Ο Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος καταφθάνει

Ένα γεγονός κοσμοϊστορικής σημασίας έχει συμβεί (για πολλοστή φορά), και με αθόρυβο τρόπο, έχει αλλάξει τον κόσμο ανεπιστρεπτί. Πρόκειται για κάτι που θα μεταβάλει όλα όσα θεωρούμε δεδομένα για τον τρόπο λειτουργίας της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας μας. Κυρίως όμως, για τον τρόπο ύπαρξης των ανθρώπων μέσα σε αυτή.

Πρόκειται για μία νέα τάξη μηχανικής εκμάθησης (machine learning) που αποκαλείται “deep learning”. Το κοσμοϊστορικής σημασίας γεγονός συντελέστηκε όταν ένας υπολογιστής έκανε χρήση του deep learning για να κερδίσει τον τρεις φορές Ευρωπαίο πρωταθλητή του Go, Φαν Χούι. Και το έκανε πέντε συνεχόμενες φορές, χωρίς να ηττηθεί.

Όσοι έμαθαν την είδηση θεώρησαν ότι ο υπολογιστής δε θα μπορούσε να κερδίσει τον Lee Se-dol, τον πανθομολογουμένως καλύτερο παίκτη παγκοσμίως. Ο ίδιος ο Λη προέβλεψε ότι θα χάσει το πολύ ένα παιχνίδι. Η πραγματικότητα όμως τον διέψευσε: έχασε τα 4 από τα 5 παιχνίδια που έπαιξε ενάντια στον υπολογιστή.

Το AlphaGo, μία τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence), είναι πλέον ο καλύτερος παίκτης του Go, ένα παιχνίδι με 10¹⁷⁰ πιθανούς συνδυασμούς κινήσεων. (Συγκριτικά: το γνωστό σύμπαν περιέχει 10⁸⁰ άτομα.) Η ιστορία επαναλαμβάνεται, όπως έγινε πριν μερικά χρόνια με το τηλεπαιχνίδι Jeopardy και ακόμα νωρίτερα με το σκάκι, όταν ο Deep Blue της ΙΒΜ κέρδισε τον Κασπάροφ.

Μοντέρνες δουλειές

Διονύσης Χαριτόπουλος

Στις σύγχρονες επιχειρήσεις η εργασιακή σκλαβιά επανήλθε λουστραρισμένη, αλλά εξίσου εξοντωτική. Η μοίρα του σπουδασμένου εργαζόμενου είναι δυσμενέστερη από του αγράμματου εργάτη


Ο πραγματικός πλούτος της χώρας παράγεται στο χωράφι και στο εργοστάσιο· γι' αυτό οι αγρότες και οι εργάτες δεν διανοήθηκαν ποτέ να επικαλεστούν κάποια νεφελώδη ιδεολογήματα για τη δουλειά τους. Η προσφορά τους είναι αυταπόδεικτη.


Αντιθέτως, οι απασχολούμενοι στον τριτογενή τομέα, των υπηρεσιών, δεν αρκούνται στην υψηλότερη αμοιβή που εισπράττουν· αγωνιούν να δώσουν και ανώτερο νόημα σ' αυτό που κάνουν.
Το επάγγελμα έγινε ιδεολογία.


Ο καλώς εννοούμενος επικερδής χαρακτήρας του αποσιωπάται συστηματικά και προβάλλεται κατά κόρον σαν ζωτική ωφέλεια για το κοινωνικό σύνολο. Οι χρηματιστές κόπτονται για την "ανάπτυξη", οι διαφημιστές μοχθούν για την "επικοινωνία", οι ασφαλιστές χτίζουν την "ασφαλιστική συνείδηση" κ.ο.κ.


Εξ ου και το καταγέλαστο ορισμένων ότι ασκούν λειτούργημα.


Η κοινωνία, που διευθύνεται από τους εγγράμματους, έχει περί πολλού αυτά τα επαγγέλματα και περιφρονεί εξόφθαλμα τον αγρότη και τον εργάτη. Απόδειξη, ότι τους αμείβει με τα χαμηλότερα των εισοδημάτων και τους επιφυλάσσει πενιχρές συντάξεις και ανεπαρκέστατη υγειονομική περίθαλψη.
Ουδείς ζηλεύει τη μοίρα τους.


Οι νέοι ονειρεύονται να σπουδάσουν για να κάνουν καριέρα σε κάποια από τις μοντέρνες και αστραφτερές δουλειές. Αυτές έχουν πέραση· προσφέρουν υψηλές αμοιβές και απείρως υψηλότερο κοινωνικό στάτους.


Δεν υποψιάζονται καν πως η καριέρα είναι η δική τους κοιλάδα των δακρύων.


Για να πετύχεις σ' αυτές τις δουλειές, το παν είναι να ξέρεις να πουλάς τον εαυτό σου. Να είσαι αυτό που επιθυμεί ο άλλος να είσαι. Αλλού σε θέλουν τολμηρό και επιθετικό και αλλού μετρημένο και αξιόπιστο. Οι απαιτήσεις αλλάζουν ανάλογα με τον κλάδο· άλλο σέιλς κι άλλο φαϊνάνς. Αυτή την κωμωδία του αγκρέσιβ ή του ριλάιαμπλ δεν θα σταματήσεις ποτέ να την παίζεις· αυτή θα σε κρατάει στη δουλειά.


Επίσης, από τη μέρα που θα εισέλθεις σε κάποιον κλάδο, θα πρέπει να ασπαστείς και τις ιδεοληψίες του· σαν να μυείσαι σε θρησκευτική αίρεση.