Ο ξεχασμένος ήρωας μιας ιστορικής φωτογραφίας

Στις 16 Οκτωβρίου 1968 δυο μαύροι αθλητές πάνω στο βάθρο των ολυμπιονικών των 200μ, σηκώνουν ψηλά τη γροθιά τους φορώντας μαύρα γάντια. Μόλις ξεκινούσε το μαρτύριο του τρίτου της παρέας. Του λευκού ήρωα Πίτερ Νόρμαν, που στάθηκε αλληλέγγυος σε μια συμβολική πράξη ενάντια στον ρατσισμό. Εξιστορεί ο Γιάννης Φιλέρης

Στην ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού οι φωτογράφοι έχουν απαθανατίσει τις μεγαλύτερες στιγμές των μεγάλων, ή μικρών πρωταγωνιστών όλων των σπορ. Είναι πολύ δύσκολο κάποιος να διαλέξει, ας πούμε, το τοπ-10 των καλύτερων φωτογραφικών κλικ όλων των εποχών, από ένα γήπεδο. Είναι, όμως, εύκολο να πεις ότι μια τουλάχιστον φωτογραφία θα βρίσκεται, χωρίς αμφιβολία, στην πρώτη δεκάδα.

Την τράβηξε ο διάσημος φωτογράφος Τζον Ντομίνις (1921-2013), που κάλυψε έξι Ολυμπιάδες, τον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά και το φεστιβάλ στο Γούντσκοκ. Ήταν 16 Οκτωβρίου του 1968, όταν στο βάθρο των νικητών του τελικού των 200μ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού, ο νικητής Τόμι Σμιθ και ο τρίτος του τελικού Τζον Κάρλος, σήκωσαν τις υψωμένες γροθιές τους φορώντας μαύρα γάντια.

Ο περίφημος χαιρετισμός, η “Salute”, ταξίδεψε σ' όλο τον κόσμο από το κλικ του Ντομίνις. Μόνο, που σε εκείνο τον τελικό, αλλά και στην ιστορική φωτογραφία (την οποία το περιοδικό Life την συμπεριέλαβε στην λίστα με τις κορυφαίες των Ολυμπιακών Αγώνων) υπήρχε κι ένας τρίτος άνθρωπος.

Ήταν ο Αυστραλός Πίτερ Νόρμαν που στις 3 Οκτωβρίου 2006 έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 64 ετών. Ένας θαρραλέος λευκός, που γνώρισε τον ρατσισμό και τους ρατσιστές από πρώτο χέρι, αλλά η μορφή του πέρασε στην αιωνιότητα. Με ολύμπια ηρεμία, με το βλέμμα σταθερό, ήξερε ότι έπαιρνε μέρος σε μια από τις μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας.

Την δική του ιστορία θα προσπαθήσουμε να εξερευνήσουμε σήμερα, με αφορμή την επέτειο της ιστορικής φωτογραφίας από το Μεξικό...
The salute

Ήταν πρωί της 16ης Οκτωβρίου του 1968, όταν ο Τόμι Σμιθ θριάμβευσε στον τελικό των 200 μέτρων στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού. Χρόνος 19:83, ένα φανταστικό για την εποχή παγκόσμιο ρεκόρ, καθώς ο Αμερικανός σπρίντερ (αλλά και παίκτης του American football) ήταν ο πρώτος που κατέβαινε τα 20 δευτερόλεπτα και κέρδιζε το χρυσό μετάλλιο, αφήνοντας πίσω του τον Αυστραλό Πίτερ Νόρμαν (20:06) και τον συμπατριώτη του Τζον Κάρλος (20:10).

Η κούρσα ήταν εντυπωσιακή. Ο Κάρλος στα trials των ΗΠΑ, πριν από τους Ολυμπιακούς, είχε κάνει 19:92, αλλά το παγκόσμιο ρεκόρ του δεν είχε αναγνωριστεί γιατί φορούσε διαφορετικά σπάικς από τα τότε επιτρεπόμενα.

