Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen
Aπό τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του.
Αυτή είναι η αρχή (Prinzip) που θα ”αναγράψει στη σημαία της” η κομμουνιστική κοινωνία, σύμφωνα με τον Κάρλ Μάρξ (Kritik des Gothaer Programms).
Aυτό είναι το μαρξικό αξίωμα του κομμουνισμού. Για τον Μάρξ, ο κομμουνισμός δεν είναι μια αόριστη, κενή αυτονομία, ούτε θέτει ως αρχή του την ”ισότητα των ανθρώπων” γενικά και αόριστα. Άλλωστε, όπως αναλύει ο Μάρξ στο ίδιο έργο, η ”ισότητα” ή αλλιώς ”εξίσωση” ποιοτικά ετερογενών ανθρώπων υπό το πρίσμα του αστικού δικαίου και του αφηρημένου νομικού προσώπου, είναι στη πραγματικότητα σκληρή ανισότητα, που ισοπεδώνει άνισες ανάγκες κρίνοντάς τες με τα ίδια μέτρα και τα ίδια σταθμά. Θα συμπληρώναμε, άλλο η ”ισοτιμία” που καθενός στην παραπάνω φράση, που δεν εξαιρεί κανέναν, και άλλο η ισότητα ικανοτήτων και αναγκών, που είναι πλασματική και καταπιέζει την ετερογένεια των ατόμων σε μια ταυτότητα. Ο κομμουνισμός δεν είναι εξισωτικός.
Είναι λοιπόν δυσφημιστική για τον μαρξικό κομμουνισμό η ”κομμουνιστική ιδέα” της εξίσωσης ανθρώπου με άνθρωπο. Αυτή ανήκει στον ορίζοντα του αστικού δικαίου και του νομικού υποκειμένου. Αποτελεί μια φαντασιακή, πρωταρχική σκηνή ίδρυσης του αστικού συστήματος αναδρομικά κατασκευασμένη από το ίδιο, ώστε να εξηγηθεί και να νομιμοποιηθεί η γένεσή του, είτε με τη μορφή των ”κοινωνικών συμβολαίων” είτε με τη μορφή του ”ελεύθερου συναγωνισμού”’. Και οι δύο αυτές μορφές έχουν ως κοινή βάση τη φανταστική, ανιστορική ”συνάντηση” ομογενών ανθρωποστοιχείων και την ελεύθερη συναπόφασή τους να τηρούν τους κανόνες του αστικού παιχνιδιού. Αναπόφευκτα και οι δύο αυτές μορφές προβάλλονται στο κεφαλαιοκρατικό φαντασιακό σαν εκείνο το ιδεώδες ισορροπίας που χάθηκε και πρέπει να ανακτηθεί, πράγμα φυσικά αδύνατο, αφού πρόκειται για αφηγήσεις που θα έπρεπε να ξεκινούν με τη φράση ”μια φορά και έναν καιρό…”.
