Στις 16 Οκτωβρίου 1968 δυο μαύροι αθλητές πάνω στο βάθρο των ολυμπιονικών των 200μ, σηκώνουν ψηλά τη γροθιά τους φορώντας μαύρα γάντια. Μόλις ξεκινούσε το μαρτύριο του τρίτου της παρέας. Του λευκού ήρωα Πίτερ Νόρμαν, που στάθηκε αλληλέγγυος σε μια συμβολική πράξη ενάντια στον ρατσισμό. Εξιστορεί ο Γιάννης Φιλέρης
Στην ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού οι φωτογράφοι έχουν απαθανατίσει τις μεγαλύτερες στιγμές των μεγάλων, ή μικρών πρωταγωνιστών όλων των σπορ. Είναι πολύ δύσκολο κάποιος να διαλέξει, ας πούμε, το τοπ-10 των καλύτερων φωτογραφικών κλικ όλων των εποχών, από ένα γήπεδο. Είναι, όμως, εύκολο να πεις ότι μια τουλάχιστον φωτογραφία θα βρίσκεται, χωρίς αμφιβολία, στην πρώτη δεκάδα.
Την τράβηξε ο διάσημος φωτογράφος Τζον Ντομίνις (1921-2013), που κάλυψε έξι Ολυμπιάδες, τον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά και το φεστιβάλ στο Γούντσκοκ. Ήταν 16 Οκτωβρίου του 1968, όταν στο βάθρο των νικητών του τελικού των 200μ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού, ο νικητής Τόμι Σμιθ και ο τρίτος του τελικού Τζον Κάρλος, σήκωσαν τις υψωμένες γροθιές τους φορώντας μαύρα γάντια.
Ο περίφημος χαιρετισμός, η “Salute”, ταξίδεψε σ' όλο τον κόσμο από το κλικ του Ντομίνις. Μόνο, που σε εκείνο τον τελικό, αλλά και στην ιστορική φωτογραφία (την οποία το περιοδικό Life την συμπεριέλαβε στην λίστα με τις κορυφαίες των Ολυμπιακών Αγώνων) υπήρχε κι ένας τρίτος άνθρωπος.
Ήταν ο Αυστραλός Πίτερ Νόρμαν που στις 3 Οκτωβρίου 2006 έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 64 ετών. Ένας θαρραλέος λευκός, που γνώρισε τον ρατσισμό και τους ρατσιστές από πρώτο χέρι, αλλά η μορφή του πέρασε στην αιωνιότητα. Με ολύμπια ηρεμία, με το βλέμμα σταθερό, ήξερε ότι έπαιρνε μέρος σε μια από τις μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας.
Την δική του ιστορία θα προσπαθήσουμε να εξερευνήσουμε σήμερα, με αφορμή την επέτειο της ιστορικής φωτογραφίας από το Μεξικό...
The salute
Ήταν πρωί της 16ης Οκτωβρίου του 1968, όταν ο Τόμι Σμιθ θριάμβευσε στον τελικό των 200 μέτρων στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού. Χρόνος 19:83, ένα φανταστικό για την εποχή παγκόσμιο ρεκόρ, καθώς ο Αμερικανός σπρίντερ (αλλά και παίκτης του American football) ήταν ο πρώτος που κατέβαινε τα 20 δευτερόλεπτα και κέρδιζε το χρυσό μετάλλιο, αφήνοντας πίσω του τον Αυστραλό Πίτερ Νόρμαν (20:06) και τον συμπατριώτη του Τζον Κάρλος (20:10).
Η κούρσα ήταν εντυπωσιακή. Ο Κάρλος στα trials των ΗΠΑ, πριν από τους Ολυμπιακούς, είχε κάνει 19:92, αλλά το παγκόσμιο ρεκόρ του δεν είχε αναγνωριστεί γιατί φορούσε διαφορετικά σπάικς από τα τότε επιτρεπόμενα.