Λαθροπλούσιοι

Η συναυλία του Αντώνη Ρέμου με έναν Λιβανέζο και έναν Τούρκο τραγουδιστή στο Nammos της Μυκόνου -με αφορμή τη μεγάλη γιορτή των μουσουλμάνων-, προσέλκυσε πολλούς Άραβες και Τούρκους επιχειρηματίες.   

Αυτή η συναυλία -όπου τα έσοδα ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο ευρώ- μας βοηθάει να καταλάβουμε πως κανείς δεν έχει πρόβλημα με τους πλούσιους μουσουλμάνους.

Κανείς δεν έχει πρόβλημα με τους ζάπλουτους Άραβες που σκορπάνε τα χρήματά τους στην Ελλάδα.

Κανείς δεν έχει πρόβλημα με τους Άραβες που αγοράζουν ελληνικά νησιά, και εκτάσεις γης και σπίτια σε ελληνικά νησιά.

Το πρόβλημα το έχουν με τους φτωχούς μουσουλμάνους.

Αν είσαι πλούσιος, δεν είσαι μουσουλμάνος· είσαι πλούσιος.

Μουσουλμάνος γίνεσαι, όταν είσαι φτωχός.

Είναι γνωστό πως οι θρησκείες είναι για τους φτωχούς.

Οι πλούσιοι δεν έχουν θρησκεία.

Ο «πολιτικλικορεκτισμός»

Γράφει ο Φραγκίσκος Λαγωνικάκης //

Ο «πολιτικλικορεκτισμός»¹
Ο πολιτικλικορεκτισμός (πολιτική ορθότητα) είναι μια τάση που έχει ξεκινήσει από τις ΗΠΑ και είναι θα έλεγα μετα-νεωτερικό φαινόμενο, ή τέλος πάντων άρχισε να παίρνει μεγάλες διαστάσεις κάπου στη δεκαετία του 70′ και μετά. Αν έπρεπε να περιγράψω τον πολιτικλικορεκτισμό σε μια φράση, θα έλεγα ότι αποτελεί το φαινόμενο εκείνο στα πλαίσια του οποίου κάποιες λέξεις γίνονται ταμπού και κάποιες άλλες επιλέγονται για να δημιουργηθεί ένα αποδεκτό λεξιλόγιο σε ευαίσθητα ζητήματα όπως είναι ο ρατσισμός, οι σχέσεις των δυο φύλων, η θρησκεία κ.α.


Για παράδειγμα, θεωρείται απαράδεκτο στις ΗΠΑ ένας λευκός να αποκαλέσει έναν μαύρο «νέγρο» γιατί αυτή η λέξη είναι φορτισμένη με αρνητικό-ρατσιστικό-νόημα. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα μια λέξη που πρωτύτερα ήταν αποδεκτή μπορεί αργότερα να αλλάξει και να γίνει ταμπού, και στη θέση της να προταθεί μια άλλη λέξη. Πχ το έγχρωμος που παλιά ήταν αποδεκτό για να χαρακτηρίσεις έναν μαύρο, τώρα αν δεν κάνω λάθος δεν θεωρείται αποδεκτό και έχει επικρατήσει το αφρο-αμερικάνος (ή αντίστροφα).


Με μια πρώτη ματιά θα πει κανείς ότι ο πολιτικλικορεκτισμός δεν είναι κάτι κακό αφού περιορίζει την χρήση υποτιμητικών χαρακτηρισμών αναφορικά με συνανθρώπους μας, ή μειονότητες, ή πιο αδύναμες κοινωνικές ομάδες. Δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί -εκτός και αν είναι «ούγκανος»- ότι είναι λάθος κάποιον ομοφυλόφιλο να τον αποκαλούμε «πούστη» ή έναν μαύρο να τον λέμε «αράπη», όμως εδώ υπάρχει και το ζήτημα της ουσίας.


