτε πολιτιστικοί.


Η εφημερίδα αναπαρήγαγε ακριβώς την φράση μου, σε όλη την σκληρότητά της, χωρίς την παραμικρή υποχώρηση απέναντι στην αισχρότητά της: «Η αριστερά δεν έχει την παραμικρή γ@μημένη ιδέα για τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει». Στην πρόθεσή μου, που ήταν σκοπίμως προβοκατόρικη, η αριστερά που προκλήθηκε κατ’αυτόν τον τρόπο, απάντησε με την πιο παγερή σιωπή.

O λαός θέλει μνημόνια, όχι χρεοκοπία: καλύτερα λιγότερα παρά τίποτα

ΘΑ το πω με δικά μου λόγια αλλά η σκέψη είναι του Αλέξις ντε Τοκβίλ:  ένα από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, το οποίο αποβαίνει τελικά μειονέκτημα και ελάττωμα,  των δυτικών κυριαρχικών κοινωνιών είναι η με κάθε θυσία και κόστος αποτροπή των επαναστάσεων. Κι αυτό διότι με την αποτροπή των επαναστάσεων αποτρέπεται η επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων, αφού υπάρχουν κοινωνικά προβλήματα που επιλύονται μόνο με επανάσταση. Το αποτέλεσμα είναι οι δυτικές κοινωνίες να πλημμυρίζουν με πολλά και άλυτα προβλήματα και έτσι να βυθίζονται στην παρακμή και αποσύνθεση, με συνέπειες που μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των προτέρων.

Η επανάσταση προκαλεί μεγάλο φόβο στον Κύριο. Για το τι είναι μια επανάσταση και πως μπορεί να γίνει μας διαφωτίζει ένα επεισόδιο από την Παλαιά Διαθήκη, τη Γένεση. Όταν ο Αβραάμ αγανάκτησε που δεν μπορούσε να κάνει παιδιά με τη Σάρα, ενώ το ήθελε πάρα πολύ, στράφηκε προς τον ουρανό και προς τον Κύριο, τον Γιαχβέ, και αναφώνησε: Θα χύσω και τα σταγονίδια του σπέρματός μου θα γίνουν ήλιοι και φεγγάρια! Ο Θεός τα έκανε πάνω του και υποχώρησε: ο Αβραάμ γάμησε την ενενηντάρα Σάρα και τη γκάστρωσε. Αντιλαβού;

ΜΕΡΙΚΕΣ φορές, φίλες και φίλοι, θέλουμε κάτι και το θέλουμε πολύ, πάρα πολύ. Άλλοτε,  δεν θέλουμε κάτι, και δεν το θέλουμε καθόλου μα καθόλου. Και ενώ είναι τρομακτικό και επικίνδυνο, αφού προκαλεί λάθη και αστοχίες και μαλακίες, να μην ξέρουμε τι θέλουμε, είναι άκρως ανθυγιεινό να θέλουμε και να μην θέλουμε, γιατί προκαλεί σύγχυση και αναταραχή στον εγκέφαλο. Πρόκειται για το δίλημμα. Υπάρχει όμως και μια άλλη κατάσταση, η οποία μοιάζει με δίλημμα αλλά δεν είναι: και να θέλουμε και να μην θέλουμε. Ένα πολύ χαρακτηριστικό και επίκαιρο παράδειγμα είναι αυτό που δεν θέλει αλλά και δεν θέλει ο λαός των Υποτελών: και δεν θέλει μνημόνια  και θέλει μνημόνια.

ΤΟ ότι δεν θέλει μνημόνια το είπε με το ΟΧΙ  του δημοψηφίσματος. Το ότι τα θέλει το λέει καθημερινά εκφράζοντας τον τρόμο του για μια πιθανή χρεοκοπία. Στο δίλημμα χρεοκοπία ή μνημόνια απαντά κατηγορηματικά: μνημόνια, δηλαδή καλύτερα λιγότερα (μνημόνια) παρά τίποτα (χρεοκοπία). Τι είναι όμως τα μνημόνια; Τι είναι η χρεοκοπία, θα γίνει ή όχι –  αν γίνει, πότε θα γίνει και γιατί;  Πώς θα είναι η ζωή μας όταν θα χρεοκοπήσουμε;  Έχουν όλα αυτά σχέση με το κούρεμα των καταθέσεων;