Αυτό που θέλω να πω είναι ότι όσο και αν «αποστειρώσεις» την πραγματικότητα από μια σειρά άσχημων εκφράσεων, με κανέναν τρόπο δεν ξεμπλέκεις από την ουσιαστική κυριαρχία της πραγματικότητας πάνω στα ανθρώπινα υποκείμενα και τις μάζες. Ακόμη και αν η λέξη «αράπης» εξαφανιστεί από τον κόσμο, δεν θα εξαφανιστούν οι διακρίσεις οι οποίες πηγάζουν από αντικειμενικές σχέσεις της καθημερινότητας που αναπαράγονται. Ακόμα και αν η λέξη «μουνάρα» δεν ξαναειπωθεί ποτέ για να περιγράψει μονολεκτικά μια όμορφη γυναίκα, η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας δεν θα σταματήσει, η απαίτηση από κάποιες επιχειρήσεις οι υπάλληλοι τους να ντύνονται «σέξι» θα συνεχίσει να θεωρείται εκ των ουκ άνευ για σερβιτόρες, πωλήτριες, μεσίτριες κλπ. Με λίγα λόγια με το να αλλάξεις την λέξη δεν εξαφανίζεις την αντικειμενοποίηση της γυναίκας, τον κοινωνικό αποκλεισμό των ομοφυλοφίλων, την προκατάληψη της ευρύτερης κοινωνίας απέναντι στους μαύρους του γκέτο.

Ο Woody Guthrie αντιστέκεται στον Trump έστω και μέσα από τον τάφο

“This machine kills fascists” (Woody Guthrie)

Ο Woody Guthrie αντιστέκεται στον Trump έστω και μέσα από τον τάφο

Ο Woody Guthrie (1912-1967) ήταν από τους σημαντικότερους folk τραγουδοποιούς των ΗΠΑ. Πρωτοπόρος και θεμελιωτής των τραγουδιών διαμαρτυρίας και πηγή έμπνευσης για τεράστιους μουσικούς, όπως ο Bob Dylan, o Johnny Cash και ο Bruce Springsteen μεταξύ άλλων.

Ο Will Kauffman, καθηγητής στο University of Central Lancashire, ανακάλυψε ακυκλοφόρητους στίχους του Woody Guthrie όπου κατήγγειλε τον Fred Trump, πατέρα του Donald Trump, γνωστού εκατομμυριούχου και υποψηφίου για το χρίσμα των Ρεμπουπλικανών, αλλά κυρίως γνωστό για τις ακραίες πολιτικές θέσεις του.

Η άνοδος των μετρίων

του Προκόπη Μπίχτα

"Σήμερα με την έννοια εθνικός δεν σκεπάζουμε τα συμφέροντα μιας ολιγαρχίας, μιας μικρής μερίδας του λαού, που εκμεταλλευότανε την έννοια αυτή για να προσδώσει γενικό χαρακτήρα σ’ εκείνο που ανταποκρινότανε μόνο στα προνόμια και τα συμφέροντά της. Σήμερα η έννοια εθνικός σημαίνει παλλαϊκός. Σήμερα, που συνειδητοποιούνται όλα τα στρώματα του λαού, έθνος και λαός τείνουν και πρέπει να συμπέσουν. Δεν μπορεί να είναι εθνικό ό,τι δεν είναι παλλαϊκό. Και εθνικό απελευθερωτικό μέτωπο, σημαίνει παλλαϊκό απελευθερωτικό μέτωπο. Και εθνικός αγώνας για τη λευτεριά, σημαίνει παλλαϊκός αγώνας για τη λευτεριά, και για σήμερα και για αύριο και για πάντα…"

Δημήτρης Γληνός

Η ιδεολογία της «παγκοσμιοποίησης», ύστερα από πολλά χρόνια προπαγάνδας, οικονομικής κατάστασης και πολιτικών πρακτικών, έχει αλλοτριώσει τις συνειδήσεις των δεξιών, των κεντρώων, των αριστερών και έχει διαστρεβλώσει κάθε έννοια. Η πλειοψηφία των αριστερών ονομάζει «ρατσιστικό» ο,τιδήποτε έχει σχέση με τις διεκδικήσεις του ελληνικού λαού, την λαϊκή κυριαρχία και τον διεθνισμό και, ανάλογα, ονομάζει «διεθνιστικό» και «δημοκρατικό» κάθε επιταγή του ισοπεδωτικού κοσμοπολιτισμού και της απάνθρωπης παγκοσμιοποίησης. (Ανάλογα, οι δεξιοί και κεντρώοι υπηρέτες του κατεστημένου ονομάζουν «λαϊκισμό» ο,τιδήποτε έχει σχέση με οικονομικές και δημοκρατικές διεκδικήσεις του ελληνικού λαού).

Έτσι η Αριστερά, με την απόλυτη ιδεολογική θολούρα της, με την υιοθέτηση των θέσεων της παγκοσμιοποίησης και με την πολιτική της οκνηρία έχει αποκοπεί από τα πραγματικά προβλήματα της εποχής, έχει αποξενωθεί από τις ανάγκες και την πραγματικότητα που βιώνει η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Με τον τρόπο αυτόν, ενισχύει έμμεσα αλλά καθοριστικά και με το πείσμα του φανατικού τις φασιστικές και ρατσιστικές θέσεις. Με τις ελιτίστικες αντιλήψεις της και τις καθημερινές της πρακτικές βαθαίνει τον λάκκο κάθε ριζοσπαστικού κινήματος. Οποιαδήποτε κριτική ή πολεμική της ενάντια στον φασισμό και τον ρατσισμό έχει γίνει στείρα κραυγή χωρίς περιεχόμενο και κύρος. Δεν υπάρχει καλύτερο στήριγμα μιας αντιδραστικής κατάστασης από αυτόν που, θεωρητικά, την αντιμάχεται αλλά, πρακτικά, την στηρίζει.

Στο όνομα ενός στρεβλού διεθνισμού και ενός δήθεν αντιεθνικισμού θεωρεί σαν «φίλους λαούς» κρατικές πολιτικές γειτονικών χωρών, που μόνιμα και διαρκώς προβάλλουν εδαφικές και άλλες διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδας. Από την εποχή της μεταπολίτευσης ακόμα, δικαιολογεί αυτή την θέση της με το επιχείρημα ότι η Ελλάδα «είναι μια καπιταλιστική χώρα και δεν θα αγωνιστούμε για το κεφάλαιο», λες και οι άλλες χώρες έχουν περάσει στην αταξική κοινωνία. «Δεν» καταλαβαίνει ότι αυτή η στάση οδηγεί, αργά η γρήγορα σε αλλαγή συνόρων, δηλαδή σε πόλεμο, νεκρούς, ανάπηρους και πρόσφυγες, ειδικά σήμερα που όλα φλέγονται γύρω μας. «Δεν» καταλαβαίνει ότι μια αλλαγή συνόρων θα φέρει οποιαδήποτε ριζοσπαστική προσπάθεια πίσω για πολλές δεκαετίες κι ότι η κατάσταση των εργαζομένων και όλων των αδύναμων στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας θα χειροτερεύσει, οικονομικά και πολιτικά σε ασύλληπτο βαθμό. Η φράση του Τσίπρα «δεν βλέπω σύνορα στη θάλασσα» καλύπτεται και δικαιολογείται από τέτοιου είδους απόψεις.

Το αδελφάτο των φασισταριών

Από το «Ζήτω για τους Μελανοχίτωνες» μέχρι τον «συναισθηματικό εκβιασμό» απελπισμένων μεταναστών που «κραδαίνουν τα μικροσκοπικά βρέφη τους μπροστά σε λεπιδοφόρους συρμάτινους φράχτες για να μπουν στην Ευρώπη» έχουν περάσει περίπου 80 χρόνια. Παρ’ όλα αυτά η δεύτερη στις προτιμήσεις των Βρετανών εφημερίδα δεν έχει καταφέρει να αποτινάξει τον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία από το DNA της.

 

«Παιδί» του μεγιστάνα του Τύπου λόρδου Rothermere, η «Daily Mail» υποστήριξε το φασιστικό κίνημα του τέως Εργατικού Βρετανού βουλευτή Όσβαλντ Έρναλντ Μόσλεϊ, που δημιούργησε το κόμμα της Βρετανικής Ένωσης Φασιστών.

 

 

Οι πολιτισμένοι Ευρωπαίοι

Εάν ένας ακροδεξιός Έλληνας, μίας χώρας που θεωρείται de facto από τους ίδιους τους Πολίτες της χαμηλότερης κουλτούρας από τους Σκανδιναβούς, προέβαινε σε 77 βίαιες δολοφονίες, θα την καθιστούσε αμέσως μίασμα ολόκληρου του πλανήτη.

Διαβάζοντας τα σχόλια στο άρθρο της κυρίας Νομικού (τρόμος στη Σκανδιναβία), μας έκανε μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι οι Νορβηγοί, όπως επίσης οι υπόλοιποι Σκανδιναβοί, θεωρούνται de facto πιο πολιτισμένοι από εμάς τους Έλληνες – δυστυχώς επειδή κρίνουμε από την εξωτερική συμπεριφορά, καθώς επίσης από την εικόνα, χωρίς να κατανοούμε πως ο εσωτερικός κόσμος των ανθρώπων είναι αυτός που μετράει.

Γνωρίζοντας όμως πολύ καλά τους Βόρειους λαούς, μπορούμε να διαβεβαιώσουμε πως ο εσωτερικός κόσμος τους είναι σκοτεινός, βίαιος και αφόρητα καταθλιπτικός, οπότε εξαιρετικά επικίνδυνος – κυρίως λόγω του ψυχρού, αφιλόξενου κλίματος τους αλλά, επίσης, εξαιτίας του ψυχολογικού καταναγκασμού που υφίστανται από τις κοινωνίες τους, στα πλαίσια της εκπαίδευσης τους, έτσι όπως αυτοί την αντιλαμβάνονται.

Το φίδι έκανε το αυγό, ή το αυγό το φίδι;

Εδώ και πολλούς μήνες παρακολουθούμε εικόνες πνιγμένων παιδιών, εξαντλημένων ανδρών και γυναικών, μωρών που καταρρέουν στους δρόμους, μπάτσων και στρατιωτικών να βασανίζουν πρόσφυγες στα σύνορα. Βλέπουμε επίσης τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προτείνουν έναν γενικό και αόριστο «περιορισμό των μεταναστευτικών ροών». Δηλαδή να πνίγουμε τους πρόσφυγες πριν πατήσουν το πόδι τους σε κάποιο ελληνικό νησί, όπως λένε κάποιοι Ευρωπαίοι υπουργοί πίσω από κλειστές πόρτες.

Κάθε μέρα που περνά μετά από μια Σύνοδο Κορυφής για το προσφυγικό, είναι μια μέρα που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παραβιάζουν οποιαδήποτε συμφωνία έχει παρθεί. Είτε αυτή έχει να κάνει με τη μετεγκατάσταση προσφύγων και τα ανοιχτά σύνορα, είτε με την παροχή χρημάτων και τεχνογνωσίας εκεί που υπάρχει ανάγκη. Επιπλέον, την ώρα που υποτίθεται ότι οι ηγέτες των ευρωπαϊκών κρατών καταλήγουν σε ορισμένα συμπεράσματα τα οποία δηλώνουν πως αποδέχονται, μόλις επιστρέφουν στις χώρες τους κάνουν αυτό για το οποίο ζουν: να λένε αυτά που οι ψηφοφόροι τους θέλουν να ακούσουν.

Εδώ λοιπόν γεννιέται το μεγάλο ερώτημα που αφορά την Ευρώπη των κλειστών συνόρων, του ρατσισμού και των βομβαρδισμών: Οι πολίτες της ήταν πάντα τόσο ρατσιστές, ή τους έκαναν σαν τα μούτρα τους οι ηγέτες τους;

Αδυνατούσα να πιστέψω ότι στην ΕΕ των 500 και πλέον εκατομμυρίων ανθρώπων, η πλειοψηφία πιστεύει ότι ένα ή δύο εκατομμύρια πρόσφυγες δεν χωράνε πουθενά. Κι όμως, όλα όσα βλέπω να γίνονται γύρω μου, με έχουν κάνει να αλλάξω –μερικώς- άποψη για το θέμα, και να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η πλειοψηφία των Ευρωπαίων ψηφοφόρων είναι ρατσιστές. Γι’ αυτό και οι εκλεγμένοι ηγέτες τους είναι μισάνθρωποι που δεν θέλουν να βλέπουν μπροστά τους πρόσφυγες.

Αυτή είναι η μια από τις δύο κύριες διαπιστώσεις για την Ευρώπη τού σήμερα: Προτιμά να «ζει» το δράμα των προσφύγων της Συρίας, του Ιράκ ή του Αφγανιστάν μόνο από τις τηλεοπτικές ειδήσεις, τις θεματικές εκπομπές και καμιά περιπέτεια του Χόλιγουντ, παρά να τους βλέπει στην αυλή της.

Η δεύτερη διαπίστωση αφορά την πηγή του ρατσισμού της Ευρώπης, αλλά και γενικότερα αυτού που λέμε Δύση. Αυτή είναι η φτώχεια. Ούτε η θρησκεία, ούτε το όνομα, ούτε η χιτζάμπ. Η φτώχεια είναι το μόνο πράγμα που οι ηγέτες του δυτικού κόσμου και οι υπνωτισμένοι φτωχοί ακόλουθοί τους έχουν αλλεργία. Τη χειρότερη φτώχεια του άλλου. Την εξαθλίωση που ζει ο Σύρος και ο Ιρακινός. Εάν δεν τη βλέπει δίπλα του, τότε αισθάνεται ασφαλής μέσα στη δική του «πολιτισμένη φτώχεια». Γιατί αυτό έχει μάθει, κι αυτό μόνο αποδέχεται.

Μαζί γινόμαστε βούρκος

To Skouliki Tom

 

Καλησπέρα, καλησπέρα!

 

Σταύρο, είχα καιρό να σου γράψω. Είδα ότι χθες ήσουν στον Άγιο Παντελεήμονα και μίλησες στους κατοίκους της περιοχής. Ήμουν κι εγώ εκεί. Ήσουν πολύ ωραίος, Σταύρο!

Σταύρο, είδα και την ντουντούκα σου που έγραφε «Μήπως είσαι Ποτάμι;» Ομολογώ ότι με προβλημάτισε. Με έβαλε σε βαθιές σκέψεις. Tελικά κατέληξα: Μήπως είσαι μαλάκας;

Σταύρο, σε άκουσα να λες ότι όποιος έχει γεννηθεί, μεγαλώσει και παραμείνει στα πούπουλα, δε θα καταλάβει ποτέ πώς χτυπά η καρδιά του Αγίου Παντελεήμονα.

Συνέχεια με τους φτωχούς ασχολείσαι ρε Σταύρο! Άλλη έγνοια δεν έχεις; Ούτε ο Άγιος Παντελεήμονας τέτοια αγωνία για τους κατατρεγμένους. Πες καμιά καλή κουβέντα και για μας τους πλούσιους